Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tuần 7 - Tiết 25: Bánh trôi nước (Tiếp theo)

I.Mức độ cần đạt: * Gióp HS - Cảm nhận được vẻ đẹp, bản lĩnh sắt son, thân phận chìm nổi của người phụ nữ qua sự trân trọng, cảm thông của Hồ Xuân Hương trong bài thơ - Có kĩ năng đọc hi[r]

 7: Ngày  30/9/2010

 25: Ngày  7A1: 4/10; 7A2: 6/10

Tiết 25: Bánh trôi nước

I.Mức độ cần đạt:

* Giúp HS

- Có kĩ năng đọc hiểu văn bản biểu cảm

II.Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:

1.Kiến thức:

2.Kĩ năng:

- Có kĩ năng đọc hiểu văn bản biểu cảm

III Chuẩn bị :

- GV : SGK + SGV + bài soạn

- HS: SGK + Bài soạn + Vở ghi

IV Tổ chức dạy và học:

 ổn định tổ chức: 1 phút

  Kiểm tra bài cũ (5 phút) :

- Đọc thuộc lòng: “Bài ca Côn Sơn”? Phân tích nội dung và nghệ thuật?

 3:Tổ chức dạy và học bài mới:

Hoạt động 1: tạo tâm thế

 ! "  tõm % và '(% %)* chỳ ý cho hs

%3 gian: 1p

Nôm Bài thơ viết về cuộc đời long đong chìm nổi của những thân phận phụ nữ trong xã hội của bà…

Hoạt động 2,3,4: Tìm hiểu bài

%3 gian: 30p

Hoạt động của giáo viên Hoạt động

của học sinh N ội dung

- GV đọc mẫu gọi 2 hs đọc

- Nêu yêu cầu đọc: nhịp 2/2/3

- Đọc chú thích *

? Nói rõ những nét nổi bật về con 89

tính cách HXH?

HS 1 >3

I Tìm hiểu chung

1 Đọc 2.Chú thích

là bà chúa thơ Nôm

là bà chúa thơ Nôm

? Em cho biết một vài nét về bài thơ bánh

trôi 2

vịnh vật( vịnh cái quạt, quả mít, con ốc,

đánh đu)

? Hãy nhận dạng thể thơ của bài thơ ?

? Văn bản này có sự đan xen của nhiều

)A thức biểu đạt  tự sự, miêu tả,

BC Theo em xác định )A thức nào

là chính ? Giải thích ?

HS cựng bàn

>A suy %B

chùm bài thơ vịnh vật(

vịnh cái quạt, quả mít, con

ốc, đánh đu)

ngôn tứ tuyệt

thức chính vì các yếu tố miêu tả, tự sự ở đay chỉ có tác dụng phục vụ cho BC

? Hình ảnh chiếc bánh trôi  N

miêu tả qua từ ngữ nào ?

? Nhận xét gì về cách miêu tả, h/a bánh

trôi hiện ra NTN?

-Tả thực chiếc bánh trôi mang màu trắng

của bột nếp, có hình tròn xinh xắn, cho vào

tới sẽ nổi lên

? ẩn sau chiếc bánh trôi ấy là nỗi niềm,

tâm sự của ai? Nhận xét về mô típ “Thân

em”?

những bài ca dao than thân, ở những bài

này không có âm điệu ấy )

? 8 phụ nữ đã giới thiệu về mình

NTN? Em có nhận xét gì về cách dùng

từ?

“vừa trắng lại vừa tròn”

phụ nữ tự hào về vẻ đẹp của mình, giới

thiệu về nhan sắc của mình một cách mạnh

bạo tự tin, vẻ đẹp trong trắng, tinh khiết

? Với vẻ đep ấy 8 phụ nữ có quyền

sống NTN trong xã hội công bằng?

đời

?  trong xã hội cũ thân phận của

họ ra sao? Nhận xét về nghệ thuật mà TG

sử dụng- Gợi cho em liên ^ điều gì?

