* Mục tiêu : - Giúp HS hiểu được thế nào là từ đồng âm - Biết cách xác định nghĩa của từ đồng âm - Có thái độ cẩn trọng , tránh gây nhầm lẫn hoặc khó hiểu do hiện tượng đồng âm Lop7.net.[r]
Trang 1Tuần 11 tiết 41 : bài ca nhà tranh bị gió thu phá
( Đỗ Phủ )
Phủ
trữ tình
, tự sự
* Chuẩn bị : Gv : nghiên cứu soạn bài , đọc liệu về Đỗ Phủ
HS : Học bài cũ , soạn bài
* Nội dung :
A Kiểm tra ( 5p ) : Đọc thuộc lòng bài thơ : Hồi ngẫu và nêu giá trị của bài
B Bài mới ( 38p ) :
? Em hiểu gì về nhà thơ Đỗ Phủ ?
? Nhận xét về số câu ,số chữ ?
? Em đã học bài thơ nào thuộc thể thơ này
?
? Bài thơ gồm ,mấy phần ?
Đọc khổ 1
? ! thức biểu đạt của khổ 1?
? Em hiểu tranh ở đây là gì ?( đồ lợp nhà )
? Có biết từ tranh nào mang nghĩa khác ?
? Cảm nhận của em về ngôi nhà và chủ
nhân ngôi nhà ấy ?
? Hìmh dung tâm trạng của nhà thơ ' #
Đọc đoạn 2
? Đoạn thơ kể tiếp sự việc nào ?
? Đọc câu thơ tả hình ảnh bọn trẻ ?
? Hiểu từ “ #7] là thế nào ?
? Tìm những từ gần nghĩa với từ “ #7]K
? Qua hành động của lũ trẻ ,em hiểu gì về
cuộc sống của chúng và những _
I.Tìm hiểu khái quát : 1.Tác giả :
mệnh danh là thi thánh Sống nghèo khổ
2 Tác phẩm :
Thơ cổ thể
II Tìm hiểu văn bản :
Miêu tả
Nhà tranh bị gió thu phá
- Tranh
Bay , rải , treo , lộn ( ngôi nhà tồi tàn , chủ nhân rất nghèo … )
Buồn , xót xa , tiếc nuối
- Lũ trẻ
#7 , giật , cắp chạy cuộc sống nghèo khổ
Trang 2? Lũ trẻ đáng hay đáng giận ?
? Từ h/ảnh bọn trẻ #7 , giật … Em liên
T tới điều gì trong xh lúc đó ?
? Chứng kiến lũ trẻ #7 tranh , t/giả có
h/động nào ?
? Thái độ , tâm trạng t/giả lúc đó ?
đọc khổ 3
? Đọan thơ m/tả cảnh nào ?
thiệu ra sao ?
? Nhận xé gì về cuộc sống này ?
? Hai câu thơ cuối khổ cho em biết gì về
t/giả
? Lí do nào khiến t/giả ít ngủ ?
? Trong hoàn cảnh vậy , con _ ta
có # mơ gì ?
GV : Còn tác giả # mơ gì ?… Đọc khổ
4
? Có gì độc đáo trong mơ # của t/giả ?
? Đánh giá gì về # mơ này ?
GV : Trong hoàn cảnh … Có quyền #
…
? Tác giả không mơ # cho mình mà cho
mọi _ ; từ đó , em hiểu gì về t/giả ?
? X' # một # mơ đẹp nhà thơ
lại cất tiếng : than ôi ! Tại sao ?
? Tuy vậy , nhà thơ vẫn : Riêng lều … ,
em hiểu gì về t/giả qua lời tâm niệm ấy ?
Khổ cuối sử dụng 7 thức nào
? Bài thơ thuộc kiểu văn bản nào ?
( xã hội loạn lạc … sự biến An Lộc Sơn … thay đổi tính cách trẻ thơ … )
- Gào buồn , tiếc , tức giận … Quay về
Nhà thơ trong đêm Mền rách Khổ cùng cực Nhà dột
( nỗi khổ của nhà thơ … của nhân dân ) Từng nhiều đêm ít ngủ
Do lạnh … do lo lắng cho hoàn cảnh ( có một ngôi nhà , trời không , có … )
- Ngôi nhà : Rộng , vững chãi # mơ
đẹp
Che khắp thiên hạ
Tình yêu bao la … tấm lòng nhân đạo … đây là điều đáng quí , đáng trọng
( một # mơ đẹp liệu có trở thành hiện thực …)
Sự hi sinh cao cả , mình vì mọi _
… Biểu cảm trực tiếp
III ý nghĩa :
- Nội dung : Hiện thực cuộc sống khổ cực
đen tối ; tấm lòng nhân đạo cao cả của nhà thơ
- Nghệ thuật : Tự sự + miêu tả + biểu cảm
C Củng cố ( 1p ) : Đọc lại bài thơ ; Làm bài tập 2
D Hướng dẫn ( 1p ) : Về học thuộc bài thơ ; Soạn : Rằm tháng giêng , Cảnh khuya
********************************************
Tiết 42 : kiểm tra văn
Trang 3* Mục tiêu : Kiểm tra lại quá trình tiếp thu kiến thức của HS về các tác phẩm trữ tình
dân gian và trung đại từ bài 7 đến bài 10
Các vấn đề cơ bản về nội dung T và nghệ thuật trong các văn bản đó
Rèn kĩ năng làm bài , ý thức làm bài nghiêm túc
* Chuẩn bị : - GV : nghiên cứu ra đề ; biểu điểm
- HS : ôn bài , giấy làm bài
* Nội dung :
Câu hỏi
1/ Chép hai bài ca dao mà em nhớ bắt đầu bằng ngữ : thân em Bài nào làm em xúc
động nhất ? Vì sao ?
