-HS đọc câu hỏi 1 SGK -HS quan saùt baøi thô , xaùc ñònh yeáu tố tự sự và miêu tả trong baøi thô -Trình baøy , nhaän xeùt -Laéng nghe, tieáp thu -Ruùt ra keát luaän , trình baøy -Laéng n[r]
Trang 1Tuần : 11 Văn bản :
Tiết :41 –VH
(Mao ốc vị thu phong sở phá ca) – Đỗ Phủ (712-770)
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS :
-Cảm nhận được tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả của nhà thơ Đỗ Phủ -Bước đầu thấy được vị trí và ý nghĩa của những yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình.
-Bước đầu thấy được đặc điểm của bút pháp Đỗ Phủ qua những dòng thơ trữ tình.
Trọng tâm:
Ki ến thức :
Giá : ánh chân ! con #$
- Giá nhân %&" : ' hồi bão cao và sâu + ! , nhà
! - #$ nghèo /0, )1 &
- Vai trị và ý 5! ! 67 miêu và trong - tình ; %< %'8 bút pháp ! nhà trong bài
K ĩ năng :
-
- Rèn D 6 /E ? %>' , phân tích bài qua ) B 7 2
B CHUẨN BỊ :
1.Thầy :
Tranh phóng to từ SGK trang 133
2.Trò :
Thực hiện như dặn dò tiết 40
C KIỂM TRA :
1 Sĩ số
2.Bài cũ :
a Đọc thuộc lòng bài thơ.
b Cho biết bày thơ đã thể hiện điều gì ?
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung lưu bảng
HOẠT ĐỘNG 1 : GIỚI THIÊU
Trang 2BÀI
Nếu như Lí Bạch … lãng mạn, tự
do, hào phóng thì Đỗ Phủ lại
chính là một nhà thơ hiện thực
lớn nhất trong lịch sử thơ ca cổ
điển Trung Quốc Thơ ông được
mệnh danh là thi sử (sử bằng
thơ) Cuộc đời long đong, khốn
khổ, chết vì nghèo, bệnh, Đỗ Phủ
đã để lại cho đời gần 1500 bài thơ
trầm uất, đau buồn, nuốt tiếng
khóc nhưng lại sáng ngời lên tinh
thần nhân ái bao la Bài ca nhà
tranh bị gió thu phá là một bài
thơ như thế
HOẠT ĐỘNG 2: GV hướng dẫn
HS một số điểm chung
* Bước 1: Hướng dẫn HS đọc
-GV hướng dẫn đọc và cho 2 HS
đọc diễn cảm bài thơ:
+ 3 khổ đầu: Đọc giọng buồn
bã, bất lực, cay đắng
+Khổ cuối: Giọng tươi sáng,
phấn chấn
-GV nhận xét cách đọc cuả HS
* Bước 2 : Tìm hiểu về tác giả và
hoàn cảnh sáng tác.
-Hỏi : Đọc chú thích, nói lại ngắn
gọn về cuộc đời, sự nghiệp văn
thơ của tác giả?
-GV nhận xét phần trình bày của
HS
-GV Nói thêm về hoàn cảnh sáng
tác bài thơ
-Hỏi : Bài thơ được viết theo thể
thơ nào? Nói những hiểu biết của
em về thể thơ đó?
*Bước 3 : Hướng dẫn HS tìm
hiểu bố cục
-Đặt vấn đề: Có 2 cách khác
-HS chú ý lắng nghe
-HS chú ý lắng nghe , đọc văn bản theo hướng dẫn
-Lắng nghe
-HS dựa vào chú thích (*), tóm tắt về cuộc đời, sự nghiệp của nhà thơ và nêu hoàn cảnh sáng tác
-HS nhận diện thể thơ
I GIỚI THIỆU
1 Tác giả:
-Là nhà thơ nổi tiếng đời Đường của Trung Quốc -Quê: Hà Nam
-Suốt đời sống trong cảnh đau khổ, bệnh tật
2 Tác phẩm:
-Bài thơ được sáng tác sau khi căn nhà tranh bị gió thu phá
-Viết theo hình thức cổ thể
3 Bố cục bài thơ
-Gồm 4 phần
Trang 3nhau về cách chia đoạn bài thơ:
Cách 1:
1) 3 khổ thơ đầu: Nỗi khổ nghèo
và lời thơ than vì nhà tranh bị gió
thu phá nát
+ Khổ 1: Kể, tả gió thu thổi bay
mái…
+ Khổ 2:Kể việc trẻ con ăn cắp
tranh…
+ Khổ 3: Nỗi khổ trong đêm mưa
2) Khổ cuối: Ước mơ cao cả của
nhà thơ
Cách 2:
Chia 4 đoạn: Mỗi khổ 1 đoạn
nội dung như trên
-Hỏi : Em đồng ý với cách chia
nào? Vì sao?
