đoạn , câu với câu , để góp phần làm cho câu chọn nghĩa , hoặc tạo nên sự liền mạch lúc diễn đạt Quan hệ từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu, so sánh, nhân quả … giữa các[r]
Trang 1Chuyên
Tõ Vùng TI
I TIÊU
* Giúp sinh:
- các ghép , láy và ghép láy ; ,
"# , trái , "# âm
- () *+ và *,- ". phân tích ",0 giá $1 2 dùng láy trong 5 *6
- giá $1 ,0 thanh , 0 hình , 0 6& láy , + 8 Hán 92
-
II
Gv: Tham
Tích
Hs: Ôn ) ?+ C
III TRÌNH LÊN !"
1 $ %
2 Bài )*
3 Bài ,-(
I Tõ ghÐp
A Khái ni m :
- > ghép là D do hai E F + có thành
- Ví 3< : hoa + lá = hoa lá
+ hành = hành
- Chú ý : Trong >+ 2 - ghép có 2 + '
B Phân :
1 T ghép chính ph3:
- ghép các + không ngang hàng - nhau
- >+ chính làm N 3O + < "C sau *P sung cho + chính
chính
- Trong ghép chính < , ,S + chính "C $,- + <
"C sau
- Ví 3< : +Bút bút máy, bút chì, bút bi…
+ Làm làm ) làm 38 làm 6=
2 ghép 4/ 561 :
-Ghép các + ngang hàng - nhau F D pháp
_ ( ghép "V ) chung R , khái quát R các
+ dung " ghép
- Có "6 1 trí $,- sau các + dùng " ghép
- Ví 3< : _ Áo + U U áo U áo
_ Xinh+ ,R Xinh ,R ,R xinh.
C Bài t p :
Trang 2Bài 761 1 :
Khoanh tròn vào D các "C $,- câu $6 S " :
A > có hai + có
B > ",0 ra &@ + có
C > có các + bình "V F &E D pháp
D > ghép có + chính và + < *P sung cho + chính
Bài 761 2 :
Hãy 9:1 ;<1 các 7 sau ? vào BC/ phân 5AD( 7 ghép: hành ,nhà ; , xoài ,0 nhãn # , chim sâu, làm 5 " cát, xe " ,vôi ve, nhà khách, nhà _'
Bài 761 3 :
E( ,F7 7 G )F7 A @- ,F7 7 G )F7 B H 7DA thành ,F7 7 ghép I1 /J>
Bài 761 4 :
Xác % 7 ghép trong các câu sau :
a >$b em , búp trên cành
:+ 5 *+ hành là ngoan
b (+ không có "2 Nam ai
Sông
(+ F "@ &@ & "
Thì # Ba : còn gì D em
c Ai R *, bát R& ". '
]b R& &@ "` cay muôn '
Bài 761 5 :
Tìm các ghép trong () sau và cho chúng vào - phân :
“ a, phùn "^& mùa xuân "+ , &, phùn ?+ D chân & gieo &@ 6 xanh lá & Dây khoai, cây cà chua $,S& rà xanh $0 các $6 $@ cao a.& cây sau sau , cây @ hai bên
",S 6 @ &N hôm trông &N khác
=(D cây *f 5 mùa 8& + nhú @ ' 9 @ non 6
ra a, *< & áp Cái cây ",0 cho 8 8 'g
Bµi tËp 6:
Ph©n biÖt, so s¸nh nghÜa cña tõ nghÐp víi nghÜa cña c¸c tiÕng:
a èc nhåi, c¸ trÝch, ! hÊu
b ViÕt l¸ch, giÊy m¸, chî bóa, quµ c¸p
c Gang thÐp, m¸t tay, nãng lßng
* Gîi ý:
Trang 3Có một số tiếng trong cấu tạo từ ghép đã mất nghĩa, mờ nghĩa Tuy vậy !4 ta vẫn xác định 2!( đó là từ ghép CP hay đẳng lập
Cụ thể:
Nhóm a: Nghĩa của các từ ghép này hẹp hơn nghĩa của tiếng chính
từ ghép CP
Nhóm b: Nghĩa của các từ ghép này khái quát hơn nghĩa của các tiếng từ ghép Đl
Nhóm c: Mát tay có nghĩa khác “mát” + “tay” Nghĩa của các từ ghép này đã bị chuyển !4 nghĩa so với nghĩa của các tiếng
Bài tập 7: Hãy tìm các từ ghép và từ láy có trong VD sau.
a Con trâu rất thân thiết với !4 dân lao động Những trâu phải cái nặng nề, chậm chạp, sống cuộc sống vất vả, chẳng mấy lúc thảnh thơi Vì vậy, chỉ khi nghĩ đến đời sống nhọc nhằn, cực khổ của mình,
!4 nông dân mới liên hệ đến con trâu
b Không gì vui bằng mắt Bác Hồ !4
Quên tuổi già !? mãi tuổi hai '!?
