Bài soạn môn Đại số lớp 7 - Tiết 7 đến tiết 66

 Hiểu rằng nhờ tiên đề ơclit mới có tính chất của 2 đường thẳng song song:”nếu 2 đường thẳng song song thì các góc so le trong đồng vị bằng nhau”.. B.Chuẩn bị: SGK, thước thẳng, thước [r]

Tuần 4, Tiết 7

Luyện tập A.Mục tiêu

 Thuộc và nắm chắc dấu hiệu nhận biết 2 đường thẳng song song

 Biết vẽ thành thạo đường thẳng đi qua 1 điểm nằm ngoài 1 đường thẳng cho trước và song song với đường thẳng đó

 Sử dụng thành thạo êke và thước thẳng hoặc chỉ êke để vẽ 2 đường thẳng

song song

B.Chuẩn bị: thước thẳng, êke, SGK.

C.Tiến trình dạy học

I.ổn định lớp (1p)

II.Kiểm tra bài cũ (7p)

HS1: nêu dấu hiệu nhận biết 2 đường thẳng song song ?

HS2: Nêu cách vẽ 2 đường thẳng song song ?

III.Luyện tập(35p)

Bài 26(sgk)

Yêu cầu 1 HS đọc đề bài, 1 HS lên bảng

vẽ hình,trả lời

Gọi 1 HS nhận xét bài

Muốn vẽ góc 1200 ta vẽ thế nào ?

Hãy thực hiện ?

Bài 27(sgk)

Cho cả lớp đọc đề bài

Gọi 2 HS nhắc lại

Bài toán cho gì ? hỏi gì ?

Muốn vẽ AD//BC ta làm thế nào ?

Muốn có AD = BC ta làm thế nào ?

Gọi HS lên bảng vẽ hình ?

Có thể vẽ được mấy đoạn AD//BC và

AD = BC ?

Nêu cách vẽ D’?

Làm bài 26:

Đọc đề bài

Vẽ hình và trả lời:

Ax và By song song nhau vì đường thẳng

AB cắt Ax và By tạo thành 2 góc so sle trong bằng nhau(dấu hiệu nhận biết 2

đường thẳng song song)

Có thể dùng thước đo góc hoặc êke có góc 600

vẽ 2 lần góc 600 được góc 1200

1 HS làm bài 26 theo cách vẽ khác

Đọc đề bài:

Cho tam giác ABC, qua A vẽ AD//BC và

AD = BC

Vẽ qua A đường thẳng song song BC Lấy D sao cho AD = BC

Vẽ được 2 đoạn như vậy

D’ đối xứng D qua A

y

A

B

x

120 0

120 0

A

D D’

Lop7.net

Bài 28(sgk)

Yêu cầu HS đọc đề bài, hoạt động nhóm

nêu cách vẽ

Bài 29(sgk)

Bài toán cho gì ? hỏi gì?

Gọi 1 HS lên vẽ hình

Đọc đề bài

+vẽ đường thẳng xx’

+Trên xx’ lấy điểm A bất kì

+Dùng êke vẽ đường thẳng c qua A tạo với Ax góc 600

+Trên c lấy B bất kì (khác A) +Dùng êke vẽ y BA A' 60 và so le trong với AxAB

+Vẽ tia đối By của By’ ta được yy’//xx’

Có thể vẽ 2 góc ở vị trí đồng vị

Cho góc nhọn xOy và điểm O’ Yêu cầu

vẽ góc nhọn x’O’y’ có O’x’//Ox, O’y’//Oy; so sánh 2 góc

1HS lên vẽ hình

So sánh 2 góc: bằng nhau

IV.Hướng dẫn về nhà (2p)

 Bài tập: 30(sgk), 24,25,26(sbt-78)

 Khẳng định bằng suy luận kết quả bài 29

Tuần 4, Tiết 8.

