Cách biểu đạt Hai đoạn văn có tính biểu cảm khác nhau - Đoạn 1: là biểu cảm trực tiếp bằng ngôn - Biểu cảm trực tiếp bằng lời than, từ: “ Thảo thương nhớ ơi” - Đoạn 2: tác giả dùng biệ[r]
Trang 1Tiết:20
Ngày dạy : 16/ 09/ 2011
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Khái niệm văn bản biểu cảm
- Vai trò, đặc điểm của văn biểu cảm
- Hai cách biểu cảm trực tiếp và gián tiếp trong văn biểu cảm
2 Kĩ năng
- Nhận biết đặc điểm chung của văn biểu cảm, hai cách biểu cảm trực tiếp và gián tiếp trong các văn bản cụ thể
- Tạo lập văn bản có sử dụng yếu tố biểu cảm
3 Thái độ
- Giáo dục học sinh nhận thức được văn biểu cảm, có được tình cảm đối với thế giới xung quanh
II CHUẨN BỊ
Giáo viên : Bảng phụ, giáo án, một số bức thư, bài báo, tập thơ trữ tình
Học sinh : Bài soạn, sách vở
III PHƯƠNG PHÁP
Phân tích mẫu, rèn luyện theo mẫu, hợp tác nhóm
IV TIẾN TRÌNH
1 Ổn định tổ chức :
Kiểm tra sĩ số học sinh
2 Kiểm tra bài cũ :
Thế nào là văn miêu tả? Người viết
cần có năng lực gì? ( 7 điểm )
Kiểm tra tập bài soạn ( 3 đ )
Giúp người đọc, người nghe hình dung được những đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người Người viết có năng lực quan sát, tưởng tượng liên tưởng, so sánh
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài :
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BIỂU CẢM
Trang 2Giáo viên cho học sinh xem một số tập thơ, bài báo, bức thư mang nội dung biểu cảm hoặc các đoạn văn biểu cảm Từ đó giới thiệu nội dung bài học
* Hoạt động 1: Nhu cầu biểu cảm của con
người
Giáo viên dùng bảng phụ ghi hai bài ca
dao
Gọi học sinh đọc các bài ca dao
Mỗi câu ca dao bộc lộ tình cảm cảm xúc
gì?
Câu thứ nhất biểu hiện nỗi khổ đau oan
trái của người lao động không đựơc lẽ công
bằng nào soi tỏ
Câu ca dao thứ hai biểu hiện nỗi cảm
xúc về một niềm vui hạnh phúc bao la, êm
ái, tự hào
Người ta thổ lộ để làm gì?
Để mong được sự chia sẻ, đồng cảm
Khi vui mà được chia sẻ thì niềm vui sẽ
được nhân lên, khi buồn mà được chia sẻ thì
nỗi buồn sẽ vơi bớt đi
Khi nào người ta có nhu cầu biểu cảm?
Trong thư từ gửi cho bạn thân hay bạn
bè, em thường có biểu lộ tình cảm không?
Vì sao?
Em thường biểu lộ tình cảm của mình ở
trong đó vì thư là loại văn trữ tình
Người ta biểu cảm bằng những phương
tiện nào?
Văn biểu cảm bao gồm những thể loại
nào?
Gọi học sinh đọc điểm ghi nhớ 2 SGK/73
I Nhu cầu biểu cảm và văn biểu cảm
1 Nhu cầu biểu cảm của con người
- Khi có những tình cảm tốt đẹp, chất chứa, muốn biểu hiện cho người khác cảm nhận đựơc
- Biểu cảm bao gồm những thể loại: thư từ, những bài thơ, bài văn trữ tình
Trang 3Gọi học sinh đọc đoạn 1,2
Đoạn văn 1 biểu đạt nội dung gì?
Trực tiếp biểu đạt nỗi nhớ bạn và nhắc
lại những kỉ niệm
Đoạn văn 2 trực tiếp biểu đạt nội dung
gì?
Biểu hiện tình cảm gắn bó với quê
hương đất nước
Nội dung ấy có đặc điểm gì khác so với
nội dung của văn bản tự sự và miêu tả?
Nội dung của hai đoạn văn trên chủ yếu
nhằm bộc lộ tình cảm của người viết
Có ý kiến cho rằng tình cảm cảm xúc
trong văn biểu cảm phải là tình cảm thấm
nhuần tư tưởng nhân văn Qua hai đoạn văn
trên em có tán thành ý kiến đó không? Vì
sao?