-“ Bảy nổi ba chìm”  tác giả đã vận dụng

sáng tạo thành ngữ dân gian gợi cho ta liên

HS cựng bàn

>A suy

%B;

HS chia nhóm trả lời

- Họ có nâng niu trân

làm đẹp cho

đời

II Đọc hiểu văn bản:

1 Hai câu đầu :

Tả thực chiếc bánh trôi mang màu trắng của bột nếp, có hình tròn xinh xắn,

sẽ nổi lên

-“vừa trắng lại vừa tròn”

 Nghgệ thuật dùng từ

tự hào về vẻ đẹp của mình, giới thiệu về nhan sắc của mình một cách mạnh bạo

tự tin, vẻ đẹp trong trắng, tinh khiết

-“ Bảy nổi ba chìm” 

đong, vất vả của con

GV: Họ lên thác xuống ghềnh vì chồng, vì

? Nghĩa tả thực ở đây là gì?

nổi

HS đọc 2 câu cuối.

? Nếu câu thơ hai ẩn dụ sự than thở về số

phận long đong của 8 phụ nữ thì đến

câu ba sự ẩn dụ về thân phận ấy NTN?

bên trong vẫn ngọt, vẫn thơm

XHPK sống phụ thuộc, họ không có quyền

quyết định cuộc đời mình

?  bản lĩnh của họ, phẩm chất bên

trong của họ có thay đổi theo số phận

không?

- Hai từ “ mặc dầu”- “ mà em” ở hai câu

thơ có cấu trúc liền mạch tạo nghĩa đối lập

khẳng định mình, chiến thắng hoàn cảnh

?“ Tấm lòng son” nên hiểu  thế nào ?

-“ Giữ tấm lòng son”

sắt, thuỷ chung là bất biến trong mọi hoàn

cảnh

… khẳng định

? Liên hệ trong XH ngày nay?

chủ cuộc sống

cao trong XH….

HS đọc

2 câu cuối.

HS cựng bàn

>A suy %B

son sắt, thuỷ chung là bất biến trong mọi hoàn cảnh

cho ta hiểu số phận, cuộc chìm nổi

2 Hai câu cuối

vẫn thơm

 Số phận bất hạnh của sống phụ thuộc, họ không

có quyền quyết định cuộc

đời mình

- Hai từ “ mặc dầu”- “ mà em”

lên để tự khẳng định mình, chiến thắng hoàn cảnh -“ Giữ tấm lòng son”

chung là bất biến trong mọi hoàn cảnh

? Nghệ thuật độc đáo nào góp phần vào

giá trị bài thơ ?

-ẩn dụ, sử dụng thành ngữ điêu luyện phù

hợp làm tăng giá trị nghệ thuật của bài thơ

? Nội dung của bài?

trong XH cũ với cuộc sống chìm nổi bấp

bênh

- Tiếng nói phản kháng xã hội

ẩn dụ, sử dụng thành ngữ điêu

III Tổng kết :

1 Nghệ thuật: ẩn dụ, sử

dụng thành ngữ điêu luyện phù hợp làm tăng giá trị nghệ thuật của bài thơ

2 Nội dung: Vẻ đẹp

phong cách cao quý của cuộc sống chìm nổi bấp

? Ghi các câu hát than thân, mở đầu bằng

“ Thân em” ?

?Em hãy so sánh h/a 8 phụ nữ trong

bài thơ và trong những bài ca dao đã học?

( Chịu nhiều cay đắng trong XHPK trọng

nam khinh nữ , có thân phận chim nổi

thua thiệt đầy lòng tin vào phẩm giá của

mình )

HS đọc ghi nhớ trong SGK

bênh

- Tiếng nói phản kháng xã hội

* Ghi nhớ ( SGK)

Hoạt động 5:Củng cố.

 ! tiờu:HS khỏi quỏt

và C%D! sõu C %E! &F4 %G!;

-%). phỏp: <H '0/

%3 gian: 6p

? Ghi các câu hát than thân, mở đầu bằng

“ Thân em” ?

