-GV yêu cầu HS xác định từ ghép -Suy ngẫm , tái trong 3 từ trên hieän, xaùc ñònh ,trình baøy -GV yeâu caàu HS phaùt bieåu ñònh -Phaùt bieåu , nhaän nghĩa về từ ghép xeùt -GV neâu khaùi q[r]
Trang 1Tuần : 1 văn bản :
Tiết :1 –VH
( Lí Lan )
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS :
-Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha, mẹ đối
với con cái
-Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đố với cuộc đời mỗi con người
- Thấy tình cảm sâu sắc của người mẹ đối với con thể hiện trong một tình huống
đặc biệt : đêm trước ngày khai trường
- Hiểu được những tình cảm cao quý, ý thức trách nhiệm của gia đình đối với trẻ
em – tương lai nhân loại
- Hiểu được giá trị của những hình thức biểu cảm chủ yếu trong một văn bản nhật
dụng
Trọng tâm:
Kiến thức :
- Tình cảm sâu nặng của cha mẹ, gia đình với con cái, ý nghĩa lớn lao của nhà
trường đối với cuộc đời của mỗi con người, nhất là với tuổi thiếu niên, nhi
đồng
- Lời văn biểu hiện tâm trạng của người mẹ đối với con trong văn bản
Kĩ năng :
- Đọc – hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dịng nhật ký của một
người mẹ
- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm
chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con
- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm
B CHUẨN BỊ :
1.Thầy :
-Đọc , nghiên cứu văn bản “Cổng trường mở ra”.
-Thu thập những mẫu chuyện có nội dung tương tự
-Bảng phụ ghi bố cục của văn bản
-Bảng phụ các vấn đề cần dạy
2.Trò :
-Đọc trước văn bản ở nhà
-Đọc và trả lời các câu hỏi đọc hiểu văn bản SGK trang 8
C KIỂM TRA :
1 Sĩ số
2.Bài cũ : GV kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS ( SGK, vở bài học , vở bài soạn, vở
bài tập )
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:
Trang 2Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung lưu bảng
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
-Hỏi :
+Từ lớp 1 đến lớp 7 , em đã dự
bảy lần khai trường , ngày khai
trường lần nào em nhớ nhất ?
+Trong ngày khai trường đầu tiên
của em, ai đưa em đến trường ?
Em có nhớ đến đêm hôm trước đó
mẹ đã làm gì và nghĩ gì không ?
-Từ đó GV hướng HS vào nội
dung tiết dạy
Hoạt động 2 : Hướng dẫn HS
đọc văn bản và tìm hiểu chú
thích SGK
*Bước 1: Đọc văn bản
-GV đọc mẫu một hoặc hai đoạn
văn , sau đó hướng dẫn HS đọc
các đoạn còn lại
-Giọng đọc : đọc với giọng dịu
dàng , chậm rãi, đôi khi thì thầm
( khi nhìn con đang ngủ )
-Sau đó , GV uốn nắn những chổ
HS đọc sai, chưa chuẩn xác
*Bước 2 : Tìm hiểu chú thích
SGK trang 8
-GV cho HS đọc thầm chú thích
SGK
-GV kiểm tra việc đọc chú thích
của HS
Hoạt động 3 : Hướng dẫn HS
tìm hiểu thể loại, bố cục và đại
ý của bài văn.
*Bước 1 : Tìm hiểu về thể loại
-Hỏi :
Có ý kiến cho rằng văn bản trên
thuộc thể loại truyện – tự sự , kí –
biểu cảm Em đồng ý với ý kiến
nào ? Vì sao ?
-GV quan sát , nhận xét , bổ sung
-Suy ngẫm , trả lời -Tái hiện, trình bày
-Chú ý lắng nghe
-Chú ý lắng nghe
-Đọc văn bản theo hướng dẫn của GV -Tiếp thu
-HS đọc thầm chú thích SGK
-Trả lời
-Nêu ý kiến của bản thân
-Giải thích -Tiếp thu, ghi bài
I GIỚI THIỆU :
1.Thể loại :
- Bút kí- biểu cảm
- kiểu văn bản nhật dụng
Trang 3-GV diễn giảng cho HS nắm sơ
lược về văn bản nhật dụng và đề
tài chủ yếu của văn bản nhật
dụng
*Bước 2 : Tìm hiểu về bố cục
-Hỏi :
Bài văn có thể chia làm mấy
phần? bố cục và nội dung chính
của từng phần ?
