Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 1 đến 10 - Trường THCS Mỹ Phước

Nhaän xeùt phaàn trình baøy cuûa HS Căn cứ vào đâu mà em biết văn bản “Tôi đi học” nói lên những kỉ niệm của tác giả về buổi tựu trường đầu tiên?. -Gợi dẫn: +Xét từ ngữ của nhan đề.[r]

Ngữ văn 8

TƠI  

Thanh Tịnh (1911-1988)

I     :

-

0! trích !#2 cĩ 45 67 89!  : các 9 !; miêu ! và +&= 

T1:- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời

T2:- Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ gợi dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

II  TÂM      :

1 Ki !"#$ :

-ngịi bút Thanh I

2 K% & ' :

- J – &= *$ trích !- 4- cĩ 9 !; miêu ! và +&= 

- Trình bày

III   TRÌNH )* 

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở

đầu năm của học sinh

3 Bài mới

(GV giới thiệu bài)

+  1 : Tìm hiểu chung

- Đọc chú thích * ở SGK

-Trình bày ngắn gọn tác giả ,tác

phẩm

Gv giới thiệu:

Thanh Tịnh quê ở Huế, từng dạy

học,viết văn Ông có mặt trên khá

nhiều lĩnh vực truyện ngắn,truyện

dài,thơ,ca,….Văn ông nhẹ nhàng mà

thấm sâu,mang dư vị vừa man mác

buồn

GV chốt (theo nội dung lưu bảng)

HC& : Em hãy nêu trình !- 4- )&2

trong *$ trích

-HS:Đọc chú thích

-HS: Thanh Tịnh quê ở Huế Ông có mặt trên khá nhiều lĩnh vực Văn ông nhẹ nhàng mà thấm sâu,mang dư vị vừa man mác buồn

-Lắng nghe

Ghi nhận -Lắng nghe

Ngữ văn 8

Gv hướng dẫn HS đọc văn bản:

Đọc chậm ,lắng sâu ,chú ý ở lời

thoại

Gv nhận xét giọng đọc của HS

Gv hỏi:Xét về mặt thể loại văn

bản này được xếp vào thể loại nào?

-Định hướng:

+Văn bản được viết theo dòng hồi

tưởng hay hiện tại ?

+Văn bản được sử dụng nghệ thuật

gì ?

GV chốt: Văn bản được xếp vào

kiểu văn biểu cảm kết hợp với kể,tả

Hỏi:

-Bố cục có thể chia như thế nào ?

- Định hướng:

+Nhân vật có những mạch cảm

xúc nào ?

+Trình tự diễn tả cảm xúc ra sao ?

-Nhận xét phần trình bày của học

sinh

Hỏi:

-Bố cục văn bản có thể coi là trình

tự diễn tả sự việc của nhân vật tôi

trong văn bản không ? Vì sao ?

-Nhận xét phần trình bày của học

sinh

-Chốt: Bố cục cũng chính là dòng hồi

tưởng,cảm xúc của nhân vật tôi và là

trình tự diễn tả những kỉ niệm của

nhà văn trong tác phẩm .Những kỉ

niệm đó được diễn tả như thế nào tiết

sau các em học tiếp

-Đọc theo hướng dẫn

HS tr

-Suy nghĩ ,trình bày theo định hướng

-Lắng nghe

-Quan sát, suy nghĩ, trình bày

-nhận xét

-ghi nhận

Quan sát,suy nghĩ,trình bày

-Lắng nghe,ghi nhận

I/ Tìm "/01 chung:

1 Tác giả:

-Tên khai sinh Trần văn Ninh,quê ở Huế

-Oâng có mặt trên khá nhiều lĩnh vực, song thành công hơn cả là lĩnh vực truyện ngắn và thơ

- Thanh I là nhà )E cĩ sáng tác !S !# cách $ Tháng tám, sáng tác của ông thường toát ame vẻ ame thắm ,tình cảm êm dịu trong trẻo

2 Tác phẩm:

“T Văn bản “ Tôi đi học”được

in trong tập “Quê mẹ” , TU! + E 1941

4 3 Trình t 3 43 5/6$ trong 98: trích :

5 S !& gian và khơng khí

nhân )! “tơi” \& !D )O 8] &2 ngày . tiên

& J

a 3 Bố cục:

Trình bày theo dòng hồi tưởng của nhân vật

Ngữ văn 8

Chuy= !&9! 2

Ngữ văn 8

Tuần : 1

Tiết : 2

NS: … /… /20…

ND:……… /… /20… VĂN BẢN :

C KIỂM TRA BÀI CŨ:

Tiết 2: Em hãy tóm tắt trình tự diễn tả tâm trạng của nhân vật tôi?

