Giáo án Ngữ văn 8 - Từ tiết 33 đến hết

Câu chuyện khép lại thật thương tâm khiến người đọc nhói lòng trước số phận bất hạnh của em, đồng thời qua đó, thức tỉnh lòng trắc ẩn của con người trước bao số phận trẻ thơ vẫn còn bị đ[r]

Trang 1

Ngày thỏng năm 2011

Ngày soạn 10/10/2011

Ngày giảng : 18 /10/2011

Tiết 33 hai cây phong

(Trích ''Người thầy đầu tiên'') (Ai-ma-tốp)

I Mục tiêu bài học.

1.Kiến thức:

- Vẻ đẹp và ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích

- Sợ gắn bó của người hoạ sĩ với quê hương, với thiên nhiên và lòng biết ơn thầy

Đuy- Sen

- Cách xây dựng mạch kể: cách miêu tả giàu hình ảnh và lời văn giàu cảm xúc

2.Kĩ năng:

- Đọc - hiểu một văn bản có giá trị văn chương, phát hiện, phân tích những đặc sắc

về nghệ thuật miêu tả, biểu cảm trong một đoạn trích tự sự

- Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của các hình ảnh trong đoạn trích

3 Thái độ:

-Thấy được vai trò nổi bật của các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự.

II Chuẩn bị.

- Giáo viên: SGK, SGV, Giáo án

- Học sinh: Tìm đọc đoạn trích ''Người thày đầu tiên'' trong SGK Văn 9II

(cũ)

III.Tiến trình day và học.

1 ổn định lớp : 8a

2 Kiểm tra bài cũ

? Giôn-xi khỏi bệnh vì sao.

? vì sao nói bức tranh''Chiếc lá cuối cùng'' là một kiệt tác.

? Phân tích 2 lần đảo ngược tình huống của truyện? Tác dụng của nghệ thuật đó

3.Bài mới

- Giới thiệu bài (1'): Đối với chúng ta, kí ức tuổi thơ thường gắn với cây đa, bến nước, sân đình, cây đa cũ bến đò xưa Đối với nhân vật hoạ sĩ trong truyện ''Người

thầy đầu tiên'' của Ai-ma-tốp là nhớ tới làng quê với hai cây phong trên đỉnh đồi

đầu làng Giáo viên giới thiệu quê hương của tác giả - đất nước Cư-rơ-gư-xtan.

Hoạt động 1 :

- Trình bày hiểu biết của em về tác giả,

tác phẩm?

 GV chốt lại mở rộng về tác giả (SGK)

I Giới thiệu tác giả - tác phẩm 1.Tác giả:

Ông sinh năm 1928 tại Cư-rơ-gư-xtan ở

Trung á (trước thuộc liên bang Xô viết) Ông tốt nghiệp đại học nông nghiệp trở thành cán bộ chăn nuôi rồi học tiếp văn học chuyển sang hoạt động báo chí, viết văn

Trang 2

- Yêu cầu đọc : Chậm, hơi buồn, gợi nhớ

nhung và suy nghĩ của người kể chuyện,

thay đổi giọng đọc tôi – chúng tôi

- Tìm hiểu chú thích chú thích 3, 5, 6, 7,

11, 14, 15

? Tìm hiểu bố cục đoạn trích

Hoạt động 3:

HS trao đổi nhóm câu hỏi 1 (SGK)?

-Trong mạch kể chuyện “ Người kể xưng

tôi ”, có mấy đoạn ? ý chính mỗi đoạn?

Theo em, đoạn nào thú vị hơn? Tại sao?

+ 2 đoạn : Đoạn trên liên quan đến hai

cây phong vào trước kỳ nghỉ hè, bọn trẻ

lên phá tổ chim

+ Đoạn dưới liên quan đến “ thế giới đẹp

vô ngần của không gian bao la và ánh

sáng ” mở ra trước mắt bọn trẻ khi ngồi

trên những cành cao

+ Đoạn 2 thú vị hơn : Vì làm cho bọn trẻ

và người kể ngây ngất

- HS trao đổi nhóm câu hỏi 2 (SGK)?

