B - Hóa học và vấn đề lương thực thực phẩm - Hóa học đã góp phần làm tăng số lượng và chất lượng lương, thực thực phẩm, nghiên cứu và sản xuất các chất hóa học có tác dụng bảo vệ và phát[r]
Trang 1NS: 09/03/2012
CHƯƠNG IX HÓA HỌC VÀ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
XÃ HỘI, MÔI TRƯỜNG
I Mục tiêu
1 Kiến thức
Biết được :
- Vai trò của hoá học đối với sự phát triển kinh tế
- Hoá học đã góp phần thiết thực giải quyết các vấn đề về lương thực, thực phẩm, tơ sợi,
thuốc chữa bệnh, thuốc cai nghiện ma tuý
Một số khái niệm về ô nhiễm môi trường, ô nhiễm không khí, ô nhiễm đất, nước
Vấn đề về ô nhiễm môi trường có liên quan đến hoá học
Vấn đề bảo vệ môi trường trong đời sống, sản xuất và học tập có liên quan đến hoá học
2 Kĩ năng
Tìm thông tin và trong bài học, trên các phương tiện thông tin đại chúng, xử lí thông tin và
rút ra nhận xét về các vấn đề trên
Giải quyết một số tình huống trong thực tế về tiết kiệm năng lượng, nhiên liệu, vật liệu,
chất phế thải,…
Tính khối lượng chất, vật liệu, năng lượng sản xuất được bằng con đường hoá học
Tìm thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng và trong bài học, xử lí thông tin,
rút ra kết luận về các vấn đề trên
Giải quyết một số tình huống trong thực tiễn về thuốc chữa bệnh, lương thực, thực
phẩm
Tìm được thông tin trong bài học, trên các phương tiện thông tin đại chúng về vấn đề ô
nhiễm môi trường Xử lí các thông tin, rút ra nhận xét về một số vấn đề ô nhiễm và chống ô
nhiễm môi trường
Vận dụng để giải quyết một số tình huống về môi trường trong thực tiễn
Tính toán lượng khí thải, chất thải trong phòng thí nghiệm và trong sản xuất
* Trọng tâm
Vai trò của hoá học đối với năng lượng, nhiên liệu, vật liệu
Vai trò của hoá học đối với lương thực, thực phẩm, may mặc và sức khỏe con người
Vai trò của hoá học đối với việc ô nhiễm môi trường và xử lí chất gây ô nhiễm môi trường
II Chuẩn bị
GV: tư liệu liên quan bài giảng
HS: đọc bài trước ở nhà.
III Hoạt động dạy học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động 1 Tóm tắt lí thuyết (phát phiếu cho học sinh đọc, kết hợp SGK)
A - Hóa học góp phần giải quyết vấn đề vật liệu cho tương lai
Hóa học kết hợp với các ngành khoa học nghiên cứu và khai thác các vật liệu mới có trọng
lượng nhẹ, độ bền cao và có công năng đặc biệt: vật liệu compozic; vật liệu hỗn hợp chất vô cơ
và hữu cơ; vật liệu hỗn hợp nano
B - Hóa học và vấn đề lương thực thực phẩm
- Hóa học đã góp phần làm tăng số lượng và chất lượng lương, thực thực phẩm, nghiên cứu
và sản xuất các chất hóa học có tác dụng bảo vệ và phát triển thực vật, động vật Thí dụ: phân
Tiết 65-66-67; tuần 34-35
Trang 2bón hóa học, thuốc trừ sâu, diệt cỏ, kích thích sinh truởng… Nghiên cứu ra các chất màu, chất
phụ gia thực phẩm, hương liệu giúp chế biến được thực thực phẩm thơm ngon, hình thức đẹp
nhưng vẫn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
- Bằng phương pháp hóa học, tăng cường chế biến thực phâm nhân tạo hoặc chế biến thực
phẩm theo công nghệ hóa học tọ ra sản phẩm có chất lượng cao hơn phù hợp với những nhu cầu
khác nhau của con người
C- Hóa học và vấn đề may mặc
Các loại tơ sợi hóa học được sản xuất bằng phương pháp công nghiệp nên đã dần đáp ứng
đuợc nhu cầu về số lượng, chất lượng và mĩ thuật
D- Hóa học và vấn đề sức khỏe con người
1 Dược phẩm
- Nhiều loại bệnh không thể chỉ dùng các loại cây cỏ tự nhiên trực tiếp để chữa trị
- Ngành hóa học đã gpá phần tạo ra những loại thuốc tân dược có nhiều ưu thế: sử dung
đơn giản, bệnh khỏi nhanh, có hiệu quả đặc biệt đối với một số bệnh do virut và một số bệnh
hiểm nghèo…
2 Chất gây nghiện, chất ma túy, phòng chống ma túy
Hóa học đã góp phần làm rõ thành phần hóa học, tác dụng tâm, sinh lí của một số chất gây
nghiện, ma túy Trên cơ sở đó giúp tạo ra các biện pháp phòng chống sử dụng chất ma túy, chất
gây nghiện
V - Hoá học và vấn đề ô nhiễm môi trường và phòng chống ô nhiễm môi trường
1 Ô nhiễm không khí như: Gây hiệu ứng nhà kính, ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ
con người, ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của động - thực vật, tạo mưa axit…
2 Ô nhiễm môi trường nước: Tác nhân hoá học gây ô nhiễm môi trường nước bao gồm
các ion của kim loại nặng, các anion NO , PO , SO , thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hoá
4
học
3 Ô nhiễm đất: Ô nhiễm đất do kim loại nặng là nguồn ô nhiễm nguy hiểm đối với hệ sinh
thái đất
* Nhận biết môi trường bị ô nhiễm: Quan sát, xác định bằng các thuốc thử, xác định độ pH,
xác định bằng các dụng cụ đo
* Một số phương pháp xử lý chất thải gây ô nhiễm môi trường
+ Phương pháp hấp thụ
+ Phương pháp hấp thụ trong than bùn, phân rác, đất xốp, than hoạt tính
+ Phương pháp oxi hoá - khử
Hoạt động 2 Câu hỏi trắc nghiệm (phát bài tập cho học sinh làm)
Câu 1: Hơi thuỷ ngân rất độc, bởi vậy khi làm vỡ nhiệt kế thuỷ ngân thì chất bột được dùng để
rắc lên thuỷ ngân rồi gom lại là
Câu 2: Hiện tượng trái đất nóng lên do hiệu ứng nhà kính chủ yếu là do chất nào sau đây ?
A Khí cacbonic B Khí clo C Khí hidroclorua D Khí cacbon oxit.
Câu 3: Tỉ lệ số người chết về bệnh phổi do hút thuốc lá gấp hàng chục lần số người không hút
thuốc là Chất gây nghiện và gây ung thư có trong thuốc lá là
Câu 4: Tác nhân chủ yếu gây mưa axit là
A CO và CH4 B CH4 và NH3 C SO2 và NO2 D CO và CO2
Câu 5: Không khí trong phòng thí nghiệm bị nhiễm bẩn bởi khí clo Để khử độc, có thể xịt vào
không khí dung dịch nào sau đây?
Trang 3A Dd HCl B Dd NH3 C Dd H2SO4 D Dd NaCl.
Câu 6: Dẫn không khí bị ô nhiễm đi qua giấy lọc tẩm dung dịch Pb(NO3)2 thấy dung dịch xuất
hiện màu đen Không khí đó đã bị nhiễm bẩn khí nào sau đây ?
Câu 7: Dãy gồm các chất và thuốc đều có thể gây nghiện cho con người là
A penixilin, paradol, cocain B heroin, seduxen, erythromixin
C cocain, seduxen, cafein D ampixilin, erythromixin, cafein.
Câu 8: Trong khí thải công nghiệp thường chứa các khí: SO2, NO2, HF Có thể dùng chất nào
(rẻ tiền) sau đây để loại các khí đó ?
Câu 9: Sự tăng nồng độ của các chất CO, CO2, SO2, H2S, gây ra hiện tượng hiệu ứng nhà kính
sẽ
A làm cho nhiệt độ của trái đất nóng lên
B làm cho nhiệt độ của trái đất hạ xuống thấp
C không ảnh hưởng gì đến nhiệt độ của trái đất
D không gây hạn hán, lũ lụt
Câu 10: Trong số các nguồn năng lượng sau đây, nhóm các nguồn năng lượng nào được coi là
năng lượng sạch?
A điện hạt nhân, năng lượng thủy triều
B năng lượng gió, năng lượng thủy triều
C năng lượng nhiệt điện, năng lượng địa nhiệt
D năng lượng mặt trời, năng lượng hạt nhân
Câu 11: Trong số các vật liệu sau, vật liệu nào có nguồn gốc hữu cơ ?
A gốm, sứ B xi măng C chất dẻo D đất sét nặn
Câu 12: Nhiên liệu nào sau đây thuộc loại nhiên liệu sạch đang được nghiên cứu sử dụng thay
thế một số nhiên liệu khác gây ô nhiễm môi trường ?
A than đá B xăng, dầu C khí butan (gaz) D khí hidro
Câu 13: Người ta sản xuất khí metan thay thế một phần cho nguồn nhiên liệu hóa thạch bằng
cách nào sau đây ?
A Lên men các chất thải hữu cơ như phân gia súc trong hầm biogaz
B Lên men ngũ cốc
C Thu khí metan từ khí bùn ao
D Cho hơi nước đi qua than nóng đỏ trong lò
Câu 14 Con người đã sử dụng các nguồn năng lượng: năng lượng hóa thạch, năng lượng hạt
nhân, năng lượng thủy lực, năng lượng gió, năng lượng mặt trời Số lượng nguồn năng lượng
sạch, không gây ô nhiễm môi trường trong các nguồn năng lượng trên là
Câu 15: Một loại than đá dùng cho một nhà máy nhiệt điện có chứa 2% lưu huỳnh Nếu mỗi
ngày nhà máy đốt hết 100 tấn than chì trong một năm (365 ngày) khối lượng khí SO2 thải vào
khí quyển là:
A 1530 tấn B 1420 tấn C 1460 tấn D 1250 tấn
* Rút kinh nghiệm
Kí duyệt của TTCM
10 / 03 / 2012 Trương Bá Đoan