Hs: Đọc văn bản và chuẩn bị trước nội dung trả lời các câu hỏi ở sgk, viết đoạn văn về một kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình; sưu tầm các bài hát chủ đề mẹ v[r]
Trang 1Ngày soạn:20/8/2011
Ngày dạy:22/8/2011
Tiết 1: cổng trường mở ra
( Lý Lan)
A- Mục tiêu cần đạt:
I Chuẩn:
1.Kiến thức Giúp HS:
- Sơ giản về tác giả ét – Môn đô đơ A mi xi
- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị , có lí và có tình của người cha khi con mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư
2 Kĩ năng.
- Đọc hiểu văn bản dưới hình thức một bức thư
- Phân tích môt số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha( tác giả bức thư) và người
mẹ được nhắc đến trong bức thư
3 Thái độ.
- Giáo dục lòng kính yêu cha mẹ , đạo làm con phải biết lễ phép và tuyệt đối không được xúc phạm cha mẹ
II Nâng cao, mở rộng
B Phương pháp:
- Đọc - đàm thoại - bình giảng- thảo luận
C- Chuẩn bị:
Gv: Dự kiến dạy học tích hợp trong bài học này, tham khảo các tài liệu về cách dạy học văn bản nhật dụng
Hs: Đọc văn bản và chuẩn bị trước nội dung trả lời các câu hỏi ở sgk, viết đoạn văn về một kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình; sưu tầm các bài hát chủ đề mẹ và mái trường thân thương
D Tiến trình
I- Ôn định lớp: Nắm sĩ số
II-kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
III Bài mới:
1- Giới thiệu bài:
Có một bài hát rất nhiều người thuộc hát về tình thương mến trong ngày đầu đưa ta đến trường Đó là bài hát nào, hãy hát Trong bài hát đó có hình ảnh người mẹ hiền yêu thương con và mái trường thân thương Trong nhiều văn bản cũng xuất hiện hình ảnh này Văn bản Cổng trường
mở ra là một áng văn như thế
2- Triển khai bài:
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
Hoạt động1
- Theo em, cần đọc văn bản này
bằng giọng điệu nào?
-> Nhỏ nhẹ, tha thiết, chậm rãi
- Xem phần chú thích, cho biết
từ Hán việt nào xuất hiện? Giải
nghĩa từ đó?
-> Can đảm : Có tinh thần mạnh
mẽ, không sợ khó, khổ.
-Nhân vật chính trong văn bản là
ai: Vì sao em biết ?
-> Người mẹ, vì biểu hiện tâm tư
người mẹ
- Vậy Cổng trường mở ra thuộc kiểu
văn bản nào
- Tâm tư của người mẹ được biểu
hiện ntn? Hãy chia bố cục?
Hoạt động 2
-Theo dõi phần đầu văn bản, cho
biết: Người mẹ nghĩ đến con trong
thời điểm nào?
- Thời điểm đó gợi cảm xúc gì trong
tình cảm hai mẹ con?
- Những chi tiết nào diễn tả cảm xúc
vui sướng của con và nỗi vui mừng,
hi vọng của mẹ?
+ Niềm vui háo hức giấc ngủ dễ
dàng như uống một ly sữa gương
mặt thanh thoát, đôi môi hé mở
+ Hôm nay mẹ không tập trung
được, mẹ tin đứa con của mẹ
- Theo em vì sao người mẹ trằn trọc
không ngủ được? Trong đêm không
ngủ, mẹ đã làm gì?
-> Mừng vì con đã lớn
Hy vọng những điều tốt đẹp sẽ đến
với con thương yêu, luôn nghĩ về
I Tỡm hiểu chung.
1 Đọc và tìm hiểu chú thích
* Đọc : Nhỏ nhẹ, tha thiết, chậm rãi.
* Chú thích
- Can đảm
2- Cấu trúc văn bản
- Nhân vật chính: Người mẹ
- Kiểu văn biểu cảm
3 Bố cục.
- 2 phần : + Từ đầu ->Thế giới mà mẹ vừa bước vào
+ Còn lại
II Tỡm hiểu văn bản:
1- Nỗi lòng người mẹ
- Thời điểm: đêm trước ngày con vào lớp 1
- Cảm xúc: hồi hộp, vui sướng, hi vọng
Con: Thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư >< mẹ: thao thức, suy nghĩ
Trang 3Thức canh cho giấc ngủ con ngon
lành
- Em cảm nhận như thế nào về tình
mẫu tử thể hiện trong các chi tiết
đó?
