-> Cần yêu thương , quan tâm đến Truyện đã nói lên một sự thật trong đời quyền lợi trẻ em không làm tổn hại đến sống xã hội khiến những đứa trẻ rơi vào tình cảm trong sáng tự nhiên.. hoà[r]
Trang 1TUẦN 1 Tiết 1
Ngày soạn: 5/8/2010 CỔNG TRƯỜNG MỞ RA.
I Mục tiêu: Giúp HS:
1 Kiến thức:
- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia đình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người, nhất là đối với thiếu niên nhi đồng
- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của một người mẹ
- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con
- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm
3 Thái độ:
Rèn kỹ năng kiên kết khi xây dựng một văn bản
II Chuẩn bị:
- GV: Giáo án, SGV, SGK, ĐDDH
- HS: Chuẩn bị bài, ĐDHT
III Các hoạt động chủ yếu:
1 Ổn định lớp: ( 1’ )
2 KTBC: ( Thông qua )
3 Bài mới:
+ Giới thiệu bài: ( 1’ ) Tất cả we điều đã trãi qua cái đêm trước ngày khai giảng trọng đại, thiêng
liêng khi chuyển thừ mẫu giáo lên lớp 1 Trước thời khắc ấy, tâm trạng người mẹ như thế nào khi cổng trường mở ra đón đưa con yêu quý của mẹ …
+ Nội dung:
* Hoạt động 1: Tìm hiểu chung: ( 15’ )
Gọi HS đọc VB và chú thích HS đọc I Tìm hiểu chung:
Trang 2Tự sự là kể người, việc; biểu cảm là
bộc lộ tình cảm của con người Vậy
VB trên thuộc loại VB nào?
? Văn bản được chia làm mấy phần?
Nêu giới hạn và nội dung từng phần?
GV chốt
- Biểu cảm
- 2 phần:
+ Phần 1: Từ đầu…bước vào ( Nỗi lịng người mẹ )
+ Phần 2: Cịn lại ( Cảm nghĩ của
mẹ về vai trị của xã hội và nhà trường trong giáo dục trẻ )
1 Thể loại: Biểu cảm.
2 Bố cục: 2 phần:
+ Phần 1: Từ đầu…bước vào ( Nỗi lịng người mẹ )
+ Phần 2: Cịn lại ( Cảm nghĩ của mẹ
về vai trị của xã hội và nhà trường trong giáo dục trẻ )
* Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản: ( 23’ )
? Về bài: “ Cổng trường mở ra” nĩi
lên sự việc gì?
? Theo em tại sao người mẹ lại
không ngủ được ?
? Đó là những kỷ niệm gì?
GV chốt
- Tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường lần đầu tiên của con
- Mẹ khơng ngủ được một phần do cũng háo hức, băn khoăn lo lắng cho ngày mai là ngày khai trường của con, một phần là do nhớ lại những kỷ niệm thuở mới cắp sách đến trường của mình
- Kỷ niệm ngày đầu tiên đi học được bà ngọai dẫn đến trường Cảm xúc mẹ rất nôn nao hồi hộp khi cùng bà ngọai đi tới gần ngôi trường và nỗi chơi vơi hốt hỏang khi cổng trường đóng lại
Nhớ đến ngày khai trường của mình mẹ không ngủ được vì ngày khai trường đã để lại dấu ấn sâu
II Tìm hiểu văn bản:
1 Tâm trạng của người mẹ trong
đêm trước ngày khai trường của con vào lớp 1
a Nỗi lịng người mẹ:
- Quan tâm, lo lắng cho con
- Bâng khuâng, xao xuyến, thao thức, suy nghĩ triền miên, nhớ lại những kỷ niệm về ngày khai trường đầu tiên của mình
=> Một người mẹ rất yêu thương con
Trang 3- Những chi tiết trên cho em thấy
đây là một người mẹ như thế nào?
Đêm trước ngày khai trường tâm
trạng của người mẹ là vậy, còn
tâm trạng của người con là như thế
nào? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về
tâm trạng của người con
? Chi tiết nào trong bài biểu hiện
tâm trạng của người con?