+Thu hút người kể và bọn trẻ làm cho

chúng ngây ngất là hai cây phong : “

Khổng lồ với các mắt mấu, các cành cao

ngất cao đến ngang tầm cánh chim bay ”

với “ bóng râm mát rượi ”, động tác “

nghiêng ngả, đung đưa như muốn chào

- Tác phẩm nổi tiếng của ông:SGK

2 Tác phẩm

- Nằm ở phần đầu truyện ''Người thày ''

II Đọc hiểu văn bản

1 Đọc:

2 Bố cục: 4 phần

- Phần 1: từ đầu  phía tây: giới thiệu chung về vị trí của làng quê

- Phần 2: phía bên làng  thần xanh: Nhớ về hình ảnh 2 cây phong

- Phần 3: vào năm học  biêng biếc kia: Nhớ về tuổi thơ

- Phần 4: còn lại: Nhớ về người trồng 2 cây phong gắn liền với trường

- Hình ảnh con người: nhân vật ''tôi'' và ''chúng tôi''

- Hình ảnh thiên nhiên: 2 cây phong và thảo nguyên

III Phân tích văn bản

1 Hai cây phong và ký ức tuổi thơ

Trang 3

mời ” và “ hàng ngàn đàn chim chao đi

chao lại ”

+ Chất hội hoạ thể hiện ở đoạn sau 

bức tranh thiên nhiên : Chân trời xanh

thẳm, thảo nguyên hoang vu, dòng sông

lấp lánh, làn sương mờ đục lót giữa

chuồng ngựa nông trang, được tô màu xa

thẳm biêng biếc của thảo nguyên, chân

trời, sương mờ đục, dòng sông lấp lánh

-Em cảm nhận được những gì qua đoạn

văn trên?

+ ở trên cao nhìn xuống, tầm mắt trẻ thơ

được mở rộng thu vào một không gian

bao la bát ngát của thế giới vừa quen vừa

lạ làm cho chúng sửng sốt, nên thơ quên

đi phá tổ chim Ngắm nhìn toàn cảnh ấy,

ước mơ khát vọng lần đầu tiên thức tỉnh

trong tâm hồn những đứa tre làng Ku –

ku – rêu…

- Hai cây phong như một người bạn lớn, vô cùng thân thiết bao dung, độ lượng gắn bó với lũ trẻ trong làng

- Đoạn văn được kể xen tả đậm chất hội hoạ nên bức tranh TN bí ẩn đầy sức quyến rũ

4 Củng cố:

? Em hãy nêu một vài nét về tác giả Ai- ma - tốp và tác phẩm Người thầy đầu tiên.

? Em hãy phân tích hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích?

5.Hướng dẫn học ở nhà:

- Học lại bài cũ

- Tóm tắt lại văn bản :Hai cây phong.

- Đọc và soạn tiếp phần bài còn lại

6.Rỳt kinh nghiệm

Trang 4

Ngày giảng : 19 /10/2011

Tiết 34

Văn bản: hai cây phong ( Tiếp)

(Trích ''Người thầy đầu tiên'') (Ai-ma-tốp)

1.Kiến thức:

- Vẻ đẹp và ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích

- Sợ gắn bó của người hoạ sĩ với quê hương, với thiên nhiên và lòng biết ơn thầy

Đuy- Sen

- Cách xây dựng mạch kể: cách miêu tả giàu hình ảnh và lời văn giàu cảm xúc

2.Kĩ năng:

- Đọc - hiểu một văn bản có giá trị văn chương, phát hiện, phân tích những đặc sắc

về nghệ thuật miêu tả, biểu cảm trong một đoạn trích tự sự

- Cảm thụ vẻ đẹp sinh động, giàu sức biểu cảm của các hình ảnh trong đoạn trích

3 Thái độ:

-Thấy được vai trò nổi bật của các yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn bản tự sự.