-> Một lòng vì con, lấy giấc ngủ của
con làm niềm vui cho mẹ
Gv: Đó là đức hy sinh - một vẻ đẹp
giản dị mà lớn lao của tình mẫu tử
trong cách sống của người mẹ Vịêt
Nam
- Trong đêm không ngủ, tâm trí mẹ
đã sống lại kỉ niệm quá khứ nào?
-> Nhớ ngày bà ngoại dắt mẹ vào
lớp 1 Nhớ tâm trạng hồi hộp trước
cổng trường
- Khi nhớ những kỷ niệm ấy lòng mẹ
“Rạo rực những xao xuyến” hãy
nhận xét về cách dùng từ trong lời
văn trên?
- Nêu tác dụng của cách dùng từ đó?
- Trong đêm không ngủ, mẹ đã chăm
sóc giấc ngủ cho con, mẹ đã nhớ tới
những kỉ niệm xưa Tất cả điều đó
cho em hình dung về một người mẹ
như thế nào
Gv: Sẵn sàng hy sinh vì sự tiến bộ
của con: Tin tưởng ở tương lai con
cái.
Theo dõi phần cuối văn bản, cho
biết: Trong đêm không ngủ mẹ đã
nghĩ về điều gì?
- Em nhận thấy ở nước ta ngày khai
trường có diễn ra “như là ngày lễ của
toàn xã hội không?” Hãy miêu tả
quang cảnh đó ở trường em?
(Học sinh miêu tả ngắn)
- Đoạn văn cuối xuất hiện thành ngữ
- Yêu con, một lòng vì con
- Nhớ kỉ niệm xưa: (bà ngoại và mái trường) bâng khuâng rạo rực, xao xuyến -> từ láy gợi tả cảm xúc vừa vui vừa nhớ thương bà ngoại và mái trường
=> Thương yêu người thân, biết ơn trường học
2- Cảm nghĩ của mẹ:
- Nghĩ về ngày hội khai trường
- Nghĩ về vai trò của giáo dục đối với trẻ em
Trang 4“sai một li đi một dặm” Em hiểu
thành ngữ này có ý nghĩa gì khi gắn
với sự nghiệp giáo dục ?
-> Gv: khẳng định tầm quan trọng
của giáo dục Không được phép sai
lầm trong giáo dục vì giáo dục quyết
định tương lai của đất nước
* Thảo luận nhóm: Người mẹ nói
“Bước qua cánh cổng trường là một
thế giới kì diệu sẽ mở ra” Bảy năm
bước qua cảnh cổng trưởng, bây giờ
em hiểu thế giơí kì diệu đó là gì? Nó
có ý nghĩa như thế nào?
-> Nhà trường mang lại cho em tri
thức, tình cảm, tư tưởng, đạo lí, tình
bạn, tình thầy trò => khẳng định
vài trò to lớn của giáo dục nhà
trường đối với con người
- Theo dõi văn bản có phải vì mẹ
đang nói trực tiếp với con không?
Theo em, người mẹ đang tâm sự với
ai? Cách viết này có tác dụng gì?
-> Người mẹ không trực tiếp nói với
con hoặc với ai cả Người mẹ nhìn
con ngủ, tâm sự với con nhưng thực
ra đang nói với chính mình, tự ôn lại
kỉ niệm của riêng mình Cách viết
này làm nổi bật được tâm trạng,
khắc hoạ được tâm tư tình cảm
những điều sâu thẳm khó nói bằng
những lời trực tiếp
Hoạt động 3
- Đoạn thâu tóm nội dung văn bản
CTMR là đoạn văn nào?
* Thảo luận nhóm: Đó là tình yêu và
lòng tin của mẹ Theo em, mẹ đã
dành tình yêu là lòng tin ấy cho ai ?
-> Cho con, cho nhà trường và cho
xã hội tốt đẹp
- Văn bản có ý nghĩa như thế nào?
