Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tiết 39: Từ trái nghĩa (Tiết 2)

Vì : “Lười” chỉ tính cách bên trong “Xinh” chØ h×nh thøc bªn ngoµi => Không cùng nằm trong mối quan hệ tươngliên không cùng trườngnghĩa * L­u :ý c¸c cÆp tõ tr¸i nghÜa ph¶i cïng n»m trong[r]

TiÕt 39 - TiÕng ViÖt

Lop7.net

Tiết 39 Từ TRáI NGHĩA

I Thế nào là từ trái

* Ví dụ

1 Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnhĐầu giừơng ánh trăng rọi,

Ngỡ mặt đất phủ sương Ngẩng đầu nhìn trăng sáng, Cúi đầu nhớ cố hương

Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

Trẻ đi, già trở lại nhà, Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu.

Tiết 39 - Từ trái nghĩa

I Thế nào là từ trái nghĩa?

* Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngược nhau.

* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau.

Lop7.net

* Bài tập nhanh

1.Tìm từ trái nghĩa với từ “ Chín” trong các trường hợp sau:

- Cơm chín > <

- Lúa chín > <

Sống Xanh

2 Hãy tìm các cặp từ trái nghĩa mô tả các bức tranh sau:

=>Từ nhiều nghĩa->thuộc nhiều nhóm từ đồng nghĩa

BÐo GÇy

Lop7.net

Giµ TrÎ

Nhá To

Lop7.net

Cười Khóc

THẢO LUẬN NHÓM

• 1/- Việc sử dụng từ trái nghĩa trong bài thơ “Hồi hương ngẫu thư” có tác dụng gì ? (nhóm 1)

• 2/- Việc sử dụng từ trái nghĩa trong bài thơ “Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh" có tác dụng gì ?

(nhóm 2)

• 3/- Tìm một số thành ngữ có sử dụng từ trái

nghĩa Nêu tác dụng của việc sử dụng từ trái

nghĩa trong các thành ngữ đó ? ( nhóm 3 +

nhóm 4)

II Sö dông tõ tr¸i nghÜa

=> Tạo ra phép đ ối , làm nổi bật tình yêu qu ê hương tha thiết luôn thường trực của Lí Bạch.Giúp câu thơ cân đối ,nhịp nhàng.

=> Tạo ra phép đối , khái quát ngắn

gọn quãng đời xa quê, nêu sự đối lập

về vóc dáng,tuổi tác � của tác gi ả Giúp cho câu th ơ nhịp nhàng , cân xứng.

Trẻ đi, già trở lại nhà,

Giọng quê không đổi, sương pha mái đầu

Gặp nhau mà chẳng biết nhau, Trẻ cười hỏi : “Khách từ đâu đến làng ?”

Đầu giường ánh trăng rọi,

Ngỡ mặt đất phủ sương

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cố hương

Tác dụng

2/ Cảm nghĩ trong đêm thanh

tĩnh

1/Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê

=> Tạo các hình tượng tương phản,làm cho lời nói thêm sinh

động và gây ấn tượng

3/- Lên voi xuống chó.

- Chạy sấp chạy ngửa.

- Đổi trắng thay đen.

- Lên thác xuống ghềnh.

- Có mới nới cũ.

Điều nặng tiếng nhẹ.

- Gần nhà xa ngõ…

Lop7.net

* Cho ví dụ:

“ Cô ấy xinh nhưng lười ”

Theo em“lười ” và“xinh”có phải là cặp từ trái nghĩa không?

Vì sao?

Trả lời lời:

“Lười” và “xinh” ở VD trên không phải là các cặp từ trái nghĩa Vì : “Lười” chỉ tính cách bên trong

“Xinh” chỉ hình thức bên ngoài

=> Không cùng nằm trong mối quan hệ tương liên( không

cùng trường nghĩa)

II Sử dụng từ trái nghĩa

Ghi nhớ : Sgk- T 128

Từ trái nghĩa đư ợc sử dụng trong thể

đối,tạo các hình tượng tương phản,gây ấn tượng mạnh,làm cho lời nói thêm sinh

động.

Lop7.net

III Luyện tập

b. Số cô chẳng giàu thì nghèo

Ngày ba mươi Tết thịt treo trong nhà

c. Ba năm đư ợc một chuyến sai

áo ngắn đi mượn quần dài đi thuê

d. Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

 =>Lành> <Rách

 => Giàu > < Nghèo

 => Ngắn > < Dài

 => Đêm > < Ngày Sáng > < Tối

a Chị em như chuối nhiều tàu,

Tấm lành che tấm rỏch,đừng núi nhau nhiềulời.

2 Bài tập 2: Tìm các từ trái nghĩa với những từ in

đậm trong các cụm từ sau đây

a Tươi < Cá tươi

Hoa tươi

b Yếu < Ăn yếu

Học lực yếu

c Xấu < Chữ xấu

Đất xấu

> < Ươn

> < Héo

> < Khoẻ

> < Giỏi

> < Đẹp

> < Tốt

Lop7.net

T Ừ TRÁI NGHĨA

Nh×n h×nh

®o¸n thµnh ng÷

cã cÆp tõ tr¸i nghÜa

NH¾M- Më

M¾t nh¾m m¾t më

Lop7.net

Nước mắt ngắn nước mắt dài

Ngắn - dài

§Çu voi ®u«i chuét

§Çu - ®u«i

Lop7.net