-Nói thêm:
+ Bài thơ có 3 đoạn 5 câu ( lẻ)
+ Hầu hết các câu dài hơn 7 chữ
+ 3 câu cuối dài, sử dụng vần
bằng
+ Vừa trữ tình vừa tự sự
-GV giảng , chốt : Nhà thơ không
công thức, khuôn khổ gò bó.Tất
cả đều do nhu cầu diễn đạt quyết
định.
HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn HS
phân tích bài thơ.
* Phương thức biểu đạt
- GV treo bảng phụ:
+ Yêu cầu HS quan sát và kẻ lại
bảng vào vở
+ Lên bảng đánh dấu X vào ô
hợp lí( dựa vào bố cục)
+ GV quan sát, nhận xét
-Dẫn: 3 khổ thơ đầu đã tạo ra
một cái nền chung vững chắc cho
ước mơ cao cả, tư tưởng nhân đạo
sâu sắc ở khổ cuối như thế nào ?
-HS suy nghĩ , xác định bố cục
-Trình bày
-Giải thích
-HS lắng nghe
-HS lắng nghe tiếp thu kiến thức
-HS quan sát và kẻ lại bảng vào vở -HS lên bảng trình bày
-Lắng nghe
-HS lắng nghe
-Nhà thơ không bị công thức, khuôn khổ gò bó
II PHÂN TÍCH
1 Phương thức biểu đạt:
-Phần 1: Miêu tả+ tự sự -Phần 2: Tự sự + biểu cảm
- Phần 3: Miêu tả + biểu cảm
-Phần 4: Biểu cảm trực tiếp
Trang 4-Cho HS đọc khổ đầu (giọng
chậm rãi, buồn bã)
-Hỏi :Trong khổ thơ này, nhà thơ
kể hay tả? Em hình dung cảnh
nhà tác giả sau trận gió mạnh như
thế nào ?
Kết luận: Gió thu mạnh dữ dội
phút chốc cuốn bốc bay tung cả
mái nhà mới dựng.
-Cho HS đọc lại khổ 2
-Hỏi : Đã khổ vì nhà tốc mái, nhà
thơ còn khổ vì lí do gì nữa?
-Nhận xét phần trình bày của HS
-Hỏi : Ta có nên trách chúng
không? Vì sao?
-Hỏi : Trong khổ thơ, nhà thơ đã
kết hợp các loại phương thức biểu
đạt nào ?
-Hỏi : Cảm xúc của em khi đọc
đến 2 câu: “ Môi khô… lòng ấm
ức” như thế nào ?
-Nhận xét phần trình bày của HS
=> GV Chốt:
+ Lũ trẻ xóm nam nghịch ngợm”
thừa gió bẻ măng” cướp tranh
mang đi.
+ Nên chăng bọn trẻ xóm Nam
nghèo, nghịch Khi cảnh đói
nghèo, trẻ thất học tràn lan phổ
biến khắp nước Trung Hoa đầy li
loạn.
+Kể xen nỗi giận dữ, đắng cay,
bất lực cho nhân tình thế thái.(
cuộc sống cùng cực làm thay đổi
tính cách trẻ con)
-Cho HS đọc khổ 3 ( giọng bi
thương, ai oán).
-Hỏi : Trong khổ thơ này, tác giả
đã kết hợp các phương thức biểu
đạt nào?
-HS đọc khổ đầu
-Phân tích giải thích
-HS lắng nghe
-HS đọc khổ 2
-Phân tích , trình bày
-Suy nghĩ , trả lời
-Phân tích , trình bày
-HS nêu cảm xuác của bản thân
-Lắng nghe
-HS chú ý lắng nghe tiếp thu kiến thức
-HS chú ý lắng nghe
-HS đọc lại khổ thơ 3
-Suy nghĩ , xác
2 Những nỗi khổ của
nhà thơ.
-Sự mất mát về của cải; nổi đau về nhân tình thế thái ; nổi đau về thời thế -Những nỗi khổ được miêu tả đặc sắc : Có những nét phát họa khái quát, chi tiết cụ thể, sinh động
-> Các nỗi khổ dồn dập đến nhà thơ
Trang 5-Nhận xét phần trình bày của HS
-Hỏi : Nỗi khổ của nhà thơ ở đây
lại tăng lên mấy phần? Vì sao?
