Lí Lan A -Mục tiêu cần đạt 1.Kiến thức: Hs cảm nhận được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ dành cho con nhân ngày khai trường; Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường với cuộc đời mỗi [r]
Trang 1Ngày soạn :20/08/2010
Ngày dạy : /08/2010 Tuần 1 : Tiết1
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
Lớ Lan
A -Mục tiờu cần đạt
1.Kiến thức:
Hs cảm nhận được những tỡnh cảm đẹp đẽ của người mẹ dành cho con nhõn
ngày khai trường; Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường với cuộc đời mỗi con
người; Nắm được 1 số từ khú, bước đầu cú ý niệm về từ ghộp trong vb và liên kết văn
bản
2.Kỹ năng:
Rốn kĩ năng đọc, giải nghĩa từ, tỡm hiểu VBND
3.Thỏi độ:
Hs cú lũng thương yờu, kớnh trọng mẹ, đồng thời thấy được vai trũ của nhà
trường đối với xó hội và đối với mỗi con người
B - Chuẩn bị
- GV hướng dẫn hs soạn bài thiết kế bài dạy, chuẩn bị cỏc phương tiện dạy học cần
thiết
- HS soạn bài theo yờu cầu của sgk và những hướng dẫn của gv
C Hoạt động dạy - học:
1 Ổn định tổ chức (1’)
7A 7B
2 Kiểm tra bài cũ (3’) - Chuẩn bị sỏch, vở, bài soạn
- Kiến thức VBND.
3 Bài mới:
Trong cuộc đời,mỗi người sẽ được dự nhiều lễ khai giảng.Với mỗi lần khai
tr-ường lại cú những kỉ niệm riờng và thtr-ường thỡ lần khai trtr-ường đầu tiờn để lại dấu ấn
sõu đậm nhất trong mỗi chỳng ta Ta thường bồi hồi khi nhớ lại tõm trạng,dỏng điệu
của mỡnh hụm đú Song ớt ai hiểu được tõm trạng của những người mẹ Bài học
hụm nay sẽ giỳp chỳng ta hiểu được điều đú
Hoạt động 1: Khởi động
Trong lần khai giảng đầu tiờn của em
ai đưa em đến trường? Em cú nhớ
đờm hụm trước ngày khai trường đú
mẹ em đó làm gỡ, nghĩ gỡ khụng?
- HS trả lời
Hụm nay học bài văn này chỳng ta sẽ
Trang 2hiểu được trong đêm trước ngày khai
trường để vào lớp 1 của con, mẹ đã
làm gì và nghĩ gì?
Hoạt động 2: Đọc, hiểu văn bản
GV hướng dẫn đọc: to, rõ ràng, thể
hiện tâm trạng hồi hộp, thao thức của
mẹ, giọng đọc tâm tình, trầm lắng
GV đọc mẫu
Gọi 2-3 HS đọc bài
HS nhận xét GV sửa chữa
Tóm tắt nội dung bằng một vài câu
- Em hiểu “ nhạy cảm” nghĩa là gì?
“ Háo hức “ là tâm trạng như thế nào?
HS đọc các chú thích còn lại
Văn bản nhật dụng “ Cổng trường mở
ra” được viết theo thể loại gì?(
Phương thức biểu đạt chính là gì?)
- Tự sự + biểu cảm
- Văn bản chia làm mấy phần? Nội
dung chính từng phần?
-Học sinh đọc từ đầu ….trong ngày
đầu năm học (trang 6, 7)
- Tìm những chi tiết miêu tả tâm
trạng hai mẹ con trong đêm trước
ngày khai giảng?