=!4 rực rỡ một mặt trời cách mạng
Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng
Đêm tàn bay chập choạng ! chân =!4
Gợi ý: a.- Các từ ghép: con trâu, !4 dân, lao động, cuộc sống,
cực khổ, nông dân, liên hệ
- Các từ láy: thân thiết, nặng nề, chậm chạp, vất vả, thảnh thơi,
nhọc nhằn
b- Từ ghép: tuổi già, đôi '!? mặt trời, cách mạng, đế quốc, loài
dơi
- Từ láy: rực rỡ, hốt hoảng, chập choạng
Bài tập 8:
Hãy tìm từ ghép trong đoạn văn sau & sắp xếp chúng vào bảng phân loại
B! phùn đem mùa xuân đến, '! phùn khiến những chân mạ gieo muộn nảy xanh lá mạ Dây khoai, cây cà chua !4' rà xanh rợ các trảng ruộng cao Mầm cây sau sau, cây nhội, cây bàng hai bên 2!4 nảy lộc, mỗi hôm trông thấy mỗi khác
… Những cây bằng lăng mùa hạ ốm yếu lại nhú lộc Vầng lộc non nảy ra B! bụi ấm áp Cái cây 2!( cho uống thuốc
(Tô Hoài)
Bài tập 9:
-,1-2 3(4 5
6,(" ! 7trăng đã lên rồi89% : - ,;từ từ lên ở chân trời<"$rặng tre đen vắt ngang qua
ã $Ecơn gió nhẹ$$
("2 -" -Anhững hương thơm ngát.
* 0 ý $6 Si :
Bài ! 1: D
Bài ! 2:
ghộp chớnh
13 hành, nhà ; nhón # chim sõu, xe " vụi ve, nhà khỏch, nhà _'
Trang 4ghép 4/
561 Nhà ; làm 5 " cát
Bài ! 3:
Bút bi, xanh ` &, ngâu, vôi tôi, thích &` mùa E
Bài ! 4:
Câu ghép 4/ 561 ghép chính 13
F "@ &@ Ba :'
c ]b R& Bát R&
Bài ! 5:
ghép chính
13 a, phùn , mùa xuân , chân & , dây khoai , cây cà chua , xanh $0 , &.& cây , cây nhôi
ghép 4/
561 Cây bàng , cây *f 5 , mùa , &, *< , 8 8
II Tõ l¸y :
A Khái ' :
-
3< D các + ' k - láy trong >+ 92 ",0
ra *f cách láy + 8 có '
- Ví 3< : + Khéo khéo léo.
+ Xinh xinh Z` '
B Phân :
1 láy toàn BF :
- Láy toàn
Ví 3< : xanh xanh xanh.
- Láy toàn
Ví 3< : "m " "m'
2 Láy BF 16:
- Láy
Ví 3< : k R
- Láy (; :
Ví 3< : xao lao xao.
C Tác O3/ :
- > láy giàu giá $1 0 6 và * 6&' Có láy làm 6& Q E
R giàu hình ,0 , "2'
- Ví 3< :
“ Lom khom 3,- núi F vài chú
Lác =) bên sông 0 & nhà ”
D Bài !
Bài 761 1
Khoanh tròn vào
1
Trang 5A > có F + có '
:'> có các + 8 nhau F < âm ".'
C > có các + 8 nhau F '
2.Trong 6 sau nào không !- láy.
A Xinh Z` ' :' p'
C jM "' ]']q dàng
3.Trong 6 sau nào là láy toàn ?
A a &n' B r& áp
C Mong manh D >5& V&'
Bài 761 2:
Hãy *A! B! các sau vào - phân láy :
“Long lanh, khó ?5 , vi vu, linh tinh, loang loáng, lánh, thoang
6 m ` S S *# # hiu hiu ”
Bài 761 3.
CD thêm các E thành láy.
- Rào … !='*t&!='4&!= b!=4 != /!$ =! =!
# =! &1 =! *O ='!"Q='
Bài 761 4 :
Cho nhóm sau :
“ Bon bon , &S &S , xanh xanh , E E , C C , tím tím , m m , UE& UE& , ngóng ngóng ”
Tìm các láy toàn *@ không *+ âm , các láy toàn *@ *+ âm ?
Bµi tËp 55
8F2H8
I8F2J-8
K8F,28
L86"A$8
G8F@ @8
Bµi tËp 6:
M") ),3" < '") N*
Bµi tËp 7:
·- (4 B
"8OB"5
·")888 P8OB"5
OL5,," ,T, ,888
OL5 - ; " A$ " ) ; - 4
$888
Bµi tËp 8:
,8KP@" \( 8D( \ ^P,
Trang 6Bài tập 9 :
a.Vầng trăng vằng vặc giữa trời.
