- Những nhận xét ấy là không đúng, phiến diện tác giả đưa 2 nhân vật này vào trong câu truyện để tô đậm mâu thuẫn giữa hiện tượng bên ngoài và bản chất bên trong của lão Hạc để sáng lên [r]
Trang 1TUẦN 4 NGỮ VĂN - BÀI 4 Kết quả cần đạt:
- Thấy được tình cảnh khốn cùng và nhân phẩm cao quí của “ Lão Hạc” Đồng thời hiểu được niềm thương cảm, sự trân trọng đối với người nông dân và tài năng nghệ thuật của nhà văn Nam Cao
- Hiểu được thế nào là từ tựợng hình, tượng thanh
- Biết cách liên kết các đoạn văn trong văn bản
Ngày soạn: 05/0/2010 Ngày dạy: 06/9/2010 Dạy lớp: 8B
Tiết 13 + 14 Văn bản:
LÃO HẠC
–––– Nam Cao –––––
1 Mục tiêu cần đạt.
a) Kiến thức: Giúp học sinh
- Thấy được tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của nhân vật Lão Hạc, qua đó hiểu thêm về số phận đáng thương và vẻ đẹp tâm hồn đáng trọng của người nông dân Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám
- Thấy được lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao (thể hiện chủ yếu qua nhân vật ông Giáo): Thương cảm đến xót xa và thật sự trân trọng đối với người nông dân nghèo khổ
b) Kĩ năng:
- Bước đầu hiểu được đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn Nam Cao: khắc hoạ nhân vật tài tình, cách dẫn truyện tự nhiên; hấp dẫn, sự kết hợp giữa tự sự, triết lí với trữ tình
c) Thái độ:
- Giúp học sinh thấu hiểu về tình cảnh nghèo khổ, bế tắc của tầng lớp nông dân trong xã hội thực dân nửa phong kiến - đồng thời thấy được vẻ đẹp tâm hồn cao quý, lòng tận tụy hi sinh vì người thân của người nông dân như Lão Hạc
2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
a) GV: soạn giảng Tài liệu, SGK, SGV
b) HS: học bài cũ: chuẩn bị bài mới
3 Tiến trình bài dạy.
* Ổn định t/c: Sĩ số: 8B /17
a) Kiểm tra bài cũ: (4')
* Câu hỏi: Nêu NT – ND của văn bản “Tức nước vỡ bờ” ?
Trang 2* Đáp án - Biểu điểm:
- Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” là đoạn tiêu biểu cho bút pháp hiện thực, khắc hoạ rõ nét, ngòi bút miêu tả linh hoạt sống động, ngôn ngữ kể chuyện, miêu tả, ngôn
ngữ đối thoại của nhân vật đặc sắc ( 5 đ’)
- Đoạn trích đã vạch trần bộ mặt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân phong kiến đương thời; Xã hội ấy đã đẩy người nông dân vào tình cảnh vô cùng cực khổ khiến họ phải liều mạng chống lại Đoạn trích cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người phụ
nữ nông dân vừa giàu tình thương vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ ( 5 đ’)
- Kiểm tra vở soạn của học sinh từ 2 đến 3 em
(Giáo viên nhận xét đánh giá, cho điểm)
b) Dạy nội dung bài mới:
Nam Cao là nhà văn hiện thực xuất sắc trong nền văn học Việt Nam, tác phẩm của ông để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc Hôm nay chúng ta sẽ làm quen với nhà văn tài hoa ấy qua một truyện ngắn tiêu biểu của ông
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG
HS - Đọc chú thích * (SGK,T.45)
I Đọc và tìm hiểu
chung (12’)
1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm:
?Tb Trình bày hiểu biết của em về nhà văn Nam Cao ?
