Giáo án dạy học Ngữ văn 8 tiết 65 đến 72

Hoa tay th¶o nh÷ng nÐt Như phượng múa rồng bay - Hình dung của 2 em về về nét chữ, => Nét chữ có vẻ đẹp phóng thoáng, bay tài năng của ông đồ qua hình ảnh so bổng, sinh dộng, cao quý tài[r]

Soạn :………

Giảng:……….

Tiết 65: Ông Đồ

-Vũ Đình

ơ

A Mục tiêu cần đạt:

-

- Rèn KN đọc diễn cảm thơ ngụ ngôn, thể hiện phân tích hiệu quả của biện pháp

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: Đọc thể hiện về nhà thơ Vũ Đình Liên

Soạn bài + Vẽ phóng to bức tranh minh hoạ “ Ông Đồ” SGk trang 8

- H/s : Đọc kỹ, trả lời phần thể hiện bài

C Tiến trình dạy và học:

Hoạt động 1: Khởi động.

- Tổ chức :

- Kiểm tra bài cũ :

+ Nêu nghệ thuật đặc sắc của bài thơ

làm gì ? GT ngắn gọn về T/g, T/p’

* Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản

- GV nêu y/c đọc -> đọc mẫu 1 đoạn I Tiếp xúc văn bản:

- Gọi H/s đọc bài thơ ? 1 Đọc bài thơ :

- Đọc CT sao Sgk T9 - Giọng chậm, ngắt nhịp 3/2 – 2/3, buồn

2 Tìm hiểu chú thích :

+ Tác giả : V.Đ Liên (1913 – 1996)

- Tham gia phong trào thơ mới ngay từ ngày đầu

- Nêu những hiểu biết của em về nhà

thơ VĐ.L?

- Đọc và tìm hiểu các chú thích sgk

trang 9 + Tác phẩm: “ ông Đồ” là bài thơ tiêu

Thi nhân Việt Nam”

3 Bố cục: 3 phần

- Bài thơ có 5 khổ thơ, diễn đạt 3 ý

lớn, đó là những ý nào? - Khổ thơ 3,4: Hình ảnh ông Đồ thời nay

- Khổ thơ 5: Nỗi lòng tác giả ông Đồ

II Phân tích văn bản:

1 Hình ảnh ông đồ thời đắc ý:

- Đọc diễn cảm 2 khổ thơ đầu? - Mỗi năm hoa đào nở

Lại thấy ông Đồ già - Mực tàu giấy đỏ

- Hình ảnh ‘ Hoa đào” có ý nghĩa gì?

- Hoa đào: Tín hiệu mùa xuân, tết đến

- Ông Đồ xuất hiện giữa mùa vui, hạnh phúc

- Hình ảnh ông đồ thân quen – 1 nét đẹp văn hoá cổ truyền không thể thiếu trong mỗi dịp tết -> viết chữ câu đối đỏ cho mỗi gia đình => đắt hàng

- Theo dõi khổ 2 cho biết ý chính của

khổ thơ này? - Ông đồ viết chữ:Hoa tay thảo những nét

- Hình dung của 2 em về về nét chữ,

tài năng của ông đồ qua hình ảnh so

sánh này?

=> Nét chữ có vẻ đẹp phóng thoáng, bay bổng, sinh dộng, cao quý (tài viết chữ

đẹp)

- Nét chữ ấy tạo cho ông đồ 1 địa vị

Tấm tắc ngợi khen tài

- Qua 2 khổ thơ đầu ta thấy ông đồ

TL: Hình ảnh ông Đồ với niềm vui , hạnh phúc thời đắc ý t/c tác giả yêu mến, quý trọng, gắn bó với nếp sống văn hoá dân tộc, mến mộ chữ nho, nhà nho

2 Hình ảnh ông Đồ thời tàn:

- Đọc diễn cảm 2 khổ 3,4 và so sánh

với 2 khổ thơ đầu? - Vẫn nổi bật hình ảnh ông đồ với mực tàu, giấy đỏ bên hè phố ngày tết

- Để diễn tả nỗi buồn của ông đồ tác

Nghiên, mực”? hối hả, tất bật mà không biết, không thấy

đoạn thơ là gì? ý nghĩa tác dụng ?