-Nhận xét phần trình bày của HS
-Hỏi : Em hiểu cơn loạn là như
thế nào ?
-Hỏi : Cách kể và tả ở khổ thơ
này có gì giống và khác với 2 khổ
thơ trên? Dụng ý nghệ thuật của
tác giả có đạt được không?
-Nhận xét phần trình bày của HS
=>Kết luận: Tả, kể, biểu cảm,
câu hỏi tu từ.
- Nỗi khổ được nhân lên gấp bội
vì không chỉ nỗi khổ về vật chất:
ướt, lạnh, con quấy phá, mệt đói,
buồn rầu… mà còn nỗi đau thời
thế: lo lắng vì loạn lạc (nỗi đau
chung của các nhà nho)
* Chuyển: Nội dung ý nghĩa và
nghệ thuật của phần cuối lá linh
hồn, là điểm sáng của bài thơ
-Đọc khổ cuối (giọng hân hoan,
phấn khởi).
-Hỏi : Giả sử không có khổ thơ
cuối thì ý nghĩa của bài thơ sẽ
như thế nào ?
-Hỏi : Khổ cuối nói lên điều gì?
Nâng giá trị bài thơ như thế nào ?
Cách thể hiện có gì khác đoạn 1 ?
-Nhận xét phần trình bày của HS
-Hỏi : Ước mơ của Đỗ Phủ có
người cho rằng thật viển vông!
Em có tán thành ý kiến đó
không?
-Hỏi : Lời than ở hai câu cuối có
phải chỉ là sự buông xuôi, chán
nãn không ? Trái lại nó chứng tỏ
điều gì?
định trình bày -Lắng nghe -Phân tích , giải thích
-Lắng nghe -Nêu suy nghĩ của bản thân
-HS suy nghĩ, so sánh và nêu nhận xét
-Suy luận , trình bày
-HS chú ý lắng nghe tiếp thu kiến thức
-HS lắng nghe
-HS đọc lại khổ thơ
3 và nêu nhận xét
-Phân tích , trình bày
-So sánh , nêu nhận xét
-HS lắng nghe
-HS suy nghĩ, trả lời các câu hỏi
-Suy luận , trình bày
3 Ước mơ của nhà thơ.
-Chứa chan lòng vị tha và tinh thần nhân đạo -Tuy mang màu sắc ảo tưởng song vẫn rất đẹp, bắt nguồn từ cuộc sống -Từ nỗi khổ của bản thân đến những người nghèo khổ hơn mình
-“ Riêng liều ta nát”: tinh thần xả thân của nhà thơ
Trang 6-Nhận xét phần trình bày của HS
=> Kết luận: Tác giả quên việc
nhà nghĩ đến mọi người, ước mong
mọi người vui sướng Đáng trọng
ở chỗ ước mơ ấy mang tinh thần vị
tha đến mức xả thân vì người
khác.
- Tuy mang màu sắc ảo tưởng
nhưng rất đẹp và bắt nguồn từ cơ
sở: Vì nhà bị phá nên mong có
muôn ngàn gian.
- Tinh thần xả thân cao quý Cụm
từ : Riêng lều ta nát còn quay lại
chủ đề tạo tính chặt chẽ.
-Hỏi : Người đời thường ca ngợi
Đỗ Phủ là Thi Thánh Vị thánh
làm thơ hay là làm thơ siêu việt,
khác thường như thần thánh, hay
là ông có tấm lòng như một vị
thánh nhân Ý kiêán của em?
-Nhận xét phần trình bày của HS
=>Chốt: Ông có tấm lòng của 1 vị
thánh Những ước mơ đầy lòng
nhân ái của ông đến nay nó trở
thành 1 phần hiện thực Vì thế,
ông còn là 1 nhà tiên tri.
HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn HS
thực hiện phần ghi nhớ
*Hỏi : Bài thơ đã kết hợp những
phương thức nào để thể hiện nỗi
khổ của bản thân khi căn nhà bị
gió phá nát ?
* Hỏi : Điều đáng quy là nhà thơ
đã bộc lộ khát vọng cao cả gì ?