Đinh ninh hai miệng, một lời song song .
DS+$_6L$*
b.Gà eo óc gáy sương năm trống.
Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên.
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa .
c.Lom khom dưới núi, tiều vài chú, Lác đác bên sông chợ mấy nhà.
I,$[D"a$"*
d.Năm gian nhà cỏ thấp le te.
Ngõ tối đêm sâu đóm lập lòe.
Lưng dậu phất phơ màu khói nhạt
Làn ao lóng lánh bóng trăng loe
đ.Chú bé loắt choắt.
Cái sắc xinh xinh.
Cái chân thoăn thoắt.
Cái đầu nghênh nghênh
Bài tập 10:
9(">$/sầm sập ã P" P (4 ;" ! >"8D-
D\ "Nồ ồ>/'ã(4< $8
Bài tập 11:
" "="'-P@PY_D-<h3 )1e8
Bài 761 12:
Tỡm D lỏy trong " 5 sau "% phân
D lỏy '
"
gieo Z8 &E " # & &E " lỳc nào p )
# , &8 dài vỡ *# # Z8 xang…Hoa xoan $` - nhung Z8 m non ,- "w&' j# " "m & & &@ 6& hoa
$. $` v'
Bài 761#+:
jF cỏc + lỏy vào $,- E sau cỏc + 8 "
lỏy: E ==$ == m== ==*
Bài 761 14:
Trang 7Cho các láy "F vào N $8 thích 0 trong câu: m E m Q' (m nhen, m nhoi
a J) nói 5 ====='Ux
b Bà ta *< 3 )======
c : " D "F ====' x
d (D túm ====== R ". cành
Bài 761 15:
jE câu - &N láy :
a lành lùng, n'
b Nhè Q Q nhàng, Q nhõm
Bài 761 16:
Tìm các láy có 6& Q so - + 8 cho $,-
[m^ bé, + R&'
Bài 761 17:
Tìm các có ý & so - + 8 cho
$,-
a hùng E Z *# '
F ý - H :
Bài 761 1
1D 2 D 3 D
Bài 761 2
láy toàn BF (S S hiu hiu, loang loáng, 5& V&'
láy BF 16 Long lanh , khó ?5 m ` *# #
lánh
Bài 761 3.
- Rào rào , t& *t& , um tùm , m b , lùng ,chi chít , trong
$` , ngoan ngoãn , # @ , &1 màng , *O *@ , "Q "n
Bài 761 4 :
*Các láy toàn *@ không *+ âm : Bon bon , xanh xanh , &S &S
* Các láy toàn *@ *+ âm : |f& UE& , V E , ngong ngóng , , C , tim tím , nho m
III Tõ H¸n ViÖt :
A Khái (T,
- > Hán 92 là 8 Hán , ",0 " theo cách 92 + *f D cái la-tinh và "E vào trong câu theo 5 & 92 Nam
- Ví 3< : Sính q $,o thành , gia nhân…
*Chú ý :
+ Ví 3< : Y }U~ / ) / 4 D + 4 + 8 Hán
92'
- Có + 8 Hán 92 ",0 dùng "@ )
+ Ví 3< : dR , thiên, "1 phong ,vân…
- Có + 8 Hán 92 không ",0 dùng "@ ) E ít ",0 dùng "@
) mà _ ",0 dùng " ghép
+ Ví 3< : >2 nhiên, , hà, D "V =
- Có + 8 Hán 92 "# âm , khác '
+ Ví 3< :
Trang 8
B ghép Hán W(T7
1
* Do hai E F + Hán 92 có thành
- Ví 3< :
+ |8 gia |8 ,- + gia (nhà)
2
* > ghép chính < Hán 92 ",0 ghép theo 2 ?
- >+ chính "C $,- , + < "C sau
+ Ví 3< : Ái U8 D( 32 Y 2=
- >+ < "C $,- , + chính "C sau:
+ Ví 3< : |8 kì, # /[), &< \/ , , ông…
C ^_ O3/ 7 Hán W(T7 :
-
cho hay lúc giao + " " 5 *6 là R 5 P >+
sáng Hán 92
- d; 3< Hán 92 " 6 , " tình , " ,S= có nên không khí trang nghiêm , $ , * 1 thái "@ tôn kính , trân
$ lúc giao + > Hán 92 có làm cho R 5 thêm "Q P kính , hoa & , trang $ và trang nhã
D Bài 761 :
Bài 761 1 :
