Nếu được thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý giáo dục đạo đức học sinh như: Quản lý chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức thông qua công tác xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức; Quản lý c[r]
Trang 1MỤC LỤC
Trang
Mục lục: 1
PHẦN MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài : 2
2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài: 3
3 Lịch sử vấn đề: .4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 5
PHẦN NỘI DUNG 1 Cơ sở lý luận: .6
2 Thực trạng nghiên cứu: .8
3 Các biện pháp cụ thể: .9
4 Kết quả đạt được: .15
5 Bài học kinh nghiêm, hướng phát triển: 15
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1 Kết luận: .17
2 Kiến nghị: 18
Tài liệu tham khảo: 20
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chắc hẳn, ai cũng nhớ lời dạy của Bác: “Có tài mà không có đức là vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó” Lời dạy của Bác đến nay vẫn còn nguyên giá trị Bởi bất cứ xã hội nào củng cần có những người có
đủ hai phẩm chất ấy để phục vụ Đặc biệt, Bác muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của “Đức”, người không có tài mà có đức vẫn có thể dùng tạm được, nhưng có tài mà không có đức thì không thể dùng
Đạo đức con người quan trọng như vậy Nhưng làm thế nào để đạo đức con người được tốt hơn? Bác có nói:
“Hiền dữ phải đâu là định sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên”
Thế nhưng ai là người giáo dục đạo đức cho lớp trẻ? Làm sao cho lớp trẻ
có đủ “ Đức” có đủ “Tài” để phục vụ đất nước phục vụ nhân dân Đây là một vấn đề mà những người làm công tác giáo dục cần phải quan tâm tới Theo ý cá nhân tôi, người đầu tiên có tầm quan trọng nhất đó chính là cha mẹ, thứ hai là thầy cô, thư ba là những người lớn xung quanh nói chung phải gương mẫu Tức chúng ta phải kết hợp cả ba môi trường giáo dục : gia đình, nhà trường và xã hội
Nhưng thực tế tình hình đạo đức trong các trường Trung học Cơ sở hiện nay đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc giáo dục đạo đức của học sinh Đối với gia đình, không phải cha mẹ nào cũng làm tròn trách nhiệm của mình, do nhiều
lý do khác nhau: hoàn cảnh kinh tế khó khăn, trình độ hạn chế, mải mê kiếm tiền, ly hôn… không quan tâm để ý đến việc học tập của con em mình Sự kết hợp giữa ba môi trường giáo dục chưa chặt chẻ, nên hiện tượng cúp tiết, bỏ giờ ngày càng nhiều, gây mâu thuẫn dẫn đến đánh nhau (trong đó có nữ ), xin điểu, hút thuốc, uống rượu (cả nam và nữ), vô lễ với thầy cô ngày càng gia tăng, một
số học sinh còn nghiện game trở nên hung hăng, và các kiểu ăn mặc lố lăng như các nhân vật trong game ngày càng nhiều Đây là điều mà tập thể giáo viên nhà trường cũng như các bậc phụ huynh đang trăn trở
Trang 3Về phía nhà trường hiện nay cũng có mặt hạn chế; phần lớn chỉ chú trọng dạy các môn như: Văn, Toán, Lý, Hóa, ngoại ngữ và xem nhẹ các môn còn lại, trong đó có môn giáo dục công dân Đây là môn học mà mấy năm gần đây mới được ngành giáo dục quan tâm Giáo viên chủ nhiệm là người có trách nhiệm rất lớn trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh song chưa thực sự phát huy hết vai trò trách nhiệm của mình Bộ phận quản lý học sinh chưa thực sự chú trọng đến công tác chủ nhiệm, chưa có kiểm tra giám sát hay đôn đốc những người làm công tác chủ nhiệm Hội cha mẹ học sinh, các tổ chức đoàn, đội chưa phát huy hết vai trò trong công tác phối hợp giáo dục đạo đức học sinh Về mặt
xã hội hiện nay, bên cạnh sự tiến bộ thì còn rất nhiều tệ nạn mà các ngành chức năng cũng chưa thể làm trong sạch đem lại môi trường trong lành cho lớp trẻ