- Giáo viên: SGK, SGV, Giáo án

- Học sinh: Tìm đọc đoạn trích ''Người thày đầu tiên'' trong SGK Văn 9II (cũ)

III.Tiến trình day và học.

2 Kiểm tra bài cũ

? Em hãy nêu một vài nét về tác giả Ai-ma-tốp và tác phẩm Người thầy đầu tiên.

? Em hãy phân tích hình ảnh hai cây phong trong đoạn trích Hai cây phong

3.Bài mới

Hoạt động 1

HS thảo luận nhóm câu hỏi 3 (SGK)

+ Nguyên nhân cây phong chiếm được

vị trí :

 Chiếm vị trí cao trên làng, trên đỉnh

đồi

 Như ngọn hải đăng đặt trên núi

+ Gắn với kỷ niệm tuổi thơ

+ Liên quan đến nghề hoạ sĩ của tác giả

+ Gắn với tình yêu quê hương tha thiết

+ Nhân chứng của câu chuyện hết xúc

động về Đuy – sen

2 Hai cây phong và thầy Đuy – sen

Trang 5

* Cây phong được miêu tả qua cái nhìn

của hoạ sĩ nhưng động hơn : Nghiêng

ngả thân cây, lay động cành lá, khi mây

đen kéo đến thì xô gãy cành, trụi lá…

+ Âm thanh : Tiếng lá reo, tiếng rì rào

theo nhiều cung bậc, reo vù vù

 Miêu tả bằng trí tưởng tượng và tâm

hồn nghệ sĩ : Chúng có tiếng nói riêng,

tâm hồn riêng : Khi thì thầm tha thiết

nồng thắm – bỗng im bặt một thoáng

– cất tiếng thở dìa như thương tiếc

người nào

Hoạt động 2

- Qua đoạn văn này, giúp em hiểu thêm

điều gì về hai cây phong và NT của tác

giả?

+ Kể và tả đậm chất hội hoạ

- Đọc VB em cảm nhận được vẻ đẹp nào

về thiên nhiên và con người được phản

ánh?

* HS đọc ghi nhớ (SGK)

- Hai cây phong gắn bó thân thuộc, gần gũi với con người

- Có sự sống riêng

- Nơi khắc ghi biến cố của làng, trường

Đuy – sen

- Kể xen tả, hai cây phong được nhân hoá cao độ sinh động

IV Tổng kết

1 NT : + Lựa chon ngôi kể ,người kể tạo nên hai mạch kể lồng ghép độc đáo

+ Miêu tả bằng ngòi bút đậm chất hội hoạ, truyền sự dung cảm đén người đọc + Có nhiều liên tưởng, tưởng tượng hết sức phong phú

2 ý nghĩa : Hai cây phong là biểu tượng của tình yêu quê hương sâu nặng gắn liền với những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ của người hoạ sĩ làng ku-ku-rêu

4 Củng cố:

? Nhắc lại nghệ thuật và nội dung chính của toàn bài

? Nhận xét về bức tranh minh hoạ trong SGK, minh hoạ cho đoạn văn nào trong văn bản

5 Hướng dẫn học ở nhà:

- Học thuộc ghi nhớ

- Tìm và phân tích 3 yếu tố kể, tả, biểu cảm trong đoạn văn của văn bản

- Chọn 1 đoạn khoảng mươi dòng liên quan đến 2 cây phong để học thuộc lòng

- Soạn bài: ''Ôn tập truyện kí Việt Nam'' SGK - tr104 và văn bản nhật dụng ''Thông tin về trái đất năm 2000''

6 Rỳt kinh nghiệm

………

Trang 6

Ngày giảng : 25 /10/2011

Tiết 35,36 Viết bài Tập làm văn số 2

1.Kiến thức:

- Học sinh biết vận dụng những kiến thức đã học, để thực hành viết một bài văn tự

sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm

2.Kĩ năng :

- Rèn luyện kĩ năng diễn đạt, trình bày

3.Thái độ :

Nghiêm túc làm bài

- Giáo viên: Tham khảo các đề trong sách ''Các dạng bài tập làm văn và cảm thụ thơ văn lớp 8''; ''Nâng cao ngữ văn 8''

- Học sinh: Xem trước các đề trong SGK ngữ văn 8

III Tiến trình dạy và học.

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh :

3 bài mới:

1 Đề bài: Em hãy kể lại một lần mắc khuyết điểm khiến thầy, cô giáo buồn.

2 Dàn ý:

a Mở bài: ( 2 đ)

Có thể kể theo thứ tự kể ngược- kết quả trước, diễn biến sau như bản thân mình đang ân hận khi nghĩ lại những lỗi mình gây ra khiến thầy cô buồn

b Thân bài: (6 đ)

Đan xen, kết hợp kể, tả, biểu cảm

* Yếu tố kể:

- Kể lại suy nghĩ của mình khi làm những sự việc mà sau này mình thấy đó là lỗi lầm

- Kể lại quá trình sự việc mắc lỗi

- Kể lại những khó khăn, dằn vặt khi mắc khuyết điểm mà mình đã trải qua

* Yếu tố tả:

- Tả cụ thể hoạt động mắc lỗi của mình

- Tả nét mặt, cử chỉ không hài lòng của thầy cô khi mình mắc khuyết điểm

* Yếu tố biểu cảm:

- Lo lắng khi nhận ra lỗi lầm của mình Ân hận và tự nhủ sẽ không bao giờ làm như vậy nữa

c Kết bài ( 2 đ)

- Nhận lỗi với thầy cô giáo và tự hứa với thầy cô không bao giừo tái phạm (

Có thể đó chỉ là sự việc diễn ra trong đầu.)

Trang 7

3 Biểu điểm:

- Điểm giỏi: Diễn đạt tốt, đủ ý, kết hợp 3 yếu tố kể, tả, biểu cảm tốt

- Điểm khá: Tương đối đủ ý; diến đạt lưu loát, sai một số lỗi chính tả

- Điểm TB; Đảm bảo 1/2 ý , diễn đạt khá lưu loát; có chỗ còn lủng củng,

- Điểm yếu: Bài viết kém sinh động, không kết hợp kể với tả và biểu cảm, dựa nhiều vào sách, sai nhiều lỗi chính tả

4 Thu bài, rút kinh nghiệm về ý thức làm bài:

5 Hướng dẫn về nhà:

- Ôn tập kiểu bài kể kết hợp tả và biểu cảm

- Chuẩn bị cho bài luyện nói: kể chuyện theo ngôi kể kết hợp với miêu tả và biểu cảm

………

Ngày soạn: 10/10/2011

Ngày giảng : 22 /10/2011

Tiết 37

ôn tập truyện kí việt nam

1 Kiến thức:

- Sự giống nhau và khácc nhau cơ bản của truyện kí đã học về các phương diện thể loại, phương thức biểu đạt, nội dung, nghệ thuật

- Những nét độc đáo về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản

- Đặc điểm của nhân vật trong các tác phẩm tryuện

2 Kĩ năng:

- Khái quát, hệ thống hoá và nhận xét về tác phẩm văn học trên một số phương diện cụ thể

- Cảm thụ nét riêng, độc đáo của tác phẩm đã học

3 Thái độ:

- Nghiêm túc và có ý thức tổng hợp kiến thức

- Giáo viên: Hướng dẫn và kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh đã trả lời các câu hỏi ôn tập trong SGK

Trang 8

- Học sinh: Trả lời các câu hỏi trong bài ôn tập trang 104 SGK

III.Tiến trình dạy và học.

