Đề kiểm tra học kì II, năm học 2015 - 2016 môn: Tin học 9 thời gian làm bài: 45 phút

-Một bạn cho rằng Chiếu dời đô của Lí b.Xđịnh lđiểm như vậy chưa đúng vì đó Công Uẩn gồm 2 luận điểm: Lí do cần chưa phải là tư tưởng, qđiểm, chủ phải dời đô và lí do có thể coi Đại La l[r]

Ngày soạn:

Ngày dạy

Tuần 27 Bài 24 Tiết 97->100 A-Mục tiêu bài học:

-Thấy đoạn văn có ý nghĩa như một lời tuyên ngôn độc lập của dân tộc ta ở TK XV

-Thấy được phần nào sức thuyết phục của nghệ thuật văn chính luận của Nguyễn Trãi: lập luận chặt chẽ, có sự kết hợp giữa lí lẽ và thực tiễn

-Rèn kĩ năng đọc văn biền ngẫu

-Củng cố kiến thức về hành động nói và các kiểu hành động nói

-Nắm được cách dùng các kiểu câu để thực hiện hành động nói

-Rèn kĩ năng sử dụng hành động nói trong giao tiếp và trg viết văn

- Nắm vững hơn nữa khái niệm luận điểm, tránh được những sự hiểu lầm mà các em thường mắc phải như lẫn lộn luận điểm với vấn đề cần nghị luận hoặc coi luận điểm là một bộ phận của vấn đề nghị luận

- Thấy rõ hơn mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề nghị luận và giữa các luận điểm với nhau trong một bài văn nghị luận

B-Chuẩn bị:

-Đồ dùng: Giáo viên cần tìm hiểu kĩ về hoàn cảnh sáng tác của văn bản để giới thiệu cho học

sinh

C-Tiến trình tổ chức hoạt động dạy - học:

Ngày soạn:

Ngày dạy: Tuần 27 Tiết 97

PHầN VĂN

Văn bản: Nước đại Việt ta

(Trích Bình Ngô đại cáo)

- Nguyễn Trãi

-1- OÅn ủũnh lụựp

Kiểm tra sĩ số và vệ sinh lớp

2-Kieồm tra baứi cuừ:

Nêu những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của VB Hịch tướng sĩ ?

3-Tieỏn trỡnh toồ chửực daùy baứi mụựi:

*Giới thiệu bài:

Nguyễn Trãi không phải chỉ là tác giả của những bài thơ nôm phú tuyệt vời như Cửa biển Bạch Đằng, Bến đò xuân đầu trại…mà còn là tác giả của Bình Ngô đại cáo Bản thiên cổ hùng văn, rất xứng đáng là bản tuyên ngôn độc lập lần thứ hai của dân tộc Hôm nay cô và các em

sẽ tìm hiểu một đoạn trong bài cáo ấy

*Tiến trình tổ chức các hoạt động:

-Dựa vào c.thích*, em hãy nêu một vài

nét về tác giả tác phẩm ?

1-Tác giả: Nguyễn Trãi (1380-1442),

hiệu ức Trai

-Là nhà y.nc, là AH DT, là danh nhân

v.hoá TG

2-Tác phẩm: Đ.trích nằm ở phần đầu

bài cáo

? Trình bày khái niệm về thể Cáo?

3 - Khái niệm thể Cáo: sgk (67 ).

Hs đọc sgk

-Hd đọc: giọng trang trọng, hùng hồn,

tự hào

-Giải nghĩa từ khó

-Bố cục đoạn trích chia làm 2 ý:

-Hs đọc 2 câu đầu

-Nhân nghĩa là đạo lí, là cách ứng xử

và tình thg giữa con người với nhau;

yên dân là giữ yên cuộc sống cho dân,

đem lại cuộc sống yên ổn cho dân;

I-Đọc – Chú thích văn bản:

1-Tác giả: Nguyễn Trãi (1380-1442),

hiệu ức Trai

-Là nhà y.nc, là AH DT, là danh nhân v.hoá TG

2-Tác phẩm: Đ.trích nằm ở phần đầu

bài cáo

? Trình bày khái niệm về thể Cáo?

3 - Khái niệm thể Cáo: sgk (67 ).

