Giúp con người có ý thức chủ động để nhìn nhận, sử dụng thời gian công việc, sức lao động vào những thời ñieåm khaùc nhau trong naêm - Giải thích câu tục ngữ số 2?. * Ngày nào đêm trước [r]
Trang 1Ngaứy soaùn : Baứi 18
I Muùc tieõu baứi hoùc : Giuựp hoùc sinh
- Hieồu theỏ naứo laứ tuùc ngửừ Hieồu noọi dung yự nghúa vaứa moọt soỏ hỡnh thửực ngheọ thuaọt cuỷa nhửừng caõu tuùc ngửừ trong baứi hoùc
- Thuoọc loứng nhửừng caõu tuùc ngửừ trong vaờn baỷn
II Caực bửụực leõn lụựp :
1 OÅn ủũnh lụựp :
2 Kieồm tra baứi cuừ :
- Kieồm tra vieọc soaùn baứi cuỷa hoùc sinh
- Taọp, saựch giaựo khoa
3 Baứi mụựi : - Giụựi thieọu : ễÛ hoùc kyứ I chuựng ta ủaừ tỡm hieồu ca dao vụựi caực noọi dung cuỷa noự
Trong hoùc kyứ II naứy chuựng ta laùi tieỏp tuùc tỡm hieồu veà tuùc ngửừ cuừng laứ moọt theồ vaờn hoùc daõn gian Neỏu nhử ca dao thieõn veà dieón taỷ ủụứi soỏng taõm hoàn, tử tửụỷng, tỡnh caỷm cuỷa nhaõn daõn thỡ tuùc ngửừ laùi ủuực keỏt nhửừng kinh nghieọm cuỷa nhaõn daõn veà moùi maởt Hoõm nay caực em seừ ủửụùc cung caỏp kieỏn thửực veà tuùc ngửừ vaứ noõùi dung veà thieõn nhieõn lao ủoọng vaứ saỷn xuaỏt
Hoaùt ủoọng cuỷa thaày Hoaùt ủoọng cuỷa troứ kieỏn thửực Noọi dung
ẹoùc kyừ caực caõu tuùc
ngửừ vaứ chuự thớch ủeồ hieồu vaờn baỷn vaứ
nhửừng tửứ ngửừ khoự
- Giaựo vieõn ủoùc maóu roài hửụựng daón
hoùc sinh ủoùc
- Tuùc ngửừ laứ gỡ ?
Hoaùt ủoọng 2 : Tỡm hieồu vaờn baỷn.
- Coự theồ chia 8 caõu tuùc ngửừ trong baứi
laứm maỏy nhoựm Moói nhoựm goàm
nhửừng caõu naứo?
* 8 caõu tuùc ngửừ trong baứi chia laứm 2
nhoựm Moói nhoựm goàm 4 caõu
Tửứ caõu 1 ủeỏn 4 : Nhửừng caõu tuùc
ngửừ veà thieõn nhieõn
Tửứ caõu 5 ủeỏn 8 : Nhửừng caõu tuùc
ngửừ veà lao ủoọng saỷn xuaỏt
* Caõu 1 : Nghúa cuỷa caõu tuùc ngửừ naứy
- Hs ủoùc
- Hs traỷ lụứi
* Hoùc sinh thaỷo luaọn 4 caõu tuùc ngửừ ủaàu tieõn : Theo
yeõu caàu cuỷa caõu 3 trong ủoùc – hieồu vaờn baỷn
- Hs traỷ lụứi
I Tỡm hieồu vaờn baỷn
1 Theỏ naứo laứ tuùc ngửừ?
* Chuự thớch : Sgk
2 Tỡm hieồu noọi dung
vaứ hỡnh thửực caực caõu tuùc ngửừ
a Tỡm hieồu noọi dung caõu
1 :
Tiết 73-74
oạt động 1:
Trang 2là gì?
( Tháng năm đêm ngắn ngày dài,
tháng mười đêm dài ngày ngắn)
- Có thể vận dụng kinh nghiệm của
câu tục ngữ này vào chuyện tính toán,
xắp xếp công việc hoặc vào việc giữ
gìn sức khỏe cho mỗi người vào mùa
hè và mùa đông
- Giá trị kinh nghiệm của câu tục ngữ?
(Giúp con người có ý thức chủ động
để nhìn nhận, sử dụng thời gian công
việc, sức lao động vào những thời
điểm khác nhau trong năm)
- Giải thích câu tục ngữ số 2?
* Ngày nào đêm trước có nhiều sao,
hôm nay sẽ nắng trời ít sao Sẽ mưa
* Trời nhiều sao thì ít mây, do đó sẽ
nắng và ngược lại
* Câu tục ngữ này giúp con người có
ý thức biết nhìn sao để dự đoán thời
tiết, sắp xếp công việc
Câu 3 :
- Giải thích : Ráng mỡ gà?
