Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tiết 39: Từ trái nghĩa (Tiết 1)

được sửradụng trong thể việc đối sử , tạo các ?-Từ Quatrái cácnghĩa ví dụ trên em rút nhận xét gì trong dụng từ hình trái nghĩa.. tượng.[r]

1 Thế nào là từ đồng nghĩa? Có mấy loại từ đồng nghĩa ?

2 Tập hợp từ đồng nghĩa nào dưới đây có thể thay thế đư ợc cho nhau trong mọi hoàn cảnh ?

a Thiên, trời; chết,bỏ mạng, hi sinh

b Cha, bố; sinh, đẻ; nhà thơ, thi sĩ

c Cha, ba; chết, toi, hi sinh; hoa, bông

d Ăn, xơi, hốc, chén; heo, lợn

KiỂM TRA BÀI CŨ

2

Lop7.net

Đáp án:

1 - Từ đồng nghĩa là từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.Từ đồng nghĩa có hai loại:

+ Từ đồng nghĩa hoàn toàn ( không phân biệt nhau về sắc thái nghĩa )

+ Từ đồng nghĩa không hoàn toàn ( có sắc thái nghĩa khác nhau )

2 Nhóm từ đồng nghĩa có thể thay thế nhau trong mọi hoàn cảnh :

b Cha, bố ; sinh, đẻ; nhà thơ, thi sĩ

KiỂM TRA BÀI CŨ

Ngữ văn Tiết : 39

4

Lop7.net

TỪ TRÁI NGHĨA

1 Vớ dụ1:

Hồi hương ngẫu thư

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quờ khụng đổi, sương pha mỏi đầu Gặp nhau mà chẳng biết nhau

Trẻ cười hỏi: “khỏch từ đõu đến làng?”

-Hạ Tri Trần Trọng San dịch

Cảm nghĩ trong đờm thanh tĩnh

Đầu giường ỏnh trăng rọi

Ngỡ mặt đất phủ sương

Ngẩng đầu nhỡn trăng sỏng

Cỳi đầu nhớ cố hương

-Lý Bạch-Tương Như dịch

? Dựa vào kiến thức đó học ở bậc tiểu học, em hóy tỡm

những cặp từ trỏi nghĩa trong hai bản dịch thơ trờn

Ngẩng

Cỳi

Trẻ đi

1.1 đọc hai bản dịch thơ :

I.Thế nào là từ trỏi nghĩa:

già trở lại

Ngữ văn Tiết : 39

I-Thế nào là từ trái nghĩa?

Ngữ văn Tiết : 39

TỪ TRÁI NGHĨA

1 Vớ dụ.

Cỏc cặp từ trái nghĩa:

- Ngẩng > < cúi

- Trẻ > < già

- Đi > < trở lại

-> Cơ sở về hoạt đ ộng của đ ầu theo hướng lên xuống

-> Cơ sở về tuổi tác -> Cơ sở l à h ướng di chuyển ngược nhau

a Vớ dụ 1.

 Từ trỏi nghĩa là những từ cú nghĩa trỏi ngược nhau, dựa trờn một cơ sở chung nào đú.

Lop7.net

TỪ TRÁI NGHĨA

1 Ví dụ1:

><

><

Ví dụ 2:Tìm từ trái nghĩa với từ “già” trong trường hợp “rau già”,

“cau già”, “người già”

I.Thế nào là từ trái nghĩa:

người già >< người trẻ

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

Ngữ văn Tiết : 39

TỪ TRÁI NGHĨA

1 Ví dụ1:

2 Ví dụ 2:

2 Ghi nhớ :

-Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau, xét trên một cơ sở chung nào đó.

-Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

I.Thế nào là từ trái nghĩa:

8

Ngữ văn Tiết : 39

Lop7.net

Già >< Trẻ

Dựa vào hình ảnh hãy tìm các cặp từ trái nghĩa cho

phù hợp

Cao >< Thấp

10

Lop7.net

Lớn >< bé

Béo >< Gầy

12

Lop7.net

TỪ TRÁI NGHĨA I.Thế nào là từ trái nghĩa:

1 Ví dụ :

?-Trong hai bài thơ dịch trên, việc sử dụng các từ trái nghĩa có tác dụng gì ?

14

II.Sử dụng từ trái nghĩa:

Lop7.net

=> Tạo ra phép đ ối , làm nổi bật tình yêu qu ê hương tha thiết của nhà thơ.

=> Tạo ra phép đ ối , khái quát quãng đ ời xa qu ê, nêu cảnh ngộ biệt li của tác gi ả Giúp cho câu thơ nhịp nhàng, cân xứng.

Trẻ đi , già trở lại nhà,

Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ cười hỏi : “Khách từ đâu đến làng ?”

Đầu giường ánh trăng rọi,

Ngỡ mặt đất phủ sương

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cố hương

Tác dụng

2/ Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh

1/ Hồi hương ngẫu thư

Ngữ văn Tiết : 39 TỪ TRÁI NGHĨA

TỪ TRÁI NGHĨA I.Thế nào là từ trái nghĩa:

1 Ví dụ :

? -Tìm một số thành ngữ , tục ngữ có sử dụng từ trái nghĩa và nêu tác dụng của việc dùng từ trái nghĩa đó?

16

II.Sử dụng từ trái nghĩa:

Lop7.net

=> Làm cho lời nói thêm sinh

động và gây ấn tượng

3/-Lờn voi xuống chú.

- Chạy sấp chạy ngửa.

- Đổi trắng thay đen.

- Lờn thỏc xuống ghềnh.

- Cú mới nới cũ.

Điều nặng tiếng nhẹ.

- Gần nhà xa ngừ…

TỪ TRÁI NGHĨA

TỪ TRÁI NGHĨA I.Thế nào là từ trái nghĩa:

1 Ví dụ :

2 Ghi nhớ :

Từ trái nghĩa được sử dụng trong thể đối , tạo các hình tượng tương phản , gây ấn tượng mạnh , làm cho lời nói thêm sinh động.

? - Qua các ví dụ trên em rút ra nhận xét gì trong việc sử dụng

từ trái nghĩa ?

18

II.Sử dụng từ trái nghĩa:

Lop7.net

§Çu voi ®u«i chuét

Nước mắt ngắn nước mắt dài

Ngắn - dài

Lop7.net