- Thao thức
không ngủ,
chuẩn bị đồ
dùng, sách vở,
đắp mền, buông
màn, trằn trọc,
suy nghĩ triền
miên
GV: trằn trọc là
- Giấc ngủ đến với con nhẹ nhàng như một li sữa, ăn một cái kẹo, gương mặt thanh thoát, nghiêng trên gối mền, đôi môi hé
mở, thỉnh thoảng
I Đọc, t×m hiểu chung
1 Đọc và tìm hiểu chú thích
a Đọc
b Tìm hiểu chú thích
2 Thể loại - Bố cục
a Thể loại: Bút ký- biểu cảm
b Bố cục: hai phần
- P1: đầu -> ngày đầu năm học: tâm trạng của hai mẹ con trong đêm trước ngày khai giảng
- P2: còn lại : tình cảm của mẹ đối với con
II Tìm hiểu văn bản
1 Tâm trạng của hai mẹ con trong đêm trước ngày khai giảng.
Trang 3từ láy
- chúng ta học ở
tiết sau
chúm lại háo hức, trong lòng không có mối bận tâm, hăng hái tranh mẹ dọn dẹp đồ
- Hãy so sánh tâm trạng hai mẹ con?
- Theo em tại sao người mẹ không
ngủ được?
(HS thảo luận nhóm 4 thời gian 2
phút)
Đại diện báo cáo: GV kết luận
- Lo lắng , chăm chút cho con, trăn
trở suy nghĩ về người con
- Bâng khuâng , hồi tưởng lại tuổi thơ
của mình
- Từ đó em hiểu gì về tình cảm của
mẹ đối với con?
- Vậy em làm gì đề đền đáp tình cảm
của mẹ đối với mình?
- Chăm học, chăm làm, vâng lời cha
mẹ, thầy cô…
- Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai
trường đã để lại dấu ấn sâu đậm trong
tâm hồn mẹ?
( Sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà
ngoại đến trường, sự chơi vơi, hốt
hoảng khi cổng trường đóng lại)
- Vì sao tác giả để mẹ nhớ lại ấn
tượng buổi khai trường đó của mình?
(Mẹ có phần lo lắng cho đứa con
trai nhỏ bé lần đầu tiên đến trường
- Vì ngày khai trường có ý nghĩa đặc
- Tâm trạng của hai mẹ con đều khác thường nhưng không giống nhau:
+ Tâm trạng con: háo hức, thanh thản, nhẹ nhàng
+ Tâm trạng mẹ: bâng khuâng, xao xuyến, trằn trọc suy nghĩ miên man
2 Tình cảm của mẹ đối với con
- Mẹ yêu thương , lo lắng , chăm sóc, chuẩn
bị chu đáo mọi điều kiện cho ngày khai trường đầu tiên của con
-Mẹ đưa con đến trường với niềm tin và kì vọng vào con
Trang 4biệt với mẹ, với mọi người)
- Có phải người mẹ đang nói trực tiếp
với con không? Theo em, mẹ đang
tâm sự với ai? Cách viết dó có tác
dụng?
- Mẹ tâm sự gián tiếp với con, nói với
chính mình -> nội tâm nhân vật được
bộc lộ sâu sắc , tự nhiên Những điều
đó đôi khi khó nói trực tiếp Tác dụng
truyền cảm
- HS theo dõi đoạn văn cuối
- Đoạn văn thể hiện điều gì qua hành
động và lời nói của mẹ?
- Câu văn nào nói về tầm quan trọng
của nhà trường đối với thế hệ trẻ?
“ Bằng hành động đó họ muốn… cả
hàng dặm sau này”
- Cách dẫn dắt của tác giả có gì đặc
biệt?
- Đưa ra ví dụ cụ thể mà sinh động để
đi đến kết luận về tầm quan trọng của
giáo dục
- GV mở rộng về giáo dục ở Việt
Nam và sự ưu tiên cho giáo dục của
Đảng và Nhà nước ta
- Người mẹ nói: bước qua cổng
trường là một thế giới kì diệu sẽ mở
ra Em hiểu thế giới kì diệu đó là gì?
(HS thảo luận nhóm 4 trong 4 phút)
-Đại diện báo cáo Nhận xét
- GV kết luận
- Từ sự phân tích trên em có suy nghĩ
gì về nhan đề “ Cổng trường mở ra”?