-GV nhận xét , đánh giá
* GV treo bảng phụ ghi bố cục
của văn bản
*Bước 3 : Tìm hiểu đại ý
-GV yêu cầu HS tóm tắt văn bản
cổng trường mở ra theo gợi ý :
+Tác giả viết về đối tượng nào ?
+Viết về việc gì ?
-GV quan sát , nhận xét
Hoạt động 4 : Hướng dẫn HS
tìm hiểu chi tiết
*Bước 1 : Tìm hiểu tâm trạng của
mẹ và con trong đêm trước ngày
khai trường.
-Hỏi :
Trong đêm trước ngày khai
trường, tâm trạng của người mẹ
và đứa con có gì khác nhau ?
Điều đó biểu hiện ở những chi
tiết nào?
-GV cho HS thảo luận nhóm ( 1
bàn / nhóm )
- GV quan sát nhắc nhở
-GV yêu cầu HS lên bảng trình
bày
-HS chú ý tiếp thu kiến thức
-Phân tích , tìm hiểu bố cục
-Tiếp thu -Quan sát ,ghi bài
-Suy nghĩ , tóm tắt văn bản theo gợi ý -Trình bày trước lớp
-Nhận xét -Lắng nghe
-HS thảo luận nhóm , so sánh sự khác nhau về tâm trạng của người mẹ và đứa con
-HS lên bảng trình bày
-Quan sát
2.Bố cục:
Gồm 2 phần : -Phần 1: “ Vào đêm … năm học”
->Tâm trạng của hai mẹ con trong đêm trước ngày khai trường
-Phần 2:“ Thực sư ï… sẽ mở ra”
->Ấn tượng tuổi thơ và liên tưởng của mẹ.
3.Đại ý:
Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường lần đầu tiên của con
II PHÂN TÍCH :
1.Tâm trạng của mẹ và con trong đêm trước ngày khai trường.
Trang 4- GV treo bảng phụ ( chia làm 2
phần )
-GV nhận xét , bổ sung , hướng
dẫn HS chốt lại vấn đề trên
-Hỏi :
+Người mẹ không ngủ có phải vì
lo lắng cho con hay vì người mẹ
đang nôn nao nghĩ về ngày khai
trường năm xưa của mình ? Hay
vì lí do nào khác ?
+Trong bài văn , có phải người
mẹ đang nói trực tiếp với con
không ? Theo em người mẹ đang
tâm sự với ai ? Cách viết này có
tác dụng gì ?
-GV diễn giảng và hướng dẫn HS
chốt lại vấn đề trên
Tác dụng (nghệ thuật) : Hình
thức tự bạch như những dịng
nhật ký của người mẹ nĩi với con;
sử dụng ngơn ngữ biểu cảm
*Bước 2 : Tìm hiểu tầm quan
trọng của nhà trường đối với thế
hệ trẻ
-Hỏi :
Câu văn nào trong bài nói lên tầm
quan trọng của nhà trường đối với
thế hệ trẻ ?
-GV quan sát ,nhận xét , bổ sung
“ Ai cũng biết … sau này”
-Hỏi :
Kết thúc bài văn này người mẹ
nói : “ Bước qua cánh cổng trường
là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”
Em học lớp một đến lớp bảy , bây
giờ em hiểu “ Thế giới kì diệu” đó
là gì ?
- GV gợi mở :
Nhà trường đã mang lại cho em
những gì về tri thức , tình cảm , tư
-Tiếp thu kiến thức
-HS trao đổi thống nhất ý kiến
-HS trình bày
-Suy nghĩ , phân tích , giải thích -Suy luận , rút ra kết luận trình bày
-HS tiếp thu kiến thức
-HS nghe
-Suy nghĩ , gợi tìm -Trình bày trước lớp
-HS chú ý lắng nghe tiếp thu kiến thức
-Suy luận trình bày -Nêu nhận sét , bổ sung
-Lắng nghe , suy
-Mẹ : Thao thức không
ngủ , suy nghĩ truyền miên , nôn nao nghĩ về ngày khai trường năm xưa của mình
- Con : Thanh thản , nhẹ
nhàng , “vô tư”, …
=> Mẹ thương yêu và lo lắng cho con
2.Tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ.
“Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục [ ]
đi chệch cả hàng dặm sau này”
=> Trường mang lại : Tri thức, tình cảm, tư tưởng, đạo lý, tình bạn bè, tình thầy trị,
Trang 5tưởng, tình bạn , tình thầy trò ?
Hoạt động 5 : Hướng dẫn HS
tổng kết và luyện tập
*Bước 1 : Hướng dẫn HS tổng
kết
-Hỏi :
+ Tình cảm của mẹ và con là tình
cảm như thế nào ?
+Vai trò của nhà trường đối với
cuộc sống của mỗi người ?
-GV yêu cầu HS đọc rõ , to ghi
nhớ SGK
-GV nhấn mạnh lại vấn đề được
nêu ở phàn ghi nhớ
nghĩ , rút ra kết luận
-Suy luân , rút ra kết luận trình bày
-HS đọc rõ , to ghi nhớ SGK
-Lắng nghe III TỔNG KẾT :( Ghi nhớ SGK trang 9 )
Như những dòng nhật ký tâm tình, nhỏ nhẹ và sâu lắng, bài văn giúp ta hiểu thêm tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người
*Bước 2 : Hướng dẫn HS luyện
tập
-GV yêu cầu HS đọc và xác định
yêu cầu bài tập 1
*GV chốt lại bài tập 1 sau khi thảo
luận và trả lời :
Ngày khai trường vào lớp Một là
nagy2 cĩ dấu ấn sâu đậm nhất, bởi
vì ngày đĩ như một kỷ niệm đưa ta
vào một cuộc sống mới đầy những
điều kỳ diệu …
-GV hướng dẫn HS về nhà giải
bài tập 2
+Thời gian, khơng gian, cảnh nhà
trường và các cảm xúc của bản
thân
-Sau đó , GV hướng dẫn HS đọc
thêm văn bản “Trường học” SGK
trang 9
-HS đọc và xác định yêu cầu bài tập 1,2
-Suy nghĩ và giải bài tập theo hướng dẫn của GV
-Đọc thêm theo hướng dẫn HS đọc và xác định yêu cầu bài tập
IV Luyện tập :
-HS thực hiện ở lớp (BT 1-SGK/9)
-HS thực hiện ở nhà (BT 2-SGK/9)
E DẶN DÒ :
1 Bài cũ
-Về nhà học bài , nắm cho được nội dung phần phân tích và phần tổng kết
Trang 6-Đọc lại và tóm tắt văn bản ( Dựa vào nhân vật chính và sự việc chính )
-Hoàn thành bài tập còn lại theo hướng dẫn của GV ( nếu có )
2 Bài mới
a Soạn bài tiết liền kề : “ Mẹ tôi” – Etmônđôđơ A –Mi –Xi bằng cách :
- Đọc văn bản và các chú thích SGK
-Đọc và trả lời các câu hỏi đọc hiểu văn bản SGK trang 11,12 Chú ý câu hỏi 5
b Xem trước bài theo phân môn : “ Mẹ tôi” theo hướng dẫn
-Đọc văn bản và các chú thích SGK
- Đọc và định hướng trả lời các câu hỏi đọc hiểu văn bản SGK
3 Trả bài : Cổng trường mở ra
Trang 7Tuần : 1
Tiết : 2 –VH văn bản
( Et- môn – đô đơ A - mi - xi )
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp HS :
-Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha, mẹ đối với con cái
-Hiểu được nghệ thuật biểu hiện thái độ , tình cảm và tâm trạng gián tiếp qua một bức thư , ngôi kể thứ nhất xưng “tôi” – nhân vật kể chuyện
-Qua bức thư của một người cha gửi cho đứa con khi mắc lỗi với mẹ, hiểu tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng đối với mỗi người
Trọng tâm:
Kiến thức :
- Sơ giản về tác giả Et- môn – đô đơ A - mi – xi
- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị, cĩ lý và cĩ tình của người cha khi con mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư
Kĩ năng :
- Đọc – hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư
- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) và người mẹ nhắc đến trong bức thư
B CHUẨN BỊ :
1.Thầy :
-Đọc , nghiên cứu văn bản
- Sưu tầm ca dao nói về công ơn của cha mẹ đối với con cái
2.Trò :
-Đọc trước văn bản ở nhà
-Soạn bài theo phần dặn dò tiết 1
C KIỂM TRA :
1 Sĩ số
2.Bài cũ :
-Tâm trạng của người mẹ và đứa con trong đêm trước ngày khai trường giống và khác nhau như thế nào ? Vì sao có sự khác nhau ấy ?
