Trong quá trình trình bày luận điểm thứ ba này nhà văn không tự thể nghiệm mình trong các cuộc đi bộ ngao du mà như đang ở một nơi để nhìn khách quan, để quan sát?. Người viết so sánh ha[r]
Trang 1TUẦN 30 NGỮ VĂN – BÀI 27 Kết quả cần đạt
- Hiểu rõ cách lập luận chặt chẽ, sinh động, mang đậm sắc thái cá nhân của
nhà văn Pháp Ru-xô trong bài Đi bộ ngao du.
- Hiểu biết về lượt lời và cách dùng lượt lời
- Thông qua việc luyện tập, nắm chắc hơn cách đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận
Ngày soạn: 19/3/2011 Ngày giảng: 21/3/2011 Dạy lớp: 8B
Tiết 109, 110 V ăn bản:
ĐI BỘ NGAO DU
(Trích Ê-min hay Về giáo dục)
Ruxô
1 Mục tiêu.
a) Về kiến thức: Hiểu rõ đây là một văn bản mang tính chất nghị luận với
cách lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục, mang đậm sắc thái cá nhân của nhà văn
b) Về kĩ năng: Thấy được Ru-xô là một con người giản dị, quí trọng tự do
và yêu mến thiên nhiên
c) Về thái độ: Giáo dục học sinh lòng yêu quí sự giản dị, tự do, và yêu mến
thiên nhiên
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a) Chuẩn bị của GV: Nghiên cứu sgk, sgv, Bình giảng văn 8, Thiết kế bài
học Ngữ văn theo hướng tích hợp; Nâng cao ngữ văn THCS; soạn giáo án
b) Chuẩn bị của HS: Đọc và suy nghĩ trả lời các câu hỏi phần Đọc - Hiểu
văn bản (sgk – tr 101,102)
3 Tiến trình bài dạy:
* Ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số lớp 8B: ……/17 Vắng:………
- Lớp phó học tập báo cáo việc học bài và chuẩn bị bài của các bạn
a) Kiểm tra bài cũ: Viết (15 phút)
* Câu hỏi: Hãy khái quát trình tự lập luận của văn bản Thuế máu bằng sơ
đồ và nêu nghệ thuật, nội dung của văn bản?
* Đáp án - Biểu điểm:
Trang 2- HS khái được quát trình tự lập luận của văn bản Thuế máu bằng sơ đồ
(5 điểm)
- Nghệ thuật, nội dung của văn bản: Chính quền thực dân đã biến người dân nghèo khổ ở các xứ thuộc địa thành vật hi sinh để phục vụ cho lợi ích của mình trong các cuộc chiến tranh tàn khốc Nguyễn Ái Quốc đã vạch trần sự thực ấy bằng những tư liệu phong phú, xác thực, bằng ngòi bút trào phúng sắc sảo Đoạn trích Thuế máu có nhiều hình ảnh giàu giá trị biểu cảm, có giọng điệu vừa đanh
thép vừa mỉa mai, chua chát (5 điểm)
* Đặt vấn đề vào bài mới: (1 phút) Đối với con người trong cuộc sống đi
bộ là một hình thức rèn luyện sức khoẻ, song đi bộ nhiều khi còn mang lại những lợi ích khác cho con người Để giúp các em hiểu được phần nào ý nghĩa
đó, hai tiết học trong chương trình sẽ giới thiệu với các em một đoạn trích trong
tác phẩm Ê-min hay Về giáo dục của nhà văn Pháp Ru-xô có tựa đề Đi bộ ngao
du.
(GV ghi tên bài dạy)
b) Dạy nội dung bài mới:
I Đọc và tìm hiểu chung (11 phút)
1 Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
HS: Đọc chú thích sgk (tr - 100).
TB: Em hãy giới thiệu sơ lược về tác giả và xuất xứ của đoạn trích?
Chiến tranh và
người bản xứ
kết quả của sự
hy sinh
Trước
chiến
tranh
Trong chiến tranh
Thủ đoạn bắt lính
Thái
độ của người dân
Luận điệu của chính quyền
Những người lính bản xứ
Bệnh binh
và vợ con của những
tử sĩ người Pháp:
Chế độ lính tính nguyện
Bộ mặt giả nhân giả nghĩa, bản chất độc ác của thực dân Pháp và số phận bi thảm của những người dân nghèo khổ ở
các xứ thuộc địa bị bóc lột “thuế máu”.
