Giáo án môn học Ngữ văn 7 - Tuần 30

Nếu truyện dừng lại ở câu: troø loá cuû a Va-ren; đề cao khí Chaâu: “Nhöng… Va-ren khoâng hieåu Phan Bội Châu” thì chủ đề của truyện, ý phách anh hùng của Phan Bội cơ bản tác giả muốn nó[r]

Trang 1

Tuần : 30 Ngày soạn: Ngày dạy:

Tiết :109,110 NHỮNG TRÒ LỐ HAY LÀ

VA-REN VÀ PHAN BỘI CHÂU.

Nguyễn Aùi Quốc

-I Mục tiêu :

- Thấy được khả năng tưởng tượng dồi dào, xây dựng tình huống truyện bất ngờ, thú vị, cách kể chuyện mới mẻ, hấp dẫn, giọng văn châm biếm sắc sảo, hĩm hỉnh của tác giả Nguyễn Ái Quốc trong truyện ngắn Những trị lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu

- hiểu được tình cảm yêu nước, mục đích tuyên truyền cách mạng của tác giả Nguyễn Ái Quốc trong truyện ngắn này.

II kiến thức chuẩn:

1/ Kiến thức :

- Bản chất xấu xa, đ ê hèn của Va-ren

- Phẩm chất, khí phách của người chiến sĩ Phan Bội Châu.

- Nghệ thuật tưởng tượng, sáng tạo tình huống truyện độc đáo, cách xây dựng hình tượng nhân vật đối lập, cách kể, giọng kể hĩm hỉnh, châm biếm.

2/ Kĩ năng:

- Đọc kể diễn cảm văn xuơi tự sự ( truyện ngắn châm biếm) bằng giọng điệu phù hợp.

- Phân tích tính cách nhân vật qua lời nĩi, cử chỉ và hành động.

- Vận dụng trình bày luận điểm trong bài văn nghị luận.

III Hướng dẫn thực hiện

HĐ 1: Khởi động

* Ổn định :

Kiểm diện, trật tự

* Kiểm tra :

(?) Phân tích và chứng minh đặc

sắc của truyện: “Sống chết mặc

bay” qua 2 biện pháp nghệ thuật

nổi bật?

(?) Giải thích ý nghĩa sâu sắc và lí

thú nhan đề của truyện ngắn: “

Sống chết mặc bay”?

* Giới thiệu bài:

** Nguyễn Ái Quốc tên của chủ

tịch Hồ Chí Minh (từ 1919 –

1945) Trên đất Pháp từ những

năm 1920 – 1925 bút danh ấy đã

gắn bó với tờ báo: “Người cùng

khổ” và nhiều tác phẩm khác

trong đó có “Những trò lố hay là

Va-ren và Phan Bội Châu”viết

1920, từ 1 hiện tượng lịch sử: Nhà

* Lớp trưởng báo cáo

* 2 HS trả bài

-Nghe và ghi tựa bài vào tập

Trang 2

cách mạng Phan Bội Châu sau 20

năm bôn ba hải ngoại đi tìm

đường cứu nước đến năm 1925 bị

thực dân Pháp bố trí bắt cóc từ

Trung Quốc giải về nước xử tù

chung thân Nhưng sau đó trước

phong trào nhân dân cả nước đấu

tranh đòi thả, chúng phải ra lệnh

ân xá Va-ren vốn là một Đảng

viên Đảng XH Pháp phản bội

Đảng và được cử làm toàn quyền

Đông Dương Trước khi sang

nhậm chức, hắn có tuyên bố sẽ

quan tâm tới vụ Phan Bội Châu,

lập tức Nguyễn Ái Quốc viết tác

phẩm này để phơi bày thực chất

dối trá, lố bịch của Va-ren (cho

HS xem ảnh)

HĐ2: Đọc-Hiểu văn bản

* Hướng dẫn đọc: Giọng đọc phù

hợp: - Lời kể: Dí dỏm, hài hước

- Lời độc thoại của Va-ren

- Câu cảm thán, tái bút

* Cùng HS đọc qua văn bản

(?) Giới thiệu đôi nét về tác giả,

tác phẩm, thể loại?

