Sau đó hộp, cảm giác bỡ ngỡ Tìm chủ đề của văn của nhân vật Tôi trong hoûi hoïc sinh: .Tác giả nhớ lại những kỷ bản Tôi Đi Học buổi tựa trường đầu nieän saâu saéc naøo trong tieân.. thời[r]
Trang 1Tuần 1 Ngày soạn : 19/8/2012
TễI ĐI HỌC
Thanh Tịnh
-A Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Giúp HS:
- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch Tụi đi học
- Vài nột về tỏc giả, nghệ thuật miờu tả tõm lý trong văn bản tự sự qua ngũi bỳt của Thanh Tịnh
2 Kĩ năng:
Rèn cho HS kĩ năng đọc diễn cảm, sáng tạo, kĩ năng phân tích, cảm thụ tác phẩm văn xuôi giàu chất trữ tình
3 Thái độ:
Giáo dục HS biết rung động, cảm xúc với những kỉ niệm thời học trò và biết trân trọng, ghi nhớ những kỉ niệm ấy
B Phương pháp:
- Đàm thoại, gợi tìm, phân tích, vấn đáp
C Chuẩn bị:
1/ GV: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.
2/ HS: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo SGK.
D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học
1/ Ổn định:
2/Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3/ Bài mới:
Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm của tuổi học trò thường
được lưu giữ bền lâu trong trí nhớ Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trường đầu tiên Tiết học đầu tiên của năm học mới này, cô và các em sẽ tìm hiểu một truyện ngắn rất hay của nhà văn Thanh Tịnh Truyện ngắn " Tôi đi học " Thanh Tịnh đã diễn tả những kỉ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấy
Hoaùt ủoọng cuỷa Thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ Noọi dung
Hoạt động 1 : Tỡm hiểu
chung
Goùi hoùc sinh ủoùc phaàn chuự
thớch giaựo vieõn giụựi thieọu
sụ qua vaứi neựt veà taực giaỷ,
taực phaồm
-Giaựo vieõn hửụựng daón
caựch ủoùc và trỡnh bày vài
ẹoùc chuự thớch ẹoùc vaờn baỷn
I Tỡm hiểu chung :
1 Taực giả : Û- Thanh Tịnh (1911-1988)
quờ ở Huế, dạy học viết bỏo, làm thơ thành cụng ỏ truyện ngắn và thơ
- ễng là nhà văn cú sỏng tỏc
từ trước cỏch mạng thỏng 8
Trang 2nét ngắn gọn về tác giả ?
-Đọc mẫu một đoạn rồi
gọi học sinh đọc tiếp phần
chú thích và chú ý các chú
thích 2,6,7 SGK
- Em hãy nêu xuất xứ của
tác phẩm “Tơi đi học” ?
Hoạt động 2 : Đọc tìm
hiểu văn bản
-Những gì đã gợi lên trong
lòng nhân vật “tôi” kỷ
niệm về buổi tựu trường
đầu tiên?
-Đọc toàn bộ truyện ngắn
em thấy những kỷ niện
này được nhà văn diễn tả
theo trình tự như thế nào?
-Tâm trạng và cảm giác
của nhân vật tôi trong
buổi tựu trường đầu tiên?
-Tâm trạng và cảm giác
ấy được thể hiện qua các
thời điểm nào và biểu
hiện ra sao?
-Em hãy tìm các chi tiết
trong bài diễn tả tâm trạng
và cảm giác đó ?
-Tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ trong buổi tựu trường
Từ hiện tại nhớ
về dĩ vãng -Tâm trạng cảm giác của nhân vật
“tôi” được thể hiện qua ba thời điểm
-Tìm các chi tiết -Tìm các chi tiết diễn tả thái độ, cử chỉ của ông Đốc, thầy giáo, phụ huynh
-Tìm các hình ảnh
so sánh
-Rút ra nét nghệ thuật đặc sắc
ở các thể loại thơ, truyện ; Sáng tác của Thanh Tịnh tốt lên vẻ đẹp đằm thắm tình cảm êm dịu, trong trẻo
2 Xuất xứ tác phẩm:
- “ Tơi đi học” được in trong tập Quê mẹ, xuất bản năm 1941
II Đọc tìm hiểu văn bản
1 Tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật
“Tôi”:
-Con đường, cảnh vật xung quanh rất lạ
-Trang trọng, đứng đắn với bộ quần áo mới quyển vở mới
-Vừa lúng túng vừa muốn thử cẩm vở, bút
-Ngôi trường vừa xinh xắn vừa oai nghiêm
-Hồi hộp Giật mình,
lúng túng khi nghe gọi tên -Sợ khi sắp rời tay mẹ Vừa xa lạ vừa gần gũi với mọi vật
-Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin
đi vào buồi học
=> Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của ngày đầu tiên đi học.
