Giáo án Vật lý 7 - Học kì I - Tiết 8: Gương cầu lõm

 Cho HS làm một số đề luyện tập trắc nghiệm trong sách tham khảo D.Hướng dẫn tự học - Giới thiệu bộ đề ôn luyện trắc nghiệm phần dao động điều hòa -Chuẩn bị bài mới: Năng lượng trong da[r]

Trang 1

Chương II - dao động Cơ

Tiết 10 - 11 dao động điều hoà

A Mục tiêu Ngày soạn: 12/9

 Kiến thức

toán và vẽ đồ thị biến đổi theo thời gian của li độ, vận tốc và gia tốc trong dao động điều hoà (DĐĐH) Hiểu rõ khái niệm chu kỳ và tần số của dao động điều hoà Biết biểu diễn dao động điều hoà bằng vectơ quay Biết viết điều kiện ban đầu tuỳ theo cách kích thích dao động và từ điều kiện ban đầu suy ra biên độ

A và pha ban đầu 

 Kỹ năng

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

con lắc dây, con lắc lò xo thẳng đứng, con lắc lò xo nằm ngang có đệm không khí, đồng hồ bấm giây để

đo chu kỳ dao động con lắc dây Nếu có thiết bị đo chu kỳ dao động của con lắc lò xo nằm ngang có đệm không khí bằng đồng hồ hiện số thì có thể thay việc đo chu kỳ con lắc dây bằng việc đo chu kỳ con lắc lò

xo nằm ngang Những điều cần '* ý trong SGV Phiếu học tập

2 Học sinh:

Ôn lại các kiến thức về đạo hàm, cách tính đạo hàm, ý nghĩa vật lí của đạo hàm; trong chuyển động thẳng, vận tốc của chất điểm bằng đạo hàm toạ độ của chất điểm theo thời gian, còn gia tốc bằng đạo hàm

3 ứng dụng CNTT: GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh động về dao động của vật.

C Tổ chức các hoạt động dạy học

Hoạt động 1:

Nội dung (Nội dung sách giáo khoa) (Hoạt động của thầy và trò)

1.Dao động

- Dao động

- Dao động tuần hoàn

- Chu kỳ

- Tần số

dao động trong con lắc lò xo

- Làm thí nghiệm

- Cho HS quan sát TN, nhận xét chuyển động của vật ? Rút ra khái niệm dao động ? dao động tuần hoàn ?

- Chu kỳ ? tần số ? đơn vị đo ?

- Giáo viên nêu yêu cầu rồi cho các nhóm thảo luận

dao động trong con lắc lò xo ?

- Đại diện nhóm lên trình bày: Các 4*[ thiết lập

con lắc lò xo ?

x = Acos(t+)

-Dao động điều hòa

- Cho HS biết nếu nghiệm là x = Acos(t+) thì

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C1

- Nêu khái niệm DĐĐH ?

- GV yêu cầu HS đọc SGK Nêu ý nghĩa từng đại

Trang 2

5.Đồ thị li độ của DĐĐH

Vẽ đồ thị ?

Hoạt động 4: Chu kỳ, tần số, vận tốc, gia tốc của dao động điều hoà.

6 Chu kỳ và tần số của dao động điều hoà

7 Vận tốc trong dao động điều hoà

v = x’ = - Asin(t+) = Acos(t++/2)

8 Gia tốc trong dao động điều hoà

a =v’ =- A2cos(t+) =- 2x=A2cos(t+ +)

- Nhắc lại khái niệm chu kỳ của dao động tuần hoàn?

- Xác định chu kỳ của dao động điều hoà ?

- Xác định tần số của dao động điều hoà ?

về pha của x và v ?

về pha của a và v ? của a và x ?

Hoạt động 5: Biểu diễn dao động điều hoà bằng vectơ quay.

