*Thảo luận: - Ngôi 1 – Tôi là người chứng kiến sviệc xảy ra và là người cũng chịu nỗi đau --> thể hiện sâu sắc những suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng nvật Tăng tính chân thực, thuyết phục[r]
Trang 1Tuần 1 Ngày soạn : 17/8/2010 Ngày dạy : 18/8/2010
Bài 1 Kết quả cần đạt:
Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái; thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người
Nắm được cấu tạo và ý nghĩa của các loại từ ghép Hiểu rõ về liên kết văn bản, một trong những tính chất quan trọng nhất của VB
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
I.Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh hiểu được tâm trạng của người mẹ khi đứa con lần đầu tiên đến trường, qua đó thấy được tình cảm và tấm lòng của người mẹ dành cho con
II.Chuẩn bị đồ dùng : Sách bài tập,Sách Giáo khoa ,Bảng phụ
III.Các bước lên lớp:
1.Ổn định 2.Kiểm tra: vở ghi, vở soạn và SGK của HS 3.Bài mới
Giới thiệu bài: Em hãy nhớ lại ngày khai trường đầu tiên của mình, hãy kể lại cảm tưởng
Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:Hướng dẫn HS đọc và chú thích
? VB này có cách đọc ntn?
Em hãy đọc văn bản
? Văn bản có xuất xứ ntn ?
H – Giải nghĩa từ: nhạy cảm, háo hức, khai trường
? Những từ đó thuộc lớp từ nào đã
Hoạt động của trò
Đọc, tóm tắt ND, chú thích
Tình cảm, nhẹ nhàng
trường buổi đầu tiên
Từ mượn, từ HV
Nội dung cần đạt I/ Đọc, chú thích
* Đọc:
* Chú thích -Xuất xứ văn bản :
- Giải nghĩa từ:
Trang 2Hoạt động 2 – Tìm hiểu nội dung
VB
? VB này là lời của ai? Nói về điều
gì?
? Tìm những chi tiết miêu tả việc
làm, cử chỉ của mẹ vào đêm trước
ngày khai trường
? Qua đó bộc lộ tâm trạng gì của
mẹ?
? Vì sao mẹ có những tâm trạng
như vậy?
? Qua đó em thấy mẹ là người thế
nào?
? Em có biết 1 câu ca dao, danh
ngôn hay 1 bài thơ nói về tấm lòng
người mẹ
- “Con là mầm đất tươi xanh
Nở trong tay mẹ, mẹ ươm mẹ trồng
Hai tay mẹ bế mẹ bồng
Như con sông chảy nặng dòng phù
sa
Mẹ nhìn con đẹp như hoa
Con trong tay mẹ thơm ra giữa đời
Sao tua rua đã lên rồi
Con ơi có cả đất trời bên con
Cho dù đạn réo mưa bom
Con trong tay mẹ vẫn ngon giấc
nồng
Vẫn mơ tiếp giấc mơ hồng
Ru con tiếng mẹ bay vòng quanh
nôi”
Lời của mẹ nói với con trai ;
Ngắm nhìn con ngủ, nghĩ về những việc con làm, không tập trung trằn trọc, ko ngủ được, nhớ về ngày ktrường đtiên của mình
- Vì mẹ rất yêu con, quan tâm đến con, bởi
mẹ đã được hưởng tình yêu thương ấy từ bà ngoại, tình cảm ấy là 1
sự tiếp nối thế hệ, là truyền thống hiếu học
- “Không có mặt trời thì hoa không nở, không có người mẹ thì
cả anh hùng và nhà thơ đếu không có” M.G
II/ Tìm hiểu VB
* Tâm trạng của mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con :
- xốn xang, bồi hồi trước bước đời đầu tiên của con
- Mẹ có tấm lòng sâu nặng, quan tâm sâu sắc đến con > người mẹ yêu con vô cùng
là 1 cách thể hiện trong VB biểu cảm
Trang 3? Người mẹ đang nói chuyện trực
tiếp với con không?Theo em người
mẹ đang nói với ai?
? Cách viết này có tác dụng gì?
? Câu văn nào nói lên tầm quan
trọng của nhà trường với thế hệ
trẻ?
? Hiểu được tqtrọng đó, mẹ đã định
nói với con ntn trong buổi ngày
mai khi con đến trường?
? Em hiểu “TG kỳ diệu” đó là gì?
? Đọc xong VB, em hiểu thêm điều
gì về mẹ và vai trò của nhà trường?