Khoanh tròn vào
1 Y “thiên”trong 7 nào sau ? không có /J> là “H ” ?
A Thiên lí B Thiên , C Thiên D Thiên thanh
2
A Xã
Bài 761 2 :
6 thích ý các + 8 Hán – 92 trong thành D sau : “
Bài 761 3 :
Y+ các sau vào *6 phân ghép Hán 92 : “
Thiên
* eI( ý 7MC 5f( :
Bài ! 1 :
1 A 2 B
Bài ! 2 :
- >C : *8
6 : * :8 * "F là anh em
- Giai : "F
- Huynh : anh
- j2 : em
Bài 761 3 :
Trang 9ghộp 4/ 561 - Thiờn "1 , ? mó , kiờn 8 , )
2 , hoan _
ghộp chớnh 13 j @ , 6 "5 ,tõn binh , , 2
III Từ đồng nghĩa
A Khỏi (T, :
- > "# là D cú 8 nhau E 8 nhau
- Vớ 3< :
Mựa hố – mựa , U6 - trỏi , sinh - "b …
B Phõn 5AD( :
1
- Là
khỏc nhau
- Vớ 3< :
+ “ Áo chàng "m O rỏng pha , ( Chinh < ngõm ) + e[ mó chớ tỡnh ”
( JP D )
2
- Là
nhau
- Vớ 3< :
+ eD dũng bàn * 2 quõn Khuya F bỏt ngỏt $5 ngõn ". F g
( # Chớ Minh )
“Mờnh mụng
j $S ta 6 + khu &@ lũng ”
( 92 :` – >8 D )
C Bài 761 :
Bài ! 1 :
Khoanh trũn vào
1 nào sau ? \/ /J> @-( 7 “thi nhõn ” ?
A Nhà
2 i< 7E “D” trong 7 nào sau ? khụng cựng /J> @-(
Y/ < 7E cũn 5D( ?
A >F + B >F * C J; F D aE F
Bài ! 2 :
#$ thớch &' vào cỏc cõu ( ) : “ Nhanh C , nhanh l , nhanh chúng ”
a) Cụng 2 "A ",0 hoàn thành ………
b) Con bộ núi 5 ………
c) jM chõn Nam " búng $ ………
Bài ! 3 :
T! cỏc sau vào cỏc nhúm R S+
J+ nhỡn, cho, 5& _ hi sinh, cự, nhũm, siờng 5 , +
Trang 10*+ &w 2 & + E dòm, 1 khó
Bài ! 4 :
Cho on thU:
" Trên ",S cát &1 &@ "M
+& m ?5 thâm $t @ chùa
) trúc dát bà già tóc BD)
Tay tràn &2 nam mô"
( q Bính)
a) Tìm "# - các in ")&'
b) jE câu - các em tìm ",0 '
Bài ! 5 :
9+ &@ " 5 ?6 8 – 12 câu ( "F ngày khai
* eI( ý :
Bài ! 1 :
1 A 2 B
Bài ! 2 :
a ) Nhanh chóng
b ) Nhanh 6
c ) Nhanh Q
Bài ! 3 :
> "# hoàn toàn J5& _ , cù , siêng 5 ,
&w , 1 khó ,
> "# không hoàn toàn J+ , hi sinh , + , 2 &
,cho , *+ , E , nhìn , + , nhòm , dòm
* E có Z+ , sau :
a) + hi sinh, + 2 &
b) nhìn, nhòm, ngó, + dòm
c) cho, *+ E
d) kêu, ca thán, than, than vãn
e) 5 _ cù, siêng 5 &w 1 khó
g) mong, ngóng, trông mong
Bài ! 4 :
a ) tìm "\ ; "m - `& "^ – thâm, * – $`
b) hs chú ý
IV trái /J>
A Khái (T,
- > trái là D có trái ,0 nhau , xét trên &@ R
- Ví 3< :
3)
B Tác O3/ :
-
6 gây ,0 & , làm cho S nói thêm sinh "@
C Bài 761
Bài ! 1 :
... " ,vôi ve, nhà khách, nhà _''Bài 76 1 :
E( ,F7 G )F7 A @- ,F7 G )F7 B H 7DA thành ,F7 ghép I1 /J>
Bài 76 1 :
Xác % ghép câu sau... Nghĩa từ ghép khái quát nghĩa tiếng từ ghép Đl
Nhóm c: Mát tay có nghĩa khác “mát” + “tay” Nghĩa từ ghép bị chuyển !4 nghĩa so với nghĩa tiếng
Bài tập 7: Hãy tìm từ ghép từ. .. class="page_container" data-page="3">
Có số tiếng cấu tạo từ ghép nghĩa, mờ nghĩa Tuy !4 ta xác định 2!( từ ghép CP hay đẳng lập
Cụ thể:
Nhóm a: Nghĩa từ ghép hẹp nghĩa tiếng
từ ghép