Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 1 đến 12 - Trường THCS Bình An

Qua những tình cảm của nhân vật tôi về mái trường, bạn bè, thầy cô em có suy nghĩ gì về con người của tác giả và học tập được gì ở con người ấy.. xác định giá trị bản thân.[r]

Giáo viên :

 :1

N  : 01/08/11

  : 81,82,85

TÔI ĐI HỌC Thanh Tịnh I.Mục tiêu cần đạt :

1

-

-

2 ! "# :

-

- Trình bày

- KNS : suy

3 Thái &' :

- Trân

II.Hoạt động dạy – học :

2.Bài mới :

I.Tìm hiểu chung :

1.Tác giả:

Cho h/s đọc chú thích SGK

?Hãy nêu đôi điều về tác giả?

- Là nhà

Thanh

2.Tác phẩm :

a.Xuất xứ:

?Tác phẩm được trích từ đâu? Sáng tác thời gian nào ?

In trong tập “Quê mẹ”- 1941

b Trình * +* , - :

? Nêu  ý ;, ) *P

-

c.Bố cục :

?Hãy chia bố cục của văn bản?

Đoạn 1: từ đầu đến các trên ngon núi : trên đường cùng mẹ tới trường

Đoạn 2: tiếp -> mẹ tôi chút nào hết : nhìn ngôi trường và các bạn, nghe gọi tên

và đi vào lớp

Đoạn 3: còn lại : ngồi vào chỗ đón nhận giờ học đầu tiên

II.Đọc – tìm hiểu văn bản:

Hướng dẫn h/s sinh đọc

1 Thời điểm gợi nhớ :

Đọc đoạn 1

Đọc Nêu Ghi

Nêu Ghi

Nêu  ý Ghi

Chia bố cục Ghi

Nt Nt Đọc Đọc

Giáo viên :

?Theo dõi đoạn 1 và cho biết : Nỗi nhớ buổi tựu trường của tác giả được khơi

nguồn từ thời điểm nào? Vì sao?

Cuối thu – thời điểm khai trường

+ Thiên nhiên : lá rụng nhiều, mây bàng bạc

+ Cảnh sinh hoạt : mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trường

?Nỗi nhớ này được diễn tả theo trình tự nào?

Không gian : trên con đường dài và hẹp

Thời điểm : lần đầu tiên được cắp sách tới trường

2

a Khơng khí ngày

* Tâm trạng của “tôi”:

?Tâm trạng của tôi khi nhớ lại kỉ niệm cU ntn? Hãy phân tích giá trị biểu đạt của

các từ ngữ ấy? ( KN suy ngh 0 sáng 2

Tâm trạng : náo nức, mơm man, tưng bừng, rộn rã  từ láy diễn tả 1 cách cụ

thể tâm trạng khi nhớ lại cảm xúc thực của tôi khi ấy

* Các cảm nhận của “Tôi” trên đường tới trường :

 Cho h/s quan sát tranh và nêu nội dung bức tranh( cảnh trên đường đến

trường)

?Câu văn “Con đường này tôi…tự nhiên thấy lạ”, cảm giác quen mà lạ của nhân

vật tôi có ý nghĩa gì?

Cảm nhận về con đường : Quen đi lại lắm lần  thấy lạ, cảnh vật đều thay đổi

 dấu hiệu đổi khác trong tình cảm và nhận thức của cậu bé ngày đầu đến

trường

?Chi tiết “Tôi không còn lội qua sông như thường ngày…sơn nữa” có ý nghĩa gì?

Thay đổi hành vi : Lội qua sông thả diều, đi ra đồng nô đùa  đi học cậu bé

tự thấy mình lớn lên, nhận thức của cậu bé về sự nghiêm túc học hành

?Việc học hành gắn liền với sách vở, bút thước bên mình học trò Điều này

được tác giả nhớ lại bằng đoạn văn nào?

Đoạn văn : “Trong…ngọn núi”

?Có thể hiểu gì về nhân vật tôi qua chi tiết “ghì thật chặt 2 cuốn vở mới trên tay

và muốn thử sức mình tự cầm bút thước”?