?Em hãy so sánh h/a 8 phụ nữ trong

bài thơ và trong những bài ca dao đã học?

( Chịu nhiều cay đắng trong XHPK trọng

nam khinh nữ , có thân phận chim nổi

thua thiệt đầy lòng tin vào phẩm giá của

mình )

đào

đòng đòng

*-Hửụựng daón tửù hoùc:2p

1) Baứi vửứa hoùc:

- Caàn naộm vửừng nd baứi, hoùc thuoọc ghi nhụự

2) Baứi saộp hoùc: Soaùn baứi: Sau phuựt chia ly

- ẹoùc kú tửứng baứi thụ (phaàn taực giaỷ , chuự thớch )

- Traỷ lụứi caực caõu hoỷi SGK

IV- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

 7: Ngày  30/10/2010

 26: Ngày  7A1: 4/10; 7A2: 6/10

Tiết 26: Sau phút chia ly

(Trích : Chinh phụ ngâm khúc) ( Đặng Trần Côn)

I.Mức độ cần đạt:

khát khao hạnh phúc lứa đôi và giá trị nghệ thuật của ngôn từ trong đoạn trích “ Chinh phụ ngâm khúc”

II.Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:

1.Kiến thức:

phúc lứa đôi và giá trị nghệ thuật của “ Chinh phụ ngâm khúc”

2.Kĩ năng:

III Chuẩn bị :

- GV : SGK + SGV + bài soạn

- HS: SGK + Bài soạn + Vở ghi

IV Tổ chức dạy và học:

 ổn định tổ chức: 1 phút

  Kiểm tra bài cũ(5 phút) :

 3:Tổ chức dạy và học bài mới:

Hoạt động 1: tạo tâm thế

 ! "  tõm % và '(% %)* chỳ ý cho hs

%3 gian: 1p

phụ ngâm Nguyên văn chữ Hán của Đặng Trần Côn… Đây là đoạn có nội dung thể hiện

Hoạt động 2,3,4: Tìm hiểu bài

+C

, giá trị tố cáo chiến tranh phi nghĩa, niềm khát khao hạnh phúc lứa đôi và giá trị nghệ thuật của ngôn từ trong đoạn trích “ Chinh phụ ngâm khúc

%3 gian: 30p

Hoạt động của giáo viên

Hoạt động của học

GVgọi HS đọc SGK trang 91.

? Em hóy cho biết vài nột về tỏc giả

Đặng Trần Cụn và Đoàn Thị Điểm?

_ LM 1 Cụn )3 làng Nhõn

 ! O vào C% P4 ' % CQ

XVIII

_ L %( LT$ ( 1705 _ 1748)

)3 /% P cú tài D!7)3 làng

Giai

? Đoạn trớch được diễn Nụm theo thể

nào?

-GVDG về song thất lục bỏt.

? Đoạn trớch thể hiện nội dung gỡ?

_ L trớch %T %Z `  !a4

)3 &b ngay sau khi c !%d ra

HS 1 >3

HS cựng bàn

>A suy

%B

I Giới thiệu chung.

_ LM 1 Cụn )3 làng Nhõn  ! O vào C% P4 ' % CQ XVIII

_ L %( LT$ ( 1705 _ 1748) )3 /% P cú tài 5[ Y47\E Kinh ^D! nay

_ L trớch %T %Z `  !a4

)3 &b ngay sau khi c

!%d ra 1A;

GV gọi HS đọc đoạn trích và trả lời

câu hỏi.

? Đoạn trích chia làm mấy đoạn?Mỗi

đoạn mấy câu?

Ba '7$` ' 4 câu

? Bốn câu đầu nêu lên nội dung gì?

?Nỗi sầu đó được gợi tả như thế

nào?Đoạn trích dùng nghệ thuật gì

để gợi tả?

_ ^e phép 'O “chàng thì ' –

!a4 !k! chia li.Chàng ' vào cõi &6

&7%/ thì vò võ cô '.;

?Hình ảnh “tuôn màu mây biếc, trải

ngàn núi xanh” có tác dụng gì?