THUẾ MÁU
Trang 3- Ru-xô (1712 - 1778) là nhà văn, nhà triết học, nhà hoạt động xã hội Pháp.
GV: Về tác giả các em cần lưu ý thêm: Ru-xô mồ côi cha mẹ từ sớm, cha là thợ
đồng hồ Thời thơ ấu, ông chỉ được đi học vài năm (từ 12 đến 14 tuổi) sau đó chuyển sang học nghề thợ chạm, bị chủ xưởng chửi mắng, đánh đập nên bỏ đi tìm cuộc sống tự do, lang thang nhiều nơi, trải qua nhiều nghề để kiếm ăn như làm đầy tớ, làm gia sư, dạy âm nhạc… trước khi trở thành nhà triết học, nhà văn nổi tiếng Ông viết nhiều tác phẩm triết học và văn chương Luận điểm triết học bao trùm nhiều tác phẩm chính của Ru-xô là sự đối lập giữa con người tự nhiên
và con người xã hội
- Văn bản “Đi bộ ngao du” trích trong quyển V của tác phẩm “Ê-min hay Về
giáo dục” ra đời năm 1762.
GV: Ê-min hay Về giáo dục là một thiên “luận văn - tiểu thuyết” nội dung đề
cập đến việc giáo dục một em bé từ khi mới ra đời cho đến khi khôn lớn Nhà văn tưởng tượng em bé đó tên là Ê-min và thầy giáo – gia sư đảm nhiệm công việc giáo dục là bản thân ông
- Tác phẩm chia làm 5 quyển tương ứng với 5 giai đoạn liên tiếp của quá trình giáo dục:
+ Giai đoạn thứ nhất: Bắt đầu từ khi em bé mới sinh ra đến khoảng 2,3 tuổi: nhiệm vụ giáo dục là làm sao cho cơ thể em được phát triển theo tự nhiên
+ Giai đoạn thứ hai: Kể từ khi em lên 4, 5 tuổi đến khi 12 tuổi: đây là giai đoạn giáo dục cho Ê-min một số nhận thức bước đầu, song giáo dục nhẹ nhàng, không gò bó
+ Giai đoạn thứ ba: kéo dài khoảng ba năm, Ê-min được trang bị một số kiến thức khoa học thật hữu ích từ trong thực tiễn sinh động của cuộc đời và thiên nhiên
+ Giai đoạn thứ tư: từ 16 đến 20 tuổi Ê-min được giáo dục về đạo đức và tôn giáo
+ Giai đoạn thứ 5: Ê-min trưởng thành
2 Đọc:
GV: Nêu yêu cầu đọc: Đọc to, rõ ràng, nhấn giọng ở những từ ngữ thể hiện
những trải nghiệm của người viết dưới dạng câu chuyện kể về Ê-min, cố gắng
thể hiện được những lời văn sinh động của tác giả khi diễn tả cái thú Đi bộ ngao
du.
- GV đọc một đoạn sau đó gọi hs đọc kế tiếp cho đến hết văn bản, gv nhận xét
TB: Em hiểu Đi bộ ngao du nghĩa là gì?
- Đi dạo chơi đó đây bằng cách đi bộ
TB: Cách đặt tên này sát với văn bản chưa? Vì sao?
- Cách đặt tên này sát với nội dung văn bản, vì khái quát được nội dung: bàn
về lợi ích của việc dạo chơi mọi nơi bằng cách đi bộ
Trang 4TB: Đoạn trích thuộc kiểu văn bản nào đã học?
- Văn bản nghị luận
KH: Nêu vấn đề nghị luận trong văn bản?
- Vấn đề nghị luận:
TB: Đề tài và tính chất đề tài trong văn bản có gì khác với các văn bản nghị luận
đã học?
- Khác ở tính chất đề tài: sinh hoạt đời thường
- Khác ở tính chủ quan của tác giả luôn được nhấn mạnh trong vai “tôi” hoặc
“ta”
Y: Em hãy giải thích từ: ngao du, phu trạm, Pla-tông, tài nguyên, triết gia phòng
khách, Đô-băng-tông?
- HS dựa vào các chú thích 1, 4, 5, 7,15,17 để giải thích
TB: Để thuyết phục mọi người muốn ngao du thì nên đi bộ Tác giả đã lập luận
bằng mấy luận điểm? Giới hạn và nội dung của từng luận điểm?