=> GV chốt như ghi nhớ
-GV gọi HS đọc ghi nhớ
-HS lắng nghe
-HS chú ý lắng nghe tiếp thu kiến thức
-HS chú ý lắng nghe tiếp thu kiến thức
-Học sinh nêu ý kiến của bản thân
-HS chú ý lắng nghe tiếp thu kiến thức
-HS phân tích , rút
ra kết luận, trả lời cá nhân
-Suy luận , trình bày
-Lắng nghe -HS đọc ghi nhớ
III TỔNG KẾT
(Ghi nhớ SGK trang 134)
Kết hợp nhiều phương thức biểu đạt, Đỗ phủ đã thể hiện một cách sinh động nổi khổ của bản thân vì căn nhà tranh bị gió thu phá nát Điều đáng quý hơn là, vượt lên trên bất hạnh cá nhân, nhà thơ đã bộc lộ khát vọng cao cả : ước sao có được ngôi nhà vững chắc hàng vạn gian để che chở co tất cả mọi người nghèo trong
Trang 7thiên hạ
E DẶN DÒ :
1 Bài cũ
-Về nhà học thuộc lòng bài thơ , nắm cho được ý chính của bài
-Học bài , nắm cho được nội dung phần phần tích và phần tổng kết
2 Bài mới
a Soạn bài tiết liền kề : “ Từ đồng âm”
-Đọc trước bài thơ ở nhà
-Đọc và trả lời các câu hỏi đề mục SGK trang 35
-Đọc các chú thích SGK trước ở nhà
-Đọc và định hướng trả lời các câu hỏi đọc – hiểu văn bản SGK
3 Trả bài : Thông qua
* Lưu ý :
Tiết sau kiểm tra 1 tiết –VH học bài theo phần dặn dò tiết 40
Trang 8Tuần : 11
Tiết :42 –VH
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS :
-Nắm lại nội dung, ý nghĩa các văn bản đã học (NV 7, tập 1)
-Tự đánh gia khả năng hiểu bài của mình
-Rèn luyện HS cách làm bài theo phương pháp mới
B CHUẨN BỊ :
1.Thầy :
Đề kiểm tra đã được duyệt và phôtô sẵn
2.Trò :
Thực hiện như dặn dò tiết 41
C KIỂM TRA :
1.Sĩ số :
2.Bài cũ :Ki'm tra các lo&i vG ghi chép thu c phân môn v?n h>c
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG :
HOẠT ĐỘNG 1: GV NÊU MỘT SỐ QUI TẮC KHI KIỂM TRA
-Không xem tài liệu ;
-Không quay cốp;
-Không nói chuyện hay làm việc riêng ;
-Hạn chế bôi xóa;
-Không sử dụng viết xóa
HOẠT ĐỘNG 2: HƯỚNG DẪN HS CÁCH LÀM BÀI
-Đọc kĩ nội dung ,yêu cầu trước khi làm bài
-Làm câu dễ trước ,câu khó sau
-Khi cần chọn câu khác thì đánh dấu chéo vào câu đã chọn trước đó và
chọn lại câu khác
HOẠT ĐỘNG 3: GV NÊU CẤU TẠO ĐỀ
Đề có hai phần :
-Trắc nghiệm
-Tự luận
HO ẠT ĐỘNG 4:PHÁT ĐỀ
-GV phát đề cho HS ; HS nhận đề
-GV quan sát , nhắc nhở HS làm bài ; HS suy nghĩ làm bài
HOẠT ĐỘNG 5 : THU BÀI KIỂM TRA
Trang 9-Gần hết giờ GV yêu cầu HS đọc lại bài làm , phát hiện lỗi sai và chữa lỗi ;
HS lắng nghe và thực hiện
-Đến khi hết giờ , GV yêu cầu HS nộp bài ra đầu bàn , GV thu bài ; HS lắng nghe và thực hiện
-GV kiểm tra số bài HS nộp với số HS có mặt tại lớp
-GV nhắc nhở lớp HS có nghĩ học liên hệ GVBM xin kiểm tra lại ( nếu có )
E.DẶN DÒ
a.Bài cũ : Để tự đánh giá kết quả làm bài của mình các em xem lại nội dung
để kiểm tra
b.Baì mới :
a Soạn bài tiết liền kề : “ Từ đồng âm”
-Đọc trước bài thơ ở nhà
-Đọc và trả lời các câu hỏi đề mục SGK
-Đọc các chú thích SGK trước ở nhà
-Đọc và định hướng trả lời các câu hỏi đọc – hiểu văn bản SGK
c Trả bài: Từ trái nghĩa.
