- Thế nào là một bố cục rành mạch và hợp lý để bước đầu x/d được những bố cục rành m¹ch hîp lÝ cho c¸c bµi lµm - TÝnh phæ biÕn vµ sù hîp lÝ cña d¹ng bè côc 3 phÇn , nhiÖm vô cña mçi phÇn[r]
Trang 1Tuần 2
Tiết 5 +6 : Cuộc chia tay của những con búp bê
( Khánh Hoài )
*Mục tiêu : Giúp HS:
-Thấy được những tình cảm chân thành ,sâu nặng của hai anh em trong câu chuyện Cảm nhận được nỗi đau đớn ,xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh ,biết thông cảm và chia sẻ với những người bạn ấy
-Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể rất chân thật và cảm động
*Chuẩn bị : GV nghiên cứu soạn bài
HSđọc văn bản ,học bài ,trả lời những câu hỏi cuối bài
*Nội dung :
A.Kiểm tra (5p) Thông qua bức thư trong văn bản Mẹ tôi ,người bố muốn nói với con
điều gì ?
B.Bài mới (40p)
Đọc chú thích *
Gvgiới thiệu văn bản
?Văn bản được viết theo phương thức nào
mà em đã học ?
?Văn bản kể lại chuyện gì ?
?Nhân vật chính của truyện là ai ?
?Vì sao em xác định như vậy ?
?Có mấy sự việc được kể trong văn bản ?
Đọc từ đầu hiếu thảo
?Búp bê có ý nghĩa như thế nào trong
cuộc sống của hai anh em Thành ,Thủy ?
?Vì sao phải chia búp bê ra ?
?Hình ảnh Thành –Thủy hiện lên như thế
nào khi mẹ ra lệnh chia đồ chơi ?
?Hình dung như thế nào về tâm trạng của
Thành –Thủy lúc này ?
?Trong khi chia búp bê ,Thành Thủy
cónhững
cử chỉ ,lời nói nào ?
I.Tìm hiểu khái quát :
-Phương thức tự sự
- Cuộc chia tay của hai anh em …
Cả hai anh em Vì mọi sự việc xảy ra trong câu chuyện đều có sự tham gia của cả hai
- Có ba sự việc :-Chia búp bê -Chia tay lớp học -Chia tay hai anh em
II.Tìm hiểu văn bản :
1.Cuộc chia búp bê ; (Là đồ chơi thân thiết gắn liền với tuổi thơ của hai anh em )
(Bố mẹ ly hôn ,hai anh em phải xa nhau …) -Thủy :Run lên bần bật
Cặp mắt tuyệt vọng Hai bờ mi sưng mọng -Thành : Cắn chặt môi Nước mắt tuôn ra Buồn khổ ,đau xót ,bất lực …
-Thành : Đặt hai búp bê sang hai hai phía Đặt vệ sĩ vào cạnh con Em nhỏ -Thủy :Tru tréo giận dữ
Vui vẻ (Giận dữ vì không chấp nhận chia búp bê
Trang 2?Vì sao Thủy giận dữ rồi lại vui vẻ ?
?Hình ảnh hai con búp bê luôn đứng cạnh
nhau mang ý nghĩa gì ?
?Theo em ,vì sao Thành –Thủy không
thể mang búp bê ra chia ?
Tiết 6
*Mục tiêu : Giúp HS:
-Thấy được những tình cảm chân thành
,sâu nặng của hai anh em trong câu
chuyện Cảm nhận được nỗi đau đớn ,xót
xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào
hoàn cảnh gia đình bất hạnh ,biết thông
cảm và chia sẻ với những người bạn ấy
-Thấy được cái hay của truyện là ở cách
kể rất chân thật và cảm động
*ổn định (1p)
*Bài mới (39p) Đọc phần 2
? Khi đén lớp học Thủy có cử chỉ thế nào
? h/d h/ ảnh Thủy ?
? Tại sao khi đến trường Thủy lại bật khóc
? Lúc này Thủy có nghĩ gì ? Thử nói hộ
? Còn cô giáo và các bạn
Em cảm nhận được thái độ , tình cảm nào
của cô giáo , các bạn giành cho Thủy lúc
này
? Em có suy nghĩ gì trước cuộc chia tay
và tình cảnh của Thủy lúc này
GV : Đọc
? Tại sao khi dắt em ra ra khỏi trường
Thành lại kinh ngạc thấy mọi người …
trùm lên cảnh vật
Đọc đọan cuối
? Vì sao Thành – Thủy phải chia tay ?
?Trong cuộc chia tay , h/ ảnh Thành
,Thủy hiện lên qua chi tiết nào ?