(?) Truyện có bố cục thế nào?

* Kiểm tra các chú thích (một số

từ)

(?) Giải thích ý nghĩa cụm từ:

“Những trò lố”?

(?) Theo em, đây là 1 tác phẩm ghi

chép sự thật hay là tưởng tượng, hư

cấu? Căn cứ vào đâu để kết luận?

* Nghe

* Đọc, nhận xét

* Cá nhân: Chú thích SGK

* Thảo luận, trình bày:

- Va-ren chuẩn bị sang Đông Dương với lời hứa “nửa chính thức” sẽ chăm sóc vụ Phan bội Châu

- Cuộc gặp gỡ giữa Va-ren và Phan Bội Châu

* Trò chơi: Mời bạn!

* Cá nhân:

-Những trò hề nhảm nhí, tồi tệ, kệch cởm, vô duyên, tức cười

-Câu chuyện hư cấu: “Hãy theo dõi bằng đôi cánh của trí tưởng tượng” Thực chất truyện được viết trước khi Va-ren sang Đông Dương, cũng không có chuyện

I/Tìm hiểu chung : 1)Tác giả: Chú thích

()SGK/Tr 92

2)Thể loại : Truyện ngắn

hiện đại

Trang 3

(Hà Nội).

Hoạt động 3:Tìm hiểu văn bản:

(?) Nhân vật trung tâm của truyện

là ai? Va-ren được thể hiện trong

cảnh nào và đối lập với ai?

-Cho HS đọc đoạn 1

(?) Trong 4 tuần lễ, khi nhà toàn

quyền Va-ren sang Đông Dương

thì Phan Bội Châu ở đâu?

(?) Va-ren hứa gì về vụ Phan Bội

Châu? Thực chất lời hứa đó là gì?

(?) Cụm từ: “Nửa chính thức” và

câu hỏi của tác giả có ý nghĩa gì

trong việc bộc lộ thực chất lời hứa

của Va-ren?

-Cho HS kể vắn tắt lại cuộc gặp

gỡ

(?) Phân tích câu nói đầu tiên và

cử chỉ của Va-ren khi bước vào xà

lim đối mặt với Phan Bội Châu?

(?) Trước đó, tác giả đã giới thiệu,

so sánh và đối lập về con người và

tính cách của 2 nhân vật chính như

thế nào?

(?) Em có nhận xét gì về lời nói

của Va-ren với Phan bội Châu?

Gợi ý:

(?) Lời lẽ của Va-ren mang hình

thức ngôn ngữ gì?

-Cá nhân

-Đọc

-Cá nhân:

+ Phan Bội Châu vẫn bị cầm tù

+ Chăm sóc vụ Phan Bội Châu  lời hứa dối trá, ve vuốt, trấn an nhân dânVN  là 1 trò lố

+ Tỏ ý nghi ngờ và châm biếm sự giả dối, xảo trá của Va-ren

-Kể tóm tắt

-Cá nhân:

- Lời nói: Chân thành: “Tôi đem tự do đến cho ông đây”

- Cử chỉ: “ Một tay bắt tay, một tay nâng cái gông kếch xù”: Hiện thân của chính sách đối với thuộc địa (miệng leo lẻo ca ngợi tự do, bình đẳng nhưng tay đàn áp, bóc lột tàn khốc dã man)

* Tương phản giữa 2 nhân vật

đối kháng nhau:

+ Va-ren: là một tên toàn quyền,

là 1 kẻ bất lương hèn hạ, thấp kém, phản bội trơ trẻn nhưng thống trị.