9 Biểu diễn dao động điều hoà bằng vectơ quay - Tìm cách biểu diễn? HD sử dụng SGK

- Nêu các 4*[ thực hiện ?

- Cho HS quan sát hình ảnh động

Hoạt động 6: Điều kiện ban đầu: sự kích thích dao động.

A và  có thay đổi !*8 không ? A và  phụ thuộc vào yếu tố nào ? (cách kích thích dao động)

- Thảo luận nhóm Cho ví dụ minh họa: Tìm A và

 từ điều kiện ban đầu?

- Bài vừa học: Các câu hỏi trang 34 sgk Phiếu học tập

Các bài tập trong SGK trang 34, 35

- Bài sắp học: Tiết bài tập Chuẩn bị thêm các BT trong SBT phần dao động điều hòa

Hoạt động 8: Nhận xét và đánh giá kết quả học tập của HS Nhận xét và rút kinh nghiệm tiết học

Phiếu học tập Tiết 12 BàI tậP

* Kiến thức : Nắm các kiến thức về dao động điều hòa

* Kỹ năng:

B Chuẩn bị: Các BT tự luận và trắc nghiệm

C.Hướng dẫn HS giải các BT sau:

Bài 4 ( 35 SGK)

1 = A1 cosωt và x2 = A2 sin ωt ?

- Vẽ véc tơ tổng ?

Bài 5 ( 35 SGK)

a)- Xác định A, ω, t, f ?

b)- pha của dao động là gì?

- Thế t = 0,25 s vào biểu thức pha của dao động để xác định ?

c) Nêu cách vẽ?

Trang 3

 Cho HS làm một số đề luyện tập trắc nghiệm trong sách tham khảo

D.Hướng dẫn tự học

- Giới thiệu bộ đề ôn luyện trắc nghiệm phần dao động điều hòa

-Chuẩn bị bài mới: con lắc đơn con lắc vật lý

E Nhận xét và đánh giá kết quả học tập của HS Nhận xét và rút kinh nghiệm tiết học

Phiếu học tập tiết 13

TIếT 13 con lắc đơn Con lắc vật lí

những công thức về con lắc Củng cố kiến thức về dao động điều hoà đã học trong bài ,*[ và lặp lại bài này

 Kỹ năng

bài tập về dao động điều hoà

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Một con lắc đơn, một con lắc vật lí cho học sinh quan sát trên lớp Những điều '* ý

trong SGV Phiếu học tập

2 Học sinh: Các kiến thức về dao động điều hoà đã học

3 ứng dụng CNTT: GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về con lắc vật lí, con lắc đơn.

C Tổ chức các hoạt động dạy học :

Hoạt động 1

tốc và gia tốc, nêu mối quan hệ giữa x, v và a ?

Hoạt động 2 : Bài mới Phần 1: Con lắc đơn

- Đọc SGK tìm hiểu về con lắc đơn

- Trình bày về con lắc đơn

-Cho các nhóm thảo luận:

Lực tác dụng vào vật ?

2s = 0?

dao động của con lắc đơn với góc lệch nhỏ ?

- Tần số góc và chu kỳ của con lắc đơn ?

Hoạt động 3 : Phần 2: Con lắc vật lí Hệ dao động

4 Con lắc vật lí

5 Hệ dao động

Quan sát con lắc vật lý và chuyển động của nó.

- Đọc SGK tìm hiểu về con lắc vật lý

- Trình bày về con lắc vật lý

-Cho các nhóm đọc SGK và thảo luận để rút ra các khái niệm: hệ dao động, dao động tự do, dao động riêng ?

Trang 4

- Bài vừa học: Câu hỏi và bài tập trang 40, 41 SGK

- Các BT con lắc đơn và con lắc vật lý trong SBT

Tiết 14 BàI tậP

A Mục tiêu Ngày soạn: 16/9

* Kiến thức : Nắm các kiến thức về con lắc đơn và con lắc vật lý

Bài 4 ( 40 SGK)

- Viết biểu thức chu lỳ của con lắc đơn ?