? Em cảm nhận được điều gì ở 2 anh em
Thành – Thủy qua những chi tiết đó
? Lời nhắn nhủ của Thủy : Anh phải …
.Vui vẻ khi búp bê được ở cạnh nhau ) Tình anh em bền chặt không gì có thể chia rẽ
( Vì : Búp bê là kỷ niệm của tuổi thơ , là h/ảnh hai anh em ruột thịt , gắn bó
2/ Cuộc chia tay với lớp học :
- Thủy : Khóc thút thít
( Trường học là nơi khắc ghi những kỉ niệm , những niềm vui của Thủy Thủy sẽ không còn được đi học nữa , sắp phải chia xa mãi mãi … )
- Cô giáo : Ôm lấy thủy … Các bạn : Sững sờ , khóc ( Sự ngạc nhiên , niềm đồng cảm xót thương của thầy , bạn giành cho Thủy oán ghét cảnh gđ chia lìa )
Cuộc chia tay đầy nước mắt , thấm đẫm tình người ( Tình thầy trò , bè bạn )
T/ cảnh bất hạnh , tuyệt vọng ( Thành cảm nhận được sự bất hạnh của 2 anh em , sự cô đơn của mnhf trước sự vô tình của người và cảnh … )
3/ Cuộc chia tay của hai anh em :
( Bố mẹ li hôn … )
- Thủy : Mặt tái xanh
Khóc , dặn dò anh
- Thành : khóc Đứng như chôn chân Tâm hồn trong sáng nhạy cảm ; tình anh em thắm thiết
( Không được chia rẽ tình anh em ; nhắn nhủ mỗi gia đình và xh hãy vì hạnh phúc
Trang 3Theo em lời nhắn đó mang ý nghĩa nào ?
GV : Câu chuyện là cuộc chia tay …
? Có cách nào tránh được nỗi đau ?
? Qua VB , tác giả muốn gửi đến mọi
người thông điệp nào ?
? Em học tập được gì từ cách kể chuyện
của tác giả b VB
của tuổi thơ )
III/ ý nghĩa :
- Tổ ấm gia đình … Không thể đẩy trẻ em vào tình cảnh bất hạnh
- Cách kể chuyện từ ngôi thứ nhất chân thật
và cảm động ; các sự việc được kể theo trình tự thời gian
C.Củng cố ( 4p ) : Văn bản : cuộc chia tay … là câu chuyện về những cuộc chia tay Theo em đó có phải là những cuộc chia tay bình thường không ? Vì sao
( Họat động nhóm )
D.Hướng dẫn : ( 1p ) - Tóm tắt chuyện
- Đọc phần đọc thêm ; - Soạn : Những câu hát về tình cảm gia đình
*******************************
tiết 7 : bố cục trong văn bản
*Mục tiêu :
- Giúp HS hiểu rõ tầm quan trọng của bố cục trong văn bản , trên cơ sở đó có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản
- Thế nào là một bố cục rành mạch và hợp lý để bước đầu x/d được những bố cục rành mạch hợp lí cho các bài làm
- Tính phổ biến và sự hợp lí của dạng bố cục 3 phần , nhiệm vụ của mỗi phần trong bố cục để từ đó có thể làm mở bài , thân bài , kết bài đúng hướng hơn , đạt kết quả tốt hơn
*Chuẩn bị :
- GV : Nghiên cứu S G K , S G V , sọan bài
Bảng phụ ghi ví dụ
- HS : học bài cũ , đọc S G K
*Nội dung :
A.Kiểm tra ( 5p ) : Để 1 văn bản có tính liên kết phải có những đ/k nào ?
B.Bài mới ( 38p ) :
GV đưa bảng phụ VD về một đơn xin
nghỉ học
?Cách viét trên có được không ?Vì sao ?
?Sắp xếp lại cho hợp lý ?
?Trong 1văn bản ,có thể tùy tiện muốn
ghi nội dung nào trước cũng được hay
không ?
? Các ý các phần trong văn bản phải tuân
thủ yêu cầu nào ?
I.Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản :
1.Bố cục của văn bản :
-Không được Vì :các ý , các nội dung lủng củng , lộn xộn
- HS sắp xếp lại
Sắp xếp theo một trình tự Kết luận 1 ( S G K )
Trang 4G:Việc sắp xếp …
?Thế nào là bố cục văn bản ?
Đọc VD 2(1)
?Văn bản gồm mấy đoạn ?
?Nhận xét về nội dung ,ý nghĩa và cấu tạo
ngữ pháp của mỗi câu trong đoạn ?
?Đọc văn bản ta có hiểu nội dung không
?Vì sao ?
Đọc VD(2) +VB N/văn 6
?So sánh nội dung 2 văn bản ?
?Sự sắp xếp các câu trong mỗi văn bản ?
?Đọc văn bản nào dễ hiểu hơn ?Vì sao ?
?Muốn tiếp nhận dễ dàng thì một văn bản
phải đảm bảo yêu cầu nào ?