- Văn bản có 3 luận điểm (tương ứng với 3 đoạn)
+ Luận điểm 1: Đi bộ ngao được tự do thưởng ngoạn (từ đầu văn bản đến
“để cho đôi bàn chân nghỉ ngơi”)
+ Luận điểm 2: Đi bộ ngao du được làm giàu kiến thức (Đoạn van bản từ
“Đi bộ ngao du là đi như Ta-lét” đến “chắc cũng không thể làm tốt hơn”.
+ Luận điểm 3: Đi bộ ngao du được thoải mái tinh thần (Đoạn văn còn lại)
KH: Những luận điểm trên được làm rõ bằng thao tác lập luận chính nào? (giải
thích, chứng minh hay phân tích?)
- Đoạn trích sử dụng thao tác lập luận chứng minh là chủ yếu.
GV (Chuyển) Để thấy rõ vấn đề mà tác giả đề cập đến trong đoạn trích, chúng
ta cùng tìm hiểu văn bản theo 3 luận điểm trên
II Phân tích
1 Đi bộ ngao du được tự do thưởng ngoạn (18 phút)
TB: Để chứng minh cho luận điểm này tác giả đã đưa ra những lí lẽ, dẫn chứng
nào?
- […] Ta ưa đi lúc nào thì đi, ta thích dừng lúc nào thì dừng, ta muốn hoạt
động nhiều ít thế nào là tuỳ Ta quan sát khắp nơi; ta quay sang phải, sang trái;
ta xem xét tất cả những gì thấy hay hay; ta dừng lại ở tất cả mọi khía cạnh […] tôi đi men theo sông[…] tôi đi vào dưới bóng cây[…] tôi đến tham quan[…] tôi xem xét các khoáng sản Tôi chẳng phụ thuộc vào những con ngựa hay gã phu trạm Tôi chẳng cần chọn những lối đi có sẵn […]Bất cứ đâu tôi ưa thích, tôi lưu lại đấy Hễ lúc nào tôi thấy chán, tôi bỏ đi luôn[…] tôi hưởng thụ tất cả sự
tự do mà con người có thể hưởng thụ[…]
Trang 5KH: Em có nhận xét gì về lí lẽ, dẫn chứng được đưa ra trong đoạn văn?
- Lập luật rất chặt chẽ, luận cứ rất cụ thể và phong phú, linh hoạt
- Dẫn chứng, lí lẽ trình bày xen kẽ, tiếp nối, tự nhiên
KH, G: Cách nêu lí lẽ, dẫn chứng đó có tác dụng gì? Hãy phân tích để thấy rõ
điều đó?
- Tác dụng: Khẳng định đi bộ ngao du đem lại cảm hướng tự do tuyệt đối
- Theo tác giả, lợi ích đầu tiên của việc đi bộ là người đi được hoàn toàn
tự do Luẩn điểm này được phát triển bằng các luận cứ với những lí lẽ dẫn chứng được xen kẽ nối tiếp tự nhên cụ thể:
+ Muốn đi, muốn dừng, nhiều ít tuỳ ý (dẫn chứng: quan sát khắp nơi; ta
quay sang phải, sang trái, men theo sông[…] đi vào dưới bóng cây[…] tham quan[…] xem xét các khoáng sản…)
+ Không phụ thuộc vào con người, phương tiện: chẳng phụ thuộc vào
những con ngựa hay gã phu trạm.
+ Không phụ thuộc vào đường xá, lối đi: chẳng cần chọn những lối đi có
sẵn
Chỉ phụ thuộc vào bản thân mình, thoải mái hưởng thụ tự do trên đường
đi Đi để giải trí, học hỏi, vận động, làm việc
GV Theo ác giả, đi bộ ngao du thuận theo tự nhiên, tuỳ thích, đói ăn, khát uống,
đêm nghỉ, ngày đi, đi để chơi, để học, để rèn luyện Đó chính là quan niệm giáo dục và phương pháp giáo dục của Ru-xô
GV Chú ý cách xưng hô của tác giả trong đoạn trích.
KH, G Tác giả dùng đại từ nhan xưng khi thì “ta” khi thì “tôi”, “em” có dụng
ý gì?