- Hình ảnh nghệ thuật mang ý nghĩa
tượng trưng như cánh cửa cuộc đời
mở ra
? Bài văn giúp ta hiểu gì về tình cảm
của mẹ và vai trò của nhà trường đối
với cuộc sống mỗi con người?
Hoạt động 3: Ghi nhớ
3 Tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ.
- Nhà trường mang lại tri thức, hiểu biết
- Bồi dưỡng tư tưởng tốt đẹp, đạo lí làm người
- Mở ra ước mơ, tương lai cho con người
III.Tæng kÕt Ghi nhớ ( SGK)
IV Luyện tập Bài tập 1:
Em tán thành ý kiến trên vì nó đánh dấu
Trang 5HS đọc GV khái quát
Hoạt động 4: Luyện tập
HS đọc, xác định yêu cầu, làm bài
GV sửa chữa, bổ sung
GV hướng dẫn: Viết đoạn văn 7-8
dòng
Chủ đề: Kỷ niệm đáng nhớ nhất trong
ngày khai giảng đầu tiên
PT diễn đạt: tự sự + biểu cảm
bước ngoặt, sự thay đổi lớn lao trong cuộc đời mỗi con người: sinh hoạt trong môi trường mới, học nhiều điều -> tâm trạng vừa háo hức vừa hồi hộp , lo lắng
Bài tập 2: về nhà
4 Củng cố:
- Em thấy người mẹ trong bài văn là người như thế nào?
- Tình cảm, sâu sắc, tế nhị, hiểu biết
- Kiểu nhân vật? Nhân vật tâm trạng
- Mượn tâm trạng mẹ trong đêm trước buổi khai trường để nói gì?
- Tầm quan trọng của việc học , nhà trường
- Tình cảm sâu nặng mẹ -> con
- Nhắc nhở người làm con phải nhớ đến tình cảm của mẹ
5 Hướng dẫn học bài:
- Học ghi nhớ + phân tích
- Làm BT 2 + đọc thêm SGK trang 9
- Soạn : Mẹ tôi, đọc trả lời câu hỏi SGK
-Ngày soạn :21/08/2010
Ngày dạy : /08/2010 Tiết 2 : Văn bản
mÑ t«i
A- mi- xi
A- Mục tiêu cần đạt :
1.Kiến thức: Hs cảm nhận, hiểu được những t/c thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ Từ
đó biết cách sống, cách xử sự cho đúng
2.Kü n¨ng: Rèn kĩ năng đọc, củng cố kiến thức về ngôi kể, nhân vật kể chuyện, VBND
3.Thái độ: KÝnh yªu, biÕt ¬n cha mÑ
B- Chuẩn bị:
GV: giáo án, đồ dung dạy học, sách tham khảo
HS: Đọc bài, soạn bài, làm bài tập
C- Hoạt động dạy – học.
1 ổn định tổ chức.(1’)
7A 7B
2 Kiểm tra bài cũ:(5’)- Qua vb“Cổng…”,em cảm nhận được t/c của cha mẹ với con
cái ntn?
Trang 6- Thế giới kì diệu được mở ra với bản thân em khi đén trường là gì?
3 Bài mới:
Người mẹ có một vị trí và ý nghĩa vô cùng thiêng liêng, lớn lao trong cuộc đời mỗi người Song không phải khi nào ta cũng ý thức rõ được điều đó và có người đã phạm sai lầm tưởng đơn giản nhưng lại khó có thể tha thứ
VB “Mẹ tôi” sẽ cho chúng ta hiểu thêm về mẹ và biết phải cư xử với mẹ như
thế nào cho phải đạo
Hoạt động 1: Khởi động
Hoạt động 2: Đọc, hiểu văn bản
GV hướng dẫn đọc: thể hiện tâm tư
và tình cảm buồn khổ của người cha
trước những lỗi lầm của con -> sự
trân trọng của ông đối với vợ
GV đọc mẫu HS đọc , nhận xét, GV
sửa chữa
- Nêu vài nét về tác giả?