(Hình ảnh đối lập) Lời thơ bình dị,

cách chọn chữ tài tình, khắc sâu vào

- Giấy đỏ buồn không thắm

- Mực đọng trong nghiên sầu

đến bút, chạm đến giấy – Nỗi cô đơn,

- Ông vẫn ngồi đây, lặng lẽ nhg trong

lòng là 1 bi kịch, là sự sụp đổ hoàn

toàn, 2 câu tiếp diễn tả điều gì>

(NT : Miêu tả -> biểu cảm Ngoại

cảnh là tâm cảnh => Tả cảnh ngụ

tình)

- Lá vàng rơi trên giấy -> Tả cảnh nhg để diễn tả nỗi lòng con

tàn

đã trở nên lỗi thời “ di tích của thời tàn”

giá trị nay tàn tạ rơi vào quên lãng

3 Nỗi lòng của tác giả dành cho ông Đồ:

- Đọc khổ cuối, còn gì giống và khác

nhau so với khổ thơ đầu?

tác dụng gì?

- Đều xuất hiện hoa đào nở

Khổ thơ 2:

Hồn ở đâu bây giờ?

(Hồn : Tâm hồn, tài hoa ngwoif muôn

thấy nữa – câu hỏi không có trả lời gieo nuối

III Tổng kết Ghi nhớ:

- Nêu khái quát giá trị ND – NT? SGK trang 10 (HS đọc và học thuộc)

Đọc diễn cảm bài thơ

những nội dung cơ bản cần nắm vững

Hướng dẫn về nhà

- Học thuộc lòng bài thơ

- Nêu cảm nghĩ của em về bài thơ.

- Soạn bài:

Tiết 66; Hai chữ nước nhà

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh

- Rèn KN đọc, phân tích thơ song thất LB, so sánh các VB đã học

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: Đọc tài liệu về một số tập thơ của A Nam tr t Khải

Soạn bài + ảnh chân dung nhà thơ và tập thơ

- H/s : Đọc và tìm hiểu theo SGK trang 159, 160

C Tiến trình dạy và học:

Hoạt động 1: Khởi động.

- Tổ chức :

- Kiểm tra bài cũ : Đọc thuộc lòng diễn cảm bài thơ “ Muốn làm thằng Cuội”?

* Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản

I Tiếp xúc văn bản

1 Đọc bài thơ:

- Giáo viên yêu cầu đọc-

đọc mẫu - Rõ ràng, diễn cảm chú ý nhịp thơ, vần

- Gọi 2 học sinh đọc bài ->

nhận xét

2 Tìm hiểu chú thích:

- Nêu những nét chính về

tác giả, tác phẩm? + Tác giả: Trần Tuần Khải (1895 – 1983) Bút hiệu á Nam

- Cho học sinh xem ảnh

chândung tác giả?

khích lệ đồng bào

- Thể hiện các chú thích :

1,3,5,7,8,9,12 trong tập “ Bút quan hoài” 1924

Bài thơ dài 101 câu, đ/tr chỉ có 36 câu

3 Thể thơ bố cục:

- Bài thơ sáng tác theo thể - Thể thơ song thất lục bát - phù hợp với việc diễn tả

thơ nào? Gống tác phẩm

nào mà em đã học? (chinh

phụ ngâm khúc)

tâm sự, nội tâm

- Nêu bố cục bài thơ? - Bố cục: 3 phần

đi

+8 câu kết: Lời trao gửi sự nghiệp cho con trai.

II Phân tích văn bản:

1 Nhan đề:

- Nhan đề bài thơ cho biết

nội dung chính là gì?

- Tại sao tác giả lại đặt

- Tác giả bộc lộ tình cảm

đáo thể hiện tâm sự yêu

hy sinh tình nhà, tình riêng cho việc chung, nghĩa

2 8 câu thơ đầu:

- Cảm xúc bao trùm cả

đoạn thơ là gì? Nguyễn Trãi

- Em hãy đọc 8 câu thơ đầu

và cho biết ND? + Bối cảnh không gian biên giới:Chim kêu:

miêu tả

- Dựa vào chú thích trong

sgk cho biết điều gì trong

Nơi tận cùng, ẩm đạm, heo hút Tâm trạng buồn bã, đau đớn

(Cuộc ra đi không có ngày

trở lại , đây là điểm cuối

cùng để chia biệt vĩnh viễn

trạng bao phủ lên cả c/vật 1

’

+ Hạt máu nóng… cha khuyên

=> Tâm trạng ngổn ngang nỗi niềm, buồn bã, yêu

- Trong bối cảnh đau

cha ra sao?