Có chí học ngay từ đầu muốn tự mình đảm nhiệm việc học tập, muốn được

chửng chạc như bạn bè, không thua kém họ…

?Trong những cảm nhận mới mẻ trên con đường làng % trường tôi đã bộc lộ

thái

 Thái 3, trang /45 vui 65 yêu thích  học.

Tiết 2

2.Tâm /5 87 xúc "# tác 8 :

? Hãy cho

giao =>2

* Cảm nhận của tôi lúc ở sân trường

Đọc đoạn 2

? Cảnh trước sân trường làng Mỹ Lí lưu lại trong tâm trí tác giả có gì nổi bật?

Trường Mỹ Lí rất đông người : người nào cũng đẹp.

Theo dõi và giải thích

Ghi Nt Nt Nêu Ghi Nt

Phân tích Ghi

Quan sát và nêu Nêu

Ghi Ghi

Tìm Ghi Nhận xét 12

Nhận xét Ghi Nêu Ghi

Nêu Ghi Nêu Ghi

Giáo viên :

? Cảnh tượng được nhớ lại có ý nghĩa gì?

Phong cảnh ngày hội khai trường thể hiện tinh thần hiếu học của nhân dân ta,

bộc lộ tình cảm sâu nặng của tác giả đối với mái trường tuổi thơ

?Nhân vật tôi đã cảm nhận ntn về ngôi trường Mỹ Lí của mình trong lần đầu

tiên đến trường?

Trường Mỹ Lí : cao ráo, sạch sẽ hơn các nhà trường trong làng => xinh xắn,

oai nghiêm như đình làng

?Em hiểu ntn về hình ảnh so sánh này?

Hình ảnh so sánh : lớp học => đình làng nơi thờ cúng, tế lễ, thiêng liêmg, cất

giấu những điều bí ẩn

?Khi tả những học trò lần đầu đến trường tác giả dùng hình ảnh nào?

Hình ảnh so sánh : “Họ như con chim non… e sợ”

?Em hiểu gì qua hình ảnh so sánh này?

Miêu tả sinh động hình ảnh, tâm trạng các em nhỏ lần đầu tiên đến trường

?Hình ảnh mái trường gắn liền với ông đốc Em hãy cho biết hình ảnh ông đốc

được nhớ lại qua những chi tiết nào? Qua đó cho thấy tác giả nhớ đến ông đốc

bằng tình cảm nào?

Quí trọng, tin tưởng, biết ơn th

H/s đọc đoạn văn : “Các cậu lưng lẻo… trong cổ”

?Em nghĩ gì về tiếng khóc của cậu học trò? ( thảo luận nhóm)

Khóc một phần vì lo sợ, một phần vì sung sướng

Đó là những giọt nước mắt báo hiệu sự trưởng thành

?Đến đây , em hiểu thêm gì về nhân vật tôi?

 Nhân vật tôi là người giàu cảm xúc với trường lớp, có dâu hiệu trưởng thành

trong nhận thức và tình cảm ngay lần đầu tiên đi học.

* Cảm nhận của tôi trong lớp học :

Đọc đoạn cuối

?Vì sao trong khi xếp hàng đợi vào lớp, nhân vật tôi nhận thấy “Trong thời thơ

ấu chưa lần nào cảm thấy xa mẹ như lần này” ?

Bắt đầu cảm nhận được sự độc lập của mình khi đi học

?Những cảm giác nhân vật tôi nhận được khi bước vào lớp học là gì?

Nhìn xái gì cũng thấy mới lạ và hay hay, lạm nhận chỗ ngồi… là riêng của

mình, nhìn người bạn mới quen mà thấy quyến luyến

?Những cảm giác ấy cho thấy những tình cảm nào của nhân vật tôi đối với lớp

học của mình?

 Tình cảm

?Dòng chữ “Tôi đi học” kết thúc truyện có ý nghĩa gì ?

=> Cách kết thúc tự nhiên, bất ngờ “Tôi đi học” vừa khép lại văn bản và mở ra

một thế giới mới, một giai đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ Dòng chử đó thể

hiện chủ đề cuả truyện

? Qua nh

/D B8 thân).

