Bµi míi Hoạt động 1: Nêu công thức tính thể tích khối lăng trụ Hoạt động của HS Hoạt động của GV Néi dung tr×nh bµy - Tõ c«ng thøc tÝnh thÓ tÝch - H×nh thµnh c«ng thøc II- ThÓ tÝch khèi [r]
Trang 1Chương I : khối đa diện
Bài 1: khái niệm về khối đa diện Ngày soạn: 04/09/2010
I> mục tiêu
1) Kiến thức:
- Hiểu được khái niệm thế nào là một khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ, khối chóp, khối chóp cụt Từ đó hình dung được thế nào là một hình đa diện, điểm trong và điểm ngoài của chúng
- Biết được thế nào là hai đa diện bằng nhau
- Biết cách phân chia và lắp ghép các khối đa diện đơn giản
2) Kĩ năng: học sinh biết vận dụng lí thuyết vào làm các bài tập sách giáo khoa
II> phương pháp phương tiện
1) Kiến thức liên quan đến bài trước: là các hình trụ và hình chóp
2) Phương pháp: dựa trên các hình ảnh thực tế về khối đa diện từ đó xây dựng lên các khái niệm
3) Phương tiện: sử dụng thêm các hình ảnh hoặc mô hình các khối đa diện để minh họa
III> tiến trình bài dạy
1 ổn định tổ chức
12N1
12N2
12N3
2 Bài mới
Hoạt động 1: Hình thành khái niệm về khối lăng trụ và khối chóp.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- Hình thành khái niệm
khối lăng trụ và khối chóp
- Nêu cách gọi tên
- điểm trong và điểm ngoài
- Làm hoạt động 1 (SGK)
- Theo giõi sự hướng dẫn của giáo viên để hình thành các khái niệm
- lấy các ví dụ
j
E'
D'
C' B' A'
A
E
D
ABCDE.A’B’C’D’E’
Tiết : 03
Trang 2Nguyễn Ngọc Toản 2
Hoạt động 2: khái niệm về hình đa diện và khối đa diện.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- nhận xét về các mặt
ABA’B’ và DED’E’,
ABB’A’ và BCC’B’, ABS
và CDS
- Nêu khái niệm về hình đa
diện
Từ khái niệm về khối
lăng trụ và khối chóp cho
học sinh trình bày khái
niệm về khối đa diện
Nêu khái niệm về điểm
trong điểm ngoài và miền
trong miền ngoài
- Làm hoạt động 2 (SGK)
- Học sinh nhận xét về
số điểm chung
- lấy các ví dụ
Trình bày khái niệm về khối đa diện
Làm ví dụ (SGK) Làm hoạt động 3
1 Khái niệm về hình đa diện Phần làm bài của học sinh
j E' D'
C' B' A'
B C A
E D
E
D C
B A
S
Khái niệm hình đa diện (SGK)
2 Khái niệm về khối đa diện Khái niệm(SGK)
Hoạt động 3: Hình thành khái niệm hai đa diện bằng nhau.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- Trình bày khái niệm phép
dời hình trong mặt phẳng ?
- Nêu phép dời hình trong
không gian
- Trình bày một số phép dời
hình đã học ?
- Vẽ hình minh họa cho
từng phần, chú ý học sinh
các khái niệm mặt phẳng
đối xứng, tâm đối xứng,
trục đối xứng
- Cho học sinh nhận xét một
hình thực hiện liên tiếp
nhiều phép dòi hình thì có
đặc điểm gì?