_ Hình % “mây @!7+ ngàn” là

các hình % góp /% b lên cái 'k

mênh mông cái $ &n 1 !a4 ` 

chia li

-=j [ cách 'o là j %A C%D!

%Z7& `  chia li M : )p

%) 'o /%a lên màu @! !a4 13

?Bốn câu tiếp theo diễn tả điều gì?

Yb  thêm `  chia li

? Tác giả dùng nghệ thuật gì diễn tả

nỗi sầu?

_ Phép 'O + 'Z/ P và ' &( trí hai

'(4 danh Hàm r). ,Tiêu ). 'o

qc  j [ cách muôn trùng

?Tuy xa nhau nhưng tâm hồn họ như

thế nào?

_ =j chia s &: %T xác , trong

khi tình !$ tâm %d &t D bó %

tha !j! 'k;



[$7%(!% !%)*7 D bó mà không

')b! D bó > /% chia li

?Nỗi sầu đó được tiếp tục gợi tả và

nâng lên như thế nào?

_

!j! 'k %T %Z @e phép 'O7'Z/

P7'Z/ ý

Ba '7$`

' 4 câu

HS cùng bàn

>A suy

%B;

Yb 

thêm ` 

chia li

HS chia nhãm tr¶ lêi

II §äc hiÓu v¨n b¶n:

1 Bốn câu đầu.

_ ^e phép 'O “chàng thì ' –

%j! 1 !a4 !k! chia li.Chàng ' vào cõi &6 &7%/ thì vò võ cô '.;

_ Hình % “mây @!7+ ngàn” là các hình % góp /% b lên cái 'k mênh mông cái

$ &n 1 !a4 `  chia li

2 Bốn câu khổ thứ hai.

Yb  thêm `  chia li

_ Phép 'O + 'Z/ P và ' &( trí hai '(4 danh Hàm r). ,Tiêu ). 'o qc 

j [ cách muôn trùng

_ =j chia s &: %T xác , trong khi tình !$ tâm %d &t D bó % tha !j! 'k;

 oái [$7%(!% !%)*7 D bó

mà không ')b! D bó > /% chia li

3 Bốn câu cuối.

_ ' !j! 'k %T %Z @e phép 'O7'Z/ P7'Z/ ý

_ =j xa cách 'o hoàn toàn $6 hút vào ngàn dâu

ngàn dâu”

2

-u C%v trờn ớt ra cũn cú '(4 danh

Hàm r). ,Tiờu ). 'T cú ý Z$

&: 'k xa cỏch

?Sự xa cỏch này bõy giờ ra sao?

_ =j xa cỏch 'o hoàn toàn $6 hỳt

vào ngàn dõu

?Màu xanh của ngàn dõu cú tỏc dụng

gỡ?

_ Màu xanh !a4 ngàn dõu b 

13 '6 cao 1k7%[$ %w$ mờnh

$N7. x 6$7>4 H4 vào ` 

chi li

-Màu xanh p 'k xanh xanh 1d >

xanh

liờn quan ' màu xanh hi &G;

?Chữ “sầu”trong bài thơ cú tỏc dụng

gỡ?

_ J%P gi 1p thành C%O 7+ 

'd %3 %6 rừ `  cao 'k !a4

)3 chinh /% ;

HS cựng bàn

>A suy

%B

_ Màu xanh !a4 ngàn dõu b  13 '6 cao 1k7%[$

%w$ mờnh $N7. x 6$7>4 H4 vào `  chi li _ J%P gi 1p thành C%O

7+  'd %3 %6 rừ

`  cao 'k !a4 )3 chinh /% ;

? Em hiểu thế nào về nội dung nghệ

thuật của bài thơ?

HS đọc ghi nhớ trong SGK

III Kết luận.

* Ghi nhớ ( SGK )

5 p

Hoạt động 5:Củng cố.