III.Tổng kết :

Nhận xét Ghi Nêu Ghi

Nhận xét Ghi

Nhận xét và nêu Ghi

Ghi Nêu

Ghi Đọc Giải thích Ghi

Nêu Ghi

12

T thích Ghi

Nêu  giác Ghi

Ghi Nêu Ghi

Nêu suy thân

Giáo viên :

1.Nghệ thuật :

- Miêu

-

liên

2.N'i dung:

-

mình

-

3 Ý #!/ :

-

Thanh

Nêu Ghi

Nêu ( dung Ghi

Nt

Nêu ý Ghi

3.Hướng dẫn học ở nhà:

-

Viết bài văn ngắn ghi lại những ấn tượng của em trong buổi tựu trường đầu tiên khi vào lớp 1 Soạn bài “Cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ”

4.Rút kinh nghiệm:

………

………

Giáo viên :

 :1

N  : 01/08/11

  : 81,82,85

CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ I.Mục tiêu cần đạt :

1

- Các

2 ! "# :

-

- KNS : ra

3 Thái &' :

- Thơng qua bài

II.Hoạt động dạy – học :

2.Bài mới :

I.Tìm  1 chung :

* Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp :

Cho h/s xem sơ đồ trong bảng phụ

234 56

Voi, hươu… Tu hú, sáo… Cá rơ, cá thu…

?Nghĩa từ “động vật” rộng hay hẹp hơn nghĩa các từ thú, chim ,cá? Vì sao? (rộng

hơn)

?Nghĩa từ “cá” rộng hay hẹp hơn nghĩa các từ cá rô, cá thu? (rộng)

?Nghĩa của từ “thú” rộng hay hẹp hơn nghĩa của các từ voi, hưu? Nghĩa từ “chim”

rộng hay hẹp hơn nghĩa các từ tu hú, sáo? (rộng hơn)

?Nghĩa các từ “thú, chim, cá” rộng hơn nghĩa từ nào và hẹp hơn nghĩa từ nào?

Rộng : tu hú, sáo, voi, hưu, cá rô, cá thu

Hẹp :động vật

? Qua quá trình tìm



Rộng khi phạm vi nghĩa đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác.

Hẹp khi phạm vi nghĩa đó được bao hàm trong phạm vi nghĩa một số từ ngữ khác.

Một từ ngữ có nghĩa rộng đối với từ ngữ này , đồng thời có thể có nghĩa hẹp đối

với 7, từ ngữ khác.

 So sánh tính

Xem J S

Nhận xét Nt

Nt Nt

Nt Ghi Nt Nhận xét

Ghi Nt Nt

Giáo viên :

Trong

đường thấy mấy cậu học trị nhỏ trach bằng tuổi tơi áo E.? tươm tất, nhí nhảnh gọi

tên nhau trao sách vở cho nhau xem mà tơi thèm.

Áo

II.Luyện tập :

*Bài tập 1: Lập sơ đồ cấp độ khái quát nghĩa của từ.

H/s làm theo mẫu trong bài học

*Bài 2 : Tìm từ ngữ có nghĩa rộng.

a.Chất đốt ; b Nghệ thuật ; c Thức ăn ; d Nhìn ; e Đânh

*Bài 3 : Tìm từ ngữ có nghĩa hẹp.

a.Xe đạp, ô tô, mô tô…

b.Vàng, bạc, sắt, thép…

c.Cam, xoài, hoa hồng, hoa huệ…

d.Chú, bác , cô, dì…

e.Xách, khiêng, gánh…

*Bài 4 : Những từ ngữ không thuộc phạm vi nhóm.

a.thuốc lào : b thủ quỹ ; c bút điện ; d hoa tai

So sánh

Ghi Lập sơ đồ

Tìm Ghi Tìm Ghi Nt Nt Nt Nt Tìm Ghi

3.Hướng dẫn học ở nhà :

- Tìmcác t

Soạn bài Tính thống nhất và chủ đề của văn bản

4.Rút kinh nghiệm:

………

………

………

Giỏo viờn :

Tuaàn : 1

Tieỏt :4

N Soaùn : 01/08/11

  : 81,82,85

TÍNH THOÁNG NHAÁT VEÀ CHUÛ ẹEÀ CUÛA VAấN BAÛN I.Muùc tieõu caàn ủaùt :

1

-

-

2 ! "# :

-

- Trỡnh bày

- KNS : giao

3 Thỏi &' :

- Gõy

II.Chuaồn bũ :

2.Baứi mụựi :

I Tỡm  1 chung :

1 Tớnh thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà :/ vaờn baỷn :

* Chuỷ ủeà cuỷa vaờn baỷn:

ẹoùc vaờn baỷn “Toõi ủi hoùc”

- GV yêu cầu học sinh nhớ lại văn bản “Tôi đi học”

? Tác giả nhớ lại những kỉ niệm nào thời thơ ấu? ấn '+, gì trong lòng tác giả?