HS Trình bày , GV bổ sung:
- Các em cần hiểu thêm vấn đề sau: Về năm sinh của
Nam Cao lâu nay nhiều đề tài ghi ông sinh 1917
nhưng theo lời của cụ thân sinh nhà văn Nam Cao
sinh năm 1915 quê làng Đại Hoàng, Tổng Cao Đà,
huyện Nam Sang phủ Lí Nhân, tỉnh Hà Nam trong
một gia đình nông dân, bút danh Nam Cao do ghép
hai chữ đầu tên huyện và tổng mà thành
- Sự nghiệp sáng tác của Nam Cao khởi đầu 1936
Các sáng tác của Nam cao trước cách mạng tập
trung vào hai mảng đề tài lớn: Cuộc sống của những
trí thức tiểu tư sản nghèo và cuộc sống người nông
dân lao động
- Tháng 11.1951 trên đường đi công tác ở vùng sau
lưng địch, Nam Cao bị địch phục kích bắn chết Ông
hy sinh khi tuổi đời còn quá trẻ, tài năng đang độ
sung sức đầy triển vọng, sự nghiệp sáng tác của
Nam Cao không dài chỉ gói trọn 15 năm (1936 -
1951) xong giá trị văn chương của ông vẫn luôn toả
sáng và không vơi cạn
- Nam cao (1915 - 1951) tên khai sinh là Trần Hữu Tri quê ở làng Đại Hoàng, phủ
Lí Nhân (nay là xã Hoà Hậu, huyện Lí Nhân, tỉnh Hà Nam)
- Ông là một nhà văn hiện thực xuất sẳc, sáng tác trên nhiều lĩnh vực: truyện ngắn, truyện dài, kí thành công nhất là thể loại truyện ngắn
Trang 3- Nam Cao sống và viết chân thực giản dị, triết lí,
nghệ thuật xây dựng truyện đặc sắc, ngôn ngữ sống
động, ông đã góp phần cách tân một bước đáng kể
Với những đóng góp ấy, năm 1996 ông được Nhà
Nước truy tặng giải thưởng HCM về văn học nghệ
thuật
- Tác phẩm chính: Các truyện ngắn Chí Phèo
(1941), Trăng sáng (1942), Đời thừa (1943), Một
đám cưới (1944), truyện dài: Sống mòn (1944),
truyện ngắn Đôi mắt (1948), tập nhật kí Ở rừng
(1948, bút kí truyện biên giới (1951)
?Kh Em biết gì về truyện ngắn "Lão Hạc"?
HS
GV
Trình bày.
- Lão Hạc là một truyện ngắn xuất sắc viết về người
nông dân Trước CM T8 của Nam Cao, đăng báo lần
đầu (1943) trên tuần báo thứ bẩy số 434 ra ngày
23.10.1943 Cùng với truyện “Chí Phèo” và tiểu
thuyết “Sống Mòn”, truyện ngắn “Lão Hạc” đã
được chuyển thể thành phim “Làng Vũ Đại ngày
ấy”, nhờ tài năng khắc hoạ tính cách nhân vật của
tác giả mà từ lâu các nhân vật chính của tác phẩm
trở thành những biểu tượng, những điển hình sống
động giữa dòng đời Họ đại diện cho những kiếp
người phải sống đau khổ, quằn quại trong một tấn bi
kịch lớn Trong sự xung đột một bên là khát vọng
sống yên vui trong cuộc đời nhưng bị xã hội xô đẩy,
bị tha hoá nhân cách và bị đẩy đến bước đường cùng
không lối thoát trong xã hội TDPK
Lão Hạc là truyện ngắn xuất sắc viết về người nông dân ( 1943)
GV - Truyện ngắn Lão Hạc được in đầy đủ trong SGK
nhưng trong thời lượng 2 tiết ta chỉ đi sâu tìm hiểu
nửa sau của truyện ngắn này Trước khi tìm hiểu
phần trích, ta cũng cần nắm được nội dung phần đầu
văn bản này như thế nào
2 Đọc văn bản:
?Kh Tóm tắt phần chữ in nhỏ (từ trang 38 - 41)?
- Lão Hạc một lão nông dân nghèo, vợ mất sớm, anh con trai
phẫn chí vì không có tiền cưới vợ bỏ đi làm phu đồn điền cao
su biền biệt một năm mà chưa có tin gì Lão sống một mình
với con chó vàng mà lão âu yếm gọi là cậu vàng Song sự
túng quẫn ngày càng đe doạ lão Sau trận ốm nặng kéo dài,
lại yếu người đi, lão phải tiêu dần vào số tiền mà lão dành
Trang 4dụm cho con, giá gạo thì cao lão không đủ nuôi thân, nuôi
cậu vàng và cũng không muốn phạm vào đồng tiền dành cho
con, cho cậu vàng ăn ít thì lại gầy đi bán sẽ hụt tiền nên lão
quyết định bán cậu vàng
GV - Truyện ngắn lão Hạc là một văn bản tự sự có hai cốt truyện
đan cài vào nhau Một chuyện do Lão Hạc kể do người kể
chuyện thuật lại, một chuyện về sự nhận biết cố tìm mà hiểu
Lão Hạc của nhân vật ông giáo Là một văn bản tự sự đan
xen miêu tả, biểu cảm => Khi đọc chú ý giọng điệu biến
hoá đa dạng của tác phẩm và diễn tả nội tâm nhân vật,
qua những đoạn đối thoại, độc thoại Đọc giọng Lão
Hạc khi chua chát xót xa, lúc chậm rãi năn nỉ, lời của
vợ ông giáo khi nói về lão Hạc lạnh lùng, lời của Binh
Tư đầy vẻ nghi ngờ Lời người kể chuyện từ tốn ấp áp
GV - Đọc từ đầu → "Thế là sung sướng".