- Tác giả dùng đại từ xưng hô, cách xưng hô trong đoạn văn cũng rất linh hoạt xen kẽ, lúc là “ta” lúc lại là “tôi” Đây không phải à sự tuỳ tiện, tự do mà
là dụng ý của tác giả Khi xưng “tôi” là khi tác giả muốn nói về kinh nghiệm
riêng, mang tính chất cá nhân (là những cảm nhận và cuộc sống từng trải của tác
giả) Khi xưng “ta” là khi tác giả đề cập tới những lí luận chung Lại có khi những trải nghiệm riêng tư của “tôi” được thể hiện dưới dạng kể chuyện về người học trò Ê-min, gọi là “em”
- Nhờ sự xen kẽ giữa lí luận trừu tượng và những trải nghiệm cá nhân qua sự thay đổi chủ thể, đoạn văn nghị luận trở nên sinh động, gắn cái riêng với cái chung, lại như một câu chuyện kể gần gũi, thân mật Giản dị và dẽ hiểu, dễ làm theo
GV: Đi bộ ngao du là cách con người được giải phóng, được tự do Từ một khái
niệm về phương diện thông thường của sinh hoạt hằng ngày mà người viết đã nâng lên một cái đích cao siêu của tinh thần, tư tưởng Nó là một tiếng reo thú vị biết bao! Nhà văn giống như người tìm ra chân lí bất ngờ mà không mấy ai quan
Trang 6tâm, để ý Một chữ “ta” chủ thể, chủ thể của ý thích, chủ thể của hành động, chủ thể của bản thân mình, chẳng phụ thuộc vào ai Đoạn văn đã diễn tả được cái hứng khởi tràn đầy trong bối cảnh tự do khi con người được “cởi trói” khỏi những ràng buộc với xung quanh “Cái tôi” của nhà văn lúc này là cả một thế giới tự do, nó được tháo cũi sổ lồng, tha hồ bay nhảy: về ý thích ta “ưa”, ta muốn “nhiều ít thế nào thì tuỳ” Về hành động cũng tha hồ như thế Nào “ta quay sang phải… mọi khía cạnh” Câu văn, cả đoạn văn say người chính là ở tư thế tự do mà con người ta có được Nó là nhận thức, nó cũng bay lượn như một nỗi niềm lần đầu được chắp cánh bởi tự do Cái duy nhất lúc này mà người viết phụ thuộc là chính bản thân, một bản thân không còn gì vướng cản để tha hồ
“hưởng thụ… có thể hưởng thụ”
KH: Với cách lập luận của mình, tác giả muốn thuyết phục bạn đọc tin vào
những lợi ích nào của việc đi bộ ngao du?
- Thoả mãn nhu cầu hoà hợp với thiên nhiên và đem lại cảm giác tự do thưởng ngoạn tất cả mọi thứ cho con người
* Đi bộ ngao du làm con người hoàn toàn được tự do, tuỳ theo ý thích,
không bị lệ thuộc.
c) Củng cố, luyện tập: (4 phút)
- Đọc diễn cảm phần đầu văn bản
- Nhận xét cachs trình bày luận điểm Đi bộ ngao du được tự do thưởng
ngoạn ?
d) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: (2 phút)
- Đọc và phân tích lại luận điểm 1, nắm chắc nội dung kén thức cơ bản
- Chuẩn bị tiếp phần còn lại, tiết sau học tiếp
==========================
Ngày soạn: 19/3/2011 Ngày giảng: 21/3/2011 Dạy lớp: 8B
Tiết 110 V ăn bản:
ĐI BỘ NGAO DU (Tiếp theo)
(Trích Ê-min hay Về giáo dục)
Ruxô
1 Mục tiêu Tiếp tục giúp HS:
a) Về kiến thức: Hiểu rõ đây là một văn bản mang tính chất nghị luận với
cách lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục, mang đậm sắc thái cá nhân của nhà văn
b) Về kĩ năng: Thấy được Ru-xô là một con người giản dị, quí trọng tự do
và yêu mến thiên nhiên
Trang 7c) Về thái độ: Giáo dục học sinh lòng yêu quí sự giản dị, tự do, và yêu mến
thiên nhiên
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a) Chuẩn bị của GV: Nghiên cứu sgk, sgv, Bình giảng văn 8, Thiết kế bài
học Ngữ văn theo hướng tích hợp; Nâng cao ngữ văn THCS; soạn giáo án
b) Chuẩn bị của HS: Đọc và suy nghĩ trả lời các câu hỏi phần Đọc - Hiểu
văn bản (sgk – tr 101,102)
3 Tiến trình bài dạy:
* Ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số lớp 8B: ……/17 Vắng:………
- Lớp phó học tập báo cáo việc học bài và chuẩn bị bài của các bạn
a) Kiểm tra bài cũ:
(kết hợp trong tiết học)
* Đặt vấn đề vào bài mới: (1 phút) Trong tiết học trước chúng ta đã phân
tích để thấy rõ được sự tự do của việc đi bộ ngao du Để thấy được ý nghĩa của hai luận điểm còn lại của văn bản ta cùng tìm hiểu tiếp ở tiết học này
(GV ghi tên bài dạy)
b) Dạy nội dung bài mới:
GV: (1 phút) HS: Đọc đoạn văn bản thứ hai.
