Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : Nắm vững các bước của quá trình tạo lập văn bản Laøm BT 4/SGK 47 Tập viết một đoạn văn có tính mạch lạc Chuaån bò: Làm bài Tập làm văn số 1 làm ở nhà [r]
Trang 1Tiết:12
Ngày dạy : 05 / 09/ 2011
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
Các bước tạo lập văn bản trong giao tiếp và viết bài Tập làm văn
2 Kĩ năng
Tạo lập văn bản cĩ bố cục
3 Thái độ
Giáo dục học sinh tính chịu khó, cẩn thận chu đáo khi làm bài viết
II CHUẨN BỊ
Giáo viên : Bảng phụ, giáo án
Học sinh : Bài soạn, sách vở
III PHƯƠNG PHÁP
Phân tích mẫu, rèn luyện theo mẫu, thảo luận nhóm
IV TIẾN TRÌNH
1 Ổn định tổ chức :
Kiểm tra sĩ số học sinh
2 Kiểm tra bài cũ :
Mạch lạc trong văn bản là gì? (5đ)
Để một văn bản có tính mạch lạc cần
phải có những điều kiện nào? (5đ)
Là sự tiếp nối các câu, các đoạn theo một trình tự hợp lí ( 5 đ )
Điều kiện:
- Các phần các đoạn các câu trong văn bản đều nói về một đề tài, biểu hiện một chủ đề xuyên suốt ( 2,5 đ )
- Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản được nối với nhau theo một trình tự rõ ràng, hợp lí trước sau hô ứng nhằm làm cho chủ đề liền mạch và gợi được nhiều hứng thú cho người đọc ( 2,5 đ )
3 Giảng bài mới :
Giới thiệu bài :
Các em vừa được học về liên kết, bố cục và mạch lạc trong văn bản Hãy suy nghĩ xem: Các em học những kiến thức và kĩ năng ấy để làm gì? Chỉ để hiểu thêm về văn bản thôi hay còn gì một lí do nào khác nữa? Từ đó GV sẽ đưa học sinh vào tiết học
QUÁ TRÌNH TẠO LẬP VĂN BẢN
Trang 2Hoạt động của thầy - trò Nội dung bài dạy
* Hoạt động 1:Các bước tạo lập văn bản
Khi nào người ta có nhu cầu tạo lập văn
bản?
Khi có nhu cầu phát biểu ý kiến hay viết
thư cho bạn, viết bài báo tường của lớp hoặc
phải viết bài tập làm văn
Ví dụ: Khi muốn cho ông bà biết tình hình
học tập, công việc làm ăn của gia đình hoặc
hỏi thăm sức khoẻ thì em mới viết thư cho
ông bà
Để tạo văn bản ví dụ như viết thư trước
tiên ta phải làm gì?
Xác định rõ viết cho ai? Viết để làm gì?
Viết về cái gì? Viết như thế nào?
Bỏ qua vấn đề nào trong bốn vấn đề đó
cũng không thể tạo lập ra được văn bản
Để tạo lập văn bản người tạo lập văn bản
cần phải làm gì trước tiên?
Định hướng văn bản viết cho ai, để lám
gì, về cái gì và như thế nào?
Sau khi đã xác định được vấn đề đó, cần
phải làm những việc gì để viết được văn bản?
Tìm hiểu đềbài, xác định chủ đề, tìm ý
,lập dàn ý, chuyển ý
Chỉ có ý và dàn bài mà chưa viết thành
văn thì đã tạo được một văn bản chưa?
Chưa
Giáo viên dùng bảng phụ ghi câu hỏi 4
SGK
Thảo luận ( 3 phút)
Hãy cho biết việc viết thành văn ấy cần
đạt được những yêu cầu gì trong các yêu cầu
dưới đây:
- Đúng chính tả, đúng ngữ pháp, dùng từ
chính xác, sát với bố cục,……
Kết quả: Viết thành văn cần phải đạt
I.Các bước tạo lập văn bản
- Định hướng văn bản về nội dung, đối tượng, mục đích
- Tìm ý, sắp xếp ý
Trang 3được tất cả những yêu cầu đã nêu trừ yêu
cầu kể chuyện hấp dẫn là không bắt buộc đối
với văn bản không phải là tự sự
Giáo viên nêu ra tính hình viết văn thực
tế của lớp Nhận xét ưu khuyết điểm
Có bố cục cho văn bản muốn tạo lập thì
phải làm gì?
Trong sản xuất bao giờ cũng có bước
kiểm tra sản phẩm có thể coi văn bản cũng
làmột loại sản phẩm cần được kiểm tra sau
khi hoàn thành không? Nếu có thì sự kiểm tra
ấy dựa theo tiêu chuẩn nào?
Cần được kiểm tra sau khi hoàn thành
Kiểm tra theo tiêu chuẩn xem có đúng
định hướng không Bố cục có sai sót không
Để tạo lập một văn bản thì người tạo lập
cần phải làm gì?