III/ <= ' >? - !"3$ "/6 :

@"A/ 9B ' C!/! 2)

Với tâm trạng hồi hộp và cảm giác bỡ ngỡ khi lần đầu tiên đi học nhân vật tôi đã có sự thay đổi rất rõ chúng ta = sang !&9! 2 = tìm &=

Hoạt động của GV Hoạt động của

+  3 : Phân tích

-Gọi hs đọc từ đầu đến “tưng bừng

rộn rã”

-Hỏi:Đoạn văn này thể hiện tâm

trạng gì của tác gia ? lí giải ?

-Nhận xét phần trình bày của hs

-Chốt:Từ hiện tại tg tưởng nhớ về

quá khứ,đến thời điểm khai trường

-Hỏi : Tâm trạng nhân vật thay đổi

như thế nào?Tại sao ?

-Định hướng: +Trình tự sự việc

+Tâm trạng từng khoảnh khắc

-Giảng: Lần đầu tiên nhân vật

“tôi”được đếân trường,được bước vào

một thế giới mới lạ,được tập làm

người lớn,không nô đùa,rong chơi

ngoài đồng nữa.Chính vì thế mà

nhân vật tôi cảm thấy mình đứng

đắn,trang trọng nhưng lại ,vụng

về,lạ lùng rồi sợ hãi,…

-Hỏi:Có phải tâm trạng lần đầu tiên

đến trường của ai cũng giống ai

không ?

-Đọc bài

-HS: Dựa vào câu hỏi để thảo luận, nêu ý kiến

-HS: Dựa vào câu hỏi để thảo luận, nêu ý kiến

Lắngnghe ,ghi nhận

II.Phân tích:

1 "H ' 43 5/6$ I"/ nhân 5J! “tơi” cĩ "H ' lien !<A ' 5Q ngày 9T1 tiên 9/ "V$ $WX mình :

thu -hình  M em bé núp 6& nĩn b @. . tiên & 9

2 "H ' "Y/ !<A ' $WX nhân 5J! “tơi” :

-khơng khí

e #U! trang !#J

-Cảm giác lạ lùng xen lẫn niềm tự hào hồn nhiên và trong sáng

Ngữ văn 8

-Nhận xét phần trình bày của hs

-Chốt: Nhân vật tôi có tâm

trạng,cảm giác ngỡ ngàng khi lần

đầu tiên đến trường,cảm giác vừa xa

lạ vừa gần gũi với vạn vật xung

quanh

Tìm hiểu thái độ cử chỉ của những

người lớn đối với các em lần đầu

tiên đến trường

Gọi HS đọc đoạn còn lại

Hỏi: -Người lớn ở đây là những ai ?

-Các PH có thái độ ,cử chỉ ntn?từ

ngữ nào thể hiện điều đó ?

-Ông đốc có biểu hiện ra sao?từ

ngữ nào thể hiện ?

Thầy giáo có tấm lòng thế nào?

từ ngữ nào thể hiện ?

-Nhận xét phần trình bày của học

sinh

Hỏi chốt :Họ đã thể hiện điều gì đối

với các em?Điều này khiến cho em

có suy nghĩ gì ?

Giảng: Trong mỗi chúng ta ai cũng

có gia đình,ai cũng nhận được tình

yêu thương,sự chăm sóc chu đáo ân

cần của cha mẹ.Cha mẹ cho chúng ta

hình hài,nuôi dưỡng chúng ta khôn

lớn.Nhà trường là nơi cho ta biết

chữ,biết được điều hay ,lẽ phải.Có

sự kết hợp giữa gia đình-nhà trường

và xã hội sẽ là điều kiện tốt và đầy

đủcho tương lai của chúng ta

Tóm lại: Quan tâm, lo lắng, ân cần

đó chính là trách nhiệm ,tấm lòng

của gia đình ,nhà trường và xã hội

đối với the áhệ tương lai

3.3 Nghệ thuật của văn bản

- Hỏi: Văn bản đã sử dụng nghệ

thuật gì ?

-Định hướng:+Tìm những từ ngữ,câu

văn sử dụng biện pháp nghệ thuật so

sánh ở trong bài ?

+Tác phẩm có lôi cuốn chúng ta

không? Nhờ vào đâu?