- Suy ra chiều dài của dây treo ?l

Bài 5 ( 40 SGK)

- Viết biểu thức chu kỳ của con lắc vật lý ?

- Suy ra mômen quán tính ?

D.Hướng dẫn tự học

- Giới thiệu bộ đề ôn luyện trắc nghiệm phần dao động điều hòa

Phiếu học tập tiết 15 TIếT 15 năng lượng trong dao động điều hoà

- Biết cách tính toán và tìm ra biểu thức của động năng, thế năng và cơ năng của con lắc lò xo

- Củng cố kiến thức về bảo toàn cơ năng của một vật chuyển động #*[ tác dụng của lực thế

 Kỹ năng

- Vẽ đồ thị thế năng, động năng của vật dao động điều hoà

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Đồ thi thế năng, động năng của vật dao động điều hoà.Đọc những điều '* ý trong SGV

2 Học sinh: Ôn lại khái niệm động năng, thế năng, lực thế, sự bảo toàn của vật #*[ tác dụng của lực thế.

3 ứng dụng CNTT: một số hình ảnh biến đổi giữa thế năng và động năng trong dao động điều hoà

Hoạt động 1 : ổn định tổ chức Kiểm tra bài cũ: Nhắc lại biểu thức động năng và thế năng ở lớp 10 ? Hoạt động 2: Bài mới: Phần 1: Cơ năng của vật dao động điều hoà.

Trang 5

1 Sự bảo toàn cơ năng - Các nhóm đọc SGK và thảo luận

-Nêu kết luận ?

Hoạt động 3 ( phút): Phần 2: Biểu thức động năng, thế năng và cơ năng.

2 Biểu thức của thế năng

3 Biểu thức của động năng

4 Biểu thức của cơ năng

- HD HS xây dựng biểu thức thế năng ?

- Vẽ đồ thị ?

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C1 ?

- HD HS xây dựng biểu thức động năng ?

- Vẽ đồ thị ?

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C2 ?

- HD HS xây dựng biểu thức cơ năng ?

- Thảo luận nhóm

- Rút ra kết luận ?

- Bài vừa học: Câu hỏi và bài tập trang 43 SGK

-

TIếT 16 bài tập về dao động điều hoà

A Mục tiêu

Ngày soạn: 9/9

- Củng cố các kiến thức đã học: dao động điều hoà, con lắc đơn, con lắc lò xo, con lắc vật lý, năng

 Kỹ năng

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Các bài tập trong SGK và SBT.

Phiếu học tập:

a) Tính độ dài con lắc

b) Tìm chu kỳ của con lắc ở cùng vị trí ấy và nhiệt độ 250C, biết hệ số nở dài của dây treo con lắc là

 = 1,2.10-5.độ-1

c) Đem đồng hồ quả lắc (dùng con lắc đếm giây trên) chạy đúng ở 00C Khi ở nhiệt độ là 250C thì

đồng hồ chạy nhanh, hay chạy chậm Mỗi ngày nhanh chậm bao nhiêu?

Gợi ý: a) l = 0,994m; b) T’  2,003 s; c) chậm 129s = 2min9s.

2 Học sinh: Ôn lại dao động điều hoà, con lắc đơn, con lắc lò xo, con lắc lò xo, con lắc vật lý, năng

Trang 6

C Hướng dẫn HS giải các BT

_* ý: * Khi nào vật dao động điều hoà? Tìm biểu thức hợp lực sao cho có dạng F = - kx, với k là biểu

, nghiệm x =   + 2k Chú ý t không âm Vật chuyển

- gọi HS lên bảng làm BT theo gợi ý từng 4*[ bằng hệ thống câu hỏi của GV

- Cho HS viết các công thức,biến đổi công thức, tính ra kết quả

D.Hướng dẫn tự học

-Chuẩn bị bài mới: Dao động tắt dần và dao động duy trì

TIếT 17 dao động tắt dần và dao động duy trì

- Hiểu !*8 nguyên nhân làm tắt dần dao động là do ma sát nhớt tạo nên lực cản đối với vật dao động