Tiên đề ơclit về đường thẳng song song

60 0

A

B

x x’

c

60 0

x

x’

y’ y

O’

x x’

y’

y O

 Hiểu được tiện đề ơclit là công nhận tính duy nhất của đường thẳng b đi qua

M ( không thuộc a) và song song a

 Hiểu rằng nhờ tiên đề ơclit mới có tính chất của 2 đường thẳng song

song:”nếu 2 đường thẳng song song thì các góc so le trong (đồng vị ) bằng nhau”

 Kĩ năng: cho biết 2 đường thẳng song song và 1 cát tuyến Cho biết số đo của

1 góc, biết cách tính số đo các góc còn lại

B.Chuẩn bị: SGK, thước thẳng, thước đo góc, bảng phụ

C.Tiến trình dạy học

I ổn định lớp(1p)

II Kiểm tra bài cũ

III Bài giảng

1.Tìm hiểu tiên đề ơclit(14p)

Yêu cầu HS làm nháp bài toán sau:

Choi điểm M không thuộc đường thẳng

a.Vẽ đường thẳng b đi qua M và b//a ?

Gọi 1 HS lên bảng làm

Gọi tiếp 1 HS lên làm lại.(có thể theo

cách khác)

Có nhận xét gì về 2 đường thẳng mà 2

bạn vẽ ?

Như vậy liệu có bao nhiêu đường thẳng

đi qua M và song song a?

Bằng kinh nghiệm thực tế người ta nhận

thấy: Qua điểm M nằm ngoài đường

thẳng a chỉ có một đường thẳng song

song với a Đó chính là tiên đề Ơclit

Tiên đề Ơclit(sgk)

Cho HS đọc phần “có thể em chưa biết

“

Vậy 2 đường thẳng song song có tính

chất gì ?

2.Tính chất của 2 đường thẳng song

song(15p)

Cho HS làm ? trong SGK

Gọi 3 HS lần lượt làm

Cả lớp làm bài:

2 đường thẳng trùng nhau

Đọc lại tiên đề

đọc bài

Làm ? HS1: a) HS2: b),c) HS3: d)Hai góc đồng vị bằng nhau

b M

a 60 0

60 0

a

b M

Lop7.net

Qua bài toán trên ta có nhận xét gì ?

Kiểm tra thêm góc trong cùng phía ?

Đó chính là tính chất 2 đường thẳng

song song

Tính chất (sgk)

Bài tập 30(sbt)

Nếu 1 đường thẳng cắt 2 đường thẳng song thì:

+ các cặp góc so le trong bằng nhau +các cặp góc đồng vị bằng nhau +các góc trong cùng phía bù nha

Đọc lại tính chất Làm bài:

a) AA4 AB1

b)Giả sử AA4 BA1.Qua A vẽ tia AP sao cho APAB BA1suy ra AP//b vì có 2 góc sole trong bằng nhau

Qua A vừa có a//b vừa có AP//b điều này trái tiên đề Ơclit

Vậy AP và a chỉ là một hay:

4 1

A B PAB

IV.Củng cố(13p)

Bài tập 34(sgk)

Yêu cầu HS hoạt động nhóm

Tóm tắt:

Cho a//b ; AB cắt a tại A, AB cắt b tại B

4

A

B P

a

b

1 4

A

B a

b

1

1

2

2

3

3 4

4

A

B b

a

1

1

2

2

3

3

4

37 0

37 0

Bài 32(sgk)

Bài 33(sgk)

Hỏi a) B A1 ?,b) so sánh Â1 và BA4 c)

A

2 ?

B 

Giải:

Có a//b a) theo tính chất 2 đường thẳng song song ta có:A A 0(cặp góc so

1 4 37

B A 

le trong) b)Có Â4 và Â1 là 2 góc kề bù, suy ra

Â1=1800 - Â4 =1800-370 = 1430

Â1 = AB4=1430(đồng vị)

2 1 143

2 4 143

B B 

đỉnh) Bài 32:

a)Đ

b)Đ

c)S d)S

Bài 33: điền vào …

a) bằng nhau b) Bằng nhau

c) Bù nhau V.Hướng dẫn về nhà(2p)

 Bài tập: 31,35(sgk); 27,28,29(sbt-78,79)

 Làm lại bài 34 và vở

 Gợi ý bài 31: kẻ cát tuyến, kiểm tra góc so le(đồng vị)

Lop7.net

Tuần 5, Tiết 9

Luyện tập, kiểm tra 15 phút A.Mục tiêu

 Cho 2 đường thẳng song song và 1 cát tuyến, biết 1 góc, tính các góc còn lại

 Vận dụng tiên đề Ơclit để giải bài bập

 Bước đầu biết dùng suy luận để trình bày bài toán

B.Chuẩn bị:

SGK, thước đo góc, thước thẳng.

C.Tiến trình dạy học

I.ổn định lớp (1p)

II.Kiểm tra bài cũ (4p)

Phát biểu tiên đề Ơclit ?

Nếu qua 1 điểm có 2 đường thẳng cùng song song 1 đường thẳng thì sao?

III.Luyện tập(22p)

Cho HS làm bài tập 35(sgk)

Bài 36(sgk)

Cho hình vẽ.Biết a//b và c cắt a tạ

A cắt b tại B.Hãy điền vào chỗ

trống trong các câu sau:

a) Â1= …(vì là cặp góc so le

trong)

b) Â2= …(vì là cặp góc đồng vị)

c)BA3 AA4  (vì…)

d) AB4 AA2(vì…)

Bài 29(sbt)

Gọi 1 HS lên bảng vẽ hình

Bài tập 35(sgk)

Theo tiên đề ơclit: qua A ta chỉ vẽ được 1

đường thẳng a song song BC và qua B chỉ vẽ

được 1 đường thẳng b song song AC

Bài 36(sgk)

a) Â1= AB3vì là cặp góc so le trong) b) Â2= BA2vì là cặp góc đồng vị) c)A A 0(vì là 2 góc trong cùng phía)

3 4 180

B A 

d) BA4 AA2(vì là 2 góc cùng bằng 2 góc bằng nhau)

Bài 29(sbt)

4

a

b

c A

B

1

1

2

2

3

3

4

A a

c

Bài 38(sgk)

Yêu cầu HS hoạt động nhóm: nửa

lớp làm một bên khung

a) c có cắt b b) Nếu c không cắt b thì c // b Khi đó qua

A có 2 đường thẳng cùng song song a.điều này trái với tiên đề Ơclit

Bài 38(sgk)

Nhóm 1,2:

* d//d’ thì:

* Nếu 1 đường thẳng cắt 2 đường thẳng song song thì:

a) Hai góc so le trong bằng nhau b) Hai góc đồng vị bằng nhau

c) Hai góc trong cùng phía bù nhau

Nhóm 3,4 ngược lại

IV.Kiểm tra 15phút:

Câu1: thế nào là 2 đường thẳng song song

Câu 2: trong các câu sau, câu nào đúng, câu nào sai:

a) Hai đường thẳng song song là 2 đường thẳng không có điểm chung

b) Nếu đường thẳng c cắt 2 đường thẳng a, b mà trong các góc tạo thành có 1 cặp góc so le trong bằng nhau thì a//b

c) Nếu đường thẳng c cắt 2 đường thẳng a, b mà trong các góc tạo thành có 1 cặp góc đồng vị bằng nhau thì a//b

d) Cho điểm M nằm ngoài đường thẳng a.Đường thẳng đi qua M và song song với đường thẳng a là duy nhất

e) Có duy nhất 1 đường thẳng song song với 1 đường thẳng cho trước

Câu 3: biết a//b Nêu tên các cặp góc bằng nhau trong hình vẽ:

V.Hướng dẫn về nhà (3p)

1

d

d’

c A

B

1

4

2

3

3

2

4

E

a b

C D

Lop7.net

 Lµm bµi tËp 39(sgk-95) cã suy luËn.bµi 30(sbt)

 Bt bæ sung: cho 2 ®­êng th¼ng a,c vµ c a c b ,  Cho biÕt quan hÖ gi÷a a vµ b?

Tuần 5, Tiết 10

Từ vuông góc đến song song

A.Mục tiêu

 Biết quan hệ giữa 2 đường thẳng cùng vuông góc hay song song với đường thẳng thứ ba

 Biết phát biểu gãy gọn một mệnh đề toán học

 Tập suy luận

B.Chuẩn bị:

SGK,thước thẳng, êke, bảng phụ

C.Tiến trình dạy học

I.ổn định lớp(1p)

II.Kiểm tra bài cũ (9p)

HS1: nêu dấu hiệu 2 đường thẳng song song ?

Vẽ đường thẳng c đi qua M ở ngoài a và vuông góc với a?

HS2: nêu tiên đề ơclit.Dùng êke vẽ đường thẳng d đi qua M và vuông góc với c? Hãy cho biết quan hệ giữa c và a ?

(c//a vì d tạo ra 2 góc sole trong bằng nhau)

III.Bài giảng

Cho HS quan sát hình 27 trong

SGK, trả lời ?1

? Nêu quan hệ giữa 2 đường

thẳng phân biệt cùng vuông góc

đường thẳng thứ 3 ?

1.Quan hệ giữa tính vuông góc và tính song song(16p)

?1:

a) a//b b) Vì c cắt a,b tạo thành 2 góc so le trong bằng nhau nên a//b

M d

a c

c

b a

c

b

a

1 A

B 3

Lop7.net

Tính chất (sgk)

Ta có thể kí hiệu như sau:

Hãy dùng suy luận để chứng tỏ

điều đó?

Cho a//b, ca.Theo em quan hệ

giữa c và b như thế nào ?

Liệu c có cắt b được không?

Nếu c cắt b thì góc tạo thành

bằng bao nhiêu?

Nêu nhận xét từ bài toán ?

Như vậy 1 đường thẳng vuông

góc với 1 trong 2 đường thẳng

song song thì sao ?

Tính chất 2(sgk)

a b//

c b

c a



 

Hãy so sánh 2 tính chất ?

Bài tập 40:

điền vào (…)

a) nếu a c b c ,  thì…

//

a c

a b

b c

  



 

A A

3

1

3 1

tại A.Có A 90 ; tại B.Có B 90

ó A 90 à chúng ở vị trí so le trong a//b

cho c a

c b

 









c cắt b vì nếu c không cắt b thì c//b, trái tiên đề

ơclit

c cắt b thì góc tạo thành là 900 (vì 2 góc so le trong)

Vậy: cb

Thì nó vuông góc với đường thẳng còn lại Nhắc lại tính chất

Tính chất 2(sgk)

2 tính chất ngược nhau

a) a//b b) c b

c a

b

Cho cả lớp nghiên cứu mục

2(sgk),sau đó làm ?2

Tính chất (sgk)

Ta nói 3 đường thẳng d,d’,d”

song song với nhau từng đoi một

là 3 đường thẳng song song

Kí hiệu: d//d’//d”

Bài tập 41(sgk)

?2:

Làm bài theo nhóm:

) và d'' có song song a

b)a d'' vì a d và d//d'' d'//d'' vì cùng vuông góc a

a d

Nêu tính chất như SGK

Bài 41:

Nếu a//b và a//c thì b//c

IV.Củng cố (7p)

a) dùng êke vẽ a,b cùng vuông góc c

b) Tại sao a//b?

c) Vẽ d cắt a,b tại C,D.Đánh dấu các

góc đỉnh A,B rồi đọc tên các cặp

góc bằng nhau, giải thích?

Nhắc lại 3 tính chất ?

Làm bài:

b)a//b vì cùng vuông góc c c)chỉ ra các cặp góc so le trong bằng nhau, đồng vị bằng nhau

d d’

d”

a

d

d

’

d

”

a b c

4

a

b

A

B

1

1

2

2

3

3 4

Lop7.net

V.Hướng dẫn về nhà(2p)

 Bài tập: 42,43,44(sgk-98); 33,34(sbt-80)

 Học thuộc 3 tính chất trong bài, diễn đạt bằng hình vẽ và kí hiệu

Tuần 6, Tiết 11

Luyện tập

A Mục tiêu:

- Học sinh nắm vững quan hệ giữa 2 đường thẳng cùng vuông góc hoặc cùng song song với 1 đường thẳng thứ ba

- Rèn kỹ năng phát biểu gãy gọn 1 mệnh đề toán học

- Bước đầu tập suy luận

B Chuẩn bị:

- Thước thẳng, êke

C Các hoạt động dạy học:

I Tổ chức lớp: (1')

II Kiểm tra bài cũ: (7')

- Học sinh 1: Phát biểu tính chất quan hệ giữa tính vuông góc với tính song song Ghi bằng kí hiệu

- Học sinh 2: Phát biểu tính chất 3 đường thẳng song song, làm bài 41 -tr97 SGK

III Tiến trình bài giảng:

- Giáo viên yêu cầu học sinh làm các

bài tập 42; 43; 44 tr98- SGK

- Chia lớp thành 3 nhóm:

+ Nhóm 1: làm bài tập 42

+ Nhóm 2: làm bài tập 43

+ Nhóm 3 làm bài tập 44

- Đại diện các nhóm lên trình bày

- Lớp nhận xét, đánh giá

Bài tập 42 (tr98-SGK) a)

c

b a

b) a // b vì a và b cùng vuông góc với c c) 2 đường thẳng phân biệt cùng vuông góc với 1 đường thẳng thì song song với nhau

Bài tập 43 (tr98-SGK) a)

c

b a

b) c b vì b // a và a c 

c) Phát biểu: nếu 1 đường thẳng vuông góc với 1 trong 2 đường thẳng song song

Lop7.net

- Yêu cầu học sinh làm bài tập 45

- Gọi học sinh đọc và tóm tắt bài toán

- Giáo viên gọi học sinh đứng tại chỗ

trả lời các câu hỏi trong SGK

- Cả lớp suy nghĩ trả lời

- 1 học sinh lên bảng trình bày

- Yêu cầu học sinh làm bài tập 46

- Yêu cầu thảo luận theo nhóm

- Học sinh đọc và tóm tắt bài toán

- Đại diện nhóm lên làm

- Lớp nhận xét

thì nó cũng vuông góc với đường thẳng kia

Bài tập 44 (tr98-SGK) a)

c

b a

b) c // a vì c // b và b // a c) 2 đường thẳng phân biệt cùng song song với đường thẳng thứ 3 thì chúng song song với nhau

Bài tập 45 (tr98-SGK)

Cho d', d'' phân biệtd'//d; d''//d Suy ra d'//d''

a)

d d'

b) Nếu d' cắt d'' tại M  M d vì M d'  

và d'//d

- Qua M nằm ngoài d vừa có d'//d, vừa có d''//d  trái với tiên đề Ơ-clit vì theo tiên

đề chỉ có 1 đường thẳng qua M và song song với d

- Để không trái với tiên đề Ơ-clit thì d' và d'' không thể cắt nhau  d'//d''

Bài tập 46 (tr98-SGK)

b

a

?

120 0

B

A

C D

? Phát biểu bài toán thành lời

- Cho đường thẳng a AB

b AB

đường thẳng CD cắt đường thẳng a tại

D cắt b tại C và tạo với a 1 góc 1200

Hỏi a có song song với b không Tính

BCD

a) a//b vì  





A

b) Ta có DA và C A là 2 góc trong cùng phía

mà a//b  D CA  A 180 0

A

0

0 0

180

180 120 60

60

C









IV Củng cố: (7')

* Muốn kiểm tra xem 2 đường thẳng a và b có song song với nhau hay

không:

- ta vẽ 1 đường thẳng bất kì đi qua a và b, rồi đo xem 1 cặp góc so le trong có bằng nhau không, nếu bằng nhau thì a//b

- Hoặc có thể kiểm tra 1 cặp góc đồng vị, cặp góc trong cùng phía có bù nhau không, nếu bù nhau thì a//b

- Có thể vẽ đường thẳng c vuông góc với a rồi kiểm tra xem c có vuông góc với b không, nếu c vuông góc với b thì a//b

V Hướng dẫn học ở nhà: (2')

- Học thuộc tính chất quan hệ giữa vuông góc và song song

- Ôn tập tiên đề Ơ-clit và các tính chất về 2 đường thẳng song song

- Làm bài tập 47; 48 (tr98; 99 - SGK)

- Làm bài tập 35; 36; 37; 38 (tr80-SBT)

Lop7.net

Tuần 6, Tiết 12

Đ7 định lí

A Mục tiêu:

- Học sinh biết cấu trúc của một định lí (Giả thiết và kết luận)

- Biết thế nào là chứng minh định lí, biết đưa địh lí về dạng ''Nếu thì ''

- Làm quen với mệnh đề lôgíc: p q

B Chuẩn bị:

- Thước kẻ, bảng phụ

C Các hoạt động dạy học:

I Tổ chức lớp: (1')

II Kiểm tra bài cũ: (7')

- Học sinh 1: Phát biểu nội dung tiên đề Ơ-clit Vẽ hình minh hoạ

- Học sinh 2: Phát biểu tính chất của 2 đường thẳng song song Vẽ hình minh hoạ

III Tiến trình bài giảng:

- Giáo viên cho học sinh đọc phần

định lí tr99-SGK

? thế nào là một định lí

? Yêu cầu học sinh làm ?1

? Nhắc lại định lí ''2 góc đối đỉnh thì

bằng nhau''

? Vẽ hình, ghi bằng kí hiệu

? Theo em trong định lí trên, đã cho

ta điều gì

HS: - Trong định lí đã cho ta OA1 và

là đối đỉnh gọi là giả thiết

A

2

? Điều phải suy ra

HS: - Điều suy ra: OA1 = OA2 gọi là kết

luận

- Giáo viên chốt: Vậy trong một

1 Định lí (17')

- Định lí là 1 khẳng định được coi là đúng không phải bằng đo trực tiếp mà bằng suy luận

?1

* Định lí: ''2 góc đối đỉnh thì bằng nhau''

2 1

O

? Mỗi định lí gồm mấy phần là những

phần nào

- Giáo viên: giả thiết viết tắt là GT,

kết luận viết tắt là KL

- GV: Mối định lí đều có thể phát

biểu dưới dạng ''nếu thì ''

? Phát biểu tính chất 2 góc đối đỉnh

dưới dạng ''nếu thì ''

HS: Nếu 2 góc đối đỉnh thì 2 góc ấy

bằng nhau

? Ghi GT dưới dạng kí hiệu

- Yêu cầu học sinh làm ?2

- Gọi 2 HS lên bảng làm

a) GT: 2 đường thẳng phân biệt cùng

// với đường thẳng thứ 3

KL: chúng // với nhau

b)

b a

GT a//c; b//c

KL a//b

- Giáo viên trở lại hình vẽ 2 góc đối

đỉnh thì bằng nhau

? Để có A A ở định lí này ta suy

O O

luận như thế nào

- Học sinh đứng tại chỗ

trả lời

- Quá trình suy luận đi từ GT đến KL

gọi là chứng minh định lí

Ví dụ: (SGK)

- Yêu cầu học sinh đọc ví dụ, ghi GT,

KL

- Mỗi định lí gồm 2 phần:

a) Giả thiết: là những điều đã cho biết trước b) Kết luận: Những điều cần suy ra

GT A A đối đỉnh

1 , 2

O O

O O

?2

2 Chứng minh định lí (12p)

A A

A A

A A

0

1 3

0

2 3

1 3 2 3

1 2

180 180

Ví dụ: (SGK)

Lop7.net

? Tia pg của một góc là gì.

HS: - Là tia nằm giữa 2 cạnh của góc

và chia góc đó ra thành 2 phần bằng

nhau

? Om là tia phân giác xOzA ta có điều

gì

? On là phân giác của zOyA ta có điều

gì

2 2

xOz xOm mOz

zOy zOn nOy





? Tại sao xOz zOyA  A xOyA

- Vì Oz nằm giữa 2 tia Ox và Oy

? Tính mOz zOnA  A =?

? Tính xOz zOyA  A = ?

Hãy trình bày chứng minh?

n m

z

y

GT

là 2 góc kề bù

A , A

xOy zOy

Om là tia phân giác xOzA

On là tia phân giác zOyA

KL mOnA  90 0

CM:

Vì Om là tia phân giác xOzA

(1)

2

xOz xOm mOz

Vì On là tia phân giác zOyA

(2)

2

zOy zOn nOy

Từ (1) và (2) ta có:

2

A

0

0 0

1.180 2 90

90 (đpcm)

mOz zOn mOz zOn mOn







- B1: Vẽ hình, ghi GT, KL

- B2: Từ GT ta lập luận để suy ra KL, phải