? Tại sao VB có tựa đề “Cổng
trường mở ra”-? VB này có cốt
truyện và có 1 chuỗi sviệc như ở
lớp 6 không?
H- Quan sát đoạn VB nói về ý nghĩ
của mẹ về giáo dục nước Nhật
Thảo luận:
- TG của điều hay, lẽ phải, của tình
thương và đạo lý làm người
- ánh sáng tri trức nhân loại
- tình bạn, tình thầy trò cao đẹp
- Vô cùng quan trọng
* Khái quát: Qua VB, em hiểu
được sự quan tâm, chăm lo của mẹ
dành cho con, hiểu được tqtrọng vô
cùng của ngày đầu tiên đến trường
– mốc qtrọng của cuộc đời con >
- Đang tâm sự với chính mình
- Giúp tác giả đi sâu vào TG tâm hồn, miêu
tả tinh tế tâm trạng hồi hộp, trăn trở, xao xuyến, bâng khuâng > Nội tâm nv bộc lộ sâu sắc, đậm chất trữ tình biểu cảm
HS tự bộc lộ
-Không mà chủ yếu chỉ
là tâm trạng
- “Ai cũng sau này”
> cả XH qtâm, quyền của trẻ em là được học tập
- “Đi đi mở ra” >
lời động viên
- TG của ước mơ và khát vọng
- TG của niềm vui
> nhà trường là tất cả tuổi thơ
* Vai trò của nhà trường với thế hệ trẻ
* Ghi nhớ:
III/ Luyện tập
Trang 4chăm lo về trí tuệ.
-Gọi HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3:Hướng dẫn luyện tập
IV.HDVN:
- Cảm nghĩ của em về người mẹ
trong văn bản “Cổng trường mở
ra”.Soạn văn bản “Mẹ tôi”.
HS đọc ghi nhớ
-Cảm nghĩ của em về người mẹ trong văn bản “Cổng trường mở ra”
- HS trao đổi ý kiến 2
BT (SGK)
IV- Rút kinh nghiệm :
………
………
………
………
Tiết 2
( Etmônđôđơ Amixi )
I Mục tiêu bài học:
- Giúp HS hiểu được t/d lời khuyên của bố về lỗi của 1 đứa con với mẹ
- Thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ với con cái
II.Chuẩn bị đồ dùng:
Sách bài tập,sách giáo khoa ,bài soạn
III Các bước lên lớp:
1 Ổn định
2 Kiểm tra:
Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra được từ văn bản “Cổng trường mở ra” là gì?
3 Bài mới
* Giới thiệu: Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức
lớn lao, thiêng liêng và cao cả, nhưng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết được điều
đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả VB “Mẹ tôi” sẽ cho ta 1 bài học
* Tiến trình bài dạy:
Trang 5Hướng dẫn HS đọc tác phẩm tìm
hiểu chú thích
Gọi HS đọc văn bản
? Nêu hiểu biết của em về tác giả
? VB cần đọc với giọng ntn?
? Em hiểu thế nào là: lễ độ, hối
hận, vong ân bội nghĩa
? Hãy TT bức thư của người
cha ?
Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung
VB
? VB này viết về điều gì?
? enricô đã giới thiệu bức thư của
bố ntn? Tưởng tượng và kể lại
? Biết được lỗi lầm của con,
người cha đã có thái độ ra sao?
Câu nói nào thể hiện? Từ ngữ
nào diễn tả?
? Tìm những từ ngữ, hình ảnh,
lời lẽ trong bức thư thể hiện thái
độ buồn bã, tức giận của bố?
? Tại sao thể hiện sự tức giận của
mình mà người bố lại gợi đến
mẹ?
? Bố đã nêu lên nỗi đau gì khi 1
đứa con mất mẹ để giáo dục
enricô?
? Hãy tìm 1 số từ ghép trong
đoạn này nói lên nỗi đau của đứa
con mất mẹ?
? Bố đã thể hiện sự kiên quyết
H - Đọc VB
- Nhà văn Ý
- Diễn cảm, nhẹ nhàng
HS tóm tắt
- Miêu tả thái độ, tình cảm
và những suy nghĩ của người bố trước lỗi lầm của con và sự tôn trọng của ông đối với vợ mình
- Rất tức giận, buồn bã
“Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim
bố vậy”
“Thà rằng bố không có con, còn hơn là thấy con bội bạc”
- Cho con thấy được công
ơn của mẹ, khơi gợi tình cảm trong con đối với mẹ
H - Đọc đoạn VB “Con sẽ cay đắng thương yêu đó”
- yếu đuối, chở che, cay
1 Đọc:
2 Chú thích :
- Tác giả:
- Tác phẩm :
- Giải nghĩa từ.