Với những lý do trên, cả ba môi trường giáo dục, cần phải có cái nhìn lại để việc phối hợp giáo dục đạo đức học sinh được tốt hơn Đối với nhà trường, Ban giám hiệu cần quan tâm hơn nữa trong việc chỉ đạo quản lý công tác giáo dục đạo đức học sinh, để hoàn thành sứ mệnh trồng người Chính vì thế tôi chọn đề tài “Các biện pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức học sinh ở trường Trung học Cơ sở Tân Hội Trung, Huyện Cao Lãnh – Tỉnh Đồng Tháp”
2 Mục đích nghiên cứu đề tài
Các biện pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường trung học cơ sở Tân Hội Trung, huyện Cao Lãnh, Tỉnh Đồng Tháp Giúp cho chúng ta thấy được vai trò quan trọng của việc giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường trung học cơ sở cũng như việc nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường Trung học Cơ sở đặc biệt là đạo đức học sinh của các trường Trung học Cơ sở Tân Hội Trung ngày càng được đi vào nề nếp đúng với sự mong đợi của phụ huynh và giáo viên
Giúp cho giáo viên thấy được việc giáo dục đạo đức học sinh là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch đến học sinh nhằm giúp cho nhân cách mỗi học sinh được phát triển đúng đắn, giúp học sinh có những hành vi ứng xử đúng mực trong các mối quan hệ: của cá nhân với xã hội, của cá nhân với lao động, của cá nhân với mọi người xung quanh và của cá nhân với chính mình
Trang 4Giúp cho cán bộ quản lý và giáo viên khái quát hóa, nhận xét đánh giá và rút kinh nghiệm, những cái mới có giá trị, những kinh nghiệm được đúc kết trong việc giáo dục đạo đức học sinh ở nhà trường Tìm hiểu các biện pháp, những kinh nghiệm, khó khăn, thuận lợi trong công tác giáo dục đạo đức học sinh ở nhà trường Tìm hiểu quá trình thực hiện công tác giáo dục đạo đức học sinh ở trường Trung học Cơ sở Tân Hội Trung, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
Giúp cho nề nếp học sinh đặc biệt là đạo đức học sinh đi vào ổn định bền vững lâu dài theo nội qui của trường học, tạo môi trường giáo dục an toàn
“Trường học thân thiện, học sinh tích cực” và là điều kiện để phát triển chất
lượng giáo dục của nhà trường
3 Lịch sử vấn đề
Qua nhiều năm giảng dạy, làm công tác chủ nhiệm, tham gia công tác quản lý về chuyên môn, công tác quản lý học sinh, tôi đã nhận thấy đạo đức học sinh trường trung học cơ sở Tân Hội Trung nói riêng và học sinh các trường trường học cơ sở trong huyện Cao Lãnh nói chung có chiều hướng đi xuống Ngoài ra việc thực hiện chưa đồng bộ về công tác quản lý giáo dục đạo đức học sinh ở đơn vị như sau:
- Đối với cán bộ quản lý chưa thật sự quan tâm nhiều đến công tác giáo dục đạo đức học sinh, chưa thực hiện hết chức năng tham mưu với tổ trưởng tổ chủ nhiệm, ít họp định kỳ ( họp chủ nhiệm) để lắng nghe ý kiến của giáo viên chủ nhiệm, kịp thời tháo gỡ khó khăn, còn ít tổ chức công tác bồi dưỡng giáo viên chủ nhiệm về năng lực tổ chức và quản lý lớp
- Đối với Giáo viên chủ nhiệm: là người trực tiếp quản lý lớp, có trách nhiệm chính trong việc giáo dục đạo đức học sinh Thế nhưng phần lớn chỉ chú trọng đến giảng dạy mà ít quan tâm đến việc xây dựng động cơ thái độ học tập đúng đắn cho học sinh Các kiến thức được trang bị từ trường sư phạm hầu như chỉ còn lại là kiến thức về chuyên môn để dạy, các kiến thức về tâm
lý học, giáo dục học hình như không còn nhớ Vì vậy, khi gặp những tình huống sư phạm thì không giải quyết được Đối với học sinh cá biệt đều gặp
Trang 5khó khăn trong việc giáo dục, hầu hết không một giáo viên nào có thể cảm hóa được học sinh cá biệt, để giúp cho các em giảm các hiện tượng tiêu cực, bước đầu có ý thức học tập, rèn luyện trở thành con ngoan trò giỏi như sự mong đợi của các bậc phụ huynh và nhà trường
Qua thời gian công tác đó tôi thấy cần phải có thêm những biện pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức học sinh ở trường trung học cơ sở Tân Hội Trung, là rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay nhằm giúp cho đạo đức học sinh
đi vào ổn định bền vững lâu dài đúng như mong đợi của phụ huynh, giáo viên và của Xã Hội ngày nay, nó cũng là điều kiện góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở các nhà trường trung học cơ sở
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng
Tập thể giáo viên và học sinh trường trung học cơ sở Tân Hội Trung
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu ở trường trung học cơ sở Tân Hội Trung, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp
5 Kế hoạch thực hiện
Đề tài các biện pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức học sinh ở trường Trung học Cơ sở Tân Hội Trung được thực hiện ở học kì 1(từ tháng 9 năm 2011 đến tháng 1 năm 2012) năm học 2011 - 2012
Trang 6PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận
Trong các mặt giáo dục, giáo dục đạo đức giữ một vị trí hết sức quan trọng Vì như Bác Hồ nói: “Dạy cũng như học, phải hết sức chú trọng cả tài lẫn đức Đức là đạo đức cách mạng, đó là cái gốc rất quan trọng, nếu không có đạo đức cách mạng thì có tài cũng vô dụng”
Chúng ta cũng phải thấy rằng giáo dục đạo đức có ý nghĩa cơ bản lâu dài, được thực hiện thường xuyên liên tục và trong mọi tình huống chứ không phải chỉ thực hiện khi có tình hình phức tạp hoặc có những đòi hỏi cấp bách
Như vậy trong nhà trường trung học cơ sở giáo dục đạo đức là mặt giáo dục phải được đặc biệt coi trọng và nếu công tác này được quan tâm quản lý, chỉ đạo sẽ là cơ sở để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nói chung vì đạo đức
có mối quan hệ với các mặt giáo dục khác:
Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Trung học Cơ sở:
* Yếu tố đặc điểm tâm sinh lý của học sinh trung học cơ sở
Lứa tuổi từ 11 đến 15 tuổi là lứa tuổi chuyển tiếp từ thơ ấu sang tuổi trưởng thành Đây là lứa tuổi dậy thì các em có nhiều cơn khủng hoảng nên rất khó dạy Quá trình hưng phấn mạnh hơn ức chế, do đó các em hay gây gỗ đánh nhau
Người lớn vẫn coi chúng là trẻ con do quán tính Do vậy cần phải cải thiện mối quan hệ với thiếu niên, tôn trọng nhưng có ý kiến, cần đặt mình vào vị trí của trẻ để ứng xử cho phù hợp
Mâu thuẫn giữa trẻ và người lớn do quan hệ chứ không phải do nội tiết
tố Do muốn làm người lớn nên trẻ phấn đấu theo các chuẩn mực hành vi của người lớn để được tôn trọng, được độc lập
Do không được tôn trọng nên trẻ bướng bỉnh chống lại theo hai hướng: Cãi lại, chống đối, im lặng, rời xa
Biểu hiện thứ hai nguy hiểm hơn Khi rầy la, nếu có nhiều người trẻ sẽ bị tổn thương và có thể có những hành động bộc phát mà người lớn không ngờ
Trang 7Trẻ bồng bột, dễ xúc cảm, dễ nổi nóng do đó phải hết sức cẩn thận khi quan hệ với chúng Nói chung là tình cảm thất thường
Tuổi dậy thì nên có những rung cảm giới tính Vì vậy cần phải khéo léo
để trẻ không sớm đi vào luyến ái Ta không nên ngăn cấm sự rung cảm đó, mà cần có những hoạt động để lôi cuốn hết thời gian của trẻ để chúng không còn suy nghĩ về chuyện đó
Tóm lại: ở độ tuổi trung học cơ sở yếu tố tâm sinh lí là giai đoạn các em đang phát triển mạnh về thể chất, tinh thần và tình cảm, dễ bị kích động, lôi kéo Có nhu cầu giao tiếp rất lớn đặc biệt là sự giao tiếp với bạn bè, từ đó mà hình thành lên các nhóm bạn cùng sở thích Nếu không được giáo dục dễ bị sai lệch