TB: Em hãy nhắc lại nội dung của luận điểm thứ hai?
2 Đi bộ ngao du thì ta sẽ có dịp trau dồi kiến thức (17 phút)
TB: Theo tác giả thì ta sẽ thu nhận được những kiến thức gì khi đi bộ như
Ta-lét, Pla-tông, Pi-ta-go?
- […] Ai là người yêu mến nông nghiệp chút ít mà lại không muốn biết các sản
vật đặc trưng cho khí hậu những nơi mình đi qua và cách thức trồng trọt những đặc sản ấy? Ai là người có chút ít hứng thú với tự nhiên học mà lại có thể đi ngang một khoảnh đất mà không xem xét nó…
+ Những triết gia phòng khách của các ngài nghiên cứu tự nhiên học trong các phòng sưu tập; họ có các thứ linh tinh; họ biết gọi tên nhưng chẳng có một
ý niệm gì về tự nhiên cả.
+ Nhưng phòng sưu tập của Ê-min thì phong phú hơn các phòng sưu tập của vua chúa; phòng sưu tập ấy là cả trái dất…
KH: Đưa ra những luận cứ để làm rõ luận điểm trên tác giả đã dùng những biện
pháp nghệ thuật nào?
- Tác giả dùng biện pháp so sánh kiến thức “linh tinh” trong các phòng sưu tập của các triết gia, thậm chí là các phòng sưu tập của vua chúa với sự phong phú trong phòng sưu tập của người đi bộ ngao du Theo tác giả phòng sưu tập của
Trang 8Ê-min là cả trái đất; đến cả nhà tự nhiên học nổi tiếng người Pháp là Đô-băng-tông chắc cũng không thể làm tốt hơn
TB: Cách diễn đạt bằng nghệ thuật so sánh kèm theo bình luận có ý nghĩa gì?
- Tác giả đề cao kiến thức thực tế, khách quan thu nhận được qua việc đi bộ ngao du, xem thường kiến thức sách vở giáo điều
KH: Khi cho rằng đi bộ ngao du như Ta-lét, Pla-tông, Pi-ta-go, tác giả đã bộc lộ
quan điểm đi bộ của mình như thế nào?
- Đề cao kiến thức của các nhà khoa học am hiểu đời sống thực tế; khích lệ mọi người hãy đi bộ để mở mang kiến thức
KH: Hãy phân tích các lí lẽ và dẫn chứng để thấy rõ quan điểm của Ru-xô?
- Ru-xô cho rằng đi bộ sẽ có dịp trau dồi vốn kiến thức là hoàn toàn đúng đắn Bởi đi bộ ngao du là cách mà con người trau dồi được tri thức một cách hồn nhiên ngoài trường, lớp, ngoài sách vở thông thường Thiên nhiên - qua cách đi
bộ ngao du mà người ta tiếp cận – là một trường học lớn Đó là cả một kho tàng những kiến thức về nông nghiệp, về tự nhiên như những ngọn gió ùa vào qua cái cửa sổ trí tuệ mà con người khao khát Cách học hỏi bằng cách gần gũi với thiên nhiên, hoà mình với thiên nhiên này khác xa, khác hẳn với cách học giáo điều, hình thức Thiên nhiên sống động, toàn cảnh không giống với những mô hình tượng trưng trong các phòng sưu tập của các nhà tự nhiên học, của vua chúa Bởi cái mà họ tưởng là đủ nhưng mới chỉ là một nửa sự thật mà thôi Còn sự thật của thiên nhiên hùng vĩ phải có linh hồn của nó, nghĩa là nơi “mọi vật đều ở đúng chỗ” như Trái đất đã an bài tạo nên một tổng thể hài hoà sinh động, một sự sắp xếp mà không một nhà khoa học tài giỏi nào có thể sắp xếp tốt hơn
TB: Qua phân tích các lí lẽ và dẫn chứng em thấy quan điểm của Ru-xô như thế
nào?