Ma sát nhỏ dẫn đến dao động tắt dần chậm Ma sát lớn dần dẫn đến tắt dần nhanh và dần đến không dao

động

- Biết !*8 nguyên tắc làm cho dao động có ma sát !*8 duy trì

 Kỹ năng

- Giải thích nguyên nhân tắt dần của dao động

- Giải thích cách làm dao động duy trì, phân biệt dao động duy trì và dao động tự do

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Hình vẽ 10.2 trong SGK - Những điều '* ý trong SGV Phiếu học tập

2 Học sinh:

3 ứng dụng CNTT: có thể chuẩn bị một số hình ảnh về dao động tắt dần, đồ thị dao động.

Hoạt động 1 : ổn định lóp Kiểm tra bài cũ: Nhắc lại đặc điểm của dao động tự do Nếu vật đang dao

động điều hòa , chịu tác dụng của lực cản thì sẽ thế nào ? lúc đó phải làm sao để duy trì dao động của vật ?

Hoạt động 2 : Dao động tắt dần

1 Quan sát dao động tắt dần

2 Đồ thị dao động tắt dần

3 Lập luận về dao động tắt dần

- Làm thí nghiệm

- HS quan sát các thí nghiệm, rút ra nhận xét ?

- Giới thiệu đồ thị hình 10.2 sgk

- Thảo luận nhóm Đọc SGK Nguyên nhân ? kết luận ?

Trang 7

4.Dao động tắt dần chậm - Đọc SGK.; Thảo luận

Hoạt động 3: Dao động duy trì, ứng dụng.

5 Dao động duy trì

6 ứng dụng của sự tắt dần dao động : Cái giảm

rung

- Dao động duy trì: đồng hồ quả lắc hoạt động thế nào ?

- HD đọc SGK tìm hiểu ứng dụng ?

- Thảo luận nhóm : Cái giảm rung ?

- Bài vừa học: Câu hỏi và bài tập trang 51 SGK Các BT về dao động tắt dần ,dao động duy trì trong SBT;

Phiếu học tập

Phiếu học tập tiết 17 Phiếu học tập tiết 18 TIếT18 dao động cưỡng bức cộng hưởng

 Kỹ năng

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

2 Học sinh: Ôn lại các loại dao động đã học

3 ứng dụng CNTT:

Hoạt động 1 : ổn định lớp Kiểm tra bài cũ: trả lời về dao động tắt dần, dao động duy trì.

- Đọc SGK, Thảo luận nhóm ; tìm hiểu dao động

- Nêu khái niệm? Mô tả dao động? Đồ thị ? đặc

điểm ? Trả lời câu hỏi C1 ?

- Đọc SGK Thảo luận nhóm

- Kết luận ?

Trang 8

duy trì trì ?

- Đọc SGK phân biệt hai loại dao động

-

Phiếu học tập

- Bài sắp học: Tổng hợp dao động

TIếT 19 Tổng hợp dao động

 Kiến thức :

Biết rằng có thể thay thế việc cộng hai dạng sin x1 và x2 cùng tần số góc bằng việc cộng hai véc tơ quay

ở thời điểm t = 0 Nếu x1  , x2  thì x1 + x2  +

1

Ar

2

Ar

1

Ar

2

Ar

1

Ar

2

Ar

Hiểu !*8 tầm quan trọng của độ lệch pha khi tổng hợp hai dao động

 Kỹ năng

Biểu diễn vectơ quay thay cho dao động điều hoà, tổng hợp hai dao động điều hoà cùng tần số bằng vectơ quay Tìm biên độ và pha ban đầu của dao động tổng hợp thành thạo

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

trong SGV Phiếu học tập

2 Học sinh: Cách biểu diễn dao động điều hoà bằng vectơ quay.Độ lệch pha hai dao động điều hoà.

3 ứng dụng CNTT:

GV có thể chuẩn bị một số hình ảnh về tổng hợp dao động điều hoà

Hoạt động 1 : ổn định lớp Kiểm tra bài cũ: Cách biểu diễn dao động điều hoà bằng vectơ quay ?