-Câu văn nào nói lên tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ ?
D TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung lưu bảng
Hoạt động 1: Giới thiệu bài
Trang 8-Em đã bao nhiêu lần mắc lỗi với
cha mẹ mình ? Thái độ, tình cảm
của cha , mẹ khi ấy ra sao ? Thử
kể vắn tắt ?
-Từ đó GV hướng HS vào nội
dung tiết dạy
Hoạt động 2 : Hướng dẫn HS
đọc văn bản và tìm hiểu chú
thích SGK
*Bước 1: Tìm hiểu về tác giả
-Gv yêu cầu HS đọc chú thích *
SGK trang 11
-Hỏi :
+Tác giả là nhà văn nước nào ?
+Tác phẩm nổi tiếng của ông ?
-GV yêu cầu HS trình bày
-GV quan sát nhận xét và chốt lại
vấn đề
*Bước 2 : Hướng dẫn HS đọc văn
bản, giải thích từ khó và tìm hiểu
kiểu văn bản
-GV đọc mẫu một hoặc hai đoạn
văn , sau đó hướng dẫn HS đọc
các đoạn còn lại
-Giọng đọc : đọc với giọng chậm
rãi , tình cảm , tha thiết và
nghiêm.
- GV uốn nắn những chổ HS đọc
sai chưa chuẩn xác
- Sau đó , GV yêu cầu HS đọc
chú thích SGK trang 11 Chú ý
chú thích 8,9,10
-GV kiểm tra việc đọc chú thích
của HS
-Từ việc đọc , GV yêu cầu HS
xác định kiểu văn bản
-GV thuyết giảng :
Văn bản nhật dụng nhưng được viết
dưới dạng nhật kí , ghi lại một bức
-Suy ngẫm , tái hiện, trình bày -Chú ý lắng nghe
-Đọc chú thích * SGK
-Suy nghĩ , xác định
-Trình bày -Tiếp thu kiến thức
-Chú ý lắng nghe
-Đọc văn bản theo hướng dẫn của GV -Tiếp thu
-HS đọc chú thích SGK
-Trình bày
-Xác định , trình bày
-HS chú ý lắng
I GIỚI THIỆU:
1.Tác giả
- Là nhà văn I-ta -li - a ( Ý )
- Tác giả của những cuốn sách : Những tấm lòng cao cả ( 1886 ) , Cuộc đời của những chiến binh ( 1868 ),…
2.Tác phẩm :
Thuộc kiểu văn bản nhật dụng
Trang 9thư của người bố gửi cho con
Hoạt động 3 : Hướng dẫn HS
tìm hiểu văn bản
*Bước 1 : Tìm hiểu nhan đề văn
bản
-Hỏi :
Văn bản là một bức thư của người
bố gửi cho con , nhưng tại sao tác
giả lại lấy nhan đề “Mẹ tôi” ?
-GV gợi mở :
+Bức thư là của ai gửi cho ai ?
+Nhân vật chính là ai ? ai bày tỏ
tình cảm của mình đối với mẹ ?
-GV giảng , chốt lại vấn đề trên
-GV yêu cầu HS đọc 3 dòng mở
đầu văn bản để thấy rõ điều trên
*Bước 2 : Thái độ của bố đối với
Enricô
-Hỏi :
+Qua bài văn, em thấy thái độ
của người bố đối với Ericô như
thế nào ?
+Dựa vào đâu mà em biết được
điều đó ?Lí do gì đã khiến ông có
thái độ ấy ?
@ En ricô đã phạm lỗi gì với mẹ
?
@ Khi phát hiện ra việc phạm lỗi
đó thái độ của ông bố ra sao?
@ Tìm từ ngữ , hình ảnh, lời lẽ
trong thư thể hiện thái độ của bố
?
- GV cho HS thảo luận nhóm ( 1
bàn / nhóm), GV giao nhiệm vụ
cho từng nhóm
-GV quan sát , nhận xét , đánh
giá và rút ra vấn đề chính
nghe
-Suy nghĩ -Phân tích giải thích , trình bày -Nhận xét
-Lắng nghe , suy nghĩ
-HS chú ý tiếp thu kiến thức
-Đọc bài theo yêu cầu của GV
-HS thảo luận nhóm theo hướng dẫn của GV
-Phân tích , giải thích
-Quan sát gợi tìm
-Đại diện nhóm trình bày , nhóm khác nhận xét bổ sung
-HS tiếp thu kiến thức
II PHÂN TÍCH:
1.Ý nghĩa nhan đề “Mẹ tôi”.
-Nhan đề là của chính tác giả đặt cho đoạn trích -Do tác giả kể lại việc mình phạm lỗi với mẹ
2 Thái độ của bố đối với Enricô
-Buồn bã -Vô cùng tức giận -Ngạc nhiên
Thể hiện qua từ ngữ , hình ảnh : “ Bố cảnh cáo gay gắt , bố ngạc nhiên”,
…
3.Mẹ của Enricô.
Trang 10-GV bình chuyển vấn đề
*Bước 3 : Tìm hiểu về mẹ của
En ricô
- Hỏi:
+Em hãy tìm những hình ảnh, chi
tiết nói về người mẹ của En ricô ?
+Từ đó , em hiểu mẹ của En ri cô
là người như thế nào ?
-GV yêu cầu HS liệt kê ra những
hình ảnh , chi tiết vừa tìm được
-GV nhận xét, bổ sung
-GV gợi dẫn HS chốt lại vấn đề
* GV hướng dẫn HS tìm hiểu câu
ca dao đã sưu tầm
-GV yêu cầu HS bổ sung và sưu
tầm những câu ca dao nói về
công ơn của cha mẹ đối với con
cái
*Bước 4 : Tìm hiểu sự xúc động
của En ricô
- GV yêu cầu HS đọc câu hỏi 4
SGK trang 12 và lựa chọn lí do
trả lời đúng nhất
- GV quan sát, nhận xét
-GV giảng chốt :
+En ricô là đứa con rất hiếu thảo và
thành thật nhận ra lỗi của mình để
sửa chữa
+En ricô rất yêu và tin vào sự săn sóc
dạy bảo của bố.
- Hỏi:
Theo em, tại sao người bố không
nói trực tiếp với Enricô mà lại
viết thư ?
- GV nhận xét, bổ sung
Tình cảm sâu sắc thường tế nhị và
kín đáo, nhiều khi không nói trực tiếp
được Hơn nữa , viết thư tức là nói
riêng giữ được kín đáo , tế nhị Đây
-Suy nghĩ , tìm hình ảnh chi tiết
-Suy luận, trình bày
-HS liệt kê
- Tiếp thu kiến thức
-Chốt lại vấn đề
- Tìm hiểu
- Lắng nghe về nhà thực hiện
-HS đọc câu hỏi 4 -Lựa chọn lí do , trình bày trước lớp -Lắng nghe
-HS tiếp thu kiến thức
- Suy luận , trình bày
- HS tiếp thu kiến thức
Là người phụ nữ dịu dàng , hiền hậu , hết lòng thương con
4 sự xúc động của Enricô.
-Vì bố gợi lại kỉ niệm giữa mẹ và Enricô
-Vì thái độ nghiêm khắc của bố
-Vì những lời nói rất chân tình và sâu sắc của bố