Môc tiªu bµi häc: * Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh: cảm nhận được thân phận chìm nổi của người phụ nữ trong XH cũ; Thấy được vẻ đẹp, phẩm chất sắt son của người phụ nữ và lòng tin của [r]
Trang 1Ngày soạn: tháng năm 2010
Ngày dạy: tháng năm 2010
Tuần 7
Tiết : 25 bánh trôi nước ( Hồ Xuân Hương)
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh: cảm nhận thân phận chìm nổi của &
phụ nữ trong XH cũ; Thấy vẻ đẹp, phẩm chất sắt son của & phụ nữ và lòng tin của t/g với phẩm chất tốt đẹp của họ Cảm nhận nét độc đáo về NT trong thơ Nôm HXH
*Kĩ năng cần rèn: kỹ năng đọc, cảm thụ và phân tích thơ trữ tình trung đại.
*.Giáo dục tư tưởng: Giáo dục lòng tự hào, yêu quý các nhà thơ nữ; Cảm thông,
II.Trọng tâm của bài: tìm hiểu chi tiết
III.Chuẩn bị
*Giáo viên: Giáo án, tranh HXH, tài liệu thơ nôm của Hồ Xuân +@
*Học sinh: Tìm hiểu bài ở nhà
IV Tiến trình bài dạy:
A/Kiểm tra bài cũ (4’)
? Đọc thuộc bài “ Côn Sơn ca” Nêu nội dung chính của bài thơ ?
? Nét NT độc đáo của bài “Côn Sơn ca” Tác dụng của NT đó ?
Ca ngợi vẻ đẹp Côn Sơn và vẻ đẹp nhân cách, tâm hồn nhà thơ.
Nghệ thuật: Đối, so sánh độc đáo Điệp từ “ ta ” khẳng định tư thế nhà thơ.
? Đọc thuộc bài “Thiên )& vãn vọng” Nêu cảm nhận của em về cảnh vật trong
bài thơ ? Yêu mến thiên nhiên, gắn bó máu thịt với quê hương của tác giả
B/Bài mới (36’)
1.Vào bài (1’)
2.Nội dung bài dạy (35’)
Tg
05’
10’
Hoạt động của Thầy và trò Hoạt động 1: +9 dẫn tìm hiểu
chung
- Gv giới thiệu phong tục làm bánh
trôi, giới thiệu bài thơ
- Hs đọc sgk (95)
? Nêu những nét chính về Hồ Xuân
+@ ? và bài thơ bánh trôi 9 ?
- Gv nhận xét, bổ sung
( Lấy vật làm nguồn cảm hứng để
làm thơ).
Hoạt động 2: +9 dẫn đọc hiểu
văn bản
? Bài thơ có mấy lớp nghĩa? ở mỗi
lớp nghĩa thể hiện nội dung gì ? Lớp
Nội dung kiến thức
I Đọc tìm hiểu chung
1.Tác giả : Hồ Xuân +@ nữ thi sĩ
là “Bà chúa thơ Nôm” của VN
2 Tác phẩm:
- Hoàn cảnh sáng tác: là một trong nhiều bài thơ nôm đặc sắc của bà Bài thơ thuộc chùm thơ vịnh vật
- Thể loại: thất ngôn tứ tuyệt
II Đọc hiểu văn bản
1.Đọc tìm hiểu từ khó
*Đọc:
*Từ khó:
2.Đại ý : Miêu tả chiếc bánh trôi
Trang 2nghĩa nào là chính ?
( + Nghĩa đen: Tả thực chiếc bánh
trôi nước.
+ Nghĩa bóng: Phẩm chất, thân
phận người phụ nữ.
+ Nghĩa ẩn dụ là nghĩa chính; VB
b/c).
Hoạt động 3: +9 dẫn tìm hiểu
chi tiết
? Chiếc bánh trôi m/tả ntn?
- Hs hình dung, diễn tả
- Gv: Sự vật được tả thực, cụ thể về
hình dáng, màu sắc, quá trình luộc,
khi chín còn nguyên nhân Sự tròn,
méo của bánh phụ thuộc vào bàn tay
khéo léo của người làm
? Những đặc điểm của chiếc bánh trôi
gợi em liên Q đến điều gì về
& phụ nữ?
- Gv 6E ý hs cách dùng mô tip “Thân
em”, thành ngữ, các cặp phụ từ
? Từ 2 câu cuối, em hãy liên Q
đến phẩm giá của & phụ nữ?
? Khi ví thân phận mình với chiếc
bánh trôi, & phụ nữ bộc lộ t/c gì:
- Gv: những niềm thương thân nhưng
cũng rất tự hào về vẻ đẹp của mình
? Nói thơ HXH có sự đồng điệu với
ca dao than thân Đúng hay sai?
? Qua bài thơ, em hiểu thêm
điều gì về HXH?
( HXH đã thể hiện thái độ trân trọng
với vẻ đẹp của người phụ nữ, cảm
thương cho số phận của họ Bà là
người có cuộc đời chìm nổi nhưng cá
tính mạnh mẽ, nhân cách cứng cỏi,
luôn tự tin vào phẩm giá của mình
Thân phận người phụ nữ trong
XHPK:
3 Bố cục: 2 đoạn
- 2 câu đầu : Thân phận & PN
- 2 câu cuối: Phẩm chất & PN
4 Tìm hiểu chi tiết:
a Thể chất và thân phận người phụ nữ
- H/a chiếc bánh trôi m/tả qua các chi tiết: trắng, tròn; cấu trúc
“vừa lại vừa ”
-> Gợi vẻ đẹp trong trắng, xinh xắn,
đầy đặn, hoàn hảo của & phụ nữ,
đồng thời bộc lộ niềm tự hào về “thân em”
- Thành ngữ bảy nổi ba chìm: gợi liên Q đến số phận bấp bênh, trôi nổi, vất vả của & phụ nữ
- Họ còn chịu số phận phụ thuộc, ko
tự quyết định cuộc đời mình (câu 3)
dập, phụ thuộc
b Khẳng định phẩm giá trong sạch
- Kết cấu “mặc dầu mà ”: Nhấn mạnh, khẳng định dù bị vùi dập
phẩm giá trong sạch, sắt son
-> & phụ nữ trong thơ HXH vừa
đẹp vừa tự tin và có bản lĩnh, cá tính
Trang 3bất chấp hoàn cảnh trớ trêu).
? Từ những điều đã phân tích, em hãy
cho biết nội dung, ý nghĩa của bài
thơ?
? Thủ pháp nghệ thuật sử dụng
chủ yếu trong bài thơ là gì?
5 - Tổng kết
a Nghệ thuật:
Bài thơ là một ẩn dụ bình dị mà tinh tế, sâu sắc
b Nội dung: Ca ngợi vẻ đẹp hình
thức và phẩm chất của & phụ nữ trong xã hội J%; Thông cảm với số phận vất vả, phụ thuộc của họ
C.Luyện tập(3’)
Yêu cầu HS tìm thêm những bài thơ Nôm Vịnh cái quạt, quả mít,
của Hồ Xuân +@ ?
D.Củng cố(1’) Qua h/a chiếc bánh trôi 93 HXH muốn nói về & phụ nữ ntn?
E.Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học thuộc thơ.Nắm nội dung, nghệ thuật
- Soạn bài : Sau phút chia li
...- câu đầu : Thân phận & PN
- câu cuối: Phẩm chất & PN
4 Tìm hiểu chi tiết:
a Thể chất thân phận người phụ nữ
- H/a bánh trôi ... cố(1’) Qua h/a bánh trôi 93 HXH muốn nói & phụ nữ ntn?
E.Hướng dẫn nhà(1’)
- Học thuộc thơ.Nắm nội dung, nghệ thuật
- Soạn : Sau phút...
- Gv 6E ý hs cách dùng mô tip “Thân
em”, thành ngữ, cặp phụ từ
? Từ câu cuối, em liên Q
đến phẩm giá & phụ nữ?
? Khi ví thân phận với
bánh trơi,