- Con muốn theo cha săn sóc cho tròn đạo hiếu

- Những cụm từ: Hạt máu

… tầm tã

châu rời là cách nói gì? Nó

có tác dụng ? có phù hợp

với văn cảnh không?

tình trọng đại, phù hợp với văn cảnh và gợi kinh tế

- Giáo viên khái quát bằng hệ thống cau hỏi.

- Hoàn chỉnh bài soạn + học thuộc lòng

- Đọc diễn cảm đoạn 2

- Mạch thơ của đoạn này 3- Hai câu tiếp theo: Tình hình hiện tại của đất nước

LSDT với những lời

khuyên nào?

+ 4 câu : Giống Hồng Lạc … kém gì

=> tự hào về dòng giống cao quý, lịch sử lâu đời,

+ 8 câu tiếp : Thảm vong quốc …đàn sau đó mà.

vì thất bại, vì bị bắt đầm đìa trong mỗi chữ, mỗi dòng thơ

- Những hình ảnh: 4

sông,

thành tung quách vỡ, bỏ vợ

lìa con… tính chất gì?

…

bỏ vợ lìa con…

- Những hình ảnh đó gợi

hình ảnh nào?

Tác giả không phải để nói về th/đại đã qua mà muốn Tâm trạng: Xé tâm can (đau đớn)

Đó còn là tâm trạng của ai?

trong hoàn cảnh nào?

Ngậm ngùi khóc than Vật cơn sầu, cày nói càng đau…

từ, NT nhân hoá , so sánh những vần thơ rơi lệ, có lời than, có tiếng nức nở -> Lời cha dặn con cũng là nời

Đại việt.

=> Giọng thơ lâm ly thống thiết xen phần uất căm hờn

4 8 câu cuối: Lời trao gửi cuối cùng

- Đọc 8 câu cuối, Những

lời thơ nào

diễn tả tình cảm thực của

thê nào?

+ Tuổi già sức yếu, lỡ sa cơ, chịu bó tay

=> Thế bất lực của mình

( NGuyễn Trãi đành lạy

chào cha, rồi chở về Nam

theo Lê Lợi ở Lam Sơn

- Đó là nhiện vụ vô cùng trọng đại, khó khăn thiêng liêng: Giang sơn gánh vác sau này cậy con -> NPK là

III Tổng kết Ghi nhớ: SGK trang 163

- Nêu giá trị đặc sắc về ND

và nghệ thuật đoạn trích?

- NT: Thể thơ STLB, từ ngữ hình ảnh chọn lọc, nhân

- HS đọc ghi nhớ SGK

trang 163

nhà”

Hướng dẫn về nhà

- Giáo viên hệ thống, khái quát cơ bản cần nắm vững qua 2 tiết

- Học thộc lòng bài thơ, tập phân tích nội dung nghệ thuật

- Ôn tập: Văn học, tiếng việt, TLV => Làm bài kiểm tra tổng hợp cuối học kỳ I

Soạn :………

Giảng:……….

Tiết 67 : Trả bài kiểm tra Tiếng Việt

A Mục tiêu cần đạt:

- Ôntập lại những kiến thức đã học

- Nhận xét, đánh giá, rút kinh nghiệm về kết quả bài làm

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: Chấm bài + soạn bài

- H/s :

C Tiến trình dạy và học:

Hoạt động 1: Khởi động.