- Hướng dẫn ví dụ( thay
phép đối xứng tâm bằng
- Trình bày khái niệm phép dời hình trong mặt phẳng
- Học sinh trả lời
- Học sinh trả lời
- Dựa và kiến thức về phép dời hình học sinh trình bày khái niệm về hai hình bằng nhau
- học sinh làm hoạt động
1 Phép dời hình trong không gian
Khái niệm (SGK)
a) Phép tịnh tiến theo vectơ v
b) Phép đối xứng qua mặt phẳng (P)
c) Phép đối xứng tâm O d) Phép đối xứng qua đường thẳng
Nhận xét(SGK)
2 Hai hình bằng nhau
Khái niệm(SGK) Phần làm bài của học sinh
Trang 3phép đối xứng qua mặt
3 Củng cố toàn bài
- củng cố khái niệm về khối lăng trụ, khối chóp, khối đa diện
4 Bài tập về nhà
Bài 1,2,3,4 trang 12
Tổ chuyên môn duyệt:
Luyện Tập
khái niệm về khối đa diện
Ngày soạn:04/09/2010
I, mục tiêu
1) Kiến thức:
- Hiểu được khái niệm thế nào là một khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ, khối chóp, khối chóp cụt Từ đó hình dung được thế nào là một hình đa diện, điểm trong và điểm ngoài của chúng
- Biết được thế nào là hai đa diện bằng nhau
- Biết cách phân chia và lắp ghép các khối đa diện đơn giản
2) Kĩ năng: học sinh biết vận dụng lí thuyết vào làm các bài tập sách giáo khoa
II, phương pháp phương tiện
2) Kiến thức liên quan đến bài trước: là các hình trụ và hình chóp
3) Phương pháp: dựa trên các hình ảnh thực tế về khối đa diện từ đó xây dựng lên các khái niệm
4) Phương tiện: sử dụng thêm các hình ảnh hoặc mô hình các khối đa diện để minh họa
III, tiến trình bài dạy
1 ổn định tổ chức
Tiết : 07
Trang 4Nguyễn Ngọc Toản 4
12N1
12N2
12N3
2 Bài mới
Hoạt động 1: Phân chia và lắp ghép các khối đa diện
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- lấy các ví dụ ta phân chia
và lắp ghép các khối đa
diện ? ( cắt một chiếc bánh,
lắp một chi tiết máy )
- hướng dẫn học sinh ví dụ
SGK
- Học sinh trả lời
- Thực hiện việc chia khối lập phương thành các hình tứ diện
- Đưa hình ảnh minh học phân chia các khối đa diện
- Nhận xét: Một khối đa diện bất kì luôn có thể phân chia
được thành những khối tứ diện
Hoạt động 2: Hướng dẫn làm các bài tập sách giáo khoa.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
1 kiểm tra bài cũ
- Khái niệm về khối đa diện
và hai hình đa diện bằng
nhau ?
2 Bài tập
- Bài 1: Gợi ý học sinh về
quan hệ giữa số cạnh và số
mặt trong một hình đa diên
- Bài 2: Gợi ý về quan hệ
giữa các đỉnh và các cạnh
của hình đa diện
- Trả lời câu hỏi
- Học sinh trình bày và lấy ví dụ
- học sinh dựa trên các phần gợi ý và trình bày cách giải
Bài 1: Gọi đa diện có m mặt
vậy m mặt có số cạnh là 3m,
Số cạnh của đa diện là:
3 2
m
c
Vì c là số nguyên vậy m là số chẵn
Bài 2: Gọi đa diện (H) có n
đỉnh là A1, A2, An, số mặt
đi qua mỗi đỉnh tương ứng là
m1, m2, mn, vậy mỗi đỉnh
Ak có mk cạnh đi qua
Tổng số các cạnh của đa diện (H) là:
1
c m m m
Vì c nguyên, mk là những số
lẻ vậy n là số chẵn
Bài 3:
Trang 5B' A'
B A
Năm tứ diện là: AA’B’D’, DD’CA, CB’C’D’, ABB’C, ACB’D’
Bài 4:
C D
C' D'
Sáu hình tứ diện là: AA’CD, A’DD’C, A’D’C’C, A’C’B’C, A’CBA, A’CB’B
3 Củng cố toàn bài
- củng cố quan hệ giữa các cạnh, các đỉnh và các mặt trọng hình đa diện, cách chia hình
đa diện thành các hình tứ diện
4 Bài tập về nhà
Đọc trước bài khối đa diện lồi và khối đa diện đều
Tổ chuyên môn duyệt:
Trang 6Nguyễn Ngọc Toản 6
Bài 2: khối đa diện lồi và khối đa diện đều Ngày soạn: 04/09/2010
i> mục tiêu
5) Kiến thức:
- Nắm được định nghĩa khối đa diện lồi
- Hiểu được thế nào là một khối đa diện đều
- Nhận biết được các loại khối đa diện đều
2) Kĩ năng: học sinh biết vận dụng lí thuyết vào làm các bài tập sách giáo khoa
II> phương pháp phương tiện
a Kiến thức liên quan đến bài trước: khối đa diện
b Phương pháp: Hướng dẫn học sinh xây dựng khái niệm khối đa diện lồi và khối
đa diện đều từ khái niệm đa giác lồi và đa giác đều
c Phương tiện: sử dụng thêm các hình ảnh hoặc mô hình các khối đa diện đều để minh họa
III> tiến trình bài dạy
Tiết thứ 3
1 ổn định tổ chức
12N1
12N2
12N3
2 Bài mới
Hoạt động 1: Hình thành khái niệm về khối đa diện lồi.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- Trình bày khái niệm về đa
giác lồi và đa giác đều
- Nêu khái niệm về đa diện
lồi
- Chú ý khối đa diện là khối
đa diện lồi khi và chỉ khi
miền trong của nó luôn nằm
về một phía của mặt phẳng
chứa một mặt của nó
- Trả lời câu hỏi
- thực hiện hoạt động 1 I – Khối đa diện lồiKhái niệm (SGK)
ví dụ: hình tứ diện, hình lăng trụ,
ABCDE.A’B’C’D’E’
Hoạt động 2 : Hình thành khái niệm khối đa diện đều.
Tiết:11
Trang 7Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- Từ định nghĩa về đa giác
đều dẫn tới khái niệm về
đa diện đều
- giới thiệu về các loại đa
diện đều(gồm năm loại)
dùng bảng phụ
- hướng dẫn học sinh làm
hoạt động 3 và 4
- Làm hoạt động 1 (SGK)
- làm hoạt động 2 (SGK)
- làm hoạt động 3
- Làm hoạt động 4
II – Khối đa diện đều
Định nghĩa (SGK) Phần làm bài của học sinh
ví dụ : a)
F G
I H
E
D A
C J
Phần chứng minh của học sinh b)
H
K
I
G F
E
D'
B'
A'
D
A
C'
Phần chứng minh của học sinh
3 Củng cố toàn bài
- Củng cố khái niệm về đa diện lồi và đa diện đều
4 Bài tập về nhà
- Làm các bài tập 1, 2, 3, 4 Trang 18
- Chuẩn bị cắt giấy làm bài tập
Tổ chuyên môn duyệt:
Trang 8
Nguyễn Ngọc Toản 8
Luyện Tập
khối đa diện lồi và khối đa diện đều
Ngày soạn: 04/09/2010
i> mục tiêu
6) Kiến thức:
- Nắm được định nghĩa khối đa diện lồi
- Hiểu được thế nào là một khối đa diện đều
- Nhận biết được các loại khối đa diện đều
2) Kĩ năng: học sinh biết vận dụng lí thuyết vào làm các bài tập sách giáo khoa
IV> phương pháp phương tiện
a Kiến thức liên quan đến bài trước: khối đa diện
b Phương pháp: Hướng dẫn học sinh xây dựng khái niệm khối đa diện lồi và khối
đa diện đều từ khái niệm đa giác lồi và đa giác đều
c Phương tiện: sử dụng thêm các hình ảnh hoặc mô hình các khối đa diện đều để minh họa
V> tiến trình bài dạy
1 ổn định tổ choc
12N1
12N2
12N3
2 Bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- Hướng dẫn học sinh cách
tính diện tích toàn phần của
hình H và hình H’
- Học sinh thực hiện các phép tính và lập tỉ số
Bài 1 : học sinh trưng bày các
sản phẩm sau khi đã cắt dán
Bài 2:
H
K
I
G F
E
D'
B'
A'
D
A
C'
Tiết: 15
Trang 9- hướng dẫn học sinh cách
vẽ hình và thực hiện cách
tích các cạnh của hình tứ
diện EFGH
- Học sinh vẽ hình và thực hiện việc tính độ dài các cạnh của hình tứ diện EFGH
Gọi hình lập phương là H có
độ dài một cạnh là a và hình bát diện là H’
Diện tích mỗi mặt của H’ là :
2
2
.
Diện tích toàn phần của H’
là : a2 3
Diện tích toàn phần của H là : 6a2
Vậy tỉ số diện tích toàn phần của H và H’ là:
2 2
2 3
3 3
a
Bài 3:
B D
C
A
F
H
E
G
Gọi tứ diện đều ABCD có cạnh là a, vậy tứ diện EFGH
có các cạnh là , vậy tứ diện
3
a
EFGH là tứ diện đều
Bài 4:
A
H
G
Trang 10Nguyễn Ngọc Toản 10
- hướng dẫn học sinh cách
chứng minh
3 Củng cố toàn bài
- Củng cố khái niệm về đa diện lồi và đa diện đều
4 Bài tập về nhà
Đọc bài đọc thêm và xem trước bài khái niệm về thể tích của khối đa diện
Tổ chuyên môn duyệt:
Bài 3: khái niệm về thể tích khối đa diện t1
Ngày soạn: 04/09/2010
i> mục tiêu
1) Kiến thức:
- Hiểu được khái niệm về thể tích khối đa diện
- Nắm được các công thức tính thể tích của khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ, khối chóp, vận dụng được chúng vào làm các bài toán tính thể tích
2) Kĩ năng:
Học sinh hiểu khái niệm thể tích của vật và vận dụng linh hoạt các công thức tính thể tích đơn giản
II> phương pháp phương tiện
Tiết: 19
Trang 11a Kiến thức liên quan đến bài trước: khối đa diện, khối đa diện lồi và khối đa diện đều
b Phương pháp: Trình bày khái niện về thể tích các hình đa diện và nêu ra các công thức tính thể tích của một số hình hay gặp
c Phương tiện: sử dụng thêm các hình ảnh hoặc mô hình các khối đa diện để minh họa
III> tiến trình bài dạy
s1 ổn định tổ chức
12N1
12N2
12N3
2 Bài mới
Hoạt động 1: Hình thành khái niệm về thể tích của khối đa diện.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- nêu khái niệm về thể tích
khối đa diện
- có bao nhiêu cách xác
định thể tích của các khối
đa diện?
- học sinh suy nghĩ và trả
lời
- Số đo độ lớn của phần không gian mà khối đa diện chiếm chỗ
- có nhiều cách xác định thể tích:
+ chia nhỏ + nhúng nước + dùng công thức
Hoạt động 2: Hình thành công thức tính thể tích khối đa diện.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- khi đo độ dài ta có độ dài
đơn vị vậy khi đo thể tích ta
có khối lập phương đơn vị
- Nêu các tính chất về thể
tích của khối đa diện (H)
- từ đơn vị đo độ dài hình thành đơn vị đo thể tích
I Khái niệm về thể tích của khối đa diện
Cho hình khối đa diện (H) thể tích là V(H) thỏa mãn các tính chất:
a) (H) là khối LP cạnh 1 thì
V(H)=1
Trang 12Nguyễn Ngọc Toản 12
- Hướng dẫn học sinh thực
hiện các hoạt động - học sinh làm các hoạt động trong sách giáo
khoa
b) Hai khối đa diện (H) và (H’) bằng nhau thì V(H)= V(H’) c) Nếu khối đa diện (H) chia thành hai khối đa diện (H1) và (H2) thì V(H)=V(H)+V(H)
Ví dụ:
(phần thực hiện của học sinh làm các hoạt động)
Định lí:
Thể tích của một khối hộp chữ nhật bằng tích ba kích thước của nó
3 Củng cố toàn bài
- Củng cố khái niệm thể tích khối đa diện và hình thành cách tính thể tích các khối đa diện
4 Bài tập về nhà
- Đọc trước về cách xác định thể tích khối lăng trụ và thể tích khối chóp
Tổ chuyên môn duyệt:
Bài 3: khái niệm về thể tích khối đa diện T2
Ngày soạn: 04/09/2010
I > mục tiêu
2) Kiến thức:
- Hiểu được khái niệm về thể tích khối đa diện
- Nắm được các công thức tính thể tích của khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ, khối chóp, vận dụng được chúng vào làm các bài toán tính thể tích
2) Kĩ năng:
Học sinh hiểu khái niệm thể tích của vật và vận dụng linh hoạt các công thức tính thể tích đơn giản
Tiết: 23
Trang 13II> phương pháp phương tiện
d Kiến thức liên quan đến bài trước: khối đa diện, khối đa diện lồi và khối đa diện đều
e Phương pháp: Trình bày khái niện về thể tích các hình đa diện và nêu ra các công thức tính thể tích của một số hình hay gặp
f Phương tiện: sử dụng thêm các hình ảnh hoặc mô hình các khối đa diện để minh họa
III> tiến trình bài dạy
1 ổn định tổ chức
12N1
12N2
12N3
2 Bài mới
Hoạt động 1: Nêu công thức tính thể tích khối lăng trụ
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- Từ công thức tính thể tích
của hình hộp chữ nhật dẫn
tới công thức tính thể tích
của khối lăng trụ
- Hình thành công thức tính thể tích của khối lăng trụ
II- Thể tích khối lăng trụ
Định lí:
Thể tích khối lăng trụ có diện tích đáy B và chiều cao
h là:
V=Bh
Hoạt động 2: Nêu công thức tính thể tích khối chóp.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- Nêu công thức tính thể
tích của khối chóp
- Hướng dẫn học sinh vẽ
hình và làm hoạt động 4
- Hướng dẫn học sinh cách
làm ví dụ (SGK)
- tiếp nhận công thức tính thể tích khối chóp
- Học sinh làm hoạt
động 4
- Làm ví dụ (SGK)
III- Thể tích khối chóp
Định lí :
Thể tích khối chóp có diện tích đáy B và chiều cao h
là :
1 3
V Bh
Hoạt động 4 : (phần làm bài của học sinh)
Ví dụ:(SGK)
Trang 14Nguyễn Ngọc Toản 14
3 Củng cố toàn bài
- Củng cố các công thức tính thể tích khối lăng trụ và khối chóp
4 Bài tập về nhà
Làm các bài tập 1,2,3,4 trang 25
Tổ chuyên môn duyệt:
Luyện Tập t1
( Thể tích khối đa diện)
I> mục tiêu
3) Kiến thức:
- Hiểu được khái niệm về thể tích khối đa diện
- Nắm được các công thức tính thể tích của khối hộp chữ nhật, khối lăng trụ, khối chóp, vận dụng được chúng vào làm các bài toán tính thể tích
2) Kĩ năng:
Học sinh hiểu khái niệm thể tích của vật và vận dụng linh hoạt các công thức tính thể tích đơn giản
II> phương pháp phương tiện
g Kiến thức liên quan đến bài trước: khối đa diện, khối đa diện lồi và khối đa diện đều
h Phương pháp: Trình bày khái niện về thể tích các hình đa diện và nêu ra các công thức tính thể tích của một số hình hay gặp
i Phương tiện: sử dụng thêm các hình ảnh hoặc mô hình các khối đa diện để minh họa
III> tiến trình bài dạy
Tiết: 27
Trang 151 ổn định tổ chức
12N1
12N2
12N3
2 Bài mới
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
Nêu các công thức tính thể
tích hình lăng trụ và thể tích
Hoạt động 2: Làm các bài tập.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung trình bày
- từ công thức tính thể tích
hướng dẫn học sinh cách
tính diện tích đáy và chiều
cao của hình tứ diện
- học sinh làm
E D
B
C
A
G
(đvtt)
3
2 12
V a
Bài 2 :