4-Củng cố:
- Nắm vài nét tiêu biểu về tác giả và xuất xứ của tác phẩm
- Khái quát được Tâm trạng cũng như sự bỡ ngỡ thể hiện qua hồi ức về ngày tựu trường
5- Dặn dò:
Về nhà học bài, làm bài tập, chuẩn bị bài ở tiết sau
Trang 3Tuần 1 Ngày soạn : 19/8/2012
TễI ĐI HỌC
Thanh Tịnh
-A Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật
"Tôi" ở buổi tựu trường đầu tiên.
- Thấy được thái độ, cử chỉ yêu thương và trách nhiệm của người lớn đối với thế hệ tương lai.
- Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ của nhà văn Thanh Tịnh.
2 Kĩ năng:
Rèn cho HS kĩ năng đọc diễn cảm, sáng tạo, kĩ năng phân tích, cảm thụ tác phẩm văn xuôi giàu chất trữ tình.
3 Thái độ:
Giáo dục HS biết rung động, cảm xúc với những kỉ niệm thời học trò và biết trân trọng, ghi nhớ những kỉ niệm ấy.
B Phương pháp:
- Đàm thoại, gợi tìm, phân tích, vấn đáp
C Chuẩn bị:
1/ GV: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.
2/ HS: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo SGK.
D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học
1/ Ổn định:
2/Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3/ Bài mới: Dạy tiếp tiết 2 phần II Đọc, hiểu văn bản của đoạn
trớch “Tụi đi học”
Hoaùt ủoọng cuỷa Thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ Noọi dung
-Em coự caỷm nhaọn gỡ veà
thaựi ủoọ, cửỷ chổ cuỷa ngửụứi
lụựn (OÂng ẹoỏc, thaày giaựo
treỷ, phuù huynh) ủoỏi vụựi
caực em beự laàn ủaàu ủi hoùc
?
-Haừy tỡm nhửừng chi tieỏt
-Tỡm caực chi tieỏt -Tỡm caực chi tieỏt dieón taỷ thaựi ủoọ, cửỷ chổ cuỷa oõng ẹoỏc, thaày giaựo, phuù huynh.
-Tỡm caực hỡnh aỷnh
II Đọc, Hiểu văn bản :
2 Thaựi ủoọ cửỷ chổ cuỷa ngửụứi lụựn:
-Phuù huynh: Chuaồn bũ chu ủaựo cho con em, traõn troùng tham dửù leó – hoài hoọp lo laộng
-OÂng ẹoỏc: Tửứ toỏn, bao
Trang 4trong bài cho biết điều
đó?
-Hãy tìm và phân tích
các hình ảnh so sánh
được nhà văn sử dụng
trong truyện ngắn ?
- Qua tác phẩm ta thấy
buổi tựu trường cĩ ý
nghĩa như thế nào?
-Nhận xét về đặc sắc
nghệ thuật của truyện
ngắn này? Sức cuốn hút
của tác phẩm theo em
được tạo nên từ đâu?
-Giáo viên giảng giải,
kết lại và gọi học sinh
đọc ghi nhớ.
-Hướng dẫn học sinh
làm bài tập.
Hoạt động 3 : Tổng Kết
- Học xong truyện ngắn
này, nội dung tư tưởng
của truyện tốt lên từ đâu
?
- Chốt ý, tổng hợp
so sánh
- Trả lời
-Rút ra nét nghệ thuật đặc sắc.
-Đọc ghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ
dung -Thầy giáo trẻ: Vui tính, giàu tình thương yêu
Trách nhiệm tấm lòng
của gia đình, nhà trường đối với thế hệ trẻ.
3 Ý nghĩa :
- Buổi tựu trường đầu tiên
sẽ mãi khơng bao giờ quên trong kí ức của mỗi người cũng như của nhà văn Thanh Tịnh.
4 Nghệ thuật :
-So sánh giàu hình ảnh -Bố cục theo dòng hồi tưởng
-Sự kết hợp giữa kể, miêu tả và bộc lộ cảm xúc.