-Lắng nghe, ghi nhận

-Đọc đoạn văn

-traođổi,tìm,phân tích,phát hiện và trình bày

-nhận xét chéo

Hệ thống kiến thức trình bày

Lắngnghe ,ghi nhận

3.Thái độ ,cử chỉ của người lớn đối với những em bé lần đầu tiên đến trường:

-Phụ huynh:Chuẩn bị chu đáo, trân trọng buổi lễ,hồi hộp lo lắng cho con

-Oâng đốc:Từ tốn bao dung

-Thầy giáo:trẻ,vui tính,giàu tình yêu thương

Người lớn có trách nhiệm ,tấm lòng đối với thế hệ tương lai.Môi trường giáo dục đầm ấm:gia đình+nhà trường là nguồn nuôi dưỡng các em trưởng thành

3.Nghệ thuật:

-Miêu ! tinh !9% chân !- 6&

& J

Ngữ văn 8

+Phân tích những hình ảnh so

sánh đặc sắc ở trong tác phẩm

Chốt: Nghệ thuật truyện được viết

theo dòng hồi tưởng.Kết hợp hài hòa

giữa kể ,tả và bộc lộ cảm xúc.Văn

bản có sử dụng nghệ thuật so sánh

giàu sức gợi cảm,thể hiện tình cảm

ấm áp,trìu mến của người lớn đối với

em nhỏ lần đầu tiên đến trường

HC& :

+ Các em cho +&9! 8] &2   \&

!D qua )E + “tơi & J[ mang ý

+ hE + “tơi & J[ mang M

2 !! gì i 4j ?

-thảo luận nhóm,

tiết,phântích,trình bày

Hs tr



5 67 ngơn M giàu 9 !; +&= % hình  so sánh J

'* ghi @$& dịng lien !D% \&

!D

k&J &2 !#M tình trong sáng

4 Ý '"%X 5& [\ :

* Trong

trị, tiên,

* Thanh I R 6& ! dịng

 N này +n 2 !! !- 4- xen miêu ! và +&= % )&

M rung 0 tinh !9 qua

!#2 j Tơi 9/ "V$

+  4 : ]1S6 !J^

-GV

BT1

-GV  xét và 89! khích @:

HS !- phát +&=

 N  @:

 xét

+  5 : W ' $` - >a dị

 W ' $` :

-Qua )E + “tơi & J[ chúng em

hãy cho +&9! :

+ ý

+ý

 )a dị :

)E J 8&= tra )&2 )&9! và tính

&=

*Soạn bài: Cấp độ khái quát của

nghĩa từ ngừ:

-Đọc kĩ và trả lời các câu hỏi ở phần

I-tr10

-Lập sơ đồ theo mẫu các câu 1a,1b ở

phần II-tr11

-Làm thử bài tập 2-trang 9

 <= ' >? !3 "V$ :

J ')E + )&9! )O ( O gia

-Ghi

Ngữ văn 8

+ thân các em )O 0! ngày !-

Ngữ văn 8

Tuần : 1

Tiết : 3

NS: … /… /20…

ND:……… /… /20…

I c TIÊU :

- Phân

-

)E +

II    e :

3 Ki !"#$ :

4 K% & ' :

III/ <= ' >? - !"3$ "/6 :

+  1 : "A/ 9B '

Giới thiệu: Ở lớp 7 các em đã học về

từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa, em

hãy nêu ví dụ về từ đồng nghĩa và từ

trái nghĩa Sau đó GV hướng HS vào

bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ

ngữ

-Kiểm tra vở bài soạn của 2 HS

+  2 : Hình thành I/

!"#$

(v f 4g 9Y phía ><=/ !7<=$)

GV Treo bảng phụ ghi ví dụ phần

THB ở SGK tr 10 cho HS theo dõi

Hỏi:

-Nghĩa của từ động vật rộng hay hẹp

hơn nghĩa của từ thú ,chim,cá? vì sao

?

-Nghĩa của từ thú rộng hay hẹp hơn

nghĩa của tư øhươu,voi ? vì sao?

Định hướng:

+Động vật là bao gồm những loài

nào ?

+Thú ,chim ,cá gọi chung là gì ?

+Hươu,vượn ,voi,khỉ gọi chung là gì ?