* Đi bộ ngao du sẽ giúp ta mở rộng tầm hiểu biết, làm giàu trí tuệ, khơi gợi ý
thức khám phá đời sống.
GV: Vậy luận điểm thứ ba được tác giả lập luận ra sao.
HS: Đọc đoạn thứ ba của văn bản.
TB: Nhắc lại luận điểm được thể hiện qua đoạn em vừa đọc?
3 Đi bộ ngao du có tác dụng tốt đến sức khoẻ và tinh thần (17 phút)
TB: Phát hiện những chi tiết tác giả nói tới tác dụng của việc đi bộ ngao du đối
với sức khoẻ và tinh thần?
- Biết bao hứng thú khác nhau ta tập hợp được nhờ cách ngao du thú vị ấy,
không kể sức khoẻ được tăng cường, tính khí trở nên vui vẻ.
+ những kẻ ngồi trong các cỗ xe tốt chạy rất êm nhưng mơ màng, buồn bã, cáu kỉnh hoặc đau khổ; còn những người đi bộ lại luôn vui vẻ, khoan khoái và hài lòng với tất cả.
Trang 9+ Ta hân hoan biết bao khi về gần đến nhà! Một bữa cơm đạm bạc mà sao
có vẻ ngon lành thế! Ta thích biết bao khi lại ngồi vào bàn ăn! Ta ngủ ngon giấc biết bao trong một cái giường tồi tàn!
KH: Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào khi nêu ra tác dụng của việc
đi bộ đối với sức khoẻ và tinh thần của con người? Cho biết ý nghĩa của cách thể hiện đó?
- Tác giả dùng nghệ thuật so sánh đối lập: người đi bộ ngao du thì vui vẻ, hân hoan, khoan khoái - người đi trong những cỗ xe tốt thì mơ màng, buồn bã, cáu kỉnh hoặc đau khổ
- Bằng việc sử dụng nghệ thuật so sánh, đối lập tác giả đã khẳng định lợi ích của việc đi bộ ngao du đối với sức khoẻ và tinh thần của con người một cách cụ thể sinh động
- Các câu cảm thán có tác dụng diễn tả ý nghĩa của việc đi bộ ngao du là: lồng cảm xúc trực tiếp của cá nhân vào các lí lẽ và bộc lộ trạng thái tinh thần đầy phấn chấn, vui vẻ, tin tưởng ở việc đi bộ ngao du
KH: Em có nhận xét gì về việc lập luận của tác giả trong đoạn văn này?
- Qua cách lập luận, tác giả đã chứng minh đi bộ ngao du là một liều thuốc bổ Trong quá trình trình bày luận điểm thứ ba này nhà văn không tự thể nghiệm mình trong các cuộc đi bộ ngao du mà như đang ở một nơi để nhìn khách quan,
để quan sát Người viết so sánh hai hình thức ngao du, đi xe và đi bộ đó là hai thái cực trái ngược nhau Hai trạng thái ấy là sự vận động hay không vận động tạo ra, không có gì là lạ lùng khó hiểu cả Những câu văn ngắn giống như những bước chân đi bộ, bước nọ nối tiếp bước kia thật thanh thản, cởi mở, tươi cười:
“Ta hân hoan biết bao khi về gần đến nhà! Một bữa cơm đạm bạc mà sao có vẻ ngon lành thế! Ta thích biết bao khi lại ngồi vào bàn ăn! Ta ngủ ngon giấc biết bao trong một cái giường tồi tàn!” Điều kiện vật chất đơn sơ, thậm chi còn thiếu thốn không ngăn cản được những khoan khoái tự thân, ở cơ thể và tâm hồn mà cuộc đi bộ ngao du đem lại Cuộc đời ta được nối tiếp nhau bằng những cuộc đi
bộ ngao du như thế chắc sẽ trẻ mãi không già
KH: Đọc câu văn “ Khi ta chỉ muốn đến một nơi nào đó… thì cần phải đi bộ”
Em có nhận xét gì về cách kết lại của văn bản?
