-Nêu tên tác giả, tác phẩm, nội dung bài thơ: Hình ảnh tiếng gà trưa đã mang lại cho người chiến sỹ những liên tưởng, suy ngẫm về tuổi thơ, về tình bà cháu, tình yêu quê hương đất nước..[r]
Trang 1Đề khảo sát học sinh giỏi
năm học 2006-2007
môn: ngữ văn- lớp 7
(Thời gian làm bài:120 phút, không kể thời gian giao đề )
-Cõu I.(3 điểm).
Cho đoạn văn sau:
“Nhưng chớ hiểu lầm rằng Bỏc sống khắc khổ theo lối nhà tu hành, thanh tao theo kiểu nhà hiền triết ẩn dật Bỏc Hồ sống đời sống giản dị, thanh bạch như vậy, bởi vỡ Người sống sụi nổi, phong phỳ đời sống và cuộc đấu tranh gian khổ và ỏc liệt của quần chỳng nhõn dõn Đời sống vật chất giản dị càng hoà hợp với đời sống tõm hồn phong phỳ, với những tư tưởng, tỡnh cảm, những giỏ trị tinh thần cao đẹp nhất Đú là đời sống thực sự văn minh mà Bỏc Hồ nờu gương sỏng trong thế giới ngày nay”
(Trớch “Đức tớnh giản dị của Bỏc Hồ”-Phạm Văn Đồng).
a) Tỡm những cõu chứa phộp lập luận và nờu tờn từng phộp lập luận ấy? b)Nờu tỏc dụng của những phộp luận đú?
Cõu II.(7 điểm).
Trỡnh bày của em về hai câu thơ sau:
“Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên Xuân giang, xuân thuỷ, tiếp xuân thiên”
( Nguyên tiêu- Hồ Chí Minh)
Cõu III (10 điểm).
Nờu cảm nghĩ của em về bài thơ “Tiếng gà trưa”-Xuõn Quỳnh
hớng dẫn chấm khảo sát học sinh giỏi huyện
MễN NGỮ VĂN 7
Trang 2Cõu I (3 điểm)
*Yêu cầu:
a)Học sinh chỉ các phép lập luận sau :
-Phộp lập luận nhõn-quả: Bỏc Hồ sống đời sống giản dị thanh bạch như vậy bởi vỡ Người sống sụi nổi, phong phỳ đời sống và cuộc đấu tranh gian khổ và ỏc liệt của quần chỳng nhõn dõn (1 điểm)
-Phộp lập luận tương phản: Đời sống vật chất giản dị càng hoà hợp với đời sống tõm hồn phong phỳ, với những tư tưởng tỡnh cảm, những giỏ trị tinh thần cao đẹp nhất (1 điểm)
b)Tỏc dụng (1 điểm).
-Người đọc hiểu sõu sắc hơn về đức tớnh giản dị của Bỏc Hồ
+Hiểu được nguyờn nhõn của lối sống giản dị
+Sự kết hợp hài hoà giữa hai yếu tố tưởng như mõu thuẫn trong một con người: Giản dị về đời sống vật chất, phong phỳ về tõm hồn
Cách cho điểm:
-Mỗi ý đúng cho 1 điểm, sai không cho điểm
Cõu II (5 điểm).