- Không được phép sai lầm trong giáo dục
=> Giáo dục có vai trò cực kì quan trọng trong đời sống mỗi người
III-ý nghĩa văn bản:
Bài ca về tình mẫu tử
Trang 5(H/s đọc ghi nhớ sgk)
Hoạt đông 4
1- Hãy đọc đoạn văn (đã chuẩn bị)
về kỉ niệm sâu sắc nhất trong ngày
vào lớp một của em
2- Em còn biết những bài hát (bài
thơ) nào về tình mẫu tử và mái
trường thân yêu, hãy hát đọc lên cho
cả lớp nghe ? (2 nhóm)
(Gọi hs đọc phần đọc thêm ở sgk)
Bài ca hi vọng về con cái và mái trường
Ghi nhớ: (sgk)
IV- Luyện tập
E Tổng kết- rút kinh nghiệm:
+ Củng cố:
- Người mẹ trong bài ngời sáng qua những chi tiết hình ảnh nào ?
- Lời khuyên của bố có tác dụng gì đối với con ?
- Em rút ra được bài học gì cho bản thân ?
+ Hướng dẫn học ở nhà
-Nắm được nội dung chính của bài
-Làm các bài tập còn lại
- Sưu tầm những bài ca dao , bài thơ nói về tình cảm gia đình
-Soạn bài Cuộc chia tay của những con búp bê Theo hệ thống câu hỏi sgk
+ Đánh giá chung về buổi học.
+ Rút kinh nghiệm.
Trang 6Ngày soạn: 22/9/2011
Ngày dạy:24/9/2011
Tiết 2: Mẹ tôi
(ét - môn - đô đơ A- mi - xi)
A- Mục tiêu cần đạt:
I Chuẩn:
1.Kiến thức Giúp HS:
- Sơ giản về tác giả ét -Môn đô đơ A mi xi
- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị , có lí và có tình của người cha khi con mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư
2 Kĩ năng.
- Đọc hiểu văn bản dưới hình thức một bức thư
- Phân tích môt số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha( tác giả bức thư) và người
mẹ được nhắc đến trong bức thư
3 Thái độ.
- Giáo dục lòng kính yêu cha mẹ , đạo làm con phải biết lễ phép và tuyệt đối không được xúc phạm cha mẹ
II Nâng cao, mở rộng
B-Phương pháp:Vấn đáp-Nêu vấn đề-phân tích tổng hợp.
C Chuẩn bị
Gv: Soạn bài, sưu tầm những câu chuyện, ca dao tục ngữ nói về tình cảm mẹ con
H/s: Trả lời các câu hỏi theo hướng dẫn, sưu tầm ca dao, dân ca
D-Tiến trình
I-Ôn định lớp:Nắm sĩ số.
II-kiểm tra bài cũ
Văn bản"Cổng trường mở ra" đã cho em hiểu bài học sâu sắc nhất là gì?
III Bài mới
1- Giới thiệu bài: Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức
lớn lao, thiêng liêng và cao cả Nhưng không phải khi nào ta cũng ý thức hết được điều đó Chỉ
đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả Văn bản “Mẹ tôi” sẽ cho ta một bài học như thế
2- Triển khai bài:
Hoạt động1
(Gọi hs đọc chú thích ở sgk)
- Hãy cho biết một vài nét về tác giả và
I Tỡm hiểu chung
1 Giới thiệu tác giả và tỏc phẩm:
- ét - môn - đô đơ A- mi - xi (1846 - 1908), Nhà
Trang 7tác phẩm?
(Gv đọc mẫu)
- Em có nhận xét gì về cách đọc văn bản
này?
(Giúp học sinh hiểu một số từ khó)
- Văn bản “Mẹ tôi” đề cập đến nội dung
gì?
-> Qua thái độ, tình cảm, suy nghĩ của
người bố trước những lỗi lầm của con để
bộc lộ hình tượng người mẹ cao cả, lớn
lao
- Tác giả sử dụng ngôi kể thứ mấy? (Thứ
nhất.)
Hoạt động2
- Qua thư em thấy Enricô đã vi phạm lỗi
gì? Thể hiện qua chi tiết nào?
- Thái độ của người bố đối với Enricô
ntn? Thể hiện bằng những lời lẽ nào trong
bức thư?
- Theo em, điều đó có phù hợp với tình
cách một người cha không? Vì sao?