Giảng,phân tích bằng sơ đồ:

Hs theo dõi bảng phụ,trao đổi, suy nghĩ,trình bày

Nhóm khác nhận xét chéo

I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp:

1/TÌM HIỂU VÍ DỤ: (xem sg 9YE

-Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của từ thú, chim, cá và ngược lại -Thú có nghĩa rộng hơn từ cọp,gấu,beo,…

Ngữ văn 8

Chim Động

Vật

tu hú, sáo

voi,hươu cá rô,

cá thu

Cá

thú

Chốt :

+Nghĩa của một từ có thể rộng hay

hẹp hơn nghĩa của từ khác

+Một từ có nghĩa rộng hơn khi

phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm

phạm vi nghĩa của từ ngữ khác

+Một từ có nghĩa hẹp khi được bao

hàm nghĩa của từ khác

-Gọi học sinh đọc phần ghi nhớ SGK

trang 10

-Giới thiệu chuyển hoạt động

-Quan sát sơ đồ,đưa ý kiến nhận xét

Lắng nghe,ghi nhận

2/GHI NHh

(Ghi nhớ-SGK-tr10)

'"%X $WX B! !i cĩ !"0 7B ' "g (khái quát "g E "8a$ "l^ "g (ít khái quát "g E '"%X

$WX !i 'H khác :

- B! !i 'H 9<m$ coi là cĩ '"%X 7B ' khi ^": vi '"%X $WX !i 'H 9N bao hàm

^": vi '"%X $WX B! 4` !i 'H khác

- B! !i 9<m$ coi là cĩ '"%X "l^ khi ^": vi '"%X $WX !i 'H 9N 9<m$ bao hàm trong ^": vi '"%X $WX B! !i 'H khác

- B! !i 'H cĩ '"%X 7B ' 9`/ 5=/ "H ' !i 'H này, 9Y ' !"n/ cĩ !"0 cĩ '"%X "l^ 9`/ 5=/ B! !i 'H khác

+  3 : ]1S6 !J^

BÀI 1: Yêu cầu HS:

-Đọc và xác định yêu cầu của bài

tập 1

-Thực hiện yêu cầu theo định

hướng

Định hướng:

-Đọc và xác định yêu cầu của bài tập

II LUYỆN TẬP:

Bài 1: Sơ đồ cấp độ khái quát:

a

Ngữ văn 8

-Xác định đúng yêu cầu

-Xem lại mẫu vừa học ở bài học

Sửa bài:

-Nhận xét bài làm của HS

-Đưa đáp án

BÀI 2:

Yêu cầu :

-HS đọc và xác định yêu cầu của bài

tập

-Thực hiện theo định hướng của GV

Định hướng:

-Xác định tên gọi chung của các cụm

từ

-Xét xem các cụm từ có thể sử dụng

từ ,tên gọi chung thích hợp nhất

Sửa bài:

-HS nhận xét chéo

-Nhận xét bài làm của HS

-Đưa đáp án

BÀI 4:

Yêu cầu:

-Hs đọc và xác định yêu cầu của bài

tập

-Thực hiện các yêu cầu theo định

hướng

Định hướng:

-Xét các nghĩa của các từ

-Xét xem từ nào không cùng trường

nghĩa

Sửa bài:

-HS nhận xét chéo

GV nhận xét và đưa đáp án

-Thực hiện trao đổi theo định hướng của GV

-Trình bày và nhận xét chéo

- HS làm Bt 2:

a) chất đốt b) nghệ thuật c) thức ăn d) nhìn e) đánh

-Đọc và xác định yêu cầu

-Trao đổi nhóm thực hiện

-Trình bày,nhận xét chéo

Ghi nhận

y phục

quần áo quần đùi,quần dài áo dài, áo sơmi

b Như a mà thực hiện

Bài 2: Từ ngữ có nghĩa

rộng : a/Chất đốt b/Nghệ thuật c/Thức ăn d/Nhìn e/Đánh

Bài 4: Từ ngữ không

thuộc phạm vi nghĩa : a/Thuốc lào

b/Thủ quĩ c/Bút điện d/Hoa tai

+  5 : W ' $` - >a dị

 W ' $` :

-)& !S M khác ?

-lúc hay khơng ?

 )a dị :

- )O nhà làm bài !: 3

GV hướng dẫn : VD: mang : xách,

Ngữ văn 8

khiên, gánh ,…

- u +I bài “Tính !; U! )O

sau :

+

67

+ Tìm

)E +

+ &= 0! )E + . : xác I

( O D nhan O%O 7% quan 2

then ;! @: @$& &O @.