2/ Có bạn cho rằng , cụm từ “ ta với ta” trong hai bài thơ : Qua đèo Ngang và Bạn đến chơi nhà chẳng có gì khác nhau Em có tán thành ý kiến đó không ? Vì sao ?
3/ Viết một đoạn văn ngắn nêu rõ cảm nghĩ của em về cảnh và tình trong bài thơ:Qua
đèoNgang
Biểu điểm
Câu 1: 2 điểm
- Chỉ rõ câu ca dao mà em xúc động nhất và giải thích rõ lí do ( 1đ )
Câu 2 : 4 điểm
- ý kiến trên là sai : ( 1đ )
- Vì : ( 3đ ) Chỉ giống nhau về hình thức ngữ âm
Khác nhau về nội dung , ý nghĩa : ta – ta ở bài Qua Đèo Ngang chỉ một
mình … diễn tả nỗi buồn …
ta – ta ở bài : Bạn đến chơi nhà - chỉ 2 _ … diễn tả tình bạn
…
Câu 3 : 4 điểm Viết một đoạn văn
- Cảnh : Đẹp hoang vắng chỉ có cỏ cây hoa lá ; _ thớt ít ỏi ; âm thanh loài chim hoang dã
- Tình : buồn nhớ # , nhà , cô đơn …
Học sinh chép đề làm bài Y/ C làm bài nghiêm túc Cuối giờ GV thu bài
***********************************************
tiết 43 : từ đồng âm
- Biết cách xác định nghĩa của từ đồng âm
đồng âm
Trang 4* Chuẩn bị : GV : nghiên cứu soạn bài ; bảng phụ ghi VD 1
HS học bài cũ , đọc S G K
* Nội dung :
A Kiểm tra ( 5p ) Thế nào là từ trái nghĩa ; tác dụng của từ trái nghĩa
Làm bài tập 3 ( tr 129 )
B Bài mới ( 38p ) :
Bảng phụ ghi VD 1
? Có tín hiệu nào đáng chú ý trong 3 câu?
? Tìm những từ ngữ có thể thay thế cho từ
lồng trong từng câu ?
? Những từ này so với từ “ lồng” có quan
hệ với nhau tn về nghĩa ?
điểm gì đặc biệt về âm thanh ?
? Giải thích nghĩa của từng từ “lồng” ?
? Có nhận xét gì về nghĩa của 3 từ “lồng”
?
GV : Những từ … là từ đồng âm
? Em hiểu t/n là từ đồng âm ?
Bài tập : Giải nghĩa các cặp từ :
a/ Những đôi mắt sáng thức đến sáng
b/ Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong
? Chúng có phải là từ đồng âm không ?
VD : Em mang cá về kho
GV : Từ kho là từ nhiều nghĩa
? Thêm một vài từ vào để câu trở thành
đơn nghĩa ?
“kho” và từ “ lồng”?
? Xét về từ loại , từ “ lồng” trong 3 VD
trên thuộc từ loại nào ?
? Từ “ kho” …?
Gv từ đồng âm thuộc nhiều từ loại khác
nhau
Hoạt động nhóm : giải thích nghĩa từ
“chân”
a.Lan có đôi chân thật đẹp
b.Chân cái bàn này đã gẫy
c e # chân núi mấy chú tiều
? Đây có phải là từ đồng âm không?
? Khi sử dụng từ đồng âm cần chú ý điều
I Bài học
Có 3 từ lồng -Lồng 1: tế, vọt,phi,nhảy
- Lồng 2 :bỏ ,nhét ,nhồi
-Lồng 3 : rọ ,chuồng
( Đồng nghĩa ) Giống nhau về âm
Nghĩa khác nhau
1 Thế nào là từ đồng âm : S G K
a Sáng 1 : Tính chất của mắt Sáng 2 : Chỉ t/gian , phân biệt với ' , tối
b Trong 1 : chỉ vị trí Trong 2 : tính chất của mắt
2 Sử dụng từ đồng âm :
Kho : - Nơi để chứa cá
- Một cách chế biến t/ăn
- Em mang cá về để vào kho
- Em mang cá về để mẹ kho Dựa vào văn cảnh
Đ , Đ , D
D , Đ Dựa vào từ loại
- Là từ đa nghĩa Phân biệt với từ nhiều nghĩa ( từ đồng âm : âm giống nhau , nghĩa hoàn toàn khác nhau
Trang 5tiết 44 : các yếu tố tự sự , miêu tả trong văn biểu cảm
*Mục tiêu : - Hiểu vai trò của các y/tố tự sự , m/tả trong văn b/cảm và có ý thức vận
dụng chúng
- Luyện tập vận dụng hai y/tố đó
* Chuẩn bị : GV : nghiên cứu soạn bài
HS : Học bài cũ ; đọc S G K
*.Nội dung :
A Kiểm tra ( 3p ) : Nêu những cách lập ý của văn biểu cảm ?