- Khi trên trời xuất hiện ráng có màu
sắc vàng mỡ gà tức là sắp có bão
Đây là một trong rất nhiều kinh
nghiệm dự đoán bão
- Biết dự đoán bão thì sẽ có ý thức
chủ động giữ gìn nhà cửa hoa màu
Câu 4 :
Ở nước ta mùa lũ thuờng xảy ra
vào tháng 7 âm lịch Từ kinh nghiệm
quan sát nhân dân tổng kết quy luật :
kiến bò nhiều vào tháng 7, thường là
bò lên cao, là điềm báo sắp có lụt
Kiến là loại côn trùng rất nhạy cảm
với khí hậu, thời tiết nhờ cơ thể có
những tế bào cảm biến chuyên biệt
Vì thế khi trời chuẩn bị có mưa to kéo
dài hay lũ lụt, kiến sẽ từ trong tổ kéo
ra hàng đàn để tránh mưa, lụt và để
lợi dụng đất mềm sau mưa làm những
tổ mới
Nạn lụt thường xuyên xảy ra ở
nước ta vì vậy nhân dân có ý thức dự
đoán lũ lụt để chủ động phòng chống
Câu 5 :
+ Đất nước coi như vàng, quý như
- Hs trả lời: Giúp con người chủ động để nhìn nhận, sử dụng thời gian công việc, sức lao động vào những thời điểm khác nhau trong năm
- Hs trả lời
- Hs giải thích
* Đại diện từng tổ lên trình bày theo thứ tự Giáo viên chốt lại
* Chia làm 4 tổ, thảo luận 4 câu còn lại
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối
* Kinh nghiệm để nhận biết thời gian
Câu 2 : Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa
Kinh nghiệm để nhận biết về thời tiết (nắng, mưa)
Câu 3 : Ráng mỡ gà, xó nhà thì giữ
Kinh ngiệm để nhận biết thời tiết khi sắp có bão
Câu 4 : Tháng 7 kiến bò chỉ lo lại lụt
Kinh nghiệm để nhận biết thời tiết
Câu 5 : Tấc đất tấc vàng,
Giá trị của đất đai
Trang 3+ Người ta có thể sử dụng câu tục
ngữ này trong trường hợp nào?
- Phê phán hiện tượng lãng phí
đất
- Đề cao giá trị của đất
Câu 6 : - Giải thích nghĩa?
- Câu tục ngữ này nói lên điều gì?
(thứ tự các nghề, các công việc đem
lại lợi ích kinh tế )
- Cơ sở khẳng định thứ tự trên
Từ giá trị kinh tế của các vùng …
Tuy nhiên không phải nơi nào cũng
đúng mà phải tùy từng vùng
- Câu tục ngữ này giúp chúng ta điều
gì? (khai thác tốt điều kiện, hoàn cảnh
để tạo ra của cải, vật chất)
Câu 7 : Gọi học sinh đọc câu 7
- Câu tục ngữ trên khẳng định thứ tự
quan trọng của các yếu tố đối với
nghề trồng lúa nước của nhân dân ta
- Các em hãy tìm những câu tục ngữ
khác có nội dung liên quan?
- Kinh nghiệm của câu tục ngữ được
vận dụng vào việc gì?
Câu 8 : Gọi học sinh đọc câu 8
Câu tục ngữ này nhằm khẳng định
tầm quan trọng của thời vụ, của đất
đai đã được khai phá, chăm bón đối
với nghề trồng trọt
* Học sinh thảo luận câu hỏi 4 Sgk
- Hãy cho biết đặc điểm về hình thức
của các câu tực ngữ ?
- Hình thức ngắn gọn
- Cách lập luận chặt chẽ, giàu hình
ảnh
- Vần
- Các vế thường đối xứng nhau về
hình thức và nội dung
( Đối vế, đối ngữ, đối từ, nhịp hình
thức)
- Hs giải thích nghĩa
- Hs đọc
- Hs đọc
Câu 6 : Nhất canh trĩ, nhị canh viên, tam canh điền
Thứ tự về nguồn lợi kinh tế của các ngành nghề
Câu 7 : Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống
Thứ tự tầm quan trọng của nước, phân bón, sự cần mẫn và giống má
b Đặc điểm về hình thức các câu tục ngữ :
- Ngắn gọn
- Lập luận chặt chẽ giàu hình ảnh
- Vần lưng
- Các vế thường đối xứng nhau về nội dung lẫn hình thức
* Ghi nhớ : Sgk
II Luyện tập
- Cử đại diện 4 tổ lên thi với nhau về các câu tục ngữ mà các em đã sưu tầm ở nhà
4 Củng cố : Đọc lại ghi nhớ
5 Dặn dò : Về nhà sưu tầm các câu ca dao, dân ca, tục ngữ được lưu truyền ở địa phương