Em tán thành vì đó là những tình cảm
đẹp, vô tư, mang lí tưởng giàu tính nhân văn
Em có nhận xét gì về phương thức biểu
đạt tình cảm, cảm xúc ở hai đoạn thơ trên?
Hai đoạn văn có tính biểu cảm khác
nhau
- Đoạn 1: là biểu cảm trực tiếp bằng ngôn
từ: “ Thảo thương nhớ ơi”
- Đoạn 2: tác giả dùng biện pháp tự sự,
miêu tả mà gián tiếp thể hiện tình yêu quê
hương
Giáo viên gợi ý nêu câu hỏi để hình
thành phần ghi nhớ
Văn biểu cảm là gì?
Văn biểu cảm thể hiện qua những thể
loại nào?
Tình cảm trong văn biểu cảm có tính
chất như thế nào?
2 Đặc điểm chung của văn biểu cảm
a Nội dung bộc lộ tình cảm của người viết
b Tình cảm đẹp giàu tính nhân văn
c Cách biểu đạt
- Biểu cảm trực tiếp bằng lời than,
- Biểu cảm gián tiếp qua tự sự, miêu tả
Trang 4
Văn biểu cảm có những cách biểu đạt
nào?
Học sinh đọc ghi nhớ SGK
* Hoạt động 2: Luyện tập
Gọi học sinh đọc bài tập
Nêu yêu cầu của bài tập
Thảo luận nhóm
Trình bày trước lớp
Nhận xét sửa chữa
Hoạt động cá nhân
Giáo viên hỏi học sinh trả lời
* Ghi nhớ: SGK/73 II.Luyện tập
1 Câu 1
- Đoạn văn biểu cảm: là đoạn b vì đoạn văn đã bộc lộ tình cảm yêu thích hoa hải đường của tác giả
- Nội dung biểu cảm: được biểu lộ qua cái nhìn tưởng tượng chủ quan của tác giả về hoa hải đường “ Phơi phới như một lời chào hạnh phúc”
“Trông dân dã như cây chè đất đỏ”
- Biểu lộ trực tiếp bằng lời văn “ Màu đỏ thắm rất quý, hân hoan say đắm” “Rạng rỡ nồng nàn” “Ngẩn ngơ đứng ngắm hoa hải đường”
2 Nội dung biểu cảm trong bài thơ
“ Sông núi nước Nam” “Phò giá về kinh”?
Thể hiện bản lĩnh, khí phách dân tộc Thể hiện một lòng tự hào về môït nền độc lập dân tộc, thể hiện một khí thế chiến thắng hào hùng và khát vọng hoà bình lâu dài của dân tộc
3 Một bài văn: Cổng trường mở ra, Mẹ tôi
4 Củng cố và luyện tập
- Thế nào là văn biểu cảm? Tình cảm trong văn biểu cảm như thế nào?
Văn biểu cảm là văn bản viết ra nhằm biểu đạt tình cảm, cảm xúc sự đánh giá của
con người đối với thế giới xung quanh va khêu gợi lịng đồng cảm ở nơi người đọc
Tình cảm trong văn biểu cảm phải là tình cảm đẹp, thấm nhuần tư tưởng nhân văn
- Có mấy cách biểu cảm?
Cĩ hai cách biểu cảm: biểu cảm qua lời than, tiếng kêu và biểu cảm qua tự sự, miêu tả
Trang 55 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
Học bài: Nắm vững khái niệm về văn biểu cảm, tình cảm trong văn biểu cảm, cách biểu đạt tình cảm
Làm BT 4 SGK/74
Sưu tầm các đoạn văn, bài văn biểu cảm trên báo chí, tìm được đối tượng biểu cảm và tình cảm được biểu hiện trong các văn bản đĩ
Vận dụng những kiến thức về văn biểu cảm vào tìm hiểu văn bản đã học
Chuẩn bị: Đọc tìm hiểu – soạn: Đặc điểm của văn biểu cảm
Đọc kĩ văn bản Tấm gương- Soạn theo câu hỏi gợi ý SGK
V RÚT KINH NGHIỆM :
Nội dung
Phương pháp
Tổ chức