B Bài mới ( 40p )
Đọc : Bài ca nhà tranh …
? Kiểu văn bản ?
I Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm :
1 Bài tập 1 :
- Văn biểu cảm
gì ? Gv cần phân biệt từ đồng âm với từ
nhiều nghĩa
? Nhận xét gì về 2 từ : bàng quan và bàng
quang ?
? Khi sử dụng từ đồng âm cần $ ý điều
gì ?
? Tìm một bài thơ có sử dụng từ đồng âm?
? Sử dụng từ đồng âm có tác dụng gì?
HS lên bảng làm
Gv chữa bài
Đặt câu : Gv # dẫn
từ nhiều nghĩa : các nghĩa của nó có mối liên hệ)
- Hai từ gần âm
Tránh lẫn lộn từ đồng âm với từ gần
âm Qua đèo Ngang Diễn tả tâm trạng của con _
II Luyện tập :
1 Bài tập 1 :
- Thu : Mùa thu Thu tiền
- Tranh : Mái tranh Tranh luận
- Tuốt : Máy tuốt Tuốt llúa
2 Bài tập 3 :
Tôi ngồi vào bàn để bàn câu chuyện
C Củng cố ( 1p ) : Nhắc lại ghi nhớ
D Hướng dẫn ( 1p ) : Về nhà học thuộc ghi nhớ
Làm bài tập 2, 4 ( sử dụng từ đồng âm )
Trang 6
? ! thức biểu đạt của mỗi phần ?
? ý nghĩa của những y/tố đó ?
ntn ?
? Chúng có vai trò gì trong vb này ?
Đọc đoạn văn ( tr 137 )
? Xác định kiểu văn bản ?
? Chỉ ra các y/tố tự sự và miêu tả trong
đoạn văn
? Đoạn văn bộc lộ tình cảm nào ?
( yêu bố )
? Đ/văn có tả cụ thể , chi tiết về n/ bố
không ?
? Tác giả có tả kể trực tiếp không ?
? Cách tả , kể về _ bố trong hồi T
vậy có t/dụng gì ?
? Qua 2 bài tập … muốn bày tỏ tình cảm
cảm xúc , ta có thể dùng 7 thức nào
?
Kể lại nội dung bài : Bài ca nhà tranh …
HS : làm bài
GV: gọi 1 HS trình bày
- Phần 1 : Tự sự ( hai câu đầu ) – Miêu tả (
3 câu sau ) Dựng lại bức tranh về cảnh vật và sự việc để làm nền cho tâm trạng
- Phần 2 : Tự sự ( 4 câu đầu ) – Biểu cảm
Kể chuyện và giải thích cho tâm trạng bất lực , ấm ức
- Phần 3 : Miêu tả ( 6 câu đầu ) – Biểu cảm
Đặc tả tâm trạng lo lắng …
- Phần 4 : Biểu cảm trực tiếp Bộc lộ # mơ , tấm lòng vị tha ( dùng xen kẽ với nhau )
- Là 7 tiện để bộc lộ cảm xúc , khát vọng lớn lao cao cả của nhà thơ
2 Bài tập 2 :
- Văn biểu cảm
- Tự sự : Bố tất bật di từ … khi bố về …
- Miêu tả :Những ngón chân…gan bàn chân …
mu bàn chân … ( không tả cụ thể …) ( tả , kể trong hồi T )
cảm xúc
3 Kết luận : S G K
II Luyện tập :
Yêu cầu :
- Kể , tả cảnh gió thu gây ra tai họa
- Kể lại h/động của bọn trẻ
- Miêu tả cảnh dột
- Ước mơ của nhà thơ
C.Củng cố ( 1p ) : Nhắc lại phần kết luận
D.Hướng dẫn ( 1p ) : Về học thuộc phần kết luận
Làm bài tập 2 : Viết 1 văn bản biểu cảm dựa vào bài thơ trên
...II Luyện tập :< /b>
1 Bài tập :< /b>
- Thu : Mùa thu Thu tiền
- Tranh : Mái tranh Tranh luận
- Tuốt : Máy tuốt Tuốt llúa
2 Bài tập :< /b>
Tôi...
2 Tác phẩm :< /b>
Thơ cổ thể
II Tìm hiểu văn :< /b>
Miêu tả
Nhà tranh bị gió thu phá
- Tranh
Bay , rải , treo , lộn ( nhà tồi tàn , chủ nhân...
*.Nội dung :< /b>
A Kiểm tra ( 3p ) : Nêu cách lập ý văn biểu cảm ?
B Bài ( 40p )
Đọc : Bài ca nhà tranh …
? Kiểu văn ?
I