 ! tiờu:HS khỏi quỏt và C%D! sõu

C %E! &F4 %G!;

-%). phỏp: <H '0/

%3 gian: 6p

-ẹoùc thuoọc loứng baứi thụ

- Caàn naộm vửừng nd baứi, hoùc thuoọc ghi

nhụự

*-Hửụựng daón tửù hoùc:2p

- Cách sử dụng ngôn từ, BPNT

- Nội dung của đoạn trích

- Hoàn thành bài tập

- Đọc, tìm hiểu “ Quan hệ từ”

IV- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

************************************

 7: Ngày  03/10/2010

 27: Ngày  7A1: 6/10; 7A2: 8/10

Tiết 27: Quan hệ từ I.Mức độ cần đạt:

* Giúp HS

- Nâng cao kỹ năng sử dụng quan hệ từ khi đặt câu

II.Trọng tâm kiến thức,kĩ năng:

1.Kiến thức:

2.Kĩ năng:

- Nâng cao kỹ năng sử dụng quan hệ từ khi đặt câu

III Chuẩn bị :

- GV : SGK + SGV + bài soạn

- HS: SGK + Bài soạn + Vở ghi

IV Tổ chức dạy và học:

 ổn định tổ chức: 1 phút

  Kiểm tra bài cũ(5 phút) :

- Khi nào ta nên và không nên sử dụng từ HV ? Cho ví dụ? Từ HV tạo ra những sắc thái

BC nào?

- Chữa bài tập 4, 5 ( SGK ) BT 6 ( SBT )

 3:Tổ chức dạy và học bài mới:

Hoạt động 1: tạo tâm thế

 ! "  tõm % và '(% %)* chỳ ý cho hs

%3 gian: 1p

Trong Tiếng Việt có một số từ không có ý nghĩa định danh sự việc mà chỉ bỏ

….một trong những từ có chức năng đó là quan hệ từ Thế nào là quan hệ từ và chúng ta nên sử

Hoạt động 2,3,4: Tìm hiểu bài

-+Nâng cao kỹ năng sử dụng quan hệ từ khi đặt câu

%3 gian: 20p

Hoạt động của giáo viên Hoạt động

Quan %Z F !%$ C%O >)b

khụng >* %) cú  O x q 

16 cao.Quan %Z F cú !%E! [ qc

' cỏc $O quan %Z P4 cỏc thành

/% !a4 cỏc ! $ F7!a4 cõu

Vớ q : và 7&* , !n7 !a4 p 7

7@p{

GV gọi HS đọc mục 1 SGK trang 96

và trả lời cõu hỏi. HS 1 >3

I Thế nào là quan hệ từ.

1- Vớ q ;

- Của: Nối định ngữ với phần TT

? Xác định quan hệ từ trong ví dụ?

a

c

?Nêu ý nghĩa của các quan hệ từ

trên?

Ja4 94 %Z p %P;

^p{;;" :quan %Z nhân 9;

?Thế nào là quan hệ từ?Cho ví dụ?

Quan %Z F dùng 'T @T %( các ý

%B4 quan %Z %) : so sánh 7p

%P7%# 9{P4 các @k /%A !a4

các câu hay P4 câu &* câu trong

' &[;

Ví

_ Thân em %) % $)4 sa

< vào ' cát % ra 1k

cày

_ ^p tôi [ O ': 'k

nên tôi chóng >* >D$;

HS cùng bàn

>A suy %B

 së h÷u

 so s¸nh

- Bëi, nªn: Nèi 2 vÕ c©u ghÐp – quan hÖ , nguyªn nh©n – kÕt qu¶

2-Ghi %*

Quan %Z F dùng 'T @T %( các ý

%B4 quan %Z %) : so sánh 7p

%P7%# 9{P4 các @k /%A

!a4 các câu hay P4 câu &* câu trong ' &[;

GV dùng hình thức trắc nghiệm để

xác định trường hợp bắt buộc(+) và

không bắt buộc(-) dùng quan hệ từ.