III Tổng kết :
- (Ghi nhớ SGK)
IV Luyện tập.
4 Củng cố:
- Nhắc lại vài nét chung về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm
“Tôi đi học”
- Nội dung và ý nghĩa của đoạn trích.
5 Dặn dò:
- Về nhà học bài, làm bài tập phần luyện tập.
- Soạn bài mới : Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.
Trang 5Tuần 1 Ngày soạn : 21/8/2012
CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ
A Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ
khái quát của nghĩa từ
2 Kĩ năng:
- Thông qua bài học, rèn luyện tư duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng
3 Thái độ: Giáo dục HS ý thức tự học
B Phương pháp:
- Gợi tìm, thảo luận, trực quan
C Chuẩn bị:
1/ GV: Bảng phụ, soạn giáo án.
2/ HS:Xem trước bài mới.
D Tiến trình tổ chức hoạt động dạv và học:
1 ổn định:
2 Bài cũ:
Ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa, trái nghĩa, hãy lấy một số ví dụ
về 2 loại từ nay
3.Bài mới:
Hoaùt ủoọng cuỷa Thaày Hoaùt ủoọng cuỷa
Hoạt động 1 :
-Giaựo vieõn cho quan saựt sụ
ủoà ụỷ SGK (GV coự theồ veừ
sụ ủoà leõn baỷng) Gụùi
daón hoùc sinh traỷ lụứi caực
caõu hoỷi
-Nghúa cuỷa tửứ ủoọng vaọt
roọng hay heùp hụn nghúa
cuỷa caực tửứ thuự, chim, caự?
Vỡ sao?
-Nghúa cuỷa tửứ chim roọng
hụn hay heùp hụn nghúa cuỷa
tửứ tu huự, saựo?
-Veừ sụ ủoà vaứo vụỷ vaứ quan saựt
-ẹoọng vaọt coự nghúa roọng hụn thuự, chim, caự
-Thuự coự nghúa roọng hụn voi hửụu
I Tửứ ngửừ nghúa roọng, tửứ ngửừ nghúa heùp.
*Sụ ủoà.
ẹoọng vaọt Thuự Chim Cỏ
CaựVoi Tu huự Caự roõ
Hửụu saựo Caự thu
*Nhaọn xeựt:
a) Nghúa cuỷa tửứ ủoọng vaọt roọng hụn nghúa cuỷa thuự,
Trang 6-Nghĩa của từ cá rộng hơn
hay hẹp hơn nghĩa của từ
cá thu, cá rô? Vì sao?
-Nghĩa của các từ thú,
chim, cá rộng hơn nghĩa
của từ nào, đồng thời hẹp
hơn nghĩa của từ nào?
-Giáo viên diễn giải cho
học sinh hiểu Có thể gọi
học sinh tìm thêm một số
ví dụ
-Giáo viên gọi học sinh
đọc ví dụ
-Hướng dẫn học sinh làm
bài tập
Hoạt động 2 : Luyện tập
- Hướng dẫn làm bài tập
SGK
-Chim có nghĩa rộng hơn tu hú, sáo
-Cá có nghĩa rộng hơn cá rô, cá thu
-Thú, chim, cá có nghĩa hẹp hơn động vật
-Tìm ví dụ
-Đọc ghi nhớ
-Làm bài tập
Thảo luận nhĩm
và trình bày
chim, cá
b) Nghĩa của từ thú rộng hơn nghĩa của voi, hươu -Nghĩa của từ chim rộng hơn nghĩa của từ tu hú, sáo
-Nghĩa của từ cá rộng hơn nghĩa của cá rô, cá thu c) Nghĩa của từ thú, chim, cá hẹp hơn nghĩa của từ động vật
2 Ghi nhớ : (SGK T 10)
II Luyện tập.
Bài tập 1 :
- Lập sơ đồ
Y phục : + quần + áo
Bài tập 2 :
a) Chất đốt
b) Nghệ thuật c) Thức ăn d) Nhìn e) Đánh
Bài tập 4 :
a Thuốc lào
b Thủ quỹ
c Bút điện
d Hoa tai
4-Củng cố:
Nhắc lại tính khái quát của từ ngữ
5- Dặn dò:
- Về nhà học bài, làm bài tập 3, 5
Trang 7- Học thuộc ghi nhớ, chuaồn bũ baứi mụựi : Tớnh thống nhất về chủ đề của văn bản
TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
A Mục tiêu:
1/ Kiến thức:
- Nắm được chủ đề của văn bản
- Nắm được tính thống nhất về chủ đề của văn bản trên hai phương diện nội dung và hình thức
2/ Kĩ năng:
- Kĩ năng vận dụng kiến thức vào việc xây dựng các văn bản nói, viết đảm bảo tính thống nhất về chủ đề
3 Thái độ:
- H S có ý thức xác định chủ đề và có tính nhất quán khi xác định chủ đề của văn bản
B Phương pháp:
- Gợi tìm, thảo luận, giải quyết vấn đề
C Chuẩn bị:
1/ GV: Soạn giáo án.