(+ Kỉ niệm lần đầu đến '.+(

+ Nỗi bâng khuâng, xao xuyến, rộn rã, '+ bừng )

? Nội dung của văn bản “Tôi đi học”?( KN giao =>2

( kỉ niệm về buổi tựu '.+( đầu tiên)

?Chủ đề văn bản là gì?

 Nhận xét: Chủ đề của VB là vấn đề chủ chốt, những ý kiến, những cảm xúc của

tác giả được thể hiện một cách nhất quán.

?

-? Hóy cho

nhau khụng? Vỡ sao?

?Caờn cửự vaứo ủaõu em bieỏt vaờn baỷn “Toõi ủi hoùc” noựi leõn nhửừng kú nieọm cuỷa taực giaỷ

veà buoồi tửùu trửụứng ủaàu tieõn? (Nhan ủeà, tửứ ngửừ, caực caõu vieỏt veà buoồi tửùu trửụứng ủaàu

tieõn) Caực em tỡm daón chửựng? (KN suy ngh 0 sỏng 2

*Bỡnh : Vaờn baỷn “Toõi ủi hoùc” taọp trung toõ ủaọm caỷm giaực trong saựng naỷy nụỷ trong

loứng nhaõn vaọt toõi ụỷ buoồi tửùu trửụứng ủaàu tieõn baống nhieàu chi tieỏt, tửứ ngửừ

?Tỡm caực tửứ ngửừ chửựng toỷ taõm traùng ủoự in saõu trong loứng nhaõn vaọt toõi suoỏt cuoọc ủụứi?

?Tỡm caực tửứ ngửừ, chi tieỏt neõu baọt caỷm giaực mụựi laù xen laón bụừ ngụừ cuỷa nhaõn vaọt toõi

khi cuứng meù tụựi trửụứng, khi cuứng caực baùn ủi vaứo lụựp?

ẹoùc Neõu Neõu

Neõu Ghi

Nờu Ghi Nờu Tỡm

Nghe Tỡm Nt Nờu

Giáo viên :

? Qua quá trình phân tích tìm

=>

=> Nh

=> Cách

II.Luyện tập :

*Bài 1 : Văn bản “Rừng cọ quê tôi”.

a Văn bản viết về rừng cọ quê tôi và sự gắn bó giữa người dân sông Thao với rừng

cọ Thứ tự trình bày : miêu tả cảnh rừng cọ trước, sau đó là sự gắn bó giữa con

người với rừng cọ

b.Chủ đề “Rừng cọ quê tôi” (đối tượng) và sự gắn bó giữa người dân sông Thao với

rừng cọ (vấn đề chính)

c.dựa vào văn bản để chứng minh

d.Các từ ngữ thể hiện chủ đề của văn bản như : “cọ” được lặp lại nhiều lần : rừng

cọ, cây cọ, thân cọ, búp cọ, lá cọ…các câu thể hiện chủ đề của văn bản : “Cuộc

sống quê tôi gắn bó với cây cọ”, “Người sông Thao đi đâu rồi cũng nhớ về rừng cọ

quê mình”

*Bài 3 : Thảo luận, bổ sung, lựa chọn, điều chỉnh lại các từ , các ý cho thật sát

với yêu cầu đề bài.

a.Cứ mùa thu về, mỗi lần…xốn xang

b.Cảm thấy con đường thường…nhiều thay đổi

c.Muốn thử cố gắng mang sách vở…thực sự

d.Cảm thấy ngôi trường…có nhiều biến đổi

e.Cảm thấy gần gũi, thân thương đối với lớp học…mới

Ghi Nt Nt

Làm bài tập 1

Ghi Nt Nt

Nt Nt

Thảo luận

Ghi Nt Nt Nt Nt

3.Hướng dẫn học ở nhà :

