Giáo án Đại số lớp 7 tiết 39: Đồ thị của hàm số y = ax (a khác 0)

HS: Thay hoành độ vào hàm số để tìm tung độ sau đó đánh dấu trên đồ thị GV: gäi 3 häc sinh lªn b¶ng HS: Mét HS lªn b¶ng lµm phÇn a sau đó hai học sinh đồng thời lên bảng làm phÇn b,c GV:[r]

Ngày soạn: 6/12/2010 Tiết 39

Ngày giảng:9/12/2010

1 Mục tiêu

1.1: Kiến thức

- Biết khái niệm đồ thị hàm số

- Biết dạng của đồ thị của hàm số y = ax (a 0) 

1.2 Kỹ năng

- Vẽ thành thạo đồ thị hàm số y = ax (a 0) 

1.3 Thái độ

- Thấy được ý nghĩa của đồ thị trong thực tế và trong nghiên cứu hàm số

2 Chuẩn bị

- Giáo viên: SGK, giáo án Thước thẳng, bảng phụ

- Học sinh: Chuẩn bị bài như yêu cầu tiết trước

3 Phương pháp

- Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm,

4 Tiến trình dạy học

4.1 ổn định

- Lớp trưởng điểm danh báo cáo sĩ số

4.2 Kiểm tra bài cũ

Vẽ một hệ trục tọa độ? Xác định hai

điểm có tọa độ (1;2), (2;4)?

4.3 Bài mới

Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu đồ thị hàm số

GV: Cho học sinh làm ?1

HS: Hai học sinh lên bảng, một HS làm

câu a, một HS lên xác định các cặp điểm

trên hệ trục tọa độ đã vẽ trong phần kiểm

tra bài cũ

- GV: Đánh tên các điểm lần lượt là M,

1 Đồ thị hàm số là gì

?1 a) (-2 ; 3) ; (-1 ; 2) ; (0 ; -1) ;

(0,5 ; -1) ; (1,5 ; -2)

N, P, Q, R

Các điểm M, N, P, Q, R biểu diễn các

cặp số của hàm số y = f(x) Tập hợp các

điểm đó gọi là đồ thị của hàm số y = f(x)

đã cho

? Thế nào là đồ thị của hàm số y = f(x)?

HS: Nêu định nghĩa đồ thị hàm số, 2-3

học sinh nêu lại định nghĩa

- Cho HS làm ví dụ 1 và khẳng định lại

cách vẽ đồ thị hàm số

- HS: Làm ví dụ 1:

- Vẽ hệ trục toạ độ Oxy

- Đồ thị hàm số y = f(x) đã cho gồm năm

điểm điểm M, N, P, Q, R như trong hình

vẽ

- Các cặp số (-2;-4); (-1;-2); (0;0);

(1;2); (2;4);

Kết luận : Đồ thị hàm số y = f(x) là tập

hợp tất cả các điểm biểu diễn các cặp giá trị tương ứng (x;y) trên mặt phẳng toạ độ.

Ví dụ 1: SGK

Hoạt động 2: Tìm hiểu đồ thị hàm số y

= ax (a 0)

- GV: Cho hàm số y = 2x

? Biến x nhận bao nhiêu giá trị?

HS: Biến x nhận rất nhiều giá trị

GV: Như vậy ta rất khó liệt kê hết các

điểm thuộc đồ thị hàm số

GV: Cho học sinh làm ?2

HS: Một học sinh làm a,b một học sinh

khác lên làm phần c

GV: giới thiệu đường thẳng đi qua năm

điểm đó là đồ thị của hàm số y = 2x

? Đồ thị của hàm số y = ax (a 0) là 

đường thẳng như thế nào?

HS: Đồ thị của hàm số y = ax (a 0) là 

một đường thẳng đi qua gốc toạ độ

- GV: Vậy để vẽ được đồ thị hàm số y =

2 Đồ thị hàm số y = ax (a 0)

?2:

a (-2;4); (-1;2); (0;0); (1;2); (2;4)

c Các điểm còn lại cũng nằm trên

đường thẳng trên

Đồ thị của hàm số y = ax (a 0) là một 

đường thẳng đi qua gốc toạ độ.