II / Đọc – Hiểu văn bản:

1-Nguyên lí nhân nghĩa của cuộc kháng chiến

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, Quân điếu phạt trước lo trừ bạo

->Phải trừ giặc Minh bạo ngược để giữ

điếu phạt là thươg dân trừ bạo.

-Vậy theo em ý của 2 câu đầu là gì ?

-Từ đó có thể hiểu ND tư tưởng nhân

nghĩa đc nêu trong Bình Ngô đại cáo là

gì?

-Bình Ngô đại cáo là bản tổng kết cuộc

k.c chống quân Minh thắng lợi, đươc

mở đầu bằng tư tưởng nhân nghĩa vì

dân, qua đó em hiểu gì về tính chất của

cuộc k.c này ? (Chính nghĩa là phù hợp

với lòng dân)

Em hiểu gì về tư tưởng của người viết

bài cáo này ? (Thể hiện tư tưởng tiến

bộ vì dân, thương dân)

-Hs đọc phần còn lại

-Trg phần VB trình bày nền văn hiến

Đại Việt, các biểu hiện nào đc nói đến?

Thông qua những câu thơ nào ?

-Các lí lẽ này nhằm k.định biểu hiện

nào của văn hiến Đại Việt ? Vì sao ?

-T.g đã nhắc tới những triều đại nào

xây nền ĐL ? Các triều đại đó đc so

sánh với những triều đại nào của TQ ?

-Em có nx gì về biện pháp NT đc sd

mà t.g sd ở đây ? Td của các b.pháp NT

đó ?

-Qua đó tư tưởng và t.cảm nào của t.g

đc bộc lộ ?

yên cuộc sống cho dân

=>Nhân nghĩa có nghĩa là lo cho dân, vì dân

2-Chân lí về nền độc lập có chủ quyền của Đại Việt

-Núi sông bờ cõi đã chia ->có lãnh thổ riêng

-Phong tục Bắc Nam cũng khác ->có nền văn hóa riêng

-Từ triệu, Đinh, Lí, Trần ->có lịch sử riêng

=>Khẳng định Đại Việt là nc độc lập

Từ Triệu, bao đời xây nền độc lập Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên

->Sử dụng câu văn biền ngẫu và phép

so sánh ngang bằng-> Khẳng định tư cách độc lập của nước ta và tạo sự uyển chuyển nhịp nhàng cho câu văn

=>Đề cao ý thức dân tộc và bộc lộ tình cảm tự hào về dân tộc Đại Việt

-Nền văn hiến Đại Việt còn đc làm rõ

hơn qua những chứng cớ nào ? (Chứng

cớ ghi trg LS chống ngoại xâm) Câu

văn nào nói rõ điều đó ?

-Lưu Cung tham công nên thất bại,

Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong,

Cửa Hàm Tử bắt sống Toa Đô,

Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã

-ở đây t.g có sd câu văn biền ngẫu, em

hãy m.tả c.trúc của câu văn biền ngẫu ?

Td của việc sd câu văn biền ngẫu ?

-Qua đó tư tưởng t/cảm nào của người

viết đc bộc lộ ?

-Em hãy nêu những nét đặc sắc về ND,

NT của văn bản ?

->Sd câu văn biền ngẫu, mỗi câu có 2

vế sóng đôi, đối xứng- Làm nổi bật chiến công của ta và thất bại của địch, tạo sự cân đối nhịp nhàng cho lời văn

=>Kđịnh nền ĐL của nc ta và bộc lộ niềm tự hào về truyền thống đtr vẻ vang của DT

*Ghi nhớ: sgk (69 )

4/- Củng cố

- Nêu những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của bài cáo

-Trên c.sở so sánh với bài Sông núi nc Nam, hãy chỉ ra sự tiếp nối và phát triển của ý thức DT trg đoạn trích Nước Đại Việt ta ?

-Tiếp nối: Nc ta có ĐL chủ quyền, vì có vua riêng, có địa lí riêng, không chịu khuất phục trc quân XL -Phát triển: Có bề dầy LS đtr bảo vệ ĐL dtộc, nền ĐL đc XD trên tư tưởng nhân nghĩa, vì dân

5/Dặn dò:

-Học thuộc lòng VB Nước Đại Việt ta, học thuộc ghi nhớ

-Soạn bài: Bàn luận về phép học (Đọc VB, đọc chú thích và trả lời những câu hỏi trong phần

Đọc –Hiểu VB)

Ngày soạn:

Ngày dạy:

Tiết 98 Phần Tiếng Việt

Hành động nói

(Tiếp theo )

1- OÅn ủũnh lụựp

Kiểm tra sĩ số và vệ sinh lớp

2-Kieồm tra baứi cuừ:

Nêu những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của VB Hịch tướng sĩ ?