GV: Rõ ràng tâm trạng của đứa con
không giống tâm trạng của người
mẹ, đứa con rất vô tư, hồn nhiên
thanh thản đi vào giấc ngủ
( Liên hệ thực tế )
? Có phải người mẹ đang nói trực
tiếp với con không?
? Theo em, người mẹ đang tâm sự
với ai? Cách viết này có tác dụng
gì? (Có thể cho học sinh thảo luận )
đậm trongtâm hồn người mẹ, đến nỗi người mẹ cứ nhắm mắt lại là dường như vang bên tai tiếng đọc bài trầm bổng : “ Hằng năm cứ vào cuối thu… dài và hẹp ”
HS suy nghĩ trả lời
+ “Đêm nay con cũng háo hức như trước mỗi lần đi chơi xa”
+ “Giấc ngủ đến với con … đang mút kẹo”
- Người mẹ không trực tiếp nói với người con hoặc với ai cả Người mẹ nhìn con ngủ, như tâm sự với con nhưng thật ra là đang nói với chính mình, đang tự ôn lại kỷ niệm của riêng mình
- Cách viết này làm nổi bật được tâm trạng, khắc họa được tâm tư, tình cảm, những suy nghĩ sâu kín của bà mẹ mà đôi khi khó nói ra bằng
b Tâm trạng của con:
- Háo hức, nhẹ nhàng, thanh thản đi vào giấc ngủ
“ giấc ngủ đến với con…ăn một cái kẹo”
=>Trẻ con hồn nhiên
2 Vai trò của nhà trường đối với thế hệ
Trang 4? Nhà trường đã mang lại cho các
em những gì? Câu văn nào trong
bài nói lên tầm quan trọng của nhà
trường đối với thế hệ trẻ ?
( Liên hệ bài hát : Đất Nước Mến
Thương )
? Qua bài học này chúng ta cần ghi
nhớ những gì?
những lời trực tiếp
- Người mẹ nĩi : … “ bước qua cánh cổng trường là một thế giới kỳ diệu sẽ
mở ra” đã gần 7 năm bước qua cánh cổng trường bây giờ em mới hiểu thế giới kỳ diệu đĩ là gì?
+ Có thêm nhiều bạn bè, được sống trong tình yêu thương của thầy cô và bè bạn
+ Kiến thức về cuộc sống, cách ứng xử với mọi người, và nhiều điều bổ ích
trẻ :
- Nhà trường đã mang lại tri thức, đạo đức, tính chất và lý tưởng cho học sinh
- Vì thế ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả thế hệ mai sau, và sai lầm trên là có thể đưa thế hệ ấy đi lệchcả hàng dặm sau này
=> Nói lên vai trò quan trọng của nhà trường
* Ghi nhớ : Sách giáo khoa /9
4 Củng cố: ( 2’ )
? Nỗi lịng của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường ?
? Vai trị của nhà trường đối với thế hệ trẻ ?
5 Dặn dị: ( 3’ )
- Về nhà học bài, làm bài tập
- Soạn bài: “ Mẹ tơi”
+ Đọc văn bản
+ Trả lời các câu hỏi SGK
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 5Ngày dạy: 16/8/2010 ( Ét-môn-đôđơA-mi-xi )
I Mục tiêu: Giúp HS:
1 Kiến thức:
- Sơ giảng về tác giả Et-môn-đô đơ A-mi-xi
- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khi con mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư
2 Kĩ năng:
- Đọc hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư
- Phân tích một số chi tiết leein quan đến hình ảnh người cha ( tác giả bức thư ) và người mẹ nhắc đến trong bức thư
3 Thái độ:
Rèn kỹ năng phân tích văn bản
II Chuẩn bị:
- GV: Giáo án, SGK, ĐDDH
- HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới, ĐDHT
III Các hoạt động chủ yếu:
1 Ổn định lớp: ( 1’ )
2 KTBC: ( 5’ )
- Tâm trạng của mẹ và con trước ngày khai trường ntn ?