-> Gv: Đứa con là niềm hy vọng, tương
lai, là cuộc sống của cha mẹ, cha mẹ hết
lòng vì con Nhưng khi đứa con làm trái
lại điều đó làm cho cha mẹ ắt cũng lấy
làm buồn bã, đau xót, tức giận => thái độ
của bố Enricô là hợp lẽ
( Đọc : Trước mắt cô giáo cứu sống con)
.- Nhận xét cách viết câu ở đoạn văn đó?
Có tác dụng gì?
-> Câu cảm thán, nghi vấn, tăng giá trị
biểu cảm, cảm xúc đau xót, giận dữ của
bố
Gv: Để hiểu thêm kỹ năng văn biểu cảm
là gì, trong những bài học sau các em sẽ
văn Italia
- Rút từ tập truyện thiếu nhi “Những tấm lòng cao cả” (1086)
2 Đọc và tìm hiểu chú thích
* Đọc:
Chậm, trầm lắng, xúc cảm
* Chú thích:
- Lễ độ - Lương tâm - Hối hận
- Vong ân bội nghĩa
II- Tìm hiểu văn bản:
1- Thái độ, tình cảm, suy nghĩ của bố Enricô:
- Thiếu lễ độ với mẹ
- Như một nhát dao đâm vào tim bố => - Không nén
được tức giận, thà không có con, đừng hôn bố
-> Buồn bã, đau đớn, tức giận
Trang 8- Những từ ngữ nào được sử dụng nhiều
lần trong đoạn văn tiếp? Hãy chỉ ra và
nêu tác dụng của việc sử dụng từ đó?
-> Nhấn mạnh điều muốn nói
- Bộc lộ thái độ gì của ngừơi cha?
- Qua lời người bố, em thấy được vai trò
của người mẹ Enricô trong cuộc sống gia
đình ntn?
- Tình cảm của mẹ đối với Enricô biểu
hiện qua những chi tiết nào?Em nhận xét
gì về mẹ Enricô?
- Theo em, tình cảm cha mẹ đối với con
cái là tình cảm gì? Hãy chọn một số câu
cao dao, dân ca thể hiện tình cảm đó?
“Bên ướt mẹ nằm ”
“Công cha ”
* BT trắc nghiệm: Điều gì khiến Enricô
xúc động khi đọc thư bố, chọn câu đúng
+ Vì bố gợi lại kỷ niệm giữa mẹ và Enricô
.+ Vì Enricô sợ bố
+ Vì thái độ kiên quyết, nghiêm khắc của
bố
+ Vì Enricô thấy xấu hổ
- Từ thái độ đó em thấy tình cảm của bố
đối với Enricô ntn?
-> Từ điểm nhìn xuất phát của người bố ta
thấy được thái độ quý trọng của bố đối
với mẹ Từ đó Enricô hiểu một cách sâu
sắc tình thương, đức hy sinh của mẹ thật
rộng lớn vô cùng Đó chính là tình cảm
yêu con chân tình, sâu sắc của người cha
- Tại sao người bố không nói trực tiếp với
Enricô mà lại viết thư?
-> Cách biểu hiện tình cảm sâu sắc, tế
nhị, kín đáo, nhiều khi không trực tiếp nói
ra được, vừa không làm mất lòng người
Hãy nghĩ Thái độ Con sẽ kiên quyết Con hãy nghiêm khắc Con phải chân tình, khoan dung của bố trước lỗi lầm của con
- Thiếu mẹ: trở thành đứa trẻ tội nghiệp, yếu đuối
+ Thức suốt đêm + Hi sinh tính mạng để cứu con + Yêu thương, hết lòng vì con
=> Tình cảm thiêng liêng, cao cả yêu con chân tình, sâu sắc
Trang 9mắc lỗi.
Gv: Đây chính là bài học sâu sắc về cách
ứng xử trong gia đình, nhà trường và xã
hội
?Tìm trong văn bản những lơì khuyên sâu
sắc của cha?
-HS tìm chi tiết trả lời
?Qua những lời khuyên đó cha muốn cảnh
tỉnh điều gì?
?Em hiểu như thế nào về “t/c thiêng
liêng”trong lời nhắn nhủ của cha?
?Em hiểu ntn về nỗi “xấu hổ và nhuc nhã”
trong lời khuyên của cha?