- Tổ chức :

- Kiểm tra bài cũ :

- Giới thiệu bài:

[ * Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản

I Nhận xét chung:

- Đại bộ phận nắm vững kiến thức đã học

về Tiếng Việt

- Kĩ năng vận dụnglý thuyết vào thực hành

+ Viết đoạn văn: ND khá sinh động, sử dụng đúng các dấu câu đã học

+ Phân tích ngữ pháp: đúng, chính xác -> Nắm vững về câu ghép

đoạn văn loát:

Hành văn lan man, lủng củng

II Nhận xét đánh giá 1 số bài cụ thể:

- Giáo viên giới thiệu cho học sinh nhận xét, đánh giá 1 số bài đạt điểm cao và một

số bài điểm thấp

+ Không tự luyện làm bài tập

hướng dẫn về nhà:

- HS trao đổi bài cho nhau để cùng sửa chữa các lỗi -> Rút kinh nghiệm

- Giáo viên khái quát, hệ thống hoá 1 số kiến thức cơ bản về tiếng việt đã học

- HS ôn tập kỹ các kiến thức tiếng việt học

kỳ I

- Xem lại các bài tập tổng hợp trong tiết ôn tập cuối học kỳ I

Soạn :………

Giảng:……….

Tiết 68+69 : Kiểm tra Tổng hợp học kì

( Theo đề chung của phòng Giáo dục)

A Mục tiêu cần đạt:

thức và kĩ năng ở cả 3 phân môn: Tiếng Việt, Văn Học, TLV trong 1 bài kiểm tra tổng

hợp

miêu tả, biểu cảm trong 1 bài tự luận tự sự kết hợp với miêu tả, biểu cảm trong 1 bài tự

luận

- Rèn các kỹ năng phân tích, vcảm thụ văn học

Đề bài ( chờ đề của PGD)

Soạn :………

Giảng:……….

Tiết 70: Hoạt động ngữ văn

Làm thơ 7 chữ

A Mục tiêu cần đạt:

câu thơ 7 chữ, ngắt nhịp 4/3, biết gieo đúng vần

- Tạo không khí mạnh dạn, sáng tạo, vui vẻ

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: Soạn bài + tìm hiểu về thể thơ 7 chữ

C Tiến trình dạy và học:

Hoạt động 1: Khởi động.

- Tổ chức :

nhà”

- Giới thiệu bài:

[ * Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

1 Nhận diện Luật thơ:

Thân em vừa trắng lại vừa tròn BB BTT BB

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn TT TBB TT

Mà em vẫn giữ tấm lòng son BB TTT BB

- Hãy xác định số tiếng, số dòng,

luật B – T, vần, nhịp của bài thơ?

- 28 tiếng, 4 dòng, 7 chữ -> thất ngôn tứ tuyệt

Câu 1,2: B – T đối nhau: Đối Câu 2,3: B – T giống nhau: Niêm Câu 3,4: B – T đối nhau: Đối

- Các cặp niêm: nổi – nát, chìm – dầu,

- Nhịp 4/3 hoặc 2/2/3

- Vần: Chân – bằng ở các câu 1,2,4 (tiếng 7)

2 Luyện tập:

a Đọc, gạch nhịp và chỉ ra các tiếng gieo vần, mối quan hệ B – T của 2 câu thơ sau:

Chiều

BB BT TBB

Nó ngẩng đầu lên hớn hở nghe TT BBT TB

Tiếng sáo diều cao vòi vọi rót TTB BB TT

Vòm trời trong vắt ánh pha lê BBB TT BB

b Chỉ ra chỗ sai luật trong bài thơ “ Tối”

- Đọc bài thơ “ Tối” trong sách giáo

khoa trang 166? của Đoàn Văn Cừ -> lí do sai và sửa lại cho đúng

- Sai “ ngọn đèn mờ” không có dáu phẩy, dấu phẩy gây đọc sai nhịp

- Vốn là “ ánh xanh lè” chép sai thành “

ánh xanh xanh” -> chữ “ xanh” sai vần

c Tập làm thơ 7 chữ:

- Hãy làm tiếp 2 câu thơ cuối theo ý

Bảo rằng thằng Cuội ở cung trăng!