- Nêu cảm nghĩ của mẹ về nền giáo dục trong nhà trường ?
3 Bài mới:
+ Giới thiệu bài: ( 1’ ) Trong mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng
và cao cả Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức được điều đó, chỉ đến những khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Văn bản: “ Mẹ tôi” sẽ đem đến cho chúng ta một bài học vô cùng quý giá
+ Nội dung:
* Hoạt động: Tìm hiểu chung: ( 12’ )
Gọi HS đọc văn bản – chú thích
? Nêu sơ nét về tác giả A-mi-xi ?
HS đọc
HS dựa vào chú thích nêu
I Tìm hiểu chung:
1 Tác giả: ( SGK )
Trang 6? Tình cảm được bộc lộ qua hình
thức viết thư Đây là loại văn bản
gì?
? Bố cục văn bản được chí làm mấy
phần? Cho biết giới hạn và nội
dung từng phần ?
GV chốt
- Biểu cảm
- 3 phần
+ Phần 1: Từ đầu…mất mẹ ( Hình ảnh người mẹ )
+ Phần 2: Tiếp…tình yêu thương đó ( Những lời nhắn nhủ dành cho con )
+ Phần 3: Còn lại ( Thái độ dứt khoát của cha trước lỗi lầm của con )
2 Thể loại: Biểu cảm.
3 Bố cục: 3 phần.
+ Phần 1: Từ đầu…mất mẹ ( Hình ảnh người mẹ )
+ Phần 2: Tiếp…tình yêu thương đó ( Những lời nhắn nhủ dành cho con ) + Phần 3: Còn lại ( Thái độ dứt khoát của cha trước lỗi lầm của con )
* Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản: ( 22’ )
? Hình ảnh người mẹ của En-ri-cô
hiện lên qua các chi tiết nào trong
văn bản: “ Mẹ tôi” ?
? Em cảm nhận phẩm chất cao quý
nào của người mẹ sáng lên từ
những chi tiết đó ?
GV chốt
? Lẽ ra “ hình ảnh dịu dàng và hiền
hậu của mẹ sẽ làm tâm hồn con ấm
áp, hạnh phúc” nhưng vì sao cha lại
nói “ hình ảnh dịu dàng và hiền hậu
của mẹ sẽ làm tâm hồn con như bị
khổ hành” ?
? Em hiểu ntn về tình cảm thiêng
liêng trong lời nhắn nhủ sau đây
của người cha: “ Con hãy nhớ rằng
- Thức suốt đêm…có thể mất con…sắn lòng bỏ hết một năm hạnh phúc…
- Dành hết tình thương cho con
Quên mình vì con…
- Vì những đứa con hư đốn không xứng đáng với hình ảnh dịu dàng
và hiền hâu của mẹ; Cha muốn cảnh tỉnh những đứa con bội bạc mẹ
- Tình cảm tốt đáng tôn thờ là tình cảm thiêng liêng
- Trong nhiều tình cảm cao quý,
II.Tìm hiểu văn bản:
1 Hình ảnh người mẹ:
- Dành hết tình thương cho con
- Quên mình vì con…
2 Những lời nhắn nhủ của người cha:
- Tình cảm tốt đáng tôn thờ là tình cảm thiêng liêng
- Trong nhiều tình cảm cao quý, tình yêu thương kính trọng cha mẹ là thiêng liềng hơn cả
Trang 7tình yêu thương kính trọng cha mẹ
là tình cảm thiêng liêng hơn cả” ?
Gv chốt
? Em hiểu ntn về nỗi xấu hổ và
nhục nhã trong lời khuyên sau đây
của người cha: “ Thật đáng xấu hổ
và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên
tình yêu thương đó” ?
? Em hiểu gì về người cha qua
những lời khuyên ?
? Em chú ý đến những lời lẽ nào
của người cha trong đoạn cuối văn
bản ?
? Trong những lời nói đó thái độ
của người cha như thế nào?