Gọi học sinh đọc ghi nhớ
*Hoạt động 2: Luyện tập
Học sinh đọc bài tập
Nêu yêu của bài tập
Học sinh làm bài cá nhân
Bài tập: Đọc văn bản: Mẹ tơi – trả lời câu hỏi
Xác định chủ đề
Trình tự nối tiếp
Nhận xét về tính mạch lạc
- Diễn đạt các ý đã nêu thành những câu, đoạn văn chính xác, trong sáng, có tính liên kết chặt chẽ
- Kiểm tra sửa chữa sai sót
* Ghi nhớ:SGK/46
II.Luyện tập
1 a Khi tạo nên các văn bản ấy, bao giờ em cũng muốn nói một điều gì thật sự cần thiết
b Em phải quan tâm đến việc viết cho
ai Vì việc quan tâm ấy sẽ giúp em dùng từ xưng hô một cách thích hợp
c Trước khi viết bài em phải lập dàn bài Việc xây dựng bố cục giúp bài làm theo sát yêu cầu của đầu đề
d Sau khi hoàn thành bài văn em luôn đọc lại bài Việc kiểm tra sửa chữa bài viết đạt yêu cầu về nội dung cũng như hình thức
2 - Văn bản “Mẹ tôi” (Et-mô-đô-đơ A-mi-xi)
- Chủ đề của văn bản là ca ngợi lòng
Trang 4Học sinh đọc bài tập
Thảo luận nhóm ( 3 phút )
Thảo luận nhóm ( 4 phút )
Nhóm 1,2 câu b
Nhóm 3,4 câu a
Đại diện nhóm trình bày
Lớp nhận xét
Giáo viên nhận xét ghi điểm
yêu thương và và sự hy sinh của mẹ đối với con
+ Hồn cảnh bố viết thư + Phần nội dung của bức thư gồm các phần:
Bố đau lòng vì con thiếu lễ độ với mẹ Bố nói về mẹ
Mẹ lo lắng, sẵn sàng hy sinh hạnh phúc và cả tính mạng mình vì con Ngày buồn thảm nhất sẽ là ngày con mất mẹ
Ngay khi đã lớn khôn, con vẫn cảm thấy bơ vơ vì thiếu mẹ và sẽ ân hận vì đã làm mẹ buồn
Bố khuyên con phải xin lỗi mẹ -Trình tự các phần xoay quanh và thể hiện ý tứ chủ đạo một cách liên tục
3 a Dàn bài là một cái sườn để người làm bài dựa vào đó mà lập nên văn bản chứ không phải là bản thân văn bản Vì thế dàn bài chỉ cần đủ ý, càng ngắn càng tốt Lời lẽ trong dàn bài không nhất thiết phải là những câu hoàn chỉnh, đúng ngữ pháp và luôn luôn liên kết chặt chẽ với nhau
b Các phần, các mục lớn nhỏ trong dàn bài cần được thể hiện trong một hệ thống
kí hiệu được qui định chặt chẽ Việc trình bày các phần, mục, mỗi ý lớn nhỏ đều phải xuống dòng, các phần mục, các ý ngang nhau phải viết thẳng hàng với nhau,
ý nhỏ hơn thì nên lùi vào so với ý lớn
4 Củng cố và luyện tập
Nêu các bước thực hiện trong quá trình tạo lập văn bản.
- Định hướng văn bản về nội dung, đối tượng, mục đích
- Tìm ý, sắp xếp ý
Trang 5- Diễn đạt các ý đã nêu thành những câu, đoạn văn chính xác, trong sáng, có tính liên kết chặt chẽ
- Kiểm tra sửa chữa sai sót
5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
Nắm vững các bước của quá trình tạo lập văn bản
Làm BT 4/SGK 47
Tập viết một đoạn văn cĩ tính mạch lạc
Chuẩn bị:
Làm bài Tập làm văn số 1 ( làm ở nhà )
Luyện tập tạo lập văn bản: Viết một bức thư với đề tài: Thư cho một người bạn để bạn hiểu về đất nước mình
V RÚT KINH NGHIỆM :
Nội dung
Phương pháp
Tổ chức
Trang 6
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1
( Văn tự sự và miêu tả )
Làm ở nhà
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Ôn tập về cách làm bài văn tự sự và bài văn miêu tả, về cách dùng từ, đặt câu
và về liên kết, bố cục, mạch lạc trong văn bản
2 Kĩ năng:
- Vận dụng những kiến thức đó vào việc tập làm bài văn cụ thể và hoàn chỉnh
3 Thái độ:
- Biết trân trọng những kỉ niệm đẹp trong quãng đời học sinh
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên: Giáo án, đề bài
Học sinh: Giấy, bút thước
III PHƯƠNG PHÁP:
Rèn luyện theo mẫu
IV TIẾN TRÌNH:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Đề bài:
Em hãy viết bài văn về một kỉ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường
Hướng dẫn chấm
a Mở bài : Giới thiệu chung: ngày khai trường năm nào? Kỉ niệm đáng nhớ nhất là kỉ niệm gì?
b Thân bài:
- Kể lại kỉ niệm theo trình tự hợp lí
- Kết hợp kể, tả
c Kết bài: Cảm nghĩ của em
Biểu điểm
- Nội dung: (8 điểm)
+ Mở bài: ( 1 điểm )
+ Thân bài: ( 6 điểm )
+ Kết bài: ( 1 điểm )
Trang 7- Hình thức: ( 2 điểm )
Bài làm có bố rõ ràng 3 phần, trình bày sạch đẹp, đúng ngữ pháp, đúng chính tả,……