- Những tác phẩm chủ yếu của ông?
(SGK 11)
- Văn bản được trích từ đâu?
- Em hiểu lễ độ là gì?
(HS đọc từ khó)
Về hình thức văn bản có gì đặc biệt?
( Mang tính chuyện nhưng được viết
dưới hình thức bức thư ( qua nhật ký
của con)
- Nhan đề “ mẹ tôi”)
- Tại sao đây là bức thư người bố gửi
con mà tác giả lấy nhan đề là “ mẹ
tôi”?
(Con ghi nhật ký)
- Mẹ là tiêu điểm để hướng tới, để
làm sáng tỏ mọi vấn đề
I Đọc và t×m hiÓu chung:
1 §äc
2 Chó thÝch
a T¸c gi¶, t¸c phÈm;
- Tác giả: Ét-môn-đô đơ A-mixi(
1846-1908) là nhà văn Ý thế kỷ XIX
- Văn bản “ Mẹ tôi” trích trong tác phẩm “ Những tấm lòng cao cả” 1886
c Từ khó ( SGK 11)
3 ThÓ lo¹i Th tõ- biÓu c¶m
II Tìm hiểu văn bản
Trang 7- Nêu nguyên nhân khiến người cha
viết thư cho con?
- Chú bé nói không lễ độ với mẹ ->
cha viết thư giáo dục con
- Những chi tiết nào miêu tả thái độ
của người cha trước sự vô lễ của con?
- Sự hỗn láo của con như một nhát
dao đâm vào tim bố vậy
- Bố không thể nén được cơn giận
- Con mà lại xúc phạm đến mẹ ư?
- Thà bố không có con còn hơn là
thấy con bội bạc Con không được tái
phạm nữa
- Trong một thời gian con đừng hôn
bố)
- Em có nhận xét gì về nghệ thuật sử
dụng trong phần trên?
- So sánh => đau đớn
- Câu cầu khiến => mệnh lệnh
- Câu hỏi tu từ => ngỡ ngàng
- Qua các chi tiết đó em thấy được
thái độ của cha như thế nào?
GV phân tích thêm đoạn “ Khi ta
khôn lớn -> đó”
Vì sao ông lại có thái độ như vậy>
Chúng ta tìm hiểu phần 2
- Những chi tiết nào nói về người mẹ?
- Hình ảnh người mẹ được tác giả tái
hiện qua điểm nhìn của ai? Vì sao?
(Bố -> thấy hình ảnh, phẩm chất của
mẹ -> tăng tính khách quan, dễ bộc lộ
tình cảm thái độ đối với người mẹ,
người kể)
- Từ điểm nhìn ấy người mẹ hiện lên
như thế nào?
- Thái độ của người bố đối với người
mẹ như thế nào?
(Trân trọng, yêu thương
1 Thái độ của người cha trước lỗi lầm của con.
- Hết sức đau lòng trước sự thiếu lễ
độ của En-ri-cô với mẹ “ Sự hỗn láo
… tim bố”.=> so sánh
- Tức giận: “Bố ko nén được cơn tức
giận…Thà rằng bố ko có con …”
- Nghiêm khắc trong việc giáo dục con, chỉ rõ hậu quả của sự bội bạc,
phạt con về việc làm sai: “Trong một
thời gian con đừng hôn bố”.