Gv chốt
? “ Con phải xin lỗi mẹ: Không
phải vì sợ bố mà do sự thành khẩn
trong lòng” Em hiểu gì về câu nói
này?
? Em hiểu gì về người cha từ câu: “
Bố rất yêu con….thấy con bội bạc”
? Em có đồng tình với một người
cha như vậy không? Vì sao?
? Vì sao En-ri-cô xúc động vô cùng
tình yêu thương kính trọng cha mẹ
là thiêng liềng hơn cả
- Làm việc xấu tự thấy hổ thẹn
- Rất đáng hổ thẹn là chà đạp lên tình yêu thương cha mẹ
- Bị người khác coi thường, lên án
- Là người vô cùng yêu quý tình cảm gia đình
- Không bao giờ con được thốt ra lời nói nặng với mẹ; Con phải xin lỗi mẹ; Hãy cầu xin mẹ hôn con;
Thà rằng bố không có con, còn hơn thấy con bội bạc với mẹ
- Vừa dứt khoát như ra lệnh, vừa mềm mại như khuyên nhủ; Người cha muốn con thành thật; Xin lỗi
mẹ vì sự hối lỗi trong lòng, vì thương mẹ chứ không vì nỗi khiếp
sợ ai
- Người cha hết lòng yêu thương con, là người yêu sự tử tế, căm ghét sự bội bạc
- Là người cha có tình cảm yêu ghét rõ ràng
HS suy nghĩ trả lời
- Thư bố gợi nhớ người mẹ hiền,
=> Là người vô cùng yêu quý tình cảm gia đình
3 Thái độ của cha trước lỗi lầm của con:
- Vừa dứt khoát như ra lệnh, vừa mềm mại như khuyên nhủ
- Người cha muốn con thành thật
- Xin lỗi mẹ vì sự hối lỗi trong lòng, vì thương mẹ chứ không vì nỗi khiếp sợ ai
Trang 8khi đọc thư bố?
( Gợi ý: Gợi nhớ điều gì và thức
tỉnh En-ri-cô ra sao?
thái độ chân thành và quyết liệt của bố khi bảo vệ t/c gia đình thiêng liêng En-ri-cô cảm thấy sấu hổ, nhục nhã
4 Củng cố: ( 2’ )
? Hình ảnh người mẹ hiện lên qua bức thư ?
? Những lời nhắn nhủ và thái độ của người cha trước lỗi lầm của con ?
5 Dặn dò: ( 2’ )
- Về nhà học bài, nắm nội dung bài giảng
- Soạn bài: “ Từ ghép”
+ Cấu tạo từ ghép
+ Ý nghĩa, luyện tập
IV RÚT KINH NGHIỆM:
TUẦN 1 Tiết 3
Ngày soạn: 05/08/2010 TỪ GHÉP.
Ngày dạy: 18/08/2010
I Mục tiêu: Giúp học sinh :
1 Kiến thức:
- Cấu tạo của từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập
- Đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và đẳng lập
2 Kĩ năng:
- Nhận diện các loại từ ghép
- Mở rộng, hệ thống hóa vốn từ
- Sử dụng từ, dùng từ ghép chính phụ khi cần diễn đạt cái cụ thể, dùng từ ghép đẳng lập khi cần diễn đạt cái khái quát
3 Thái độ:
Trang 9- Có ý thức trau dồi vốn từ và sử dụng từ ghép một cách hợp lí.
II Chuẩn bị:
- GV: Giáo án, SGK, ĐDDH
- HS: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới, ĐDHT
III Các bước lên lớp :
1 Ổn định lớp : ( 1’ )
2 KTBC: ( Thông qua )
3 Bài mới : + Giới thiệu bài: ( 1’ ) Ở lớp 6 chúng ta đã biết khái niệm về từ ghép Đó là những từ phức được tạo ra
bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiều xem từ ghép có mấy loại và nghĩa của các lọai từ ghép
+ Nội dung:
* Hoạt động 1: Các loại từ ghép: ( 10’ )
Gọi HS đọc mục I.1 ( SGK )
? Trong từ ghép “ Bà ngoại và thơm
phức” tiếng nào là tiếng chính , tiếng
nào là tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho
tiếng chính ?