- Bài văn khép lại bằng một ý tưởng khiêm nhường tránh cho nó biến thành giọng điệu khoa trương, ồn ào, quảng cáo Đi bộ ngao du chỉ có giới hạn ở mục đích có chừng mực của nó mà thôi Không thể tung hô nó trong tất cả các loại hành trình: “Khi ta chỉ muốn đến một nơi nào đó… thì cần phải đi bộ” Kết như thế nào là khéo, là rất thiết thực, vừa tầm Kết quả của cuộc đi bộ ngao du được xác định không kém và không hơn như thế
TB: Tác giả đã đưa ra tác dụng của việc đi bộ là như thế nào?
* Đi bộ ngao du giúp ta nâng cao sức khoẻ, tinh thần phấn chấn, vui vẻ, có
niềm vui trong cuộc sống.
KH: Từ ba luận điểm chính được trình bày, em thử đề xuất một nhan đề cho bài
văn nghị luận này chính xác hơn nhan đề có phần chung chung: Đi bộ ngao du?
Trang 10- Nhan đề: Lợi ích của đi bộ ngao du.
KH: Theo em, trật tự sắp xếp ba luận điểm chính có hợp lí không? Vì sao?
- Hợp lí Vì đi từ cái chung (luận điểm chính) dẫn đến các chi tiết
GV: Đối với Ru-xô tự do là mục tiêu quan trọng hàng đầu, ông luôn khát khao
tự do Ông cảm thấy tự do quý giá vô cùng, từ khi còn nhỏ tuổi ông chỉ được đi học vài năm sau đó chuyển sang học nghề thợ chạm, bị chủ xưởng chửi mắng, đánh đập, nên bỏ đi tìm cuộc sống tự do, lang thang nhiều nơi, trải qua nhiều nghề để kiếm ăn, thực tế cuộc sống đắng cay của bản thân đã cho ông thấy tự do quý giá như thế nào Ông khao khát tự do và suốt đời đấu tranh cho tự do của con người, chống lại chế độ phong kiến Theo Ru-xô, khi mới ở trong vòng tay tạo hoá đi ra, con người lương thiện, tự do và sung sướng Xã hội làm cho con người trở thành độc ác, nô lệ và khổ cực Xã hội phong kiến Pháp thế kỉ XVIII đàn áp những tư tưởng tiến bộ của ông; ông bị truy nã khắp nơi cho nên ông càng hiểu cái giá của tự do Ông lại là người thủa nhỏ hầu như không được học hành Ông rất khao khát kiến thức, cả đời ông phải nỗ lực tự học Có lẽ vì thế nên lập luận trau dồi vốn tri thức, không phải trong sách vở mà từ thực tiễn sinh động của thiên nhiên, được ông xếp ở vị trí thứ hai trong số các lợi ích của đi bộ ngao du
III Tổng kết, ghi nhớ (4 phút)
TB: Nêu những khái quát về nghệ thuật và nội dung của văn bản?
- Cách lập luận chặt chẽ, có sức thuyết phục lại rất sinh động do có sự xen
kẽ, bổ sung giữa các lí lẽ và thực tiễn cuộc sống tác giả đã từng trải qua.
- “Đi bộ ngao du” thuyết phục mọi người muốn ngao du thì phải đi bộ Qua
đó thấy ông là người giản dị, quý trọng tự do và yêu mến thiên nhiên.
HS: Đọc ghi nhớ sgk (tr - 102).
* Ghi nhớ: sgk (tr - 102).
c) Củng cố, luyện tập: (4 phút)
H: Qua tìm hiểu văn bản, em hiểu gì về con người và tư tưởng, tình cảm của
Ru-xô?
- Ru-xô là một con người giản dị thể hiện ông thích đi bộ hơn là ngồi trong
“những cỗ xe tốt chạy rất êm”, ông hài lòng với “bữa cơm đạm bạc” mà ngon lành, và dễ dàng ngủ ngon giấc trên “một cái giường tồi tàn”
Ru-xô là một con người quý trong tự do: Ông chỉ muốn làm việc theo ý thích của riêng mình mà không muốn bị phụ thuộc: “Ta ưa đi … là tuỳ”; “Bất cứ đâu tôi ưa thích… hưởng thụ”
Ru-xô là một con người yêu mến thiên nhiên: Ông thích những cảnh dòng song, rừng rậm, hang động; thích tìm hiểu việc trồng trọt; thích sưu tập hoa lá, các hoá thạch, đất đá… Ông cho rằng phòng sưu tập lớn nhất là thế giới tự nhiên, là trái đất