Học thuộc ghi nhớ

Soạn bài “Trong lòng mẹ”

4.Rút kinh nghiệm :

………

………

Giáo viên :

Tuần :2

Tiết : 5-6

N Soạn : 15/08/10

  : 8/2,3,5

TRONG LÒNG MẸ

(Trích “Những ngày thơ ấu”) Nguyên Hồng

I.Mục tiêu cần đạt :

1

- Khái

-

- Ngơn

- Ý

sâu k thiêng liêng

2 ! "# :

-

-

- KNS : suy

3 Thái &' :

- Kính yêu và tơn 2 L ;, mình

- Phê phán các

II.Hoạt động dạy học :

1.KTBC :

Hãy tóm tắt văn bản “Tôi đi học” và nêu những kĩ niệm của “Tôi” khi nhớ lại ngày tựu trường đầu tiên?

Phương thức biểu đạt của văn bản “Tôi đi học”: (bảng phụ)

A.Tự sự B.Miêu tả C.Biểu cảm D.Tự sự xen miêu tả và biểu cảm.

2.Bài mới :

I.Tìm hiểu chung :

1.Tác giả :

?Hãy nêu đôi điều về Nguyên Hồng?

(1918 – 1982) tên thật Nguyễn Nguyên Hồng, quê Nam Định, là nhà ) &'

cùng

2.Tác phẩm :

a ;< = :

?Hãy chia bbố cục của đoạn trích?

Phần 1 : Từ đầu  người ta hỏi đến chứ : cuộc đối thoại của người cô với chú bé

Hồng

Phần 2 : Còn lại : cuộc gặp bất ngờ với mẹ và cảm giác vui sướng khi ở trong lòng

mẹ

b Thể loại :

?Văn bản được viết theo thể loại nào? Tác giả đã sử dụng phương thức biểu đạt

nào?

- WS kí

Nêu Ghi Nt

Chia * _ Ghi

Nêu Ghi

Giáo viên :

Kết hợp tự sự, miêu tả, biểu cảm

c 5> trí & trích :

?Trong lòng mẹ được sáng tác thời gian nào và trích trong tập thơ nào?

Trích “Những ngày thơ ấu” – 1938

II.Đọc – tìm hiểu chi tiết :

Hướng dẫn và yêu cầu h/s đọc

Đọc đoạn 1

1.Hoàn cảnh thương tâm của bé Hồng :

?Cảnh ngộ của bé Hồng được giải thích qua câu văn nào? Cảnh ngộ ấy có gì đặc

biệt?

“Tôi bỏ cái khăn tang…băng đen”=>mồ côi cha, mẹ do nghèo túng phải đi tha

phương cầu thực Hai anh em Hồng phải sống nhờ bà cô ruột, không được thương

yêu còn bị hắt hủi

2 ^ cơ 3I và S7 khát khao "# bé  

?Trong cuộc đối thoại, tâm địa người cô hiện ra rất rỏ qua lời nói, cử chỉ và thái độ

của bà Em hãy lần lượt liệt kê ?

Cử chỉ : cười hỏi : “Mày…mày không?”

?Em có nhận xét gì về thái độ và nội dung câu hỏi người cô?

=>Tỏ vẻ quan tâm nhưng ý nghĩ cay độc trong giọng nói và nét mặt cười rất kịch

?Cười rất kịch nghĩa là gì?

Bộc lộ sự giả dối, chứa ý nghĩ không tốt đẹp

?Sau lời từ chối của bé Hồng, bà cô lại hỏi gì? Nét mặt và thái độ thay đổi ra sao?

Điều đó thể hiện điều gì?

Giọng vấn ngọt : “Sao lại không vào…như trước đâu”? => bình thản, mỉa mai

?Đối lập với tâm trạng người cô, tâm trạng người cháu ở đây ra sao?

=>Sự lạnh lùng vô cảm sắc lạnh đến ghê rợn của người cô đối lập với tâm trạng

đau đớn, xót xa của đứa cháu

?Qua sự phân tích trên, em có suy nghĩ gì về nhân vật người cô?