?3: Để vẽ được đồ thị hàm số y = ax ta

HS: Chỉ cần xác định 1 điểm khác điểm

O(0 ; 0)

- GV: Tại sao chỉ cần xác định thêm 1

điểm?

HS: Vì đường thắng luôn đi qua điểm

O(0 ; 0)

GV: Từ đó cho HS nêu cách vẽ

- Cho HS làm ?4

HS: Thảo luận theo bàn làm bài sau đó

đứng tại chỗ trả lời câu hỏi

GV: Cho học sinh nhận xét sau đó giáo

viên nêu nội dung nhận xét

HS: 2 -3 học sinh đọc nội dung nhận xét

GV: Cho học sinh nghiên cứu ví dụ 2

HS: Nghiên cứu ví dụ 2

-?Nêu cách vẽ đồ thị hàm số y = -1,5x.

HS: + Vẽ hệ trục toạ độ Oxy

+ Với x = 2 ta được y = 3, điểm A(-2;3)

thuộc đths y = -1,5x vậy đường thẳng

OA là đồ thị của hàm số đã cho

GV: Cho học sinh làm bài 39/SGKa,b

HS: Một học sinh lên bảng vẽ trục tọa độ

sau đó hai học sinh lên bảng vẽ hai đồ

thị, dưới lớp làm vào vở

GV: Theo dõi hướng dẫn học sinh làm

bài sau đó cho học sinh nhận xét

cần biết một điểm khác điểm O(0;0) thuộc đồ thị hàm số

?4:

a A(2;1)

b Đường thẳng OA là đồ thị của hàm số y = 0,5x vì O(0;0) và A(2;1) đều thuộc đồ thị hàm số

* Nhận xét: (SGK)

Ví dụ 2: Vẽ đồ thị của hàm số:

y = -1,5x

Bài 39/ SGK

6

4

2

-2

-4

y =-x

q x = -x

y = -2x

h xĩ = -2ĩx

y = 3x

g xĩ = 3x

y = x

f xĩ = x

O

A

4.4: Củng cố

Đồ thị của hàm số là gì?

Đồ thị của hàm số y = ax (a <>0) là gì?

- Là tập hợp tất cả các điểm biểu diễn các cặp giá trị tương ứng (x;y) trên mặt phẳng tọa độ

-Là đường thẳng đi qua gốc tọa độ

4.5: Hướng dẫn về nhà

- Học kỹ lý thuyết trong vở ghi lẫn SGK

- Làm các bài tập 40, 41, 42, 43 trang 71+72 SGK

5 Rút kinh nghiệm

************************

Ngày giảng:

Luyện tập

1 Mục tiêu

1.1 Kiến thức

- Củng cố khái niệm đồ thị của hàm số, đồ thị của hàm số y =ax (a 0)

1.2 Kỹ năng

- Rèn luyện kỹ năng vẽ đồ thị của hàm số y = ax (a 0) Biết kiểm tra điểm 

thuộc đồ thị, điểm không thuộc đồ thị của hàm số Biết xác định hệ số a khi biết đồ

thị của hàm số

1.3 Thái độ

- Thấy được ý nghĩa của đồ thị trong thực tế và trong nghiên cứu hàm số

2 Chuẩn bị

- Giáo viên: SGK, giáo án Thước thẳng, bảng phụ

- Học sinh: SGK, thước thẳng, học va chuẩn bị bài

3 Phương pháp

- Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm, luyện tập

4 Tiến trình dạy học

4.1 ổn định

- Lớp trưởng điểm danh báo cáo sĩ số

4.2 Kiểm tra bài cũ

Đồ thị của hàm số y =f(x) là gì?

?Đồ thị của hàm số y =ax (a 0) là gì?

Bài 40/SGK

- Là tập hợp tất cả các điểm biểu diễn các cặp giá trị tương ứng (x;y) trên mặt phẳng tọa độ

- Là đường thẳng đi qua gốc tọa độ Bài 40:

a.Với a > 0 đồ thị hàm số nằm ở góc

phần tư thứ nhất và thứ 3 ba

b Với a < 0 đồ thị hàm số nằm ở góc phần tư hai nhất và thứ tư

4.3 Bài mới

GV: Hướng dẫn HS cách làm

Cho hàm số y = f(x)

Nếu điểm M(x0;y0) thuộc đồ thị của

hàm số y = f(x) thì y0 = f(x0) Và ngược

lại

- GV: Vậy đối với bài toán trên ta phải

làm như thế nào?