II/ Tìm hiểu VB
1 Thái độ, tình cảm, suy nghĩ của người cha
* Với con khi con mắc lỗi lầm:
- buồn bã, tức giận
- nghiêm khắc, kiên quyết phê phán
Trang 6của mình ntn?
? Bố đã khuyên con phải xin lỗi
mẹ ntn?
? Qua bức thư, em thấy bố đã
giáo dục enricô điều gì?
? Tất cả những thái độ của bố
được bày tỏ bằng cách viết ntn?
Trong bức thư, thỉnh thoảng bố
lại gọi con: “enricô của bố ạ ” –
cách viết đó có tác dụng gì?
? Vì thế đã tác động đến enrico ra
sao?
? Qua bức thư, em còn thấy bố
thể hiện tình cảm với mẹ của
enrico ntn?
? Người mẹ không trực tiếp xuất
hiện trong câu chuyện, nhưng ta
vẫn thấy hiện lên rất rõ nét Vì
sao?
? Qua bức thư người bố gửi con,
em thấy enrico có một người mẹ
ntn?
? Cách để cho nv bộc lộ qua cái
nhìn của người khác có t/d gì?
? Từ hình ảnh người mẹ hiền
trong tâm hồn con, bố đã viết 1
câu thật hay nói về lòng hiếu
thảo, đạo đức làm người Em hãy
tìm những câu nói ấy
đắng, đau lòng, thanh thản, lương tâm,
- Bắt con phải xin lỗi mẹ
Cho con thời gian thử thách
- Cầu xin mẹ hôn con
- Phải lễ phép, biết kính trọng và ghi nhớ công ơn của bố mẹ và phải thành khẩn sửa chữa lỗi lầm
- Thể hiện tình cảm yêu thương, trìu mến
- xúc động vô cùng
- Dạy con thủ thỉ, tâm tình, tha thiết, lời giáo huấn thấm sâu vào tâm hồn con > bức thư là nỗi đau, sự tức giận cực điểm của bố, nhưng cũng là lời yêu thương tha thiết
- enrico được sống trong 1 gđình hạnh phúc
- Bố đã kể về mẹ cho enrico nghe > người mẹ xuất hiện qua cái nhìn của bố
> lý giải cho nhan đề
“Mẹ tôi”
- Tăng tính khách quan của sviệc, thể hiện tình cảm và thái độ của người kể
- “Con hãy nhớ rằng tình
- giáo dục đạo đức cho con
- yêu thương con hết mực
* Với mẹ:
Rất trân trọng
2 Hình ảnh người mẹ:
- Yêu thương, hy sinh tất
cả vì con > cao cả, lớn lao
Trang 7?Tại sao bố không nói chuyện
với enrico mà lại viết thư?
-> Bài học ứng xử trong gđ, ở
trường, ngoài XH
GV :“Mẹ tôi” chứa chan tình phụ
tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt đẹp của
những tấm lòng cao cả
Đ Amixi đã để lại trong lòng ta
hình ảnh cao đẹp thân thương của
người mẹ hiền, đã giáo dục bài
học hiếu thảo đạo làm con
- Rút ra bài học
Hoạt động 3:
Hướng dẫn HS luyện tập
1 Hãy chọn 1 đoạn trong thư của
bố enrico có nội dung thể hiện
vai trò vô cùng lớn lao của mẹ
2 Liên hệ với bản thân mình xem
đã lần nào nỡ gây ra 1 sự việc
khiến mẹ buồn phiền?
Trình bày suy nghĩ, tình cảm?
IV.HDVN :
-Tại sao nói câu: “Thật đáng
xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào
chà đạp lên tình yêu thương đó”
là 1 câu thể hiện sự liên kết xúc
cảm lớn nhất của người cha với 1
lời khuyên dịu dàng?