*Yêu cầu: Học sinh cảm nhận đảm bảo các ý sau:
-Hai câu thơ là vẻ đẹp tơi tắn, lộng lẫy, tràn ngập sức sống của bức tranh thiên nhiên đêm trăng rằm tháng giêng
-Hiện lên trong bức tranh đêm trăng rằm tháng giêng là dòng sông xuân,nớc mùa xuân tiếp nối với bầu trời mùa xuân tạo nên một không gian dạt dào cảnh xuân Điệp từ “ xuân” đợc lằp lại 3 lần trong một câu thơ làm cho mạch thơ ý thơ, ý thơ và cảm xúc của nhà thơ trở lên liền mạch, nối tiếp,
âm hởng thơ thanh thoát bay bổng gợi cho ngời đọc cảm giác thật thú vị về cảnh đêm trăng mùa xuân
-Đằng sau nét chấm phá ấy là một hồn thơ tàn ngập tình yêu thiên nhiên, một phong thái điềm tĩnh, ung dung rất đỗi thanh thản của một ngời chiến sĩ, một nghệ sĩ tài hoa giữa đêm xuân lịch sử
*Cỏch cho điểm:
- Cảm nhận sõu sắc, tinh tế đầy đủ cỏc ý, diễn đạt trụi chảy:(4,5 - 5 điểm).
- Cảm nhận,đủ ý, diễn đạt trụi chảy(:3,5→4,0 điểm).
-Đủ ý, diễn đạt lủng củng:( 2,5→3,0 điểm.)
-Chưa đủ ý, diễn đạt lủng củng,:(1,5→2,0 điểm.)
-Thiếu nhiêu ý,diĩen đạt không mạch lạc(.0,5 -1,0 điểm)
-Không đúng ý nào(0 điểm).
Trang 3Cõu III.
1) Mở bài:
*Yêu cầu:
-Dẫn dắt
-Nờu tờn tỏc giả, tỏc phẩm, nội dung bài thơ: Hỡnh ảnh tiếng gà trưa đó mang lại cho người chiến sỹ những liờn tưởng, suy ngẫm về tuổi thơ,
về tỡnh bà chỏu, tỡnh yờu quờ hương đất nước
-Nờu ấn tượng chung
*Cách cho điểm:
Điểm1: Đạt nh yêu cầu, diễn đạt trong sáng có cảm xúc.
Điểm 0: Sai hoàn toàn
2) Thõn bài:
a)Nờu những cảm xỳc chung về bài thơ.
-Bài thơ với thể thơ 5 chữ sỏng tạo đó diễn đạt chớnh xỏc những cung bậc tỡnh cảm của tỏc giả
-Những kỷ niệm về tuổi thơ, về bà chỏu là những hỡnh ảnh đẹp lung linh được gợi lờn từ õm thanh quen thuộc của tiếng gà
b)Những ấn tượng cụ thể với từng hỡnh ảnh thơ.
*Khổ 1.
- Hỡnh dung ra khụng gian, thời gian xuất hiện tiếng gà: đú là một xúm nhỏ hẻo lỏnh vào thời điểm giữa trưa Bất chợt õm thanh tiếng gà vang lờn đem lại cho người chiến sỹ những cảm nhận mới lạ Điệp từ
“nghe” được lặp lại 3 lần trong đoạn Tiếng gà làm “xao động nắng trưa”
“bàn chõn đỡ mỏi” “gọi về tuổi thơ” Tiếng gà đem lại cho người chiến sỹ những cảm nhận mới mẻ về thế giới xung quanh và bản thõn mỡnh Nú là sợi chỉ đỏ nối liền giữa hai miền quỏ khứ và hiện tại, là liều thuốc tinh thần kỳ diệu đối với người chiến sỹ
-Suy ngẫm: õm thanh tiếng gà nghe mới thõn quen làm sao, nú làm ta nhớ về những hỡnh ảnh, những ký ức vừa gần gũi thõn thuộc lại vừa
xa xăm Đú là tuổi thơ, là quờ hương là những gỡ thõn thuộc của ta đú
*Khổ 2.
-Hỡnh dung ra một bức tranh đầy mầu sắc: màu hồng của trứng, màu vàng mơ, hoa đốm trắng, màu nắng của những con gà
-Hỡnh dung ra tõm trạng của đứa trẻ: ngạc nhiờn thớch thỳ
*Khổ 3;4;5;6.
-Tưởng tượng ra sự ngượng nghịu của đứa trẻ khi bà bắt gặp xem trộm gà đẻ Qua đú suy ngẫm về tớnh tũ mũ tinh nghịch nhưng rất đỏng yờu của trẻ thơ
Trang 4-Nhớ về bà người chiến sỹ nhớ về lời mắng của bà “gà đẻ mà mày nhỡn, rồi sau này lang mặt” Bởi trong lời trỏch ấy ta thấy được nụ cười nhăn nheo, ỏnh mắt bà nhỡn chỏu nhõn hậu bao dung
-Thụng qua cỏc từ “khum soi trứng, dành, chắt chiu, lo gà toi, mong” ta thấy một người bà tảo tần chịu thương chịu khú, yờu thương dành dụm tất cả cho chỏu Bà lặng gom nhặt, chắt chiu những khú nhọc của đời mỡnh để dành cho chỏu những niềm vui nho nhỏ
-Tưởng tượng ra niềm vui của chỏu khi nhận được quần ỏo bà mua Suy ngẫm về tỡnh cảm của người chiến sỹ trong thực tại khi nhớ về kỷ niệm
-Liờn tưởng, suy ngẫm: từ sự tần tảo ấy ta thấy nhớ về hỡnh ảnh của những người bà, người mẹ, người chị một nắng hai sương trờn đồng ruộng Đú là sự tảo tần của tất cả những người phụ nữ Việt Nam
*Khổ 7;8.
-Tưởng tượng ra hỡnh ảnh em bộ với giấc ngủ “hồng sắc trứng”: đụi mỏ căng trũn, ửng hồng, đụi mụi hộ mở như đang cười Trong giấc ngủ ấy chứa bao hoài niệm, ước vọng của em
-Qua điệp từ “vỡ” ta thấy người chiến sỹ bảo vệ Tổ quốc-một hành động cao cả, thiờng liờng lại bắt đầu từ những điều thật bỡnh dị: làng xúm, tỡnh yờu bà, tiếng gà tuổi thơ
-Suy ngẫm, liờn tưởng: Chao ụi! Tỡnh yờu đất nước, lũng can đảm, kiờn cường chiến đấu bảo vệ Tổ quốc đõu phải là điều trừu tượng, xa xăm, khú nắm bắt Nú chớnh là lũng yờu xúm làng, yờu bờ tre ngọn cỏ, yờu những gỡ gần gũi thõn thuộc nhất của cuộc đời ta (liờn tưởng đến tỏc phẩm của nhà văn ấ-ren-bua)
-“Ổ trứng hồng tuổi thơ” sẽ theo mói bước chõn người chiến sỹ, trở thành động lực, thành điểm tựa vững chắc để anh chiến đấu bảo vệ Tổ quốc
-Cảm xỳc, suy ngẫm về bài thơ, về tỏc giả Xuõn Quỳnh
*Cỏch cho điểm:
-Cảm nhận chung: 2 điểm.
-Những ấn tượng cụ thể: 8
điểm- -Đủ ý,sâu sắc, tinh tế diễn đạt trụi chảy:(7-8 điểm).
-Đủ ý, sâu sắc tinh tế, diễn đạt đôi chỗ chưa mạch lạc:(5-6
điểm.)
-Đủ ý, diễn đạt đôi chỗ lủng củng:(3-4 điểm.)
Thiếu ý, diễn đạt lủng củng(1-2 điểm)
-Khụng đỳng ý nào: 0 điểm
Trang 5*Yêu cầu:
-Ấn tượng khỏi quỏt về tỏc giả, tỏc phẩm
*Cách cho điểm:
Điểm1: Đạt nh yêu cầu, diễn đạt trong sáng có cảm xúc.
Điểm 0: Sai hoàn toàn
* Chú ý:Sau khi chấm điểm từng câu, giám khảo nên cân nhắc để cho điểm
toàn bài một cách hợp lý, đảm bảo đánh giá đúng trình độ học sinh Điểm toàn bài để
điểm lẻ đến 0,5