+ Chứa ai, chẳng chứa, chứa thằng Cuội Tôi gớm gan cho cái chị Hằng

+ Đánh cho cái tội quân lùa dối Già khấc nhân gian vẫn gọi thằng + Cung trăng chỉ toàn đất cùng đá

Nay đến ai cung trăng bỡn chị Hằng

* Một số bài thơ 7 chữ rất hay

2 Trên hồ ba bể – Hoàng Trung Thông

3 Hai sắc hoa Ti Gôn ( T.T KH)

chữ mà em biết

- Đọc bài thơ 7 chữ vừa làm

thuyết về thơ 7 chữ

– hướng dẫn về nhà

- Học sinh nắm vững luật thơ

- Tập làm thơ 7 chữ ở nhà ( 4 – 8 câu)

Soạn :………

Giảng:……….

Tiết 71 : Hoạt động ngữ văn

Làm thơ 7 chữ (tiếp)

A Mục tiêu cần đạt:

- Tiếp tục giúp học sinh nhận biết, phân biệt thơ 7 chữ với thơ 5 chữ , thơ lục bát

- Rèn KN đọc, phân tích , cảm thu thơ STLB

B Chuẩn bị:

- H/s : Tập làm thơ TN tứ tuyệt

C Tiến trình dạy và học:

Hoạt động 1: Khởi động.

- Tổ chức :

- Kiểm tra bài cũ : Đọc bài thơ tự làm ở nhà

- Giới thiệu bài:

[ * Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản

1 Lý thuyết

- Học sinh trả lời bằng sự nhận diện

về thể thơ 7 chữ?

Trình bày những hiểu biết của em về thể thơ 7 chữ

2 Luyện tập:

a Tổ chức hoạt động nhóm:

- Mỗi nhóm 5 – 6 em trao đổi bài cho

của bản

b Đại diện các nhóm trình bày:

- Chia bảng làm 3 tổ lên chép thơ của tổ mình

- Học sinh thảo luận, bình xét ND luật thơ

- Các nhóm nhận xét, bổ xung

c Giáo viên nhận xét đánh giá:

- ý thức làm các bài thơ: ND, luật vàn, nhịp

điệu

- Đề tài sáng tác: đa dạng, phong phú

- Cho điểm: Cá nhan tập thể tổ

- Thi đọc diễn cảm

thuyết về thơ 7 chữ

hướng dẫn học tập

- Tập làm thơ 7 chữ

Soạn :………

Giảng:……….

Tiết 72 : Trả bài

Kiểm tra tổng hợp Học kì I

ơ

A Mục tiêu cần đạt:

- Nhận xét, đánh giá kết quả toàn diện của học sinh qua 1 bài làm tổng hợp về: + Mức độ nhớ kiến thức văn, tiếng việt, vận dụng trả lời các câu hỏi trắc nghiệm + Mức độ vận dụng kiến thức để giải quyết các bài tập phần văn + TLV

+ Kỹ năng viết đúng thể loại văn học theo yêu cầu đề bài

+ Kỹ năng trình bày, diễn đạt, dùng từ, đặt câu

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: Chấm bài + Soạn bài

- H/s :

C Tiến trình dạy và học:

Hoạt động 1: Khởi động.

- Tổ chức :

- Kiểm tra bài cũ :

- Giới thiệu bài:

[ * Hoạt động 2:

I Nhận xét, đánh giá chung:

1 Phần trắc nghiệm: 4 câu = 2 điểm

- HS làm đúng, chính xác: 16 – 18 câu

- Sai nhiều: 6 câu

2 Phần tự luận:

- Phần lớn nắm vững thể loại:

Hiểu yêu cầu tự sự Cốt truyện đơn giản

- Đan xen miêu tả - Biểu cảm còn yếu, bài viết thiên nhiều về kể chuyện

- Về bố cục:

Câu 2: Bài viết có đủ 3 phần, phần sáng tạo còn hạn chế

ảnh, kết hợp miêu tả, biểu cảm khá sâu sắc

- Kết quả:

- Trả bài -> học sinh trao đổi bài cho nhau

học tập cái hay của bạn

Hoạt động3:

Hoạt động 4 Củng cố – hướng dẫn về nhà

- GV khái quát, đánh giá kết quả bài kiểm tra tổng hợp

- Học sinh ôn tập kĩ các kiến thức cơ bản về văn, Tiếng Việt, TLV

- Viết lại bài tự luận (từ 6 điểm )

- Chuẩn bị sách vở cho học kỳ II -> soạn bài đầu tiên sgk tập II Ngữ văn 8