? Trong các trường hợp mục II.1

SGK trang 97.Trường hợp nào bắt

buộc dùng quan hệ từ trường hợp

nào không bắt buộc dùng quan hệ

từ?

a ( - ), b ( + ), c ( - ) , d ( + ), e ( -

) ,g ( + ), h ( + ), i ( - )

?Tìm các quan hệ từ có thể dùng

thành cặp với các quan hệ từ sau?

Vì………….nên

Tuy…………nhung

<c{{{{;;>7%2;

=p qB{{{{;;> vì

?Quan hệ từ được dùng như thế

nào?

Ví q :

_ Nó ' 1)3 @e xe '/;

_ 5Z! làm p nhà

* Bên !% 'X !n có 1)3

%b/ không @D @k! dùng quan %Z F

( dùng !n ')b!7C%N dùng !n

')b! )

Ví q :

_ Khuôn $M ( !a4 )cô giáo

_ YH ( &: ) toán

HS cùng bàn

>A suy

%B;

HS chia nhãm tr¶ lêi

HS 'G! ghi

%*;

II Sử dụng quan hệ từ.

1- Ví q ;

2-Ghi %*

- Khi nói %M! & có %P

1)3 %b/ @D @k! /% dùng quan %Z F;LX là %P 1)3

%b/  không có quan %Z F thì câu &[ } không rõ %B4 %M! 'v %B4;

* Cú $k O 1)3 %b/ quan %Z

F ')b! dựng thành !M/;

Vớ q :

Vỡ ………nờn

? Tìm QHT trong đoạn đầu VB

“Cổng #8 mở ra” ?

Bài tập 1:

? Điền QHT thích hợp vào chỗ

trống ?

Bài tập 2: Với, và, với, bằng, khi…

thì, và

? Xác định câu đúng, câu sai ?

Đúng : b, d, g, i ,k ,l

Sai : còn lại

? Viết đoạn văn ngắn sử dụng

QHT?

? Phân biệt ý nghĩa QHT trong cặp

câu ?

Bài tập 5: Sắc thái BC khác nhau

 ý khen )

HS cựng bàn

>A suy

%B;

HS chia nhóm trả lời

II Luyện tập

Bài tập 1:

Bài tập 2: Với, và, với, bằng, khi… thì, và

Bài tập 3

Đúng : b, d, g, i ,k ,l Sai : còn lại

Bài tập 4

HS tập chung viết, gọi nhận xét, sửa chữa

Bài tập 5: Sắc thái BC khác nhau

 ý khen )

- Naộm vửừng khaựi nieọm , caựch sửỷ

duùng quan heọ tửứ

E-Hửụựng daón tửù hoùc:2p

1) Baứi vửứa hoùc:

- Naộm vửừng khaựi nieọm , caựch sửỷ duùng quan heọ tửứ

- Laứm baứi taọp 2, 4/98, 99 2) Baứi saộp hoùc: Luyeọn taọp caựch laứm vaờn vaờn bieồu caỷm

- ẹeà baứi: Loaứi caõy em yeõu

+ Tỡm hieồu ủeà vaứ tỡm yự

+ Laọp daứn yự

+ Vieỏt ủoaùn vaờn (vieỏt ủoaùn MB vaứ KB)

G- Boồ sung:

- Quan heọ tửứ coứn goùi laứ “tửứ noỏi”, “keỏt tửứ”

IV- RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:

 7: Ngày  03/10/2010

 27: Ngày  7A1: 6/10; 7A2: 8/10

Tiết 27: Quan hệ từ I.Mức độ cần đạt:

* Giúp HS

- Nâng cao kỹ...

-% ). phỏp: <H ''0/

%3 gian: 6p

-? ??óc thuoọc loứng baứi thụ

- Cần naộm vửừng nd baứi, hóc thuoọc ghi

nhụự

*-Hửụựng dn tửù hóc:2p

- Cách... năng:

- Nâng cao kỹ sử dụng quan hệ từ đặt câu

III Chuẩn bị :

- GV : SGK + SGV + soạn

- HS: SGK + Bài soạn + Vở ghi

IV Tổ chức dạy học: