KiÕn thøc: Cñng cè nh÷ng hiÓu biÕt vÒ c¸ch lµm bµi v¨n lËp luËn gi¶i thích, vận dụng kiến thức đó để giải quyết đề văn giải thích một nhận định, một ý kiến, một vấn đề văn học gần gũi.. [r]
Trang 1Tiết 107 cách làm bài văn lập luận giải thích.
I Mục tiêu
1 Kiến thức: Ôn lại lí thuyết về kiểu bài nghị luận giải thích: Những kiến thức cụ thể trong việc làm một bài văn giải thích, những lưu ý và những lỗi cần tránh khi làm bài
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng: Tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý, phát triển ý thành
đoạn văn, bài văn
3 Thái độ: Giáo dục HS lòng say mê tìm hiểu bộ môn
II Chuẩn bị
GV: Đề bài, tham khảo sgv
HS: Chuẩn bị bài theo yêu cầu sgk
III Tiến trình tổ chức dạy học
1 ổn định tổ chức ( 1 ph) 7B:…………
2 Kiểm tra bài cũ( 4 ph)
? Em hãy nêu quy trình làm một bài văn chứng minh?
( 4 bước )
3 Bài mới
* Hoạt động 1 HDHS các bước
làm bài văn lập luận giải thích ( 20
ph)
- HS đọc đề văn SGK - 84
- GV chép đề bài lên bảng
? Sau khi có đề bài , em phải làm
gì?
? Đối với câu tục ngữ ta cần phải
giải thích các lớp nghĩa nào?
( Giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng
và ý nghĩa sâu sa của nó )
? Tìm nghĩa của câu tục ngữ bằng
cách nào? ( Tra từ điển, giải thích
nghĩa đen, nghĩa bóng.)
? Để tìm ý cho bài văn ta có thể liên
hệ với câu ca dao, tục ngữ nào?
I Các bước làm bài văn lập luận giải thích
1 Đề bài: Nhân dân ta có câu tục ngữ:
" Đi một ngày đàng, học một sàng khôn" Hãy giải thích câu tục ngữ đó
2 Tìm hiểu đề, tìm ý
- Giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng -> nói lên khát vọng bao đời của người nông dân Việt Nam
+ Tìm ý Liên hệ với các câu ca dao, tục ngữ:
- Đi cho biết đõ biết đây
Trang 2? Sau khi tìm hiểu đề, tìm ý ta phải
làm gì?
? Hãy nêu ba phần của dàn ý?
? Phần thân bài phải làm nhiệm vụ
gì?
? Phần kết bài em làm như thế nào?
? Khi đã xây dựng xong dàn ý, bước
tiếp theo em phải làm gì?
- HS đọc phần tham khảo SGK
? Sau khi viết xong bài công việc
cuối cùng em phải làm gì?
- HS tham khảo SGK
- > Như vậy muốn làm một bài văn
giải thích thì em phải thực hiện theo
mấy bước? Nội dung của các bước
đó ntn?
- HS phát biểu -> Đọc ghi nhớ sgk
* Hoạt động 2 HDHS luyện
tập.(15ph)
- Tự viết thêm những cách mở bài,
kết bài khác cho đề văn trên
- HDHS viết theo tổ, trình bày trước
lớp, gọi HS nhận xét, bổ sung, GV
chốt lại vấn đề
ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn
3 Lập dàn ý
a Mở bài Đề cao sự cần thiết và vai trò to lớn của việc đi vào cuộc sống
để mở mang hiểu biết đối với con người -> Trích câu tục ngữ
b Thân bài
+ Giải thích: Nghĩa đen, nghĩa bóng của câu tục ngữ
- đi một ngày đàng nghĩa là gì?
- một sàng khôn là gì?
- vì sao lại đi một ngày đàng, học một sàng khôn?
- đi ntn, học ntn?
c Kết bài
- Khẳng định câu tục ngữ: Ngày xưa, ngày nay câu tục ngữ vẫn còn giữ nguyên ý nghĩa, là kinh nghiệm, lời khuyên hướng tới mọi người
4 Viết bài
5 Đọc và sửa chữa
* Ghi nhớ SGK - 86
II Luyện tập
4 Củng cố( 3 ph)
Trang 3- Bốn bước làm một bài văn lập luận giải thích?
- GV hệ thống nội dung bài giảng - HS đọc ghi nhớ
5 HD học ở nhà( 2 ph)
- Học thuộc ghi nhớ ( SGK)
- Hoàn thiện bài viết vào vở
- Soạn tiết108 Luyện tập lập luận giải thích - Viết bài tập làm văn số 6
Tiết 108.
luyện tập lập luận giải thích.
viết bài tập làm văn sổ 6 ở nhà.
I Mục tiêu
1 Kiến thức: Củng cố những hiểu biết về cách làm bài văn lập luận giải thích, vận dụng kiến thức đó để giải quyết đề văn giải thích một nhận định, một ý kiến, một vấn đề văn học gần gũi
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý, viết bài văn hoàn
chỉnh
3 Thái độ: Giáo dục HS ý thức say mê tìm hiểu bộ môn
II Chuẩn bị
GV: Tham khảo SGV, Thiết kế bài giảng ngữ văn 7 HS: Chuẩn bị bài theo yêu cầu SGK
III Tiến trình tổ chức dạy học
1 ổn định tổ chức ( 1 ph) 7B:…………
2 Kiểm tra bài cũ( 14 ph)
* Đề bài:
? Em hãy nêu các bước làm bài văn giải thích? Dàn bài của bài văn giải
thích?