Hoạt động 2 :

1 Vấn đề tổng hợp dao động

2.Tổng của hai hàm dạng sin cùng tần số góc

Tổng hợp 2 dao động điều hoà cùng tần số là 1

dao động điều hoà cùng tần số đó

vectơ và vectơ tổng

- Các nhóm thảo luận và cử đại diện trình bày

3 Biên độ và pha ban đầu của dao động tổng hợp

Biên độ: A A A2 A1A2cos( 2 1)

2 2 1 2





2 2 1 1















cos A cos A

sin A sin A tg

- Các nhóm thảo luận cách xác định biên độ và pha ban đầu của dao động tổng hợp ?

Trang 9

x = x1 + x2 = Acos(t + )

A phụ thuộc vào A1, A2 và (2 – 1)

) A A ( A

A

A1 2   1 2

Nhận xét ?

A có những giá trị ? phụ thuộc vào ?

- Bài vừa học: Câu hỏi và bài tập trang 60 SGK Các BT tổng hợp dao động trong SBT; Phiếu học tập

- Bài sắp học: Bài tập

Phiếu học tập tiết 19 Tiết 20 BàI tậP

 Kiến thức :

hợp dao động

 Kỹ năng

Bài 2 ( 56 SGK)

- Khi nào thì xe bị rung mạnh nhất ?

Chu kỳ của ngoại lực tuần hoàn ?

- Xác định v ?

Bài ( 60 SGK)

- Chọn gốc thời gian thế nào để pha ban đầu của dao động 1 bằng 0 ?

- Xác định biên độ và pha ban đầu của các dao động 1 & 2?

- Vẽ giản đồ véc tơ quay ?

Trang 10

- Xác định biên độ và pha ban đầu của dao động tổng hợp ?

-Cho HS làm một số đề luyện tập trắc nghiệm trong sách tham khảo

D.Hướng dẫn tự học

-Chuẩn bị bài mới: Thực hành

TIếT 21 – 22 Thực hành: xác định chu kỳ dao động của con lắc đơn

hoặc con lắc lò xo hoặc gia tốc trọng trường

*[ đo độ dài và đồng hồ đo thời gian Làm quen với phòng thí nghiệm ảo và đặc biệt là dùng dao động

ký ảo để vẽ đồ thị của dao động cơ học (phi điện)

 Kỹ năng

thời tiếp tục rèn luyện kỹ năng thao tác thí nghiệm

B Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

+ Về dụng cụ:

xứng Một cuộn chỉ Một đồng hồ bấm giây (hoặc đồng hồ đeo tay có kim giây) Một *[ đo độ dài có chia mm Hai quả nặng 50g, 20g có móc treo Giấy kẻ ô milimét để vẽ đồ thị

milimét để vẽ đồ thị

cầu học sinh ôn tập các kiến thức sau: Khái niệm về con lắc đơn, con lắc lò xo, điều kiện dao động nhỏ

dao động của con lắc đơn và con lắc lò xo thẳng đứng Những điều '* ý trong SGV Phiếu học tập

2 Học sinh: Ôn tập các kiến thức: Các công thức về dao động của con lắc đơn và con lắc lò xo

l

g





m

k



T  











2 f 2 T

k

m

T 2

g

l

T 2

đối với dao động của con lắc đơn và con lắc lò xo thẳng đứng

3 ứng dụng CNTT: Chuẩn bị các thí nghiệm ảo

Phiếu học tập:

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	171,05 KB