-> Người bố vừa giận, vừa thương con, muốn con sửa chữa lỗi lầm
Ông thật nghiêm khắc nhưng chân thành nhẹ nhàng, tế nhị
2 Hình ảnh người mẹ
- Thức suốt đêm,quằn quại, nức nở mất con
- Người mẹ sẵn sàng bỏ hết hạnh phúc tránh đau đớn cho con
- Có thể đi ăn xin để nuôi con, hi sinh tính mạng để cứu con
- DÞu dàng, hiền hậu
Trang 8Một người mẹ như thế mà En-ri-cô
không lễ độ -> sai lầm khó mà tha
thứ Vì vậy thái độ của bố là hoàn
toàn thích hợp)
GV giải thích: nguyên văn lời dịch:
Nhưng thà rằng bố phải thấy con chết
đi còn hơn là thấy con bội bạc với mẹ
Người soạn thay: Bố không thấy con
-> là đoạn diễn đạt khá cực đoan ->
nhưng có tác dụng đề cao người mẹ,
nhấn mạnh ý nghĩa giáo dục và thái
độ của bố đề cao mẹ
- Trước thái độ của bố En-ri-cô có
thái độ như thế nào?
- Điều gì đã khiến em xúc động khi
đọc thư bố?
(- Bố gợi lại những kỉ niệm mẹ và
En-ri-cô
- Lời nói chân thành, sâu sắc của bố
- Em nhận ra lỗi lẫm của mình
- Nếu bố trực tiếp nói hoặc mắng em
trước mọi người liệu En-ri-cô có xúc
động như vậy không? Vì sao?
- Không: xấu hổ -> tức giận
- Thư: đọc, suy nghĩ, thấm thía,
không thấy bị xúc phạm
- Đã bao giờ em vô lễ chưa? Nếu vô
lễ em làm gì?
- HS độc lập trả lời
GV: Trong cuộc sống chúng ta không
thể tránh khỏi sai lầm, điều quan
trọng là ta biết nhận ra và sửa chữa
như thế nào cho tiến bộ
Hoạt động 3: tæng kÕt
- Qua văn bản em rút ra được bài học
gì?
HS đọc ghi nhớ
GV nhắc lại, giải thích rõ ý nghĩa hai
câu văn trong phần ghi nhớ
Hoạt động 4: Luyện tập
- Là người hiền hậu, dịu dàng, giàu đức hi sinh, hết lòng yêu thương , chăm sóc con -> người mẹ cao cả, lớn lao
3- Thái độ của En - ri - cô:
- Xúc động vô cùng
III Tæng kÕt Ghi nhớ: ( SGK 12)
III Luyện tập
Trang 9HS đọc , xác định yêu cầu, làm bài
GV hướng dẫn , bổ sung
1 Bài tập
Vai trò vô cùng to lớn của người mẹ được thể hiện trong đoạn: “ Khi đã khôn lớn… tình yêu thương đó”
4 Củng cố:
- Học văn bản em hiểu thêm gì về tình cảm của cha mẹ đối với con cái? Từ đó em cần phải làm gì?
5 Hướng dẫn học bài:
- Học nội dung phân tích, ghi nhớ
- Làm BT còn lại
- Soạn “ từ ghép” theo câu hỏi, làm trước BT SGK
Ngày soạn:22/08/2010
Ngày dạy : /08/2010 Tiết 3 Tiếng việt
TỪ GHÉP
A - Mục tiêu cần đạt:
1.Kiến thức: Nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và từ ghép đ/lập
2.Kỹ năng:Rèn kĩ năng phân tích, giải nghĩa từ, vận dụng từ ghép trong nói và viết
.thái độ:
3.Thái độ:Hiểu được nghĩa của các loại từ ghép
B - Chuẩn bị:
Gv: chuẩn bị giáo án , bảng phụ
HS: chuẩn bị bài trước ở nhà
C - Hoạt động dạy - học.
1 ổn định tổ chức (1’)
7A 7B
2 Kiểm tra:(5’) - Kiểm tra phần thống kê tất cả các từ ghép trong vb “Mẹ tôi ”.
- Cho các từ: “quần áo, háo hức, can đảm.”
Theo em, từ nào là từ ghép? Từ nào là từ láy? Vì sao?
3 Bài mới: Những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau
về nghĩa gọi là từ ghép…
Hoạt động 1 : Khởi động
GV giới thiệu lại sơ đồ, gọi HS nêu lại
về từ
Trang 10Từ
từ đơn từ phức
từ ghộp từ lỏy
từ ghộp CP từ ghộp ĐL
Vậy đặc điểm của từ ghộp chớnh phụ và
từ ghộp đẳng lập như thế nào, chỳng ta
sẽ tỡm hiểu trong bài hụm nay
Hoạt động 2: Hỡnh thành kiến thức
mới
HS đọc BT1 ( SGK 13)
Xỏc định tiếng chớnh và tiếng phụ trong
hai từ ghộp “ bà ngoại” và “ thơm
phức”
- Bà ngoại: + Bà: tiếng chớnh
+ Ngoại: tiếng phụ
- Thơm phức: + Thơm: tiếng chớnh
+ Phức: tiếng phụ
- Nhận xột gỡ về trật tự cỏc tiếng trong
hai từ trờn?
-> Những từ ghộp trờn gọi là ghộp
chớnh phụ
- Em hiểu thế nào là từ ghộp chớnh
phụ?
HS trả lời
HS đọc vớ dụ 2
- Cỏc tiếng trong hai từ “ quần ỏo”, “
trầm bổng” cú phõn ra tiếng chớnh và
tiếng phụ khụng?
- Khụng
- Cỏc tiếng cú quan hệ với nhau như
thế nào về mặt ngữ phỏp?
- Bỡnh đẳng
-> từ ghộp đẳng lập
I Cỏc loại từ ghộp
1 Bài tập
2 Nhận xột
- Từ ghộp chớnh phụ: cú tiếng chớnh và tiếng phụ
Tiếng chớnh đứng trước và tiếng phụ đứng sau
- Cỏc từ ghộp đẳng lập khụng phõn ra tiếng chớnh, tiếng phụ (bỡnh đẳng về mặt ngữ phỏp)
Trang 11- Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng
lập có gi khác nhau?
- Chính phụ: có tiếng phụ, tiếng chính
- Đẳng lập; Không
- Qua hai bài tập trên, em thấy từ ghép
được chia làm mấy loại? Đặc điểm của
từng loại?
* HS đọc ghi nhớ
GV khái quát lại
- Hãy tìm một từ ghép chính phụ và
một từ ghép đẳng lập rồi đặt câu?
- Đầu năm học, mẹ mua cho em chiếc
xe đạp
- Sách vở của em luôn sạch sẽ
HS đọc BT SGK14
- So sánh nghĩa của từ “ bà ngoại” với
nghĩa của “ bà”.? Nghĩa của từ “ thơm
phức” với từ “ thơm”?
- Nghĩa của từ “ bà ngoại “ hẹp hơn so
với nghĩa của từ “ bà”
- Nghĩa của từ “ thơm phức” hẹp hơn
nghĩa của “ thơm”
- Tương tự hãy so sánh nghĩa của từ “
quần áo” với nghĩa của tiếng “ quần,
áo”? Nghĩa của “ trầm bồng” với nghĩa
“ trầm’ và “ bồng”?
- Nghĩa của “ quần áo” rộng hơn , khái
quát hơn nghĩa của “ quần, áo”
- Nghĩa của từ “ trầm bổng” rộng hơn
nghĩa của từ “ trầm “ và “ bồng”
Nghĩa của từ ghép đẳng lập và chính
phụ có đặc điểm gì?
* HS đọc ghi nhớ
GV khái quát
HS lấy ví dụ và phân tích
GV nhận xét
Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập
3 Ghi nhớ ( SGK)
II Nghĩa của từ ghép
1 Bài tập
2 Nhận xét
- Nghĩa từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa tiếng chính
- Nghĩa của từ ghép đẳng lập tổng hợp hơn nghĩa các tiếng tạo ra nó
3 Ghi nhớ( SGK)
III Luyện tập
1 Bài tập 1: Phân loại từ ghép
Nhà máy, nhà ăn, Chài lưới, cây cỏ,