+ Các bài !: (bài J% @2 !:r .

tìm &= và 4*$ u +I !#

 <= ' >? !3 "V$ :

Tìm và @: 4v \ các !S M !0

cùng

Ngữ văn 8

Tuần : 1

Tiết : 4

NS: … /… /20…

ND:……… /… /20…

I/ o$ tiêu:

-

+ 7 !=

-_&9! )&9! 0! )E + +*  tình !; U! )O ( O

II/ / !"#$ $"1p :

5 Ki !"#$ :

- ( O )E +

-6 K% & ' :

- J – &= và cĩ 8 E bao quát tồn +0 )E +

- Trình bày 0! )E + (nĩi, )&9!r !; U! )O ( O

III/ <= ' >? - !"3$ "/6 :

8:! 9B ' 1 : "A/ 9B '

KIỂM TRA :Kiểm tra bài soạn của

HS

/=/ !"/61 bài =/ : Hơm nay ,

chúng ta 4w tìm &= )O “Tính !;

8:! 9B ' 2 : Hình thành I/

!"#$

Yêu cầu HS mở SGK tr 12

Hỏi: -Văn bản “Tôi đi học” miêu tả

sự việc gì ? Sự việc đã xảy ra chưa

?

-Tác giả viết nhằm mục đích gì?

GV nhận xét phần trình bày của HS

Chốt:-Văn bản tả những việc đã

xảy ra,đó là những hồi tưởng của

tác giả

-Mục đích bộc lộ cảm xúc của mình

về kỉ niệm sâu sắc thuở thiếu thời

Hỏi: Từ ý trên em hãy cho biết văn

bản”Tôi đi học”có chủ đề chính là

gì?

Mở SGK tr 12

-Suy nghĩ,liên hệ kiến thức đã học để trình bày

Lắng nghe,ghi nhận

-Liên hệ kiến thức,trình bày

Lắng nghe,ghi nhận

I/CHỦ ĐỀ VĂN BẢN:

1 Tìm

SGK/12

2 Ghi nh : Chủ đề văn bản là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt.

Ngữ văn 8

Nhận xét phần trình bày của HS

Chốt: GV treo bảng phụ ghi chủ đề

văn bản :Văn bản “Tôi đi học”là

những kỉ niệm buổi đầu đi học của

nhân vật tôi

Hỏi:Từ chủ đề văn bản”Tôi đi học”

em hãy hình thành khái niệm về

chủ đề của văn bản?

Định hướng: Chủ đề văn bản “Tôi

đi học”có đối tượng chính là tôi,vấn

đề chính là những kỉ niệm.Vậy chủ

đề của văn bản là gì?

Nhận xét phần trình bày của HS

Căn cứ vào đâu mà em biết văn

bản “Tôi đi học” nói lên những kỉ

niệm của tác giả về buổi tựu trường

đầu tiên ?

-Gợi dẫn: +Xét từ ngữ của nhan

đề

+Nội dung của văn bản nói đến

vấn đề gì ?

-Nhận xét phần trình bày của HS

-Yêu cầu:+Hãy tìm những từ ngữ

chứng tỏ tâm trạng hồi hộp in sâu

trong lòng nv “tôi” suốt cả cuộc

đời

+Tìm những từ ngữ,chi tiết nêu bật

cảm giác mới lạ xen lẫn bỡ ngỡ của

nhân vật “tôi”khi cùng mẹ đến

trường, khi cùng bạn vào lớp

+Hs thảo luận theo đơn vị bàn, trình

bày,GV nhận xét

-Chốt: Vb “Tôi đi học” có chủ đề

là:Những kỉ niệm của tác giả lần

đầu tiên đến trường.Toàn bộ văn

bản đều hướng đến chủ đề đã xác

định,không xa rời, lạc sang chủ đề

khác

-Hỏi: Từ phân tích trên em hãy cho

biết thế nào là tính thống nhất về

chủ đề văn bản?Làm thế nào để

đảm bảo tính thống nhất đó?

-Gv nhận xét,chốt theo ghi nhớ và

yêu cầu Hs đọc và thực hiện ghi

Suy luận ,trình bày

Lắng nghe,ghi nhận

Suy nghĩ trả lời theo gợi dẫn

-Lắng nghe

nhóm,tìm,phát hiện và trình bày

Dựa vào phân tích trình bày

-HS thao lutrình bày

-HS @j nghe

-HS tr

II/TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ VĂN BẢN:

1 Tìm

2 Ghi nh : Văn bản có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định,không

xa rời hay lạc sang chủ đề khác.

-Để viết hoặc hiểu một văn

nghĩa từ ngừ:

-? ?ọc kĩ trả lời câu hỏi phần

I-tr10

-Lập sơ đồ theo mẫu câu 1a,1b

phần II-tr 11

-Làm thử tập 2-trang

 <= '' >? !3... 1: Sơ đồ cấp độ khái quát:

a

Ngữ văn 8< /small>

-Xác...

Ngữ văn 8< /small>

khiên, gánh ,…

- u +I “Tính !; U! )O

sau