3-Tieỏn trỡnh toồ chửực daùy baứi mụựi:

*Giới thiệu bài:

Trong giờ học trước chúng ta đã hiểu thế nào là hành động nói và các kiểu hành động nói thường gặp Vậy ta có thể dùng những kiểu câu nào để thực hiện hành động nói ?Giờ học này cô trò ta sẽ cùng tìm lời giải đáp

*Tiến trình tổ chức các hoạt động:

-Hs đọc đoạn trích

-Đánh số thứ tự trước mỗi câu trần

thuật trong đoạn trích ?

-Xác định mđ nói của những câu ấy ?

-Gv: Từ kết quả của bài tập 1, ta thấy

chức năng chính của kiểu câu thực hiện

hành động nói có thể phù hợp với mđ

của hành động đó, như các câu 1,2,3

Chức năng chính của kiểu câu thực

hiện hành động nói có thể không trùng

với mđ của hđộng đó, như câu 4,5

-Dựa theo cách tổng hợp kết quả ở bài

tập trên, hãy lập bảng trình bày quan

hệ giữa các kiểu câu nghi vấn, cầu

I-Cách thực hiện hành động nói:

*Ví dụ 1: sgk (70 )

-Câu 1,2,3 dùng để nhận định, thực hiện hành động trình bày

-Câu 4,5 dùng để cầu khiến, thực hiện hành động điều khiển

*Ví dụ 2:

-Câu 1: Bác trai đã khá rồi chứ ? ->Câu nghi vấn - hđ hỏi

-Câu 2: Những người muôn năm cũ, Hồn ở đâu bây giờ ? ->câu nghi vấn - hđ bộc lộ cảm xúc

-Câu 3: Tinh thần y.nc cũng như các thứ của quí ->Câu tr.thuật - hđ trình bày (nhận định)

-Câu 4: Bổn phận của c.ta là làm cho

khiến, cảm thán, trần thuật với những

kiểu hành động nói mà em biết ? Cho

ví dụ minh họa ?

-Gv:Khi một hành động nói được thực

hiện bằng kiểu câu có chức năng chính

phù hợp với hành động đó (cách dùng

trực tiếp- câu 1,3,5,6) hoặc bằng kiểu

câu khác không có chức năng chính

phù hợp với hành động đó (cách dùng

gián tiếp- câu 2,4)

-Qua tìm hiểu em thấy có thể thực hiện

hành động nói bằng những cách nào?

-Tìm những câu nghi vấn trong bài

Hịch tướng sĩ Cho biết ngững câu ấy

được dùng để làm gì ? Vị trí của những

câu nghi vấn trong từng đoạn văn có

liên quan như thế nào đến mục đích nói

của nó ?

-Hãy tìm những câu trần thuật có mục

đích cầu khiến trg các đoạn trích dưới

đây và cho biết hthức diễn đạt ấy có tác

dung như thế nào trong việc động viên

quần chúng ?

những của quí kín đáo ấy đều đc đưa ra trưng bày ->Câu tr.thuật - hđ điều khiển (y.cầu)

-Câu 5: C.tôi nguyện đem xương thịt của mình theo minh công, cùng với thanh gươm này để báo đền Tổ quốc ! ->Câu tr.thuật - hđ hứa hẹn

-Câu 6: Ông giáo ơi ! ->Câu cảm thán - hđ bộc lộ c.xúc

*Ghi nhớ: sgk (71 )

II-Luyện tập:

1-Bài 1 (71 ): Câu nghi vấn

-Từ xưa các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì nc, đời nào không có ? -> nằm

ở cuối đoạn, dùng để kđịnh

-Vì sao vậy ? ->nằm ở đầu đoạn, dùng

để nêu vđề, có td thu hút sự chú ý của người nghe về điều gthích sẽ nói sau

2-Bài 2 (71 ): Câu tr.thuật có mđ cầu

khiến

a-Cả 4 câu b-Câu 2: Điều mong muốn thế giới ->Điều mà t.g kêu gọi mọi người thực hiện không trình bày thành các câu cầu khiến mà bằng các câu trần thuật giải thích nhiệm vụ, hoặc nêu ra nhận định hay bày tỏ mong ước của mình như 1