? Nhận xét trật tự các tiếng ?
? So sánh thêm với từ: Bà nội, thơm
ngát ?
? Thế nào là từ ghép chính, phụ ?
Gọi HS đọc mục I.2 ( SGK )
? Các tiếng trong 2 từ ghép “ Quần áo –
trầm bổng” ở ví dụ sau có phân ra tiếng
chính tiếng phụ không ?
? Tiếng thứ 2 có bổ sung ý nghĩa cho
tiếng tứ 1 ?
HS đọc
- Tiếng chính: bà, thơm; Tiếng phụ:
ngoại, phức
- Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau bổ sung nghĩa cho tiếng chính
Dừa vào phân tích trả lời
HS đọc
- Không
- Không, các tiếng bình đẳng nhau về mặt ngữ pháp
I Các loại từ ghép:
1 Từ ghép chính phụ:
Tiếng chính tiếng phụ
Bà ngoại thơm phức ( trước ) ( sau ) Tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính
=> Từ ghép chính phụ
2 Từ ghép đẳng lập
Quần + áo trầm + bổng -> Các tiếng bình đẳng nhau về mặt ngữ pháp, không phân biệt tiếng chính, phụ Gọi là từ ghép đẳng lập
Trang 10So sánh thêm với các từ : xinh đẹp ,
sách vở , bàn ghế
? Em hiểu thế nào là từ ghép đẳng lập ?
HS so sánh
HS dựa vào phần tìm hiểu trả lời
* Hoạt động 2: Nghĩa của từ ghép: ( 11’ )
? Em hãy tạo hai từ ghép với từ bà ?
? So sánh nghĩa của từ “Bà” với từ “Bà
ngoại” em có thấy gì khác nhau ?
? Từ “ bà” và “ bà ngoại” từ nào có
nghĩa rộng hơn ?
? Nhận xét nghĩa của từ ghép C-P ?
( Từ ghép chính phụ có tính chất như
thế nào ? )
? So sánh của nghĩa từ “thơm” với từ
“thơm phức” có gì khác ?
? So sánh nghĩa của từ “quần áo” với
nghĩa của mỗi tiếng “quần” và “áo” em
có gì khác ?
? Nghĩa của từ ghép đẳng lập có t/c như
thế nào ?
? Tương tự với “trầm bổng” ?
? Qua các ví dụ trên , em có nhận xét gì
về nghĩa của từ ghép ?
Gọi HS đọc ghi nhớ
- Bà Bà nội
Bà ngoại
- Bà : chỉ người bà nói chung
Bà ngoại: người sinh ra mẹ
=>Bà nghĩa rộng hơn bà ngoại
- Có t/c phân nghĩa Nghĩa của từ ghép C-P hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
- Thơm : có mùi hương như hoa Thơm phức : mùi thơm bốc lên mạnh , hấp dẫn
- Nghĩa của từ quần áo bao gồm nghĩa của 2 tiếng quần và áo ghép lại mà thành
- Có t/c hợp nghĩa Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo ra nó
HS nhận xét
- Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn (chung) nghĩa từng tiếng
II Nghĩa của từ ghép:
1 Nghĩa của từ ghép chính phụ :
Bà -> Bà ngoại (rộng) (hẹp hơn)
=> Từ ghép chính phụ có t/c phân nghĩa Nghĩa của từ ghép C-P hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
2 Nghĩa của từ ghép đẳng lập :
quần + áo -> quần áo
trầm + bổng -> trầm bổng
=> Từ ghép đẳng lập có t/c hợp nghĩa Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo ra nó
* Ghi nhớ 2 : ( SGK )
* Hoạt động 3 : Luyện tập : ( 16’ )
Gọi HS đọc, nêu y/c và giải quyết bài
tập 1
HS đọc III Luyện tập :
* Bài 1/ 15 :