-Soạn văn bản“Cuộc chia tay
của những con búp bê”
yêu thương, kính trọng cha
mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả Thật đáng xấu hổ
và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó”
Thảo luận:Tình cảm sâu sắc thường tế nhị, kín đáo Viết thư là chỉ nói riêng cho người mắc lỗi biết, vừa giữ được sự kín đáo, tế nhị không làm người mắc lỗi mất lòng tự trọng
HS- Đọc phần ghi nhớ:
SGK
HS – Tự lựa chọn
- Có thể chọn phần ghi nhớ
* Ghi nhớ:SGK
III/ Luyện tập
Trang 8IV- Rút kinh nghiệm :
………
………
………
………
Tiết 3:
TỪ GHÉP I.Mục tiêu bài học:
- Trên cơ sở ôn tập khái niệm từ ghép được học từ lớp 6,
- HS hiểu thêm về các loại từ ghép và nghĩa của cac loại từ ghép đó
II.Chuẩn bị đồ dùng
Bài tập, Bảng phụ
III.Các bước lên lớp:
1 Ổn định
2 Kiểm tra:
Em hiểu thế nào là từ ? cú mấy loại từ ?Từ ghộp là gỡ ?
3 Bài mới:
* Giới thiệu: Lớp 6 các em đã được học về từ và cấu tạo từ TV Hãy nhắc lại thế nào là từ ghép?
Từ ghép là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa
Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại từ ghép và nghĩa
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
Hướng dẫn HS tìm hiểu về các
loại từ ghép
Hoạt động của trò
* Xét VD:
Nội dung cần đạt I/ Các loại từ ghép
* Ví dụ:
Trang 9G – Ghi sẵn VD1, VD2 SGK
? Trong các từ ghép “bà ngoại”,
“thơm phức” tiếng nào là tiếng
chính, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho
tiếng chính?
? Vai trò của tiếng chính, phụ?
? Quan hệ giữa tiếng chính và
phụ? Nhận xét về vị trí của tiếng
chính?
? Các tiếng trong 2 từ ghép “Quần
áo” “Trầm bổng” có quan hệ với
nhau ntn? Có phân ra tiếng chính,
tiếng phụ không?
? Theo em có mấy cách ghép tạo
ra mấy kiểu từ ghép?
G: Kiểu ghép các tiếng không
ngang hàng nhau về nghĩa có tiếng
C – P gọi là từ ghép C – P
? Thế nào là từ ghép C – P?
G: Kiểu ghép những tiếng ngang
hàng, bình đẳng về NP tạo ra từ
ghép đẳng lập
? Từ ghép đẳng lập là gì?
Hoạt động 2 – Hướng dẫn HS tìm
hiểu nghĩa của từ ghép? So sánh
nghĩa của từ “bà ngoại” với nghĩa
của từ “bà” (lớp 6 đã học cách giải
nghĩa)
? Cả bà nội và bà ngoại đều có
chung 1 nét nghĩa là “bà”, nhưng
H- Đọc VD1
- bà ngoại, thơm phức
- tiếng chính là chỗ dựa
Tiếng phụ bổ sung nghĩa cho t.chính
- không ngang hàng
- tiếng chính đứng trước H- Đọc VD2
- bình đẳng, ngang hàng
- 2 cách > 2 kiểu
- từ ghép C – P có tiếng C &
tiếng P bổ sung nghĩa cho tiếng C Tiếng C đứng trước, tiếng P đứng sau
- Cho VD về 2 loại từ ghép H- 2 em lên bảng điền BT2,
3 (1 nửa SGK)
- Đọc phần ghi nhớ: SGK
- Quan sát VD1 trên bảng
- bà: người đàn bà sinh ra mẹ (cha)
bà ngoại: sinh ra mẹ
bà nội: sinh ra cha
-bà ngoại -thơm phức
1 Từ ghép C-P
2 Từ ghép đẳng lập
* Ghi nhớ:SGK
II/ Nghĩa của từ ghép
Trang 10nghĩa của 2 từ này khác nhau Vì
sao?
? Tương tự “thơm”, “thơm phức”
? So sánh nghĩa của từ ghép C- P
với nghĩa của tiếng chính?
Vậy từ ghép C-P có t/c gì?
? So sánh nghĩa của từ “quần áo”
với nghĩa của mỗi tiếng “quần”,
“áo”
? Tương tự “trầm bổng”
? So sánh nghĩa của từ ghép ĐL
với nghĩa của từng tiếng?
Vậy từ ghép ĐL có t/c gì?