-Tìm các câu có mục đích cầu khiến

trong đoạn trích Mỗi câu ấy thể hiện

quan hệ giữa các nhân vật và tính cánh

nhân vật như thế nào ?

lời tâm sự Nhờ vậy mà lời văn có tác

động sâu sắc, người nghe đồng cảm với lãnh tụ về những vđề trọng đại của TQ

3-Bài 3 (72 ):

-Song anh có cho phép em mới giám nói Anh đã nghĩ thg em như thế thì hay là anh đào giúp cho em một cái ngách sang bên nhà anh, phòng khi -Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt

ấy đi

-Dế Choắt thân phận yếu hèn hơn Dế Mèn vì thế lời đề nghị của Dế Choắt thể hiện rõ tính khiêm nhường Còn lời của Dế Mèn thì cộc lốc, lên giọng hách dịch của kẻ bề trên

4/- Củng cố

Cách thực hiện hành động nói?

5/ Dặn dò

-Học thuộc ghi nhớ, làm bài 4,5 (72,73)

Ngày soạn:

Ngày dạy

Tiết 99 Phần Làm văn

Ôn tập luận điểm

1- OÅn ủũnh lụựp

Kiểm tra sĩ số và vệ sinh lớp

2-Kieồm tra baứi cuừ:

3-Tieỏn trỡnh toồ chửực daùy baứi mụựi:

Hoạt động của thầy-trò Nội dung kiến thức

Xem lại SGK Ngữ văn 7- Cho biết

-Luận điểm là gì ?

-Bài Tinh thần y.nc của ndân ta của

C.tịch HCM (Ngữ văn 7) có những

luận điểm nào ? Chú ý phân biệt luận

điểm xuất phát dùng làm c.sở và luận

điểm chính dùng làm KL của bài ?

-Một bạn cho rằng Chiếu dời đô của Lí

Công Uẩn gồm 2 luận điểm: Lí do cần

phải dời đô và lí do có thể coi Đại La là

kinh đô bậc nhất của đế vương muôn

đời Xđịnh lđiểm như vậy có đúng

I-Khái niệm luận điểm:

1-Lđiểm là những tư tưởng, qđiểm, chủ trương cơ bản mà người viết nêu ra trg bài văn nghị luận (Ghi nhớ 1)

2-a.Bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta gồm 1 hệ thống lđiểm:

- Dân ta có 1 lòng nồng nàn yêu nước ->Lđiểm xphát dùng làm cơ sở

-Lđiểm để CM cho vđề nghị luận:

+Tinh thần y.nc trg LS chống ngoại xâm của DT

+Tinh thần y.nc trg cuộc KC chống Pháp của đồng bào ta

-Lđiểm chính dùng làm KL: Nhiệm vụ của Đảng ta là phải làm cho tinh thần y.nc của ndân đc phát huy mạnh mẽ trg mọi công việc KC

b.Xđịnh lđiểm như vậy chưa đúng vì đó chưa phải là tư tưởng, qđiểm, chủ trương cơ bản mà người viết nêu ra trg bài văn Hệ thống lđiểm của bài Chiéu dời đô như sau:

không ? Vì sao ?

-Vđề đặt ra trg bài Tinh thần y.nc của

ndân ta là gì ?

-Có thể làm sáng tỏ v.đề đó đc không,

nếu trg bài văn, C.tịch HCM chỉ đưa ra

lđiểm: "Đồng bào ta ngày nay có lòng

y.nc nồng nàn" ?

GV: Ta thấy Chủ tịch HCM còn đưa ra

1 luận điểm nữa là: "Trong lịch sử

chống ngoại xâm, ông cha ta cũng có

-Luận điểm xphát dùng làm csở: Chiếu dời đô (nhan đề bài)

-Luận điểm chứng minh cho vấn đề nghị luận

+Trong sử sách xưa, các triều đại Trung Quốc đã nhiều lần dời đô để an dân, nước thịnh

+Hai nhà Đinh, Lê không dời đô khỏi nơi chật hẹp nên vận nước không bền, trăm họ hao tổn

+Thành Đại La là nơi kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời có thể dời đô