* Về phía gia đình
Nhiều cha mẹ do nhận thức lệch lạc, không có tri thức về giáo dục con cái, hoàn cảnh gia đình khó khăn, mải lo kiếm tiền, do nhiều lý do khác, sự quan tâm, sự nuông chiều thái quá trong việc nuôi dạy, sử dụng quyền uy của cha mẹ một cách cực đoan đặt nặng vấn đề học tập vào con cái của mình khi chưa nhận biết được về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, tấm gương phản diện của cha mẹ như
ly hôn, cờ bạc rượu chè, gia đình có các hoàn cảnh éo le hoặc hay bị sử dụng bằng vũ lực đánh đập đã tác động không nhỏ đến sự hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh
* Về phía nhà trường
Về phía nhà trường hiện nay cũng có mặt hạn chế; phần lớn chỉ chú trọng dạy các môn như: Văn, Toán, Lý, Hóa, ngoại ngữ và xem nhẹ các môn còn lại, trong đó có môn giáo dục công dân Đây là môn học mà mấy năm gần đây mới được ngành giáo dục quan tâm Giáo viên chủ nhiệm là người có trách nhiệm rất lớn trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh song chưa thực sự phát huy hết vai trò trách nhiệm của mình
* Về phía xã hội
Sự hội nhập nền kinh tế thế giới, sự tác động của nền kinh tế thị trường,
sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, interner… tác động không nhỏ đến một số bộ phận thanh thiếu niên học sinh, làm cho trẻ có lối sống thực
Trang 8dụng, thiếu ước mơ và hoài bão, lập thân, lập nghiệp; những tiêu cực trong thi
cử, bằng cấp, chạy theo thành tích Thêm vào đó, sự du nhập văn hoá phẩm đồi trụy thông qua các phương tiện như phim ảnh, games, điện thoại di động, mạng Internet… làm ảnh hưởng đến những quan điểm về tình bạn, tình yêu trong lứa tuổi thanh thiếu niên và học sinh, nhất là các em chưa được trang bị và thiếu kiến thức về vấn đề này Xem nhẹ lời khuyên của cha mẹ, thầy cô dẫn đến những biểu hiện lệch lạc về chuẩn mực đạo đức
2 Thực trạng nghiên cứu
Những biểu hiện vi phạm đạo đức của học sinh
STT Những biểu hiện vi phạm đạo đức Tỉ lệ học sinh vi phạm
1 Do tác động của game nên các em gây gỗ, đánh nhau 0.3%
3 Ăn chơi, đua đòi, thích hưởng thụ hơn ham học 0.7%
4 Gia đình không quan tâm đến con cái 0.4%
5
Gia đình khó khăn bắt các em lao
động để kiếm tiền sớm không cho
đi học
0.3%
Nguyên nhân:
Bản thân học sinh chưa ý thức tầm quan trọng của việc học, chưa có động cơ thái độ học tập đúng đắn Một học sinh kém, mất căn bản thường sinh
ra chán nản
Một số gia đình chưa quan tâm việc học của con em mình Vẫn còn tư tưởng “Trăm sự nhờ thầy”
Một số gia đình không gương mẫu: cờ bạc, rượu chè, ly hôn
Xã hội tiến bộ nhưng vẫn còn mặt trái của nó: nhiều tụ điểm vui chơi không lành mạnh, các văn hóa phẩm đồi trụy vẫn còn lưu hành trên mạng internet, trên đĩa
Chủ trương của ngành là không quá 4% yếu kém Có nghĩa là nhà trường phải có biện pháp tổ chức bồi dưỡng sao cho các em nắm vững kiến thức cơ bản
Trang 9và các kỹ năng thiết yếu để đủ chuẩn lên lớp Có nhiều giáo viên hiểu chưa hết ý của cấp trên nên vẫn còn một số ít học sinh đầu cấp còn đọc yếu và viết yếu
Với những cơ sở lý luận và thực trạng trên tôi đưa ra một số biện pháp quản lý công tác giáo dục đạo đức học sinh ở trường trung học cơ sở Tân Hội Trung như sau:
3 Các biện pháp cụ thể:
3.1 Quản lý chỉ đạo công tác giáo dục đạo đức thông qua công tác xây dựng
kế hoạch giáo dục đạo đức
Xây dựng kế hoạch là một công việc không thể thiếu được của bất kỳ công tác quản lý nào, có xây dựng kế hoạch mới xác định được mục tiêu sẽ đạt được, hệ thống các biện pháp sẽ được thực hiện, thời gian để đạt được những mục tiêu đề ra
Dựa vào tình hình thực tế của trường, người quản lý cần xây dựng kế hoạch, các biện pháp thực hiện, thời gian chỉ tiêu cần đạt Để xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức được tốt, phải dựa trên tình hình đạo đức cụ thể của học sinh trường mình để định ra nội dung, yêu cầu biện pháp cho thích hợp Việc nắm tình hình tư tưởng đạo đức học sinh phải bao gồm tình hình có tính chất thường xuyên, lâu dài phổ biến và những tình hình có tính chất thời sự, tình hình cá biệt, có thể ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực đối với tập thể học sinh
3.2 Quản lý công tác giáo dục đạo đức thông qua công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên về công tác giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường Trung học Cơ sở
Bằng nhiều hình thức và nhiều biện pháp, người quản lý cầm làm cho tập thể sư phạm trường nhận thức được rằng giáo dục đạo đức học sinh là một quá trình thường xuyên và liên tục, diễn ra ở mọi lúc mọi nơi và trong tất cả các hoạt động đều có thể phải thực hiện yêu cầu này
Một giờ dạy trên lớp không chỉ đơn thuần là truyền thụ tri thức khoa học cho học sinh mà còn giáo dục cho các em các hành vi, cử chỉ, tình cảm nhân sinh quan, thế giới quan đúng đắn Những bài dạy thuộc các môn khoa học xã hội có khả năng rất phong phú trong việc giáo dục những nhận thức chính trị
Trang 10đúng đắn, những tình cảm đạo đức như: yêu quê hương đất nước, yêu lao động, lòng tự hào dân tộc, lòng căm ghét bọn cướp nước, bán nước, ăn bám Những bài học về các môn tự nhiên lại có tác dụng giáo dục lòng yêu thiên nhiên, yêu đất nước, tác phong khoa học, tính chính xác, tính cần cù, kiên trì, kiên nhẫn, lòng ham thích khoa học, chống mê tín dị đoan
Nói chung, nhiều bài dạy nếu dạy tốt theo ý nghĩa đầy đủ là đảm bảo tính chính xác khoa học, có hệ thống có trọng tâm, với tất cả lương tâm của người thầy thì tự thân những giờ lên lớp đã mang tính giáo dục cao
Tuy nhiên, người quản lý cũng cần lưu ý giáo viên tránh lối giáo dục một cách đơn giản, gò bó, gượng ép hoặc đơn điệu, bài nào cũng gắn cho được yêu cầu giáo dục tư tưởng đạo đức, bài nào cũng lặp đi lặp lại như nhau, gán ghép những vấn đề không có liên quan gì đến nội dung bài học hoặc liên hệ xa xôi, lan man, làm loãng trọng tâm của bài và kém tác dụng
3.3 Tổ chức xây dựng các lực lượng và điều kiện giáo dục trong và ngoài nhà trường để giáo dục đạo đức cho học sinh
Công tác giáo dục đạo đức có một đặc điểm quan trọng đó là đạo dức nhân cách của nhà giáo dục Việc giáo dục đạo đức cho học sinh là trách nhiệm của mỗi giáo viên, của toàn bộ nhà trường chứ không phải riêng của giáo viên chủ nhiệm hay một vài giáo viên nào; để làm tròn trách nhiệm này trước hết người thầy giáo phải là người nắm vững và thể hiện những tiêu chuẩn đạo đức
đó Người quản lý phải giúp cho giáo viên nhận thức rõ trách nhiệm nặng nề nhưng vẻ vang của mình là đào tạo con người, phải thương yêu học sinh thật sự, phải có ý thức trách nhiệm về mọi hành vi, ngôn ngữ, cử chỉ của mình đối với học sinh, bản thân mình phải là tấm gương cho học sinh noi theo, phải thương yêu, tin tưởng, tôn trọng học sinh mới có thể giáo dục tốt được Muốn vậy, người quản lý phải tổ chức làm sao cho tập thể giáo viên trong trường gương mẫu về mọi mặt, đoàn kết nhất trí thành một khối thống nhất có tác dụng mạnh
mẽ đối với học sinh Phải thống nhất mọi ảnh hưởng giáo dục ngay trong nhà trường , tránh tình trạng “ ông nói gà bà nói vịt”, người quan tâm kẻ thờ ơ…