* Đáp án:
HS trả lời được những ý cơ bản sau:
- Muốn làm bài văn lập luận giải thích thì phải thực hiện các bước: ( 4 điểm) + Tìm hiểu đề và tìm ý
+ Lập dàn bài
+ Viết bài
+ Đọc lại và sửa chữa
- Dàn bài : Mở bài, thân bài, kết bài ( 5 điểm)
- Trình bày, rõ ràng, sạch, khoa học ( 1 điểm)
3 Bài mới
* Hoạt động 1 Tìm hiểu 4 bước I Đề bài: Vì sao Phạm Duy Tốn lại
Trang 4làm bài văn giải thích ( 20ph)
- GV chép đề bài lên bảng
- Yêu cầu HS đọc lại đề bài
? Nội dung của phần tìm hiểu đề là
làm thế nào?
? Phạm vi dẫn chứng và lí lẽ là gì?
? Để làm sáng tỏ yêu cầu của đề
chúng ta phải tự đặt ra những câu
hỏi và trả lời câu hỏi ntn?
- Nhan đề: Sống chết mặc bay bắt
nguồn tử câu nói quen thuộc nào
trong dân gian?
? Câu nói có ý nghĩa gì?
( sự vô trách nhiệm )
? Vì sao nhà văn không nói cả câu
mà chỉ nói một phần?
( người đọc tự phán xét)
? Những dẫn chứng nào trong
truyện có thể vận dụng làm sáng tỏ
luận đề?
? Những dẫn chứng nào trong thức
tế cần sử dụng để bổ sung và hoàn
chỉnh luận đề?
? Trong phần mở bài của một bài
văn nghị luận giải thích người viết
cần nêu được các ý nào?
* Hoạt động nhóm( 2-4 em)
- GV nêu yêu cầu nhiệm vụ:
? Phần giải quyết vấn đề cần triển
khai những luận điểm chính theo hệ
chọn và đặt nhan đề cho truyện của mình là:
" Sống chết mặc bay"
1 Tìm hiểu đề, tìm ý
- Thể loại- kiểu bài: Giải thích một vấn đề văn học
- Nội dung luận đề: Truyện ngắn " Sống chết mặc bay" của Phạm Duy Tốn
- Lí lẽ và dẫn chứng:
+ Hiểu biết về tác giả, về văn học Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX -
Về hệ thống đê điều, nạn lũ lụt thời thuộc Pháp
+ Lấy dẫn chứng trong tác phẩm
* Tìm ý
- Câu tục ngữ: Sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi
- Dân lo lắng hộ đê - Viên quan phụ mẫu cùng quan lại, sai nha ngồi trong
đình đánh bài
- Thái độ thờ ơ trước phong trào học tập, rèn luyện, xây dựng giờ,ngày, tuần học tốt của một số bạn trong lớp
2 Xây dựng dàn ý
a Nêu vấn đề:
- Giới thiệu vấn đề: Sống chết mặc bay là một nhan đề hay có nhiều ý nghĩa sâu sắc, góp phần tạo lên sự hấp dẫn và lí thú của tác phẩm
b Giải quyết vấn đề:
- Luận điểm 1: Nguồn gốc nhan đề
Trang 5thống ntn?
- Hoạt động nhóm ( 5 ph)
- Nhiệm vụ: Các nhóm tập trung
giải quyết vấn đề Đại diện nhóm
trình bày
- HS khác nhận xét, GV chốt lại vấn
đề
? Nội dung chính của phần kết thúc
vấn đề là gì?
* Hoạt động 2 HDHS luyện viết
bài.(6')
- Chia lớp 4 nhóm: N1 - Nêu VĐ
N2,3 - Viết
GQVĐ
N4 - KTVĐ
- Gọi HS trình bày trên bảng (
đọc)-> NX, uốn nắn: Lí lẽ, dẫn chứng,
luận điểm => Nội dung, hình thức
các phần
và giới thiệu nguồn gốc
+ Giới thiệu nghĩa đen, nghĩa bóng của câu tục ngữ: Sống chết mặc bay, tiền thầy bỏ túi
- Luận điểm 2: Vì sao tác giả lại lựa chọn và đặt nhan đề như vậy?
+ Xuất phát từ chủ đề câu truyện + Từ hình tượng nhân vật trung tâm
- Luận điểm 3: ý nghĩa của nhan đề sống chết mặc bay
c Kết thúc vấn đề:
- Cái hay , cái đặc sắc của truyện
- Giá trị của tác phẩm
- Cảm nhận của em về nhan đề này
II Luyện viết bài
4 Củng cố( 2 ph)
- Phương pháp lập luận giải thích?
- Hoàn thiện bài văn vào vở
5 HD học ở nhà( 2 ph)
- HDHS làm bài viết số 6 ở nhà
Đề bài: Mùa xuân là tết trồng cây
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân
Bác Hồ muốn khuyên dạy chúng ta điều gì qua 2 dòng thơ ấy? Vì sao công việc trồng cây trong mùa xuân của đất trời lại có thể góp phần làm nên mùa xuân cho đất nước?
- Đọc, soạn Tiết109, 110 Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu