A Mục tiêu cần đạt: Gióp häc sinh: - Hiểu nội dung, ý nghĩa và một số hính thức diễn đạt của những câu tục ngữ trong bµi häc.. - Sưu tầm một số câu tục ngữ viết về con người và xã hội.[r]
Trang 1Ngày 10/ 1 /2011
và lao động sản xuất.
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
Hiểu một số hình thức nghệ thuật, nội dung và ý nghĩa của những câu tục ngữ trong bài học
- Thuộc các câu tục ngữ trong văn bản
B Tài liệu và thiết bị dạy học:
- SGK, SGV, Sách tham khảo, Sách bài tập Ngữ văn 7
- tầm một số câu tục ngữ, ca dao
- Giáo án
- Băng đĩa tục ngữ, ca dao
C Các hoạt động dạy học:
1 ổn định lớp:
2 Bài mới: GV giới thiệu vào bài
Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt.
- GV ; dẫn HS đọc
- GV đọc mẫu
- HS đọc lại
? Em hãy nhận xét cách đọc của
bạn?
? Qua chú thích * ở SGK, em hiểu
thế nào là tục ngữ?
- GV bình giảng thêm về nội dung,
hình thức và cách sử dụng tục ngữ
? Có thể chia các câu tục ngữ làm
mấy nhóm?
? Nội dung chính của từng nhóm là
gì?
? Hãy nêu nghĩa của câu tục ngữ 1?
của câu tục ngữ?
nào trong thực tế?
? Nhận xét về vần, nhịp và các biện
pháp nghệ thuật trong câu tục ngữ?
? Câu tục ngữ đúc kết kinh nghiệm
gì?
? Cấu tạo 2 vế đối xứng trong câu
tục ngữ này có tác dụng gì?
I Đọc,tìm hiểu chung.
1.Đọc: Giọng rõ ràng, ngắt nhịp theo từng vế 2.Chú thích:
* Tục ngữ: là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt,
II Hiểu văn bản:
1 Tục ngữ về thiên nhiên:
Câu1:
- tháng Y cũng vậy
- Bài học về cách sử dụng thời gian sao cho hợp lí với mỗi mùa
- Lịch làm việc của các mùa khác nhau để chủ động trong công việc
Câu 2:
- Trông sao để đoán thời tiết
- Nhấn mạnh sự khác biệt về sao sẽ dẫn đến
sự khác biệt về thời tiết
Trang 2
-? Trong thực tế, kinh nghiệm này
? ý nghĩa của câu tục ngữ 3?
? Dân gian ta còn có câu tục ngữ
nào khác để đoán bão?
( Tháng 7 heo may…)
? Kinh nghiệm này còn có tác dụng
trong thời kì khoa học phát triển
ngày nay không?
đúc rút từ câu tục ngữ?
- HS đọc câu tục ngữ 5
? Câu tục ngữ trên đúc kết kinh
nghiệm nào?
? Tại sao đất lại quí vàng? Câu
tục ngữ ấy đến bây giờ còn có giá trị
không?
? Hãy giải nghĩa câu tục ngữ 6?
ra từ câu tục ngữ đó?
? Câu tục ngữ đem đến cho ta kinh
nghiệm nào?
? Nét đặc sắc về nghệ thuật của câu
tục ngữ ? Tác dụng ?
? Em hiểu thế nào về nghĩa của
“ thì” và “thục” trong câu tục ngữ?
? Hình thức của câu tục ngữ có gì
đặc biệt?
thực tế thế nào?
? Nhận xét của em về những kinh
nghiệm trên?
- GV khái quát tiết học
- HS đọc ghi nhớ
- Đoán thời tiết để chủ động trong công việc Câu 3:
- Khi chân trời xuất hiện ráng sắc vàng màu
mỡ gà thì phải giữ gìn và bảo vệ nhà cửa … vì sắp có bão
- Vẫn có tác dụng đối với vùng sâu vùng xa thiếu thông tin
Câu 4:
- Vào tháng 7(Âm lịch) nếu kiến ra nhiều sẽ còn lụt nên cần phải đề phòng lụt sau tháng 7
2.Tục ngữ về lao động sản xuất: Câu 5:
- Giá trị của đất đai
- Đất đai để ở, sinh sóng, làm ăn … còn nguyên giá trị
Câu 6:
- Đánh giá, xếp loại các ngành nghề, muốn làm giàu thì cần đầu vào ngành thuỷ sản Câu 7:
- Đối với nghề nông trồng lúa thì tầm quan
phân, công sức, giống ( kết hợp)
- Liệt kê, vừa nêu rõ thứ tự vừa nhấn mạnh vai trò các yếu tố trong nghề trồng lúa
Câu 8:
- Trong trồng trọt cần phải đảm bảo 2 yếu tố: thời vụ và đất đai
- Rút gọn và đối xứng
- Gieo cấy đúng thời vụ, cải tạo đất đai sau mỗi vụ mùa
- Kinh nghiệm chính xác về một số hiện
thiên nhiên để chủ động trong sản xuất
và cuộc sống có những kinh nghiệm quý, có
ý nghĩa thực tiễn cao
III.Tổng kết: GV tổng kết nghệ thuật, nội
dung->* Ghi nhớ: (SGK).
D /43 dẫn học bài ở nhà:
- tầm một số câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
Trang 3
Ngày soạn 11/ 1 / 2011
Tiết 74: (49 trình địa ;49
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
-tìm hiểu ý nghĩa của chúng
- Tăng thêm hiểu biết và tình cảm gắn bó với địa 2 mình
B Tài liệu và thiết bị dạy học:
- SGK, SGV, Sách tham khảo, Sách bài tập Ngữ văn 7,
- Ca dao, tục ngữ ở địa 2 ( HS tầm)
- Giáo án
C Các hoạt động dạy học:
1 ổn định lớp:
2 Bài cũ: - GV kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS.
- Nhận xét việc chuẩn bị của HS một cách thật kĩ
3 Bài mới: GV nêu mục tiêu tiết học, giới thiệu vào bài.
I Xác định nội dung 4 tầm:
GV định ; rõ cho HS :
-địa 2 mình ( nói về sản vật, di tích, thắng cảnh, từ -địa 2 …)
- Yêu cầu:
- HS thảo luận theo nhóm
- Đại diện nhóm trình bày
- GV nhận xét, bổ sung
II Xác định đối 4> 4 tầm:
+ Yêu cầu nhắc lại các khái niệm:
Ca dao Dân ca Tục ngữ
+ Xác định khái niệm:
Ca dao Dân ca Tục ngữ ] hành ở địa 2 và nói về địa 2
III Tìm nguồn 4 tầm:
- tầm từ sách báo địa 2
- Hỏi ông bà, bố mẹ …
- tầm từ các sách tục ngữ, ca dao, dân ca Việt Nam
IV Một số ví dụ:
1 Ai về Hà Tĩnh thì về
Trang 4
Ai về Đức Thọ thong dong con Y
3 Ai về 3 Bạn thì về
Gạo nhiều cá lắm dễ bề làm ăn
4 Khôn ngoan qua cửa sông La
Dễ ai có cánh bay qua cửa thầy
5 m Y vô xứ Nghệ quanh quanh
Ai vô xứ Nghệ thì vô
6 1 Y ai trồng trúc trồng tre
ở giữa trồng chè, hai bên đào ao
ấy nhà một đấng anh hào
Họ Phan, làng Thái, đồng bào kính yêu
7 Sông Lam một dãi nông sờ
Nhớ Y quân tử bơ vơ nổi chìm
8 Trai Đông Thái, gái Yên Hồ
9 Chợ Tàng một tháng sáu phiên
Đi xuống có chợ, đi lên có trùa(chùa)
D /43 dẫn học bài ở nhà:
- GV ; dẫn:
- tầm một số câu Tục ngữ Ca dao Dân ca vào Sổ tay Văn học
- Phân loại và sắp xếp theo thứ tự A, B, C
Trang 5
Ngày sọan 11/ 1 / 2011
Tiết 75 : Tìm hiểu chung về văn nghị luận
A Mục tiêu cần đạt :
Giúp học sinh:
-trong đời sống hàng ngày
-B Tài liệu và thiết bị dạy học:
- SGK, SGV, Sách tham khảo, Sách bài tập Ngữ văn 7
- Phiếu học tập
- Giáo án
C Các hoạt động dạy học:
1.ổn định lớp:
2.Bài mới :
GV giới thiệu về văn nghị luận.
Hoạt động của GV và HS: Kiến thức cần đạt:
- Gọi HS đọc phần 1 SGK
- Cả lớp theo dõi
- GV nêu các câu hỏi trong SGK
phần a
- Yêu cầu HS nêu thêm các câu
hỏi tự
? Khi gặp các câu hỏi thế em có
thể trả lời bằng các kiểu văn bản đã
học kể chuyện, miêu tả, biểu
cảm không? Vì sao?
? Để trả lời những câu hỏi thế,
hàng ngày trên báo chí và các
2 tiện thông tin đại chúng em
Y gặp
văn bản nào?
? Hãy kể tên một vài kiểu văn bản
mà em biết?
- HS trả lời
- GV chốt nội dung 1 ở ghi nhớ
- HS đọc văn bản ở SGK
- GV nêu câu hỏi – HS trả lời
? Bác Hồ viết bài này nhằm mục
đích gì?
? Để thực hiện mục đích ấy, bài viết
I Nhu cầu nghị luận và văn bản nghị luận:
1 Nhu cầu nghị luận:
- Trong đời sống, chúng ta Y gặp những câu hỏi: Thế nào là sống đẹp?
Vì sao em đi học ?
- Những văn đề đó không thể trả lời bằng các kiểu văn bản đã học vì các kiểu văn bản đó không thích hợp hoặc giải quyết các vấn đề cần trình bày không toàn diện
và triệt để
- Văn bản nghị luận: bình luận, xã luận, hội thảo khoa học, thời sự, bình luận thể thao, …
* Ghi nhớ:
Trong đời sống, ta Y gặp văn nghị luận ; dạng các ý kiến nêu ra trong cuộc họp, các bài xã luận, bình luận, bài phát biểu ý kiến trên báo chí, …
2 Thế nào là văn bản nghị luận:
Văn bản: Chống nạn thất học
- Mục đích: Viết cho toàn bộ quốc dân Việt Nam để chông giặc dốt, chống nạn
Trang 6
-đã nêu ra những luận điểm nào?
- GV giải thích khái niệm: Luận
điểm
? Để những ý kiến 7 $ ra có sức
thuyết phục cao, bài văn đã nêu lên lí
lẽ nào?
? Nếu sử dụng các 2 thức: tự
sự, miêu tả, biểu cảm thì tác giả có
- HS lấy phiếu học tập ra làm
theo nhóm
- Đại diện nhóm trình bày
- Cả lớp nhận xét, bổ sung
- GV khái quát nội dung bài
học
- GV chốt nội dung 2, 3 ở ghi
nhớ
- GV treo bảng phụ nội dung ghi
nhớ 2,3 ở SGK
- Gọi 1 HS đọc, cả lớp ghi vào
vở
thất học do chính sách ngu dân của thực dân Pháp để lại
- Luận điểm: 2 luận điểm
+ Một trong những công việc … dân trí. + Mọi Y Việt Nam … Quốc ngữ.
- Lý lẽ:
mạng tháng 8
+ Những điều kiện cần phải có để Y
+ Những cách để chống nạn mù chữ, thất học
- Nếu sử dụng các 2 thức: tự sự,
mục đích, khó có thể giải quyết vấn đề kêu gọi mọi Y chống nạn thất học một cách rõ ràng, đầy đủ và chặt chẽ
Ghi nhớ:
xác lập cho Y đọc, Y nghe một
I quan điểm nào đó Muốn thế, văn nghị luận phải có luận điểm rõ ràng, có lí
lẽ, dẫn chứng thuyết phục
- Những I quan điểm trong bài văn nghị luận phải ; tới giải quyết những vấn đề đặt ra trong đời sống thì mới có ý nghĩa
D /43 dẫn học ở nhà:
-hàng ngày
- Làm các bài tập trong SGK để tiết sau học
Trang 7
Ngày soạn 14/ 1 / 2011
)
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Ôn lại lí thuyết về văn nghị luận Phân biệt văn nghị luận với các kiểu văn khác
- Làm các bài tập ở SGK để cũng cố thêm cho lí thuyết
- Biết cách làm một bài văn nghị luận
B Tài liệu và thiết bị dạy học: Giống tiết 75 ( Tiết 1 của bài ).
C Các hoạt động dạy học:
1 ổn định lớp:
2 Bài cũ : Thế nào là văn nghị luận?
Trong cuộc sống, em thấy khi nào cần làm văn nghị luận?
3 Bài mới: GV giới thiệu vào bài.
Hoạt động của GV và HS : Kiến thức cần đạt:
- HS đọc văn bản ở SGK
- GV chia lớp thành hai nhóm ,
nêu câu hỏi cho HS làm
Bài1: Có các câu hỏi sau:
? Văn bản đó có phải là văn bản
nghị luận không ?
? Tác giả dã 7 $ ra ý kiến gì? Lí lẽ
và dẫn chứng thế nào?
? Bài văn giải quyết vấn đề có thực
tế không? ý kiến của em về bài viết
đó?
- HS thảo luận theo nhóm +
kí ghi lên phiếu học tập
- Đại diện nhóm trình bày
- Cả lớp theo dõi, nhận xét, bổ sung
Bài 2: Có các câu hỏi sau
? Hãy xác định bố cục của văn bản
trên?
II Luyên tập:
Nhóm 1:
Bài tập 1: Kết quả cần đạt
- Là văn bản nghị luận nêu ra và giải quyết một vấn đề: Tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội, đồng thời tác giả sử dụng nhiều lí lẽ, lập luận và dẫn chứng để trình bày cho quan điểm 7 $ ra
- ý kiến: phân biệt thói quen tốt và thói quen xấu
tạo thói quen tốt, khắc phục thói quen xấu
- Lí lẽ, dãn chứng:
+ Thói quen tốt: đúng hẹn, giữ lời hứa, đọc sách
+ Thói quen xấu: hút thuốc lá, hay cáu giận, mất trật tự
+ Thói quen hút thuốc gạt tàn bừa bãi, vứt rac bừa bãi …
- Giải quyết vấn đề phổ biến trong cuộc sống, ý kiến của tác giả rất đúng và cụ thể góp phần xây dựng cuộc sống văn minh, lịch sự
Trang 8
-? Nêu ý chính ở các phần:
Mở bài?
Thân bài?
Kết bài?
Bài 4:
- Gọi 1 HS đọc văn bản ở SGK
- GV nêu câu hỏi
- HS trả lời
? Bài văn “ Hai biển hồ” ở SGK là
văn bản tự sự hay văn bản nghị luận?
? Vì sao?
- GV khái quát để kết thúc tiết học
Nhóm2:
Bài tập 2: Kết quả cần đạt
- Mở bài: Nêu ra quan điểm: thói quen tốt, thói quen xấu
- Thân bài:
+ Nêu ra vấn đề chính
+ Lí lẽ, dẫn chứng làm sáng rõ luận điểm
- Kết bài: Cần tạo ra thói quen tốt để tạo ra nếp sống văn minh
Bài 4:
- Là văn bản nghị luận
- Qua câu chuyện về hai biển hồ để nói
đến cách sống của mọi Y
-D /43 dẫn học ở nhà:
- Học kĩ lí thuyết Làm bài tập 3 SGK trang 10
- Soạn bài: “ Tục ngữ về con 4F và xã hội
Trang 9
Ngày soạn 16/1 / 2011
A.Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh:
- Hiểu nội dung, ý nghĩa và một số hính thức diễn đạt của những câu tục ngữ trong bài học
- Rèn luyện kĩ năng học thuộc lòng tục ngữ, phân tích nghĩa của các câu tục ngữ
B Tài liệu và thiết bị dạy học:
- SGK, SGV, Sách tham khảo, Sách bài tập Ngữ văn7
- tầm một số câu tục ngữ viết về con Y và xã hội ( HS tầm)
- Giáo án
C Các hoạt động dạy học:
1.ổn định lớp:
2.Bài cũ : Em hãy đọc thuộc lòng các câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất?
Em hiểu thế nào về câu tục ngữ “ Tấc đất, tức vàng” ?
3 Bài mới : GV giới thiệu vào bài.
Hoạt động của GV và HS : Nội dung cần đạt:
- GV ; dẫn đọc Đọc mẫu
- HS đọc lại
- GV kiểm tra chú thích 1, 2,
SGK
? Về nội dung có thể chia các câu tục
ngữ thành mấy nhóm?
? Nêu nội dung của từng nhóm?
? Em hãy nêu nghĩa của câu tục ngữ
1?
? Bài học từ kinh nghiệm sống này là
gì?
- GV cung cấp 1 số câu tự
những ' Y hợp nào?
? Em hiểu thế nào về “ góc con
Yl ?
2 diện nào?
I.Đọc hiểu chú thích.
1 Đọc:
2 Chú thích:
II Hiểu văn bản:
1 Những kinh nghiệm và bài học về phẩm
chát con người:
Câu1:
- Đề cao giá trị của con Y so với của cải: Con Y là lớn nhất
- Yêu quý, tôn trọng, bảo vệ con Y
không để của cải che lấp con Y
coi trọng của cải hơn Y an ủi và động viên những ' Y hợp “ của đi thay Yl quan tâm đến quyền con Y
Câu2:
- Góc con Y chỉ dáng vẻ, 7 Y nét
- Cả sức khoẻ và thẩm mỹ
- Câu tục ngữ mang 2 nghĩa: Răng và tóc
và cả hình thức, tính cách của con Y => Những gì thuộc về hình thức đều thể hiện
Trang 10
-? Câu tục ngữ 2 có ý nghĩa thế
nào?
những văn cảnh nào?
? Cần hiểu nghĩa của câu tục ngữ 3
thế nào?
? Từ kinh nghiệm này, nhân dân ta
muốn khuyên chúng ta điều gì?
? Em hãy tìm câu tục ngữ đồng
nghĩa?
? Nêu nghĩa câu tục ngữ 4?
? Thực chất của “học gói”, “ học mở”
ở đây là gì?
? Từ đó có thể nhận ra kinh nghiệm
? Nghĩa của câu tục ngữ thứ 5? Bài
ngữ đó?
? Tìm một số câu tục ngữ, thành ngữ
khác có nội dung tự?
tục ngữ 6 ?
? Từ đó, câu tục ngữ khuyên chúng ta
điều gì?
? Theo em, câu tục ngữ này có mâu
thuẫn với câu tục ngữ “ Không thầy đố
mày làm nên không”?
- Gọi HS đọc câu tục ngữ 7 SGK
nhân cách của Y đó
trong những văn cảnh:
+ Nhắc nhở con Y phải biết giữ gìn răng tóc cho sạch đẹp
+ Cách nhìn nhận, đánh giá con Y qua một phần hình thức Y đó
+ Khuyên con Y cần biết hoàn thiện mình từ những điều nhỏ nhất
Câu3:
- Nghĩa đen : Dù đói rách cũng phải ăn uống sạch sẽ, thơm tho
- Nghĩa bóng : Dù nghèo khổ, thiếu thốn vẫn phải sống trong sạch
2 Những kinh nghiệm và bài học về học
tập và tu dưỡng:
Câu 4:
- Học cách ăn, cách nói, cách gói, cách mở
- Học để biết làm mọi thứ cho khéo léo
- Con Y cần phải học để mọi hành vi, ứng xử đều chứng tỏ mình là Y lịch sự,
tế nhị, thành thạo trong công việc, biết đối nhân, xử thế, có văn hoá và nhân cách
Câu 5:
việc gì
- Phải tìm thầy giỏi mới thành đạt, không quên công lao của thầy
Câu 6:
- Học theo lời dạy bảo của thầy cô có khi không hiệu quả bằng học ở bạn bè
- Tích cực, chủ động trong học tập, học hỏi mọi Y xung quanh đặc biệt là bạn bè
- Bổ sung ý nghĩa cho nhau để hoàn chỉnh một quan niệm: vai trò chỉ đạo ; dẫn của thầy và sự chủ động tích cực của trò
3 Kinh nghiệm, bài học về quan hệ ứng
xử: Câu 7:
- Cần yêu Y khác chính bản thân mình Là lời khuyên về cách sống
và cách ứng xử đầy nhân văn : luôn vị tha và nhân ái
Trang 11? Theo em, câu tục ngữ đó đem đến
cho ta lời khuyên nào?
- GV cung cấp thêm 1 số câu có
nội dung tự
? Nghĩa của câu tục ngữ số 8? Câu tục
cảnh nào?
tục ngữ 9 là gì ?
thế nào vào các hoạt động của lớp em?
? Cảm nghĩ của em về sức sống của
những câu tục ngữ này trong đời sống
hiện tại?
- GV khái quát nên ghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ SGK
Câu 8:
Y đã có công gây dựng, phải biết ơn
Y giúp đỡ mình
- Sử dụng trong một số hoàn cảnh: trân trọng công sức lao động, tình cảm đối với những công ơn của cha ông
Câu 9:
- Khẳng định sức mạnh của sự đoàn kết
- Những câu tục ngữ này vẫn là bài học bổ ích để con Y học tập làm cho mình hoàn thiện hơn
Ghi nhớ: ( SGK ).
III Tổng kết: GV tổng kết nghệ thuật, nội dung-> * Ghi nhớ
- HS đọc yêu cầu bài tập
- GV ; dẫn
- HS về nhà làm bài tập ở SGK
D /43 dẫn học ở nhà:
- Học thuộc lòng các câu tục ngữ, nắm chắc nội dung
- Soạn bài mới: “ Rút gọn câu”.
- GV ; dẫn soạn:
+ Đọc kĩ nội dung bài học
+ Trả lời hết các câu hỏi ở SGK
...
-trong đời sống hàng ngày
-B Tài liệu thiết bị dạy học:
- SGK, SGV, Sách tham khảo, Sách tập Ngữ văn
- Phiếu học tập
- Giáo án
C... làm sáng rõ luận điểm
- Kết bài: Cần tạo thói quen tốt để tạo nếp sống văn minh
Bài 4:
- Là văn nghị luận
- Qua câu chuyện hai biển hồ để nói
đến cách sống...
Câu2:
- Góc Y dáng vẻ, 7 Y nét
- Cả sức khoẻ thẩm mỹ
- Câu tục ngữ mang nghĩa: Răng tóc
và hình thức, tính cách Y => Những thuộc hình thức thể