HS1 - Đọc tiếp → Xa tôi dần dần.
HS2 - Đọc đoạn còn lại
GV,HS (Theo dõi, nhận xét, uốn nắm cách đọc)
?Kh Hãy giải nghĩa các từ sau: Cao vọng, sinh nhai, đi
cao su?
HS Dựa vào chú thích giải thích (có nhận xét, bổ sung)
?Tb Cho biết truyện thuộc kiểu văn bản nào đã học?
- Văn tự sự
?Kh Xác định ngôi kể và tác dụng của ngôi kể đó?
HS - Truyện được kể theo ngôi thứ nhất
- Tác dụng: Khi nhập vai để kể câu chuyện ở ngôi thứ
nhất, câu chuyện được dẫn dắt tự nhiên, linh hoạt Chọn
cách kể này, tác phẩm có nhiều giọng điệu, có thể vừa tự
sự, vừa biểu cảm, có khi hoà lẫn với triết lí sâu sắc
?Tb Đoạn trích kể về những nhân vật nào ? Ai là nhân
vật trung tâm?
II Phân tích (25')
HS - Đoạn trích kể các nhân vật: Lão Hạc, con trai Lão
Hạc, vợ chồng ông giáo, Bình Tư, xong “Lão Hạc” là
nhân vật trung tâm
Trang 5GV - Do thời gian học trên lớp có hạn nên chúng ta sẽ
không phân tích toàn bộ văn bản mà chú trọng vào
một số tình tiết liên quan đến nhân vật trung tâm,
nhân vật chính Trước hết chúng ta tìm hiểu nhân vật
- Đọc truyện các em thấy có nhiều lần Lão Hạc nói
đến ý định bán “cậu vàng” Có thể thấy lão đã suy
tính đắn đo nhiều lắm bởi lẽ lão rất yêu quý cậu
vàng Nhưng vì cuộc sống cùng quẫn, lão đã mất
việc làm thuê, lại tiêu hết số tiền để dành cho con,
vườn không thu được gì vì bão, lão ốm, gạo tăng
giá, con chó ăn khoẻ hơn, nuôi thì không đủ sức mà
cho ăn ít cậu vàng gầy đi Vì vậy lão quyết định bán
cậu vàng
?Tb Em hãy tìm các chi tiết miêu tả Lão Hạc lúc kể với
ông giáo về chuyện bán con chó?
HS - Lão cố làm ra vui vẻ Nhưng trông lão cười như
mếu, đôi mắt ầng ậng nước
- Mặt lão đột nhiên co rúm lại, những vết nhăn xô
lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Cái đầu lão
ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão
mếu như con nít Lão hu hu khóc
- [ ] Thì ra tôi già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh
lừa một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó!
?Kh Để miêu tả lại Lão Hạc, trong đoạn này tác giả
dùng biện pháp nghệ thuật gì?
HS - Tác giả sử dụng một loạt các từ ngữ giàu sức biểu
cảm, giàu tính tạo hình, các động từ, từ tượng hình,
tượng thanh, hình ảnh sâu sắc, miêu tả ngoại hình để
khắc hoạ nội tâm như: Cố làm vui vẻ, cười như mếu,
đôi mắt lão ầng ậng nước, đột nhiên co rúm lại, xô,
ép, cái đầu ngoẹo về một bên, cái miệng móm mém,
mếu, khóc
?Kh,
Giỏi
Hãy phân tích nghệ thuật miêu tả ngoại hình để
khắc hoạ nội tâm nhân vật của tác giả?