=> &' cô là người đàn bà lạnh lùng, độc ác, thâm hiểm

?Tác giả xây dựng nhân vật người cô với tính cách như vậy có ý nghĩ gì? ( tố cáo

người sống tàn nhẫn, sản phẩm của những định kiến đối với người phụ nữ trong xã

hội lúc bấy giờ

Đọc phần 2

?Lúc đầu khi nghe cô hỏi, chú bé Hồng nghĩ ngay đến gì ?

Hình ảnh, vẻ mặt rầu rầu và sự hiền từ của mẹ

?Sau câu hỏi thứ 2 của người cô, chú bé Hồng ở trong trạng thái ntn? Tìm những từ

ngữ minh họa ?

Lòng thắt lại, khóe mắt cay cay

?Chi tiết chú bé “cười dài trong tiếng khóc” để hỏi lại thể hiện tâm trạng gì ?

Đau xót, tức tưởi

?Đối với những cổ tục của XH Hồng có phản ứng ntn? ( nêu )

?Tất cả những phản ứng trên xuất phát từ đâu ?(KN giao =>2

? Qua quá trình phân tích em cĩ

hồn

Nêu @[ @b Ghi

12

Nêu hồn

WS Ghi

Ghi Ghi

T thích Ghi

Ghi

So sánh Ghi

Nêu suy Ghi

12

Nêu suy Ghi

Ghi

Ghi Nêu Nt

Giáo viên :



"#  cơ.

 Tiết 2

3.Tình yêu thương mãnh liệt của chú bé Hồng với mẹ :

- 12  bé WS kA L

?Khi thoáng thấy mẹ trên xe, chú bé Hồng tỏ ra ntn?

Đuổi theo xe : vội vã, bối rối

?Khi được ngồi trên xe cùng mẹ, chú bé òa lên khóc nức nỡ Em có nhận xét gì về

giọt nước mắt lần này với những lần trước ?(KN suy ngh 0 sáng 2

Nước mắt dỗi hờn mà hạnh phúc, tức tưởi mà mãn nguyện

Cho h/s đọc đoạn “Mẹ tôi lấy vạt áo…đến hết”

?Cảm giác của chú bé Hồng khi được ở trong lòng mẹ được miêu tả ntn?

Đùi áp đùi mẹ, đầu ngã vào tay mẹ, cảm giác ấm áp mơn man khắp da thịt ->

sung sướng vô bờ, miên man được nằm trong lòng mẹ Giây phút rạo rực, ấm áp

,êm dịu vô cùng…được cảm nhận bằng tất cả các giác quan, đặc biệt là khứu giác

?Qua đoạn trích này, em cảm nhận được gì về bé Hồng?

 Bé Hồng rất đáng thương, đáng yêu, trong đau khổ vẫn giành tình cảm cho

người mẹ một cách đằm thắm, trọn vẹn, là chú bé giàu tình cảm, giàu tự trọng

? Qua

* thân)

?Quan sát và nêu nội dung tranh vẽ? ( hình ảnh Hồng đang được mẹ ôm ấp vào

lòng)

III.Tổng kết :

1.Nghệ thuật :

?Đặc sắc nghệ thuật của “Trong lòng mẹ” là gi?

- Tao

-

( 

-

chân

2 ' dung :

? Nêu ( dung chính ;, ) *P

-

-

&' cơ

-

3 Ý #!/ :

? Nêu ý

- Tình

Ghi

12

Ghi

Ghi

Nêu  giác Ghi

Ghi Nêu Quan sát tranh

Nêu Ghi

Nêu ( dung Ghi

Nêu ý Ghi

3.Hướng dẫn học ở nhà :

Đọc lại nhiều lần văn bản

Ghi  ( trong các chi % trong ) * G &' thân

Soạn bài “Trường từ vựng”

4.Rút kinh nghiệm :

Ghi

Ghi Nêu Nt

Giáo viên :

...

- WS kí

Nêu Ghi Nt

Chia * _ Ghi

Nêu Ghi

Giáo. .. "# :

-

-

- KNS : suy

3 Thái &'' :

- Kính yêu tơn 2 L ;,

- Phê phán

II.Hoạt động dạy học :

1. KTBC :