+ Phan bội châu: Một anh hùng

dân tộc, 1 nhà nho nhà cách mạng

vĩ đại nhưng thất bại, bị đàn áp, chỉ là 1 người tù

-Thảo luận, trình bày

+ Độc thoại (tự nói 1 mình)

II/Phân tích:

A/ nội dung;

1)Hình tượng nhân vật Va-ren:

a)Va-ren trong trò lố thứ nhất (đoạn 1)

- “Nứa chính thức hứa”

 hứa dối trá để trấn an nhân dân VN  Trò lố (hài hước)

b Màn trò hề trong cuộc gặp gỡ với Phan Bội Châu trong tù

(đoạn 2)

- Câu nói đầu tiên kết hợp với hành động đầy vẻ hiền từ càng lộ rõ dã tâm và sự giả dối

Trang 4

(?) Qua ngôn ngữ gần như độc

thoại của Va-ren, động cơ, tính

+ Thể hiện sự vuốt ve, dụ dỗ, bịp bợm 1 cách trắng trợn

- Vuốt ve, dụ dỗ, bịp bợm 1 cách trắng trợn cách của Va-ren được bộc lộ ntn?

(?) Phan Bội Châu đã có cách ứng

xử với Va-ren ntn? Qua hình thức,

cách ứng xử đó, tính cách của Phan

Bội Châu được bộc lộ ra sao?

(?) Riêng lời bình của tác giả trước

hiện tượng im lặng, dửng dưng của

Phan Bội Châu đã thể hiện giọng

điệu như thế nào và điều đó có ý

nghĩa gì?

(?) Thử hình dung tâm trạng của

Va-ren khi cả bài diễn thuyết hùng

hồn và lâm li tâm huyết ấy rơi tõm

vào sự im lặng của người đối

thoại?

(?) Có phải lần này, Va-ren tự

mình đã chuộc lấy sự lố bịch, thất

bại thảm hại, bẽ bàng nhất không?

Vì sao?

(?) Qua 2 trò lố ấy, hãy nêu tính

cách của nhân vật Va-ren?

(?) Nếu truyện dừng lại ở câu:

“Nhưng… Va-ren không hiểu Phan

Bội Châu” thì chủ đề của truyện, ý

cơ bản tác giả muốn nói với người

đọc đã rõ chưa?

(?) Nhưng ở đây lại có thêm đoạn

kết Trong đó có lời anh lính dõng

An Nam quả quyết Anh quả quyết

đã thấy cử chỉ gì của người tù lừng

tiếng (PBC)? Cử chỉ đó nói lên

thái độ ntn của PBC với kẻ thù?

(?) Nội dung lời suy đoán thêm

của tác giả về PBC là gì? Qua nội

+ Dùng hình thức im lặng, phớt lờ coi như không có Va-ren trước mặt

 thái độ khinh bỉ, bản lĩnh kiên cường trước kẻ thù

+ Giọng điệu hóm hỉnh, mỉa mai

 làm rõ thêm thái độ, tính cách của Phan Bội Châu

+ Cứ ngỡ sẽ làm được 1 việc phi

thường, dụ hàng được con voi già Bến Ngự nào ngờ khổ cong diễn

trò 1 mình thật là lố bịch, hài hước Va-ren sửng sốt cả người

+ Đúng vậy Bài thuyết khách của Va-ren chẳng có chút tác dụng nào, cuộc gặp gỡ đã diễn ra đảo lộn, đổi ngôi: Người tù thành người phán xét, uy nghi, cao cả còn y thành kẻ hèn hạ, trơ trẽn tự lật mặt nạ mình

-Cá nhân

-Thảo luận, trình bày:

+ Ý đã rõ: Phê phán trò bịp bợm,

trò lố của Va-ren; đề cao khí phách anh hùng của Phan Bội Châu trước kẻ thù.Sự im lặng thể hiện sự coi thường, khinh bỉ, bất hợp tác.

+ Cái nhếch râu mép  Khinh bỉ,

coi thường

+ “ PBC có mĩm cười … như cánh

ruồi lướt qua vậy” Tiếp tục

nâng cấp tính cách, thái độ của PBC trước kẻ thù

-Tự lật mặt nạ đê tiện, phản bội của mình

 Va-ren là tên gian

xảo, trơ trẽn, lố bịch, đại diện cho bọn phản bội, phản động, gian ác.