-HS: Thay toạ độ của điểm A vào công

thức : y = -3x

với x = nếu y = 1 thì kết luận A

3

1



thuộc đồ thị của hàm số y = -3x











 1;

3

1

và ngược lại

- GV: Làm tương tự đối với điểm B

; C(0;0)











 ;1

3

1

HS: Một học sinh lên bảng làm bài,

dưới lớp làm vào vở sau đó nhận xét

-GV: Theo dõi học sinh làm bài và

nhận xét sau đó kết luận cho học sinh

ghi vở

Bài 41 : SGK/72

Những điểm nào sau đây thuộc đồ thị hàm

số y = -3x









 1;

3 1

Thay x = vào y = -3x

3

1



=> y = -3  = 1











3 1

vậy điểm A thuộc đồ thị hàm số y =

-







 1;

3 1

3x điểm B 1; 1 không thuộc đồ thị hàm

3

  

số y = -3x

+) Thay x = 0 vào y = -3x

=> y = -3 0 = 0 vậy điểm C(0;0) thuộc đồ thị hàm số y = -3x

- GV: Hướng dẫn HS giải toán

GV: Muốn tìm được hệ số a ta phải

biết 1 điểm thuộc đồ thị của hàm số

Đó là điểm nào?

HS: Điểm A(2;1)

GV: Thay x = 2 ; y = 1 vào công thức y

= ax => a

? Muốn đánh dấu điểm có hoành độ 1

2

Bài 42 : SGK/72

a) Theo hình vẽ điểm A(2;1) thuộc đồ thị hàm số y = ax

thay x = 2 ; y = 1 vào công thức

ta có : 1 = a.2 => a = 1:2 = 0,5









 4

1

; 2 1 c) Điểm C(-2;-1)

ta làm như thế nào?

HS: Thay hoành độ vào hàm số để tìm

tung độ sau đó đánh dấu trên đồ thị

GV: gọi 3 học sinh lên bảng

HS: Một HS lên bảng làm phần a sau

đó hai học sinh đồng thời lên bảng làm

phần b,c

GV: Theo dõi học sinh làm bài sau đó

cho học sinh dưới lớp nhận xét

- GV: Hướng dẫn học sinh

? Bằng đồ thị hãy tìm f(2)?

HS: Tại điểm có hoành độ là 2 kẻ

đường thẳng vuông góc với Ox cắt đồ

thị tại A

- Từ A kẻ đường thẳng vuông góc với

Oy cắt Oy tại đâu thì đó chính là y khi

x = 2

- GV: Bằng đồ thị hãy tìm giá trị của x

khi y = -1?

HS: Tại điểm có tung độ là -1 kẻ đường

thẳng vuông góc với Oy cắt đồ thị tại B

- Từ B kẻ đường thẳng vuông góc với

Ox cắt Ox tại đâu thì đó chính là x khi

y = -1

GV: Cho học sinh hoạt động nhóm làm

bài

HS: Hoạt động nhóm làm bài sau đó cử

đại diện nhóm trình bày bài, các nhóm

nhận xét chéo nhau

GV: Theo dõi học sinh làm bài sau đó

kết luận cho học sinh ghi vở

Bài 44 : SGK/73

Vẽ đồ thị hàm số y = f(x) = -0,5x

a) f(2) = -1 ; f(-2) = 1 f(4) = -2 ; f(0) = 0 b)

c) Nếu y dương thì x âm Nếu y âm thì x dương

4.4: Củng cố

? Nêu cách tìm hàm số khi biết giá trị của biến và ngược lại?

4.5: Hướng dẫn về nhà

- Học lại lý thuyết về đồ thị hàm số trong vở ghi lẫn SGK

- Làm tiếp các bài tập 45, 46, 47 trang 74 SGK

5 Rút kinh nghiệm

A

o

*********************************