G: Đưa tình huống
Có 1 bạn nói: “tớ mới mua 1 cuốn
sách vở” Theo em bạn ấy nói “1
cuốn sách vở” là đúng hay sai Vì
sao? Chữa lại cho đúng
G: chốt, những đơn vị kiến thức
cần nhớ
Hoạt động 3:
- Do t/dụng bổ nghĩa của tiếng phụ
- Thơm: có mùi thơm dễ chịu khiến người ta thích ngửi
- Thơm phức: rất thơm
- Thơm mát: nhẹ nhàng, tự nhiên
- Hẹp hơn, cụ thể hơn
- Quần: 1 thứ trang phục có 2 ống thường mặc phía dưới cơ thể
- áo: , phía trên cơ thể
- Quần áo: chỉ trang phục nói chung mang nghĩa khái quát
- Trầm: âm thanh ở mức độ thấp
- Bổng:
cao
- Trầm bổng: âm thanh lúc cao lúc thấp nghe vui tai
- Có nghĩa kquát hơn
H- Đọc ghi nhớ SGK
Chia nhóm:
- Sách vở là từ ghép ĐL mang nghĩa kquát, chỉ chung > sai
- Sách, vở là D chỉ vật tồn tài dưới dạng cá thể nên có thể đếm được
> trong giao tiếp phải kết
- Từ ghép C-P có tính chất phân nghĩa
- Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa
* Ghi nhớ
III/ Luyện tập
BT 1, 2, 3
Trang 11Sau BT 1, 2, 3 rút ra kết luận
Sau BT 5rút ra kết luận
IV.HDVN:
- BT 6, 7
- Học thuộc ghi nhớ
- Và chuẩn bị tiết 4
hợp từ cho chính xác, đúng nghĩa
- Làm BT SGK
- Từ 1 tiếng có nghĩa ta có thể tạo ra rất nhiều từ ghép khác nhau cả ĐL và C-P
Các tiếng phụ tuy có tác dụng phân nghĩa để cấu tạo
từ ghép làm tên gọi của 1 loại sự vật nhưng không nên
từ nghĩa của tiếng phụ để suy
ra 1 cách máy móc, hiểu sai
BT4 đã làm trong qtrình lý thuyết
BT5
IV- Rút kinh nghiệm :
………
…
Tiết 4:
LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN I.Mục tiêu bài học:
Giúp HS thấy: muốn đạt được mục đích giao tiếp thì VB phải có tính liên kết (về hthức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa)
Vận dụng kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được những VB có tính liên kết II.Chuẩn bị đồ dùng:
Bảng phụ, Văn bản mẫu
III.Các bước lên lớp:
1 Ổn định
2 Kiểm tra: Có mấy loại từ ghép? nghĩa của từ ghép?
3 Bài mới:
* Giới thiệu: HS nhắc lại VB là gì? VB có những t/chất nào?
Trang 12VB là 1 thể thống nhất và trọn vẹn về nội dung ý nghĩa, hoàn chỉnh về hình thức
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1: Hướng
dẫn HS tìm hiểu về liên
kết và phương tiện liên
kết trong VB
? Những câu trong VD
được trích trong VB
nào? ndung 3?
? Theo em, nếu bố
enrico chỉ viết mấy câu
này thì enrico có hiểu
điều bố muốn nói
không?
? Nêu lý do?
? Muốn cho đoạn văn
có thể hiểu được thì nó
phải có tính chất gì?
? Đoạn văn thiếu ý gì
mà trở nên khó hiểu?
? Em hãy sửa lại đoạn
văn để En hiểu được ý
bố
? Nhắc lại nội dung
chính của VB “Mẹ tôi”
? Chỉ ra sự thiếu liên
kết trong đoạn văn?
Hoạt động của trò
* Xét VD H- Đọc đoạn VB VD1.a SGK
- “Mẹ tôi”
- Không.Vì các câu chưa có sự liên kết, không nối liền Mỗi câu mang 1 nội dung khác nhau
- Liên kết H- Đọc ghi nhớ 1
H - Đọc đoạn văn 1.a
- ý lộn xộn, không rõ ràng
- thiếu cái tâm trạng, thái độ của người cha với sự thiếu lễ độ của enrico
> đoạn văn đã được liên kết về nội dung: các câu đều hướng về
ý chung: sự xúc cảm ban đầu rất mạnh mẽ khi bố biết con vô lễ với mẹ
H- đọc đoạn văn VD2.b
- câu 2 thiếu từ nối “còn bây
Nội dung cần đạt I/ Liên kết và phương tiện liên kết trong VB
1 Tính liên kết trong VB
Liên kết là một trong những tính chất quan trọng nhất của VB
2 Phương tiện liên kết trong VB
* Liên kết về nội dung các câu cùng hướng về chủ đề chính, gắn bó chặt chẽ