Trang 10Tuần : 11
Tiết : 43 –TV
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS : -Hiểu được thế nào là từ đồng âm -Biết cách xác định nghĩa của từ đồng âm -Có thái độ cẩn trọng, tránh gây nhằm lẫn hoặc khó hiểu do hiện tượng đồng âm -Cĩ ý th Chú ý : HS Trọng tâm: Ki ến thức : - Khái 8 I %J âm - 2 K BL I %J âm K ĩ năng : -
5!
- < câu phân ) I %J âm
- MN )7 #O - )P I %J âm
B CHUẨN BỊ :
1.Thầy :
Bảng phụ chép VD từ SGK /135
2.Trò :
Thực hiện như dặn dò tiết 42
C KIỂM TRA :
1 Sĩ số
2.Bài cũ :
Thế nào là từ trái nghĩa? Cho VD và nêu tác dụng chính của từ trái nghĩa?
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG :
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung lưu bảng
HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu bài
Từ đồng nghĩa là những từ có
nghĩa giống nhau hoặc gần giống
nhau Songcó 1 loại từ…. >Ghi tựa
HOẠT ĐỘNG 2 : Hướng dẫn HS
tìm hiểu thế nào là từ đồng âm
-HS chú ý lắng nghe
I THẾ NÀO LÀ TỪ ĐỒNG ÂM ?
Trang 11-Tìm hiểu khái niệm
* Treo bảng phụ đã chuẩn bị
* GV nêu vấn đề:
-Hỏi : Ở câu 1, thử tìm các từ
thay thế được cho từ lồng ? từ
lồng có nghĩa là gì ?
-Nhận xét phần trình bày của HS
-Hỏi : Ở câu 2, tìm các từ thay
thế cho từ lồng ? Vậy từ lồng ở
đây có nghĩa là gì ?
-Nhận xét phần trình bày của HS
-Hỏi : Hai từ :lồng trong 2 câu là
từ đồng âm Vậy thế nào là từ
đồng âm?
=> Từ đồng âm là những từ giống
nhau về âm thanh nhưng nghĩa
khác nhau, không liên quan với
nhau
->Cho HS đọc và thực hiện ghi
nhớ
-GV hướng dẫn HS phân biệt từ
đồng âm với từ nhiều nghĩa
-Hỏi : Ngoài từ: lồng em còn
biết từ nào nữa không ?
-Đưa ra VD từ : chạy, chân
+ chạy 100m, chạy ăn, đồng hồ
chạy.
+ Cái chân, chân bàn, chân núi,
chân tường …
-Hỏi : Từ chạy, chân trong 2 VD
trên có phải từ đồng âm không?
-Nhận xét phần trình bày của HS
-Hỏi : Từ nhiều nghĩa khác từ
đồng âm chỗ nào ?
-Nhận xét phần trình bày của HS
=> Kết luận: Các từ từ chạy và
chân trên không phải là từ đồng
âm mà chúng là từ nhiều nghĩa vì
-HS quan sát bảng phụ
-Suy nghĩ , gợi tìm -Trình bày
-Lắng nghe
-HS dựa vào nội dung, ý nghĩa của câu, nêu ý kiến
-Lắng nghe
-Suy luận , trình bày
-HS lắng nghe tiếp thu kiến thức
-HS đọc và thực hiện ghi nhớ
-HS phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa
-HS liên hệ tìm thêm các từ đồng nghĩa khác
-HS quan sát VD và trả lời các câu hỏi gợi ý để phân biệt giữa từ đồng âm và từ nhiều nghĩa
-HS lắng nghe
1.Tìm hiểu VD (SGK /
135)
- lồng 1(ĐT): nhảy càn lên -lồng 2 (DT): đồ đang bằng tre,… thường dùng để nhốt chim,…
=> Hai từ phát âm giống nhau nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau (từ đồng âm)
...-Là nhà thơ tiếng đời Đường Trung Quốc -Quê: Hà Nam
-Suốt đời sống cảnh đau khổ, bệnh tật
2 Tác phẩm:
-Bài thơ sáng tác sau nhà tranh bị gió thu phá
-Viết... class="text_page_counter">Trang 7< /span>
thiên hạ
E DẶN DÒ :
Bài cũ
-Về nhà học thu? ??c lòng thơ , nắm cho ý
-Học , nắm... đạt, Đỗ phủ thể cách sinh động khổ thân nhà tranh bị gió thu phá nát Điều đáng quý là, vượt lên bất hạnh cá nhân, nhà thơ bộc lộ khát vọng cao : ước có ngơi nhà vững hàng vạn gian để che chở co