2)Hình tượng Phan Bội Châu:

Trang 5

PBC trước kẻ thù?

(?) Đoạn kết đã nâng giá trị nội

dung tư tưởng của tác phẩm ntn?

Nâng thêm như thế tạo thêm hứng

thú gì cho người đọc?

(?) Trong phạm vi hiểu biết của

em, em thấy có ai viết truyện mà

lại thêm phần TB (tái bút) như ở

đây không? Nếu chỉ ở đây mới có

thì nên đánh giá ntn?

(?) Thêm lời tái bút như thế đã tạo

thêm điều gì lí thú?

(?) Sau khi phân tích trên, hãy nêu

tính cách của nhân vật PBC?

* Cho 2 HS đọc to ghi nhớ

* Chốt lại ý chính

+ Đoạn kết làm cho tính cách PBC càng được khắc hoạ sâu sắc hơn, tinh tế hơn, đầy đủ hơn và đáng kính phục hơn

+ Không!  Độc đáo, hấp dẫn

+ Nâng cấp nội dung tư tưởng của

tác phẩm: Đối với kẻ thù có nhiều

cách ứng xử: chỉ im lặng dửng dưng chưa đủ phải có hành động chống trả quyết liệt: Nhổ vào mặt nó  Thật là hóm! Thật là thú vị!

-Cá nhân

-Đọc Tự ghi nhận

Yêu nước sâu sắc, luôn chiến đấu hi sinh vì tư tưởng cứu nước, luôn kiên cường bất khuất không sợ gian khổ, tù đày, vững vàng không để kẻ thù mua chuộc  tiêu biểu

cho khí phách Việt Nam

B/ Nghệ thuật.

- Sử dụng triệt để biện pháp đối lập – tương phản nhẳm khắc họa hai hình tượng nhân vật đối lập: Người anh hùng Phan Bội Châu và kẻ phản bội hèn

hạ Va – ren

- Lựa chọn các chi tiết nhằm tập trung miêu tả cử chỉ, tác phong cĩ ý nghĩa tượng trưng

- Sáng tạo nên hình thức ngơn ngữ đối thoại đơn phương của Va-ren

- Cĩ giọng điệu mỉa mai, châm biếm sâu cay

C/ Ý nghĩa VB:

Ghi nhớ T 95

Trang 6

Truyện ngắn những trị lố hay là Va-ren và phan Bội Châu vạch trần bản chất xấu xa, đê hen của Va-ren, khắc họa hình ảnh người chiến sĩ cách mạng Phan Bơi Châu trong chốn ngục tù, đồng thời giúp ta hiểu rằng khơng gì cĩ thể lung lạc được ý chí, tinh thần của người chiến sĩ cách mạng

HĐ4: Luyện tập

(?) Trong truyện, thái độ của tác

giả đối với PBC ntn? Căn cứ vào

đâu để biết điều đó?

(?) Giải thích nghĩa cụm từ:

“Những trò lố” trong nhan đề tác

phẩm?

-Cá nhân

BT1 :Kính yêu, khâm

phục, ca ngợi Qua nghệ thuật xây dựng 2 nhân vật đối lập Đặc biệt, hình ảnh PBC chỉ xuất hiện thoáng qua nhưng đã để lại những ấn tượng mạnh mẽ và sâu sắc 2) Trực tiếp vạch trần hành động lố lăng, bản chất xâu xa của Va-ren Hắn bày ra những trò lố lăng, gian xảo, trơ trẽn chẳng lừa được ai mà càng lộ ra bộ mặt phản bội của hắn một cách thấp kém, hèn hạ, đê tiện

HĐ4:Củng cố- Dặn do

a/ Củng cố:

yêu cầu HS phát biểu cảm nghĩø về

nhân vật Phan Bội châu

b/ Hướng dẫn tự học

** Đọc lại văn bản, học bài ghi,

thuộc ghi nhớ

** Đọc phần đọc thêm trang 95,

96

** Sưu tầm một số tranh ảnh, bài

viết về Phan Bội Châu

** Soạn bài: Dùng cụm C-V mở

rộng câu: Luyện tập (Giải trước

các bài tập 1,2,3 trang 96, 97)

Cá nhân

** Nghe và tự ghi nhận

Trang 7

Tiết : 111 DÙNG CỤM CHỦ – VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU

I Mục tiêu :

_ Nắm được cách dùng cụm chủ- vị để mở rộng câu.

- Thấy được tác dụng của việc dùng cụm chủ- vị để mở rộng câu.

- Cách dùng cụm chủ- vị để mở rộng câu

- Tác dụng của việc dùng cụm chủ- vị để mở rộng câu.

2/ Kĩ năng:

- Mở rộng câu bằng cụm chủ- vị.

- Phân tích tác dụng của việc dùng cụm chủ-vị để mở rộng câu.

Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung hoạt động HĐ1: Khởi động:

* Ổn định :

* Kiểm tra :

(?) Thế nào là dùng cụm chủ- vị mở

rộng câu?

(?) Nêu các trường hợp dùng cụm

chủ –vị mở rộng câu?

*HS trả bài

* Nghe và ghi tựa bài

HĐ2: Luyện tập

* Cho HS đọc yêu cầu bài tập và các

câu a, b, c

* Đánh giá, khẳng định

* Đọc, nhắc lại yêu cầu

* Thảo luận nhóm, trình bày

* Nhận xét, sưả chữa

1)Xác định và gọi tên cụm

C-V làm thành phần:

a - Khí hậu nước ta ấm áp

 Chủ ngữ

- Ta quanh năm trồng trọt

 Bổ ngữ.

b - Các thi sĩ ca tụng …

- Người lấy tiếng …

 Định ngữ

(danh từ Khi)

c - Những tục lệ …

- Những thứ của quý …  Bổ ngữ

(động từ thấy)

Trang 8

* Cho HS đọc yêu cầu, phân công

mỗi tổ thảo luận 1 câu

* Cho HS đọc và nêu yêu cầu bài tập

3, thảo luận

* Nêu yêu cầu, đọc bài tập

* Thảo luận, trình bày,

* Nhận xét, bổ sung

* Nêu yêu cầu, đọc bài tập

* Thảo luận, trình bày

* Nhận xét, sửa chữa

2/Gộp các câu thành câu có cụm C-V làm thành phần:

a Chúng em học giỏi làm cho

cha mẹ thầy cô vui lòng.

b Nhà văn Hoài Thanh

khẳng định rằng cái đẹp là cái có ích.

c Tiếng Việt rất giàu thanh

điệu khiến lời nói của người ViệtNam ta du dương trầm bổng như bản nhạc.

d Cách Mạng tháng Tám

thành công đã khiến cho Tiếng việt có 1 bước phát triển mới, 1 số phận mới.

3/Gộp các câu thành câu có cụm C-V làm thành phần:

a Anh em hoà thuận khiến 2

thân vui vầy.

b Đây là cảnh 1 rừng thông

mà ngày ngày biết bao nhiêu người qua lại.

c Hàng loạt vỡ kịch như: “Tay

người đàn bà”, “Giác ngộ’,

“Bên kia sông Đuống”… ra đời đã sưởi ấm cho ánh đèn sân khấu khắp mọi miền đất nước

HĐ3:Củng cố - Dặn dò

a/ củng cố:

Cĩ thể dùng cụm chủ-vị để mở rộng

câu các thành phần khác như chủ ngữ,

vị ngữ, phụ ngữ

b/Hướng dẫn tự học

** Ôn lại lí thuyết (ghi nhớ bài 25)

** Giải hoàn chỉnh lại các bài tập vào

vỡ

** Tìm câu cĩ cụm chụ-vị làm thành

phần câu hoặc thành phần cụm từ trong

một đoạn văn đã học

** Chọn 1 đề trang 98 chuẩn bị cho

tiết luyện nói trước tổ, trước lớp

Nghe

HS thực hiện theo yêu câu của GV

Trang 9

Tiết : 112.

LUYỆN NÓI : BÀI VĂN GIẢI THÍCH MỘT VẤN ĐỀ

I Mục tiêu :

- Rèn luyện kĩ năng nghe, nĩi giải thích một vấn đề

- rèn luyện kĩ năng phát triển dàn ý t hành bài nĩi giải thích một vấn đề.

-Các cách biểu cảm trục tiếp và gián tiếp trong việc trình bày văn nĩi giải thích một vấn đề

- Những yêu cầu trình bày văn nĩi giải thích một vấn đề.

2/ Kĩ năng:

- Tìm ý, lập dàn ý bài văn giải thích một vấn đề.

- biết cách giải thích một vấn đề trước tập thể.

- Diễn đạt mạch lạc rõ ràng một vấn đề mà người nghe chưa biết bằng ngơng ngữ nĩi

Hoạt động thầy Hoạt động trò Nội dung hoạt động

HĐ 1: Khởi động

* Ổn định :

* Kiểm tra :

* Kiểm tra sự chuẩn bị của từng

nhóm và một vài cá nhân

** Nói năng là một hoạt động có

ý nghĩa cực kì quan trọng trong

đời sống, trong giao tiếp với mọi

người Trong tiết luyện nói giúp

các em luyện tập để có thể nói

năng cho tốt không phải chỉ trong

thời gian học tập ở nhà trường mà

còn trong suốt thời gian sống và

làm việc sau này Yêu cầu nói đủ

nghe, không nhát gừng, không

lặp, lắp, cố gắng truyền cảm

thuyết phục người nghe Tư thế

nói thoải mái, tự nhiên, không

quá cứng nhắc

* Tổ báo cáo, cá nhân trình tập soạn bài

*Nghe và ghi tựa bài vào tập

HĐ2: Tổ chức luyện nói

-Chia lớp làm 2 nhóm

+ Cử nhóm trưởng điều động,

-Thảo luận nhóm:

+ Nhóm trưởng điều khiển các thành viên lần lượt nói từng đoạn

Trang 10

+ Nhóm phó làm thư kí ghi chép ý

kiến, nhận xét đến hết bài

* Yêu cầu các nhóm cử đại diện

nói trước lớp

* Theo dõi quá trình làm việc của

từng nhóm

* Sơ kết chung về kết quả giờ

luyện nói:

+ Số HS được nói

+ Nội dung, chất lượng nói:Nội

dung, giọng, tư thế

+ Ý kiến phát biểu nhận xét

* Cho điểm, đánh giá 2 đại biểu

của 2 nhóm nói trước lớp

+ Nhóm trưởng điều khiển thảo luận ngắn và cử 1 bạn có bài nói khá nhất chuẩn bị nói trước lớp

-Cả lớp lắng nghe đại diện của mỗi nhóm trình bày bài nói của mình

-Cả lớp nhận xét bài nói của từng người

* Nghe, rút kinh nghiệm

Luyện nói trước lớp:

HĐ3:Củng cố- Dặn dò

a/ cùng cố:

- giải thích và làm cho người nghe

nhận thức một vấn đề chưa biết

- Giải thích cĩ nhiều lớp lang : giải

thích một từ, một khái niệm, một

vấn đề của cuộc sống…

- Giải thích cĩ nhiều cách thức đa

dạng

b/ Hướng dẫn tự học

** Từng em nói lại toàn bài 1 lần.

** Viết thành bài hoàn chỉnh

** Soạn bài: Ca Huế trên sông

Hương.

+ Đọc văn bản, chú thích

+ Trả lời các câu hỏi:Tìm hiểu văn

bản trang 103, 104

Nghe vàà tự ghi nhận

** Nghe và tự ghi nhận

Tuần 30 Duyệt của TT

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	179,1 KB