HS - Tác giả sắp xếp các chi tiết miêu tả ngoại hình
nhân vật theo cấp độ tăng tiến Khi ông giáo hỏi
chuyện bán con vàng lão cố làm ra vui vẻ Động từ
“cố” biểu thị sâu sắc trạng thái kìm nén tình cảm
Trang 6giấu đi nỗi buồn để lại nét mặt vui vẻ nhưng đó là sự vui vẻ gượng gạo, vì ngay sau đó là hình ảnh sâu sắc đặc tả nét cười không bình thường “cười như mếu”
Sự kìm nén của nhân vật dường như đang quá sức chịu đựng, nỗi đau lộ dần qua nét cười Tiếp theo là hình ảnh đôi mắt, từ tượng hình “ầng ậng” khắc hoạ nỗi đau ngập tràn chỉ chực vỡ oà bất cứ lúc nào Nhưng Nam Cao chưa dừng ở đó ngòi bút của ông tiếp tục tả bằng những nét chân thực khách quan đến lạnh lùng Vẫn là tả nét mặt Lão Hạc nhưng lần này
là những sự biến đổi liên tiếp theo mức độ nhanh hơn, đang từ sự kìm nén đột nhiên một loạt từ tượng hình: Co rúm, xô, ép, ngoẹo, móm mém, cùng hình ảnh sâu sắc mếu như con nít và từ hu hu khóc được tác giả đặt liên tiếp nhau đã đặc tả đầy ấn tượng sự giằng xé vật vã đau đớn đến tột độ diễn ra bên trong tâm hồn Lão Hạc
Nỗi đau đớn làm biến dạng vẻ mặt, làm cạn kiệt dòng
nước mắt Động từ “ép” thể hiện rõ điều này Khi dòng
nước mắt được những nếp nhăn xô lại với nhau, ép cho
nó chảy ra thì sự kìm nén đã đến giới hạn cực điểm, Lão Hạc không còn đủ sức để che giấu nỗi đau trong lòng lão vỡ oà ra qua tiếng khóc hu hu cùng với lời tự vấn
lương tâm “thì ra tôi già bằng này tuổi rồi còn đánh lừa
một con chó, nó không ngờ tôi nỡ tâm lừa nó”!
- Như vậy, cách miêu tả ngoại hình của tác giả khắc hoạ rất cụ thể, chân thực nội tâm lão Hạc
?Tb Qua cách kể và tả về lão Hạc, em hiểu được gì về
tâm trạng của Lão Hạc khi đó ?
HS - Với những chi tiết kể, tả về Lão Hạc đã nói lên nỗi
đau khổ dằn vặt, tuyệt vọng của Lão
GV - Cả đời ông già nhân hậu ấy nào đã nỡ lừa ai, vậy
mà khi cuộc sống quá túng quẫn lão đã phải nỡ lòng lừa nó, lại cảm thấy lương tâm day dứt khi thấy trong đôi mắt con chó bất ngờ bị trói cái nhìn đầy trách móc Và rồi lão đã khóc, khóc vì trót đánh lừa một con chó Và hình như tác giả cũng đang khóc, khóc vì những giọt nước mắt chân thật, giản dị tinh
khiết “Như rỉ ra từ đá” của Lão Hạc Phải là người
biết khóc thì Nam Cao mới miêu tả chân thực sâu sắc hình ảnh Lão Hạc khi đó, ít chữ mà tràn đầy nỗi đau
cùng sự thấm thía “tuổi già hạt lệ như sương”.
- Theo đà câu chuyện giãi bày, thái độ của Lão Hạc
Trang 7chuyển sang chua chát ngậm ngùi với những câu nói
đượm màu triết lí dân gian dung dị của người nông
dân nghèo khổ, thất học nhưng cũng đã bao năm
tháng trải nghiệm và suy ngẫm về số phận con người
qua số phận của bản thân: "Kiếp chó là kiếp khổ thì
ta hoá kiếp cho nó để nó làm kiếp người, may ra có
đợc sung sướng hơn một chút kiếp người như kiếp
tôi chẳng hạn!" và "kiếp người cũng khổ nốt thì ta
nên làm kiếp gì cho thật sướng" Những câu nói thể
hiện nỗi buồn bất lực sâu sắc của họ trớc thực tại và
tơng lai đều mịt mù vô vọng
?Tb Xung quanh việc Lão Hạc bán con chó em thấy
Lão Hạc là người như thế nào? - Lão Hạc là người
nông dân nghèo, trung thực, sống tình nghĩa thuỷ chung
GV Lão Hạc yêu quý cậu vàng - kỉ vật của anh con trai
để lại vậy tình cảm của lão với con như thế nào
chúng ta tiếp tục tìm hiểu
- Trong truyện con trai lão Hạc không xuất hiện trực
tiếp mà chỉ hiện ra trong kí ức của lão
?Tb Em hãy tóm tắt các chi tiết kể về người con trai lão
?
HS - Anh con trai lão Hạc tha thiết yêu một cô gái, nhà
nghèo không đủ tiền cưới vợ, phẫn chí liền bỏ đi
phu đồn điền cao su với suy nghĩ cố làm ăn, bao giờ
có bạc trăm mới về Không có tiền sống khổ sở ở cái
làng này nhục lắm Trước khi đi anh đưa cho lão
Hạc 3 đồng để ăn quà Đó là tiền anh vay được khi
gửi thẻ đi làm đồn điền cao su
GV - Qua lời kể, chúng ta thấy con trai lão Hạc là người
rất thương cha, chu đáo lo lắng cho cha, nhưng anh
buộc phải đi, việc ra đi ấy thể hiện sự bế tắc không
lối thoát trong cuộc sống
Tình cảm của Lão Hạc với con trai được thể hiện
qua chi tiết: Lão thương con lắm Khi kể về con lão
rấn rấn nước mắt, khi con ra đi lão chỉ biết khóc,
lão làm thuê để kiếm ăn, tiền hoa lợi từ mảnh vườn
lão dành cho con, lão quyết giữ mảnh vườn cho con
bằng mọi giá.
Trang 8?Tb Theo lời Lão Hạc khi trò chuyện với ông giáo?
Lão nhờ cậy ông giáo điều gì ?
- Lão muốn nhờ tôi cho lão gửi ba sào vườn của
thằng con, khi nào về nó sẽ nhận lại
- Lão còn hai nhăm đồng với 5 đồng bạc vừa bán
chó là 30 đồng bạc muốn gửi tôi, để lỡ có chết thì
tôi đem ra giúp[ ]
?Tb Việc Lão Hạc nhờ ông giáo trông nom giúp mảnh
vườn dành cho con trai giúp em hiểu gì về tình cảm
của lão với con ?
- Lão Hạc là một người rất chu đáo, có tính tự trọng
cao, không muốn làm phiến đến người khác Đồng
thời ông cũng là một người cha yêu thương con sâu
sắc
- Lão Hạc là một người cha chu đáo, yêu thương con sâu sắc
GV - Đúng như vậy, từ ngày anh con trai phẫn chí bỏ đi
phu đồn điền có lẽ Lão Hạc vừa mong mỏi đợi chờ,
vừa mang tâm trạng ăn năn, cảm giác mắc tội bởi
không lo liệu nổi cho con, người cha còn day dứt bởi
không cho con bán vườn để lấy vợ, nên lão cố tình
cóp nhặt, dành dụm cho con
Vì thế dù rất thương cậu vàng nhưng lão vẫn quyết
định bán nó đi, chấp nhận hi sinh niềm vui, niềm an
ủi duy nhất của mình để giữ trọn vẹn mảnh vườn
cho con trai Chứng tỏ tình thương sâu sắc của lão
Hạc
HS
?HS
* Luyện tập tiết 1: (4')
- Tóm tắt truyện ngắn Lão Hạc
? Nêu cảm nhận ban đầu của em về nhân vật Lão
Hạc qua phần vừa phân tích?
HS - Trình bày (có nhận xét, bổ sung)
( Hết tiết 1 )
Tiết 14: Ngày dạy:
08/9/2010
* Sĩ số: 8B: /17
* Kiểm tra bài cũ: (5')
? Kể tóm tắt phần trích giảng truyện "Lão Hạc" của
Nam Cao? Cho biết cảm nhận ban đầu của em về
nhân vật Lão Hạc qua phần đã phân tích?
Trang 9HS - Trình bày (có nhận xét, bổ sung)
GV - Trong tiết học trước, chúng ta đã biết được Lão
Hạc là một người nông dân nghèo giàu tình cảm,
chu đáo, yêu thương con sâu sắc Vậy Lão Hạc còn
là người như thế nào? Mời chúng ta cùng tìm hiểu
tiếp phần còn lại của văn bản
? Kh,
Giỏi
Qua việc Lão Hạc nhờ vả ông giáo gợi cho em có suy nghĩ
gì về mục đích cũng như nguyên nhân của sự việc này? Có
ý kiến cho rằng, lão làm thế là gàn dở Lại có ý kiến cho
rằng lã Hạc làm thế là đúng Vậy ý kiến của em như thế
nào?
HS - Việc lão Hạc nhờ vả ông giáo, quả thực đây là một
ý định đã nung nấu từ lâu trong lòng lão Lão đã
chọn một hướng giải quyết sự khó xử trong hoàn
cảnh của mình như vậy
- Nhìn từ một phía - phía của không ít người hàng
xóm của lão - thì giải quyết vấn đề như thế là gàn
dở, là dại Có tiền mà chịu khổ, tự lão làm khổ lão
Nhận xét của vợ ông giáo chính là đại diện cho ý
kiến của số đông những người nghèo sống chung
quanh lão Hạc Nhưng ngẫm nghĩ kĩ cách xử sự như
vậy chính lại thể hiện lòng thương con và lòng tự
trọng rất cao của lão Hạc Lão tìm mọi cách để giữ
lại mảnh vườn cho con lão, quyết không chịu ăn vào
tiền bòn vườn của con Nhưng làm thế nào để sống
cho qua ngày? Lão đã âm thầm và quyết liệt chuẩn
bị cho cái chết của mình theo cách nghĩ, và cách làm
có thể được của một ông già nông dân nghèo
Và Lão Hạc đã tìm đến cái chết theo sự chuẩn bị của
lão
?Tb Em hãy tìm các chi tiết miêu tả cái chết của Lão
Hạc?
HS - Lão Hạc đang vật vã ở trên giường, đầu tóc rũ
rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc, lão
tru tréo, bọt mép sùi ra, khắp người chốc chốc lại bị
giật mạnh một cái nảy lên ( ) lại vật vã đến hai giờ
đồng hồ mới chết
?Kh Cách miêu tả của tác giả có gì đặc biệt?
Trang 10GV - Tác giả sử dụng từ ngữ giàu hình ảnh biểu cảm:
Vật vã, rũ rượi, xộc xệch, long sòng sọc, tru tréo
Giúp ta hình dung cái chết của Lão Hạc thật đau đớn, thê thảm Các từ ấy có tác dụng tạo hình ảnh cụ thể khắc hoạ rõ nét cái chết của Lão Hạc, làm cho người đọc có cảm giác như cùng chứng kiến cái chết của lão
Một lần nữa ta lại thấy được tài năng khắc hoạ nhân vật tài tình của Nam Cao, chỉ bằng đôi nét khắc hoạ ngoại hình nhân vật Lão Hạc đau đớn về tinh thần,
về thể xác nhưng cái chết đau đớn dữ dội, thê thảm của lão có sức ám ảnh ghê gớm
?Kh Theo em tại sao Lão Hạc không chọn cái chết lặng
lẽ bớt đau đớn hơn mà lại tự tử bằng bả chó ?
- Cái chết của lão Hạc thật dữ dội và kinh hoàng Vì
đó là cái chết do bị trúng độc bả chó Lão chết trong đau đớn, vật vã ghê gớm, cùng cực về thể xác nhưng chắc chắn lão lại thanh thản về tâm hồn vì đã hoàn thành nốt công việc cuối cùng dối với đứa con trai vẫn bặt vô âm tín, với hàng xóm láng giềng về tang ma của mình Lão đã chọn một cách giải thoát đáng sợ
nhưng lại là một cách như là để tạ lỗi với cậu Vàng
Lão yêu thương con chó như là con trai, nhưng lão lại
nỡ lừa nó để cho người ta giết thịt, thì lão cũng phải trừng phạt mình, tự chịu hình phạt như một con chó chết vì ăn bả
?Giỏi Vậy cái chết của Lão Hạc có ý nghĩa gì?
- Cái chết thê thảm của lão Hạc có ý nghĩa sâu sắc: Một mặt, nó càng góp phần bộc lộ rõ số phận và tính cách của lão Hạc, cũng là số phận và tính cách của nhiều người nông dân nghèo trong xã hội Việt Nam trước cách mạng tháng 8: Nghèo khổ, bế tắc, cùng đường, giàu tình yêu thương và lòng tự trọng Mặt khác cái chết của lão Hạc có ý nghĩa tố cáo hiện thực xã hội thực dânnửa phong kiến cách chúng ta
đã hơn nửa thế kỉ - cái xã hội nô lệ, tăm tối, buộc những ngời nghèo, đưa dẫn họ đến đường cùng Họ chỉ có thể hoặc sa đoạ, tha hoá, hoặc giữ bản chất lương thiện, trong sạch, tìm lại tự do bằng cái chết của chính mình
- Cái chết của Lão Hạc cũng góp phần làm cho