Hoạt động 3
* Thảo luận nhóm: Văn bản là một bức
thư của người bố gửi cho con, nhưng tại
sao tác giả lại lấy nhan đề là “Mẹ tôi”?
(Hình như nội dung và nhan đề không phù
hợp)?
HS- Tên đề: do tác giả đặt ra
- Nhân vật mẹ là tiêu điểm mà các nhân
vật chi tiết đều hướng tới để làm sáng tỏ
- Qua bức thư, tác giả muốn gửi đến cho
người đọc thông điệp gì?
- Nghệ thuật chủ yếu được sử dụng qua
văn bản đó là gì?
-> Giọng văn tự sự, biểu cảm, bộc lộ cảm
xúc mạnh mẽ, sử dụng đa dạng các kiểu
cõu
Hoc sinh đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động4
1- Chọn một đoạn trong thư có nội dung
thể hiện vài trò lớn lao của người mẹ đối
với con và đọc thuộc
2- Kể lại một sự việc em lỡ gây ra khiến
bố mẹ buồn phiền Nêu cảm nghĩ của em?
2.Những lời nhắn nhủ của cha.
-Đứa con hư sẽ không xứng đáng với tình yêu của mẹ
-Tình thương cha mẹ là thiêng liêng hơn cả
-Làm việc xấu tư thấy xấu hổ,hổ thẹn.-Rất đáng xấu
hổ cho kẻ nào tra đạp lên tình yêu thương cha mẹ
- Bị người khác coi thường lên án
III.ý nghĩa văn bản.
1Nội dung
- Qua bức thư thể hiện tình cảm thái độ quý trọng người mẹ của bố ca ngợi cao cả hi sinh thầm lặng của mẹ dành cho con
-Tình yêu cha mẹ dành cho con và con dành cho cha
mẹ là thiêng liêng hơn cả
2.Nghệ thuật
-Hình thức viết thư ,người viết có cơ hội bộc lộ trực tiếp cảm xúc
-Giọng văn tự sự ,biểu cảm,cam xúc mạnh mẽ,sử dụng đa dạng các kiểu câu
Ghi nhớ: (.sgk)
IV- Luyện tập
E.Tổng kết- Rút kinh nghiệm
Trang 10+ Củng cố
- Người mẹ trong bài ngời sáng qua những chi tiết hình ảnh nào ?
- Lời khuyên của bố có tác dụng gì đối với con ?
- Em rút ra được bài học gì cho bản thân ?
+ Hướng dẫn học ở nhà
-Nắm được nội dung chính của bài
-Làm các bài tập còn lại.
- Sưu tầm những bài ca dao , bài thơ nói về tình cảm gia đình
-Chuẩn bị bài “ Từ ghép” tiết sau học.
+ Đánh giá chung về buổi học:……… + Rút kinh nghiệm:………
Ngày soạn:22/8/2011
Ngày dạy:24/8/2011
Tiết 3: Từ ghép
A- Mục tiêu cần đạt
I Chuẩn:
1 Kiến thức
- Nắm được cấu tạo của hai loại từ ghộp: Từ ghộp chớnh phụ và từ ghộp đẳng lập
- Hiểu được đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ , từ ghép đẳng lập
2 Kĩ năng
- Nhận diện các loại từ ghép - Mở rộng hệ thống hoá vốn từ
- sử dụng từ : từ ghép chính phụ trong khi diễn đạt cái cụ thể ,sử dụng từ ghép đẳng lập khi cần diễn đạt cái khái quát
3 Thái độ Giáo dục HS có ý thức sử dụng đúnng từ ngữ tiếng việt
II Nâng cao, mở rộng:
B Phương pháp : Vấn đáp- quy nạp
C Chuẩn bị
Gv: Soạn bài nghiên cứu thêm tài liệu liên quan, bảng phụ
H/s: Ôn lại kiến thức lớp 6, xem trước bài " Từ ghộp"
D Tiến trỡnh bài dạy.
I-ổn định lớp:Nắm sĩ số
II Bài cũ:
Kiểm tra kiến thức cũ: Khái niệm về từ ghép đã học ở lớp 6, ví dụ?
III-Bài mới
1- Giới thiệu bài: Chương trình lớp 6 các em đã học khái niệm về từ ghép Vậy từ ghép có cấu
tạo như thế nào, nghĩa của nó ra sao ta sẽ tìm hiểu ở bài hôm nay