2/ HS: Học bài cũ và xem trước bài mới.
D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:
1/ OÅn định:
2/ Bài Cũ:
3/ Bài mới:
Hoaùt ủoọng cuỷa Thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ Noọi dung
Hoạt động 1 : Chuỷ ủeà
cuỷa vaờn baỷn:
-Giaựo vieõn cho hoùc sinh
xem laùi vaờn baỷn “Toõi ủi
hoùc” ủaừ phaõn tớch Sau ủoự
hoỷi hoùc sinh:
.Taực giaỷ nhụự laùi nhửừng kyỷ
nieọn saõu saộc naứo trong
thụứi thụ aỏu cuỷa mỡnh?
.Sửù hoài tửụỷng aỏy gụùi leõn
Xem laùivaờn baỷn Toõi ẹi Hoùc
Tỡm chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn Toõi ẹi Hoùc Tỡm caực chi tieỏt theồ
I Chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn:
*Vaờn baỷn “Toõi ủi hoùc”
- Chuỷ ủeà: “Toõi ủi hoùc”
dieón taỷ taõm traùng hoài hoọp, caỷm giaực bụừ ngụừ cuỷa nhaõn vaọt Toõi trong buoồi tửùa trửụứng ủaàu tieõn
Trang 8những ấn tượng gì trong
lòng tác giả?
Nội dung trả lời các câu
hỏi trên chính là chủ đề
của văn bản Tôi Đi học
Hãy phát biểu chủ đề của
văn bản đó
Từ đó hãy cho biết chủ đề
của văn bản là gì?
Hoạt động 2 : Tính thống
nhất về chủ đề của văn
bản:
Căn cứ vào đâu em biết
văn bản Tôi đi học nói lên
kỉ niệm của tác giả? Về
buổi tựa trường đầu tiên?
Văn bản Tôi Đi Học tập
trung hồi tưởng tâm trạng
hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ
của nhân vật Tôi trong
buổi tựa trường đầu tiên,
hãy tìm những từ ngữ
chứng tỏ tâm trạng đó in
sâu trong lòng nhân vật
“Tôi”…
Tìm những từ ngữ nêu bật
cảm giác mới lạ xen lẫn
bỡ ngỡ của nhân vật Tôi
khi cùng mẹ đến trường
Từ việc phân tích trên haỹ
cho biết thế nào là tính
thống nhất về chủ đề văn
bản? Làm thế nào để đảm
bảo tính thống nhất đó?
Giáo viên diễn giảng, rút
ra ghi nhớ
Hướng dẫn học sinh làm
hiện chủ đề văn bản
Nêu khái niệm chủ đề của văn bản
Căn cứ vào nhan đề, các đề mục, các phần
Tìm từ ngữ chứng tỏ tâm trạng đó in sâu vào lòng nhân vật Tôi
Rút ra tính thống nhất về chủ đề văn bản
->Chủ đề là đối tượng
và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt
II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản: -Nhan đề văn bản “Tôi
đi học” cho phép dự đoán văn bản nói về chuyện Tôi đi học
-Đó là những kĩ niệm
về buổi đầu tiên đi học của Tôi nên đại từ “tôi” các từ ngữ biểu thị ý nghĩa đi học được lặp đi lặp lại nhiều lần
-Đặc biệt văn bản đã
tập trung hồi tưởng lại tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật Tôi trong buổi tựa trường đầu tiên
* Ghi nhớ: Sgk
III- Luyện Tập:
Trang 9bài tập
4-Củng cố:
Nhắc lại chủ đề và tính thống nhất về chủ đề của văn bản
5- Dặn dò:
Về nhà học bài, làm bài tập, chuẩn bị bài mới : Trong lịng mẹ
Trang 10Tuần 2 Ngày soạn : 26/8/2012
Trong lòng mẹ
(Trớch : Những ngày thơ ấu - Nguyên Hồng)
A Mục tiêu:
1 Kiến thức:
Giúp HS:
- Hiểu được tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của nhân vật bé
Hồng, cảm nhận được tình thương mãnh liệt của chú đối với mẹ
- Bước đầu hiểu được văn hồi kí và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút
Nguyên Hồng: Đậm chất trữ tình lời văn chân thành, truyền cảm
2 Kĩ năng:
Rèn cho HS kĩ năng đọc diễn cảm, phân tích đặc điểm nhân vật
3 Thái độ:
Giáo dục HS đồng cảm với nỗi đau tinh thần, tình yêu thương mẹ mãnh liệt của
bé Hồng
B.Phương pháp:
- Đàm thoại, gợi tìm, giải quyết vấn đề, vấn đáp
C Chuẩn bị:
1/ GV: Soạn giáo án.
2/ HS: Học bài cũ, trả lời câu hỏi bài mới SGK.
D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:
1 OÅn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Hóy nờu nội dung và nghệ thuật của của tỏc phẩm “Tụi đi học”?
3 Bài mới:
Ở nước ta Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có một thời thơ ấu
thật cay đắng, khốn khổ, những kĩ niệm ấy đã được nhà văn viết lại trong tập
hồi kí " Những ngày thơ ấu " kĩ niệm về người mẹ đáng thương qua cuộc trò
chuyện với bà Cô và qua cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những chương
truyện cảm động nhất
Hoaùt ủoọng cuỷa Thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ Noọi dung
Hoạt động 1 : Tỡm hiểu
chung.
- Goùi hoùc sinh ủoùc phaàn
chuự thớch, giaựo vieõn giụựi
thieọu sụ qua vaứi neựt veà taực
giaỷ, taực phaồm
- Giaựo vieõn hửụựng daón
caựch ủoùc cho hoùc sinh,
ẹoùc chuự thớch ẹoùc vaờn baỷn
I Tỡm hiểu chung :
1 Taực giaỷ :
- Nguyờn Hồng ( 1918-1982)
Là một trong những nhà văn lớn của VHVN hiện đại
- Là nhà văn của những
Trang 11sau đó đọc mẫu một đoạn
- Tác phẩm thuộc thể loại
nào?
- Hồi kí tự truyện: ghi lại,
kể lại những câu chuyện
của chính mình, nhân vật
chính trong truyện xưng
“Tơi”- là tác giả- người kể
chuyện và bộc lộ cảm xúc
Hoạt động 2 : Đọc tìm
hiểu văn bản
- Giáo viên gọi học sinh
đọc văn bản
- GV giải thích các chú
thích SGK
- Văn bản sử dụng phương
thức biểu đạt nào?
- Em nào cĩ thể chia bố
cục của VB? Nội dung của
từng phần là gì?
- Theo dõi phần chữ nhỏ,
em thấy cảnh ngộ của bé
Hồng cĩ gì đặc biệt? Em
cảm nhận như thế nào về
cảnh ngộ ấy ?
Trả lời
học sinh đọc văn bản
HS chú ý
HS trả lời
HS chia bố cục
HS chú ý, trả lời
người lao động nghèo khổ, nhà văn của phụ nữ nhi đồng
2 Tác phẩm:
- Tập hồi kí tự truyện
“ Những ngày thơ ấu” ( 1938-1940) viết về tuổi thơ cay đắng của tác giả
- Tác phẩm gồm 9 chương
- Văn bản “Trong lịng mẹ” là chương 4
II Đọc tìm hiểu văn bản
1 Đọc, tìm hiểu chú thích :
a Đọc :
b Tìm hiểu chú thích :
2 Kết cấu, bố cục :
- PTBĐ : Kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm
- Bố cục : 2 phần
+ Cuộc trị chuyện giữa
bé Hồng và ngươi cơ + Cuộc trị chuyện giữa
bé Hồng và mẹ
3 Tìm hiểu Văn bản :
1 Cảnh ngộ của bé Hồng:
+ Mồ cơi cha, xa mẹ + Sống nhờ cơ ruột - bị ghẻ lạnh - khao khát tình yêu thương
=> Thương tâm
4-Củng cố:
- Nắm vài nết về tác giả, tác phẩm, bố cục của tác phẩm để tìm hiểu nội dung tac phẩm
5- Dặn dò:
Về nhà học bài, làm bài tập, chuẩn bị bài cho tiết tiếp theo