? Nêu bố cục văn bản miêu tả ?
? Nhiệm vụ của mỗi phần ?
? Có cần phân biệt rõ ràng nhiệm vụ mỗi
phần không ? Vì sao ?
Bài tập3:Bố cục chưa thật rành mạch và
hợp lí
2 / Những yêu cầu về bố cục :
Các câu đúng n/p , rõ nghĩa
Khó hiểu vì các câu sắp xếp lộn xộn chưa
có sự LK gắn bó
Có những câu văn về cơ bản là giống nhau
- VB 2 ( 2 ) Có sự thay đổi , không theo trình tự như v / b ở sách văn 6 ; Các câu lộn xộn
- VB S G K : sắp đặt bố trí các câu , các
đoạn hợp lí rõ ràng …
KL 2 Nội dung Trình tự
3 / Các phần của bố cục :
Gồm 3 phần : Mở bài
Thân bài Kết bài Cần ; có phân biệt rõ thì văn bản mới rành mạch hợp lí
II / Ghi nhớ : S G K ( tr 30 ) III / Luyện tập :
Vì : các điểm 1 , 2 , 3 ở thân bài mới chỉ là
kể lại việc học tốt chứ chưa phải là trình bày kinh nghiệm học tốt
Còn điểm 4 không nói về học tập
C.Củng cố ( 1p ) : Nhắc lại ghi nhớ
D.Hướng dẫn ( 1p ) : Về học thuộc , ghi nhớ
Làm bài tập 2
Đọc bài mạch lạc trong văn bản
**********************************************
Tiết 8 : mạch lạc trong văn bản
* Mục tiêu : - Giúp HS có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự
cần thiết phải làm cho v/ bản có mạch lạc , không dứt đoạn hoặc quẩn quanh
- Chú ý đến sự mạch lạc trong các bài tập làm văn
* Chuẩn bị : - GV: nghiên cứu S G K – sọan bài
- HS : Học bài cũ , đọc S G K
* Nội dung :
A Kiểm tra ( 5p ) - Thế nào là bố cục văn bản ?
- Những yêu cầu về bố cục văn bản
Trang 5B.Bài mới : ( 38p )
GV : “ Mạch lạc” : mạch máu trong cơ thể
( nghĩa đen )
Trong v/ bản cũng có cái gì giống như
mạch máu , làm cho các phần …
Đọc S G K ( những tính chất )
? Mạch lạc trong v/ bản có những t/ chất
gì trong số các t/ chất đó ?
? Vậy mạch lạc trong v/ bản là thế nào ?
? Tóm tắt những sự việc chính của v/ bản :
cuộc chia tay
? Toàn bộ sự việc trong v/ bản xoay quanh
sự việc chính nào ?
? Hai anh em T – T dóng vai trò gì ?
GV : Mặc dù nói về nhiều … sự việc
chính là
đề tài
? Mở lại v/ bản tất cả các câu , các
đoạn , các phần trong v/ bản có cùng
hướng về đề tài chính đó không ?
GV : Các phần đều tập trung làm rõ cho
… là đ/ k thứ nhất tạo ra mạch lạc
? Đó là đ/ k nào ?
GV : Các đoạn kể
? Cho biết các đoạn ấy được nối kết với
nhau theo mối liên hệ nào ?
GV : Có nhiều mối liên hệ để nối kết là đ/
k thứ 2
? Có mấy đ/ k để 1 v/ bản có tính mạch lạc
?
HS đọc văn bản
? Chủ đề của đoạn
? Trình tự
I/ Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản
1/ Mạch lạc trong văn bản :
Cả 3 tính chất
- Là sự tiếp nối của các câu , các ý theo 1 trình tự hợp lí
2/ Các điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc :
Việc chia tay của Thành - Thủy
Sự việc chính Nhân vật chính
- Các phần … nói về một đề tài
( Các phần … ) Thời gian , không gian , tâm lí
- Các phần … nối kết theo 1 trình tự hợp lí
II/ Kết luận : S G K III/ Luyện tập : Bài tập 26
- Sắc vàng trù phú đầm ấm của làng quê vào mùa đông giữa ngày mùa
- Chủ đề đó được dẫn dắt theo 1 trình tự hợp lí rõ ràng
Câu dầu : Giả thích bao quát về sắc vàng trong không gian , thời gian
Sau đó : Nêu rõ những biểu hiện của sắc vàng
Hai câu cuối : Nhận xét , cảm xúc về màu vàng
Trình tự với bố cục 3 phần nhất quán rõ ràng
Trang 6C.Củng cố ( 1p ) : HS đọc lại ghi nhớ
D.Hướng dẫn ( 1p ) : Về học thuộc phần ghi nhớ ; làm bài tập 1 ( a )
Đọc – soạn bài : Câu hát về tình cảm gia đình ************************************************