đến đó

-Lđiểm chính dùng làm KL: Phải dời

đô về Đại La để đưa đnc bước sang một thời kì mới (Trẫm muốn dựa vào

sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở Các khanh nghĩ thế nào ? Đây mới là chủ trương, tư tưởng của bài chiếu)

II-Mối quan hệ giữa luận điểm với vấn đề cần giải quyết trong bài văn nghị luận:

1-a.-Vấn đề được đặt ra trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta là: Tinh thần yêu nước là 1 truyền thống quí báu của ndân ta, đó là sức mạnh to lớn trong các cuộc đấu tranh chống XL -Vì vậy, nếu trg bài văn, chỉ đưa ra luận điểm: "Đồng bào ta …." thì chưa thể làm sáng tỏ vấn đề

lòng yêu nước nồng nàn" (trước luận

điểm vừa nêu) Như vậy luận điểm CM

có cả lịch sử, cả hiện tại, rất toàn diện,

đủ sức để làm sáng tỏ vấn đề đặt ra

trong bài nghị luận

-Trg Chiếu dời đô, nếu Lí Công Uẩn

chỉ đưa ra lđiểm: "Các triều đại trc đây

đã nhiều lần thay đổi kinh đô" thì mđ

của nhà vua khi ban chiếu có thể đạt đc

không ? Tại sao ?

-Qua tìm hiểu em thấy giữa luận điểm

và vấn đề của bài văn nghị luận có mối

quan hệ gì?

-Để viết bài TLV theo đề bài: "Hãy

trình bày rõ vì sao chúng ta cần phải

đổi mới phương pháp h.tập", em sẽ

chọn hệ thống luận điểm nào trong 2

hệ thống sau: Hệ thống 1- Hệ thống 2

(sgk- 74)

-Từ sự tìm hiểu trên, em rút ra đc KL

gì về luận điểm và mqh giữa các luận

điểm trg bài văn nghị luận ?

-Đvăn sau đây nêu lđiểm "Nguyễn Trãi

b.Cũng như vậy trg bài Chiếu dời đô, t.g chỉ đưa ra luận điểm: "Các triều đại trước đây đã nhiều lần thay đổi kinh

đô" thì mục đích của nhà vua khi ban chiếu cũng không thể đạt được, vì chỉ 1 luận điểm ấy chưa đủ làm sáng tỏ vấn

đề đặt ra Lí Công Uẩn đã đưa ra thêm

2 luận điểm nữa để giải quyết vấn đề: Hai nhà Đinh, Lê , và thành Đại La là nơi

*Ghi nhớ 2: Lđiểm cần phải chính xác,

rõ ràng, phù hợp với ycầu giải quyết vấn đề và đủ làm sáng tỏ vấn đề được

đặt ra

III-Mối qh giữa các lđiểm trg bài văn nghị luận:

-Chọn hệ thống 1 Vì nó đã đạt được các yêu cầu sau: chính xác, có sự liên kết với nhau, có sự phân biệt rành mạch các ý với nhau, không trùng lặp, chồng chéo và được sắp xếp theo 1 trình tự hợp lí

*Ghi nhớ 3,4: sgk (75)

IV-Luyện tập:

Bài 1 (75):

là người anh hùng DT" hay lđiểm

"Nguyễn Trãi như một ông tiên ở trg

tòa ngọc" ? Hãy giải thích sự lựa chọn

của em ? "

Căn cứ vào nội dung của 2 câu đó, ta

có thể xác định được luận điểm của

đoạn văn

-Đoạn văn nêu luận điểm "Nguyễn Trãi

là người anh hùng DT"

-Căn cứ vào cách viết của t.g: "Nguyễn Trãi không phải là một ông tiên." (phủ

định) Như vậy, luận điểm sẽ nằm ở 2 câu tiếp theo với cách viết kđịnh:

"Nguyễn Trãi là người chân đạp

đấtVN "; đặc biệt là câu: "Nguyễn Trãi là khí phách của dân tộc, là tinh hoa của dân tộc

4/ Củng cố:

Thế nào là luận điểm?

Mối quan hệ giữa các luận điểm trong văn bản?

5/ Dặn dò:

-Học thuộc ghi nhớ, làm bài 2 (75)

-Chuẩn bị bài: Viết đoạn văn trình bày luận điểm (sgk-79) (Đọc ví dụ và trả lời câu hỏi trong từng phần)