1.ổn định lớp : 8a

2 Kiểm tra bài cũ :

- Kiểm tra lại một lần nữa sự chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới

- Giới thiệu bài: Phân biệt truyện kí hiện đại với truyện kí trung đại( Dế Mèn phiêu lưu kí, Một thứ quà của lúa non : cốm ,Sống chết mặc bay với Mẹ hiền dạy con, )

1 Câu 1: (18') Lập bảng thống kê những văn bản truyện kí Việt Nam đã học từ đầu năm theo mẫu:

- Giáo viên yêu cầu học sinh trình bày phần chuẩn bị theo từng văn bản theo các mục trong mẫu hoặc theo từng mục

- Giáo viên gọi học sinh khác nhận xét (theo chú ý trong SGK)

- Giáo viên bổ sung, sửa chữa, ghi lên bảng

Hoạt động 1 : I Nội dung

- GV kiểm tra chuẩn bị của HS 1 Lập bảng ôn tập

- HS trao đổi nhóm 2 bạn, lên bảng điền

theo yêu cầu từng mục

Trong

lòng mẹ -

Nguyên

Hồng

Hồi kí (Trích) 1940

Tự sự xen trữ tình Nỗi đau của chú bé mồ côi và tình yêu

thương mẹ của chú bé

- So sánh

- Hồi ký chân thực, trữ tình, tha thiết

Tức nước

vỡ bờ –

Ngô Tất

Tố

Tiểu thuyết 1939

Tự sự Chế độ tàn ác bất

nhân và ca ngợi vẻ

đẹp tâm hồn, sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân

- Khắc hoạ NV và miêu tả một cách chân thực, sinh động

Lão Hạc

– Nam

Cao

Truyện ngắn (trích) 1943

Tự sự xen trữ tình Số phận bi thảm của người nông dân cùng

khổ và phẩm chất cao

đẹp ở họ

- Khắc hoạ tâm lý NV

- Kể chuyện tự nhiên, linh hoạt, chân thực,

đậm chất kí, trữ tình Tôi đi học

– Thanh

Tịnh

Truyện ngắn 1941

Tự sự xen trữ tình Những kỷ niệm trong sáng ngày đầu tiên đi

học

- Tự sự +miêu tả+biểu cảm

- Hình ảnh so sánh mới mẻ gợi cảm

- Thảo luận nhóm

- Nêu những điểm giống và khác nhau

2 Điểm giống và khác nhau về ND và NT

a Giống nhau :

Trang 9

về ND và NT của ba VD đã học?

BT : Trong mỗi VB trên, em thích đoạn

văn, nv nào nhất?

Yêu cầu :

- Dạng bài cảm thụ văn học

- HS trình bày được lí do thích

- Văn tự sự, truyện ký hiện đại (1930 – 1945)

- Lấy đề tài con người, cuộc sống, đi sâu vào miêu tả số phận cực khổ của những con người bị vùi dập

- Đều chan chứa tinh thần nhân đạo

- Có lối viết chân thực gắn với đời sống sinh động

* Khác nhau : Chủ yếu như câu 1, khắc sâu về đề tài, nghệ thuật (cảm xúc tuôn trào - nghệ thuật tương phản qua ngôn ngữ, cử chỉ, hành động - diễn biến tâm lí sâu sắc, giọng văn trầm buồn)

II Luyện tập

Gợi ý :

1 Các nhân vật

- Bé Hồng

- Chị Dậu

- Lão Hạc

2 Các đoạn văn :

- Cảm giác của Hồng khi được ngồi trong lòng mẹ

- Chị Dậu đánh nhau với cai lệ và người nhà Lí trưởng

- Đoạn miêu tả nỗi đau của lão Hạc khi bán chó Vàng

4 Củng cố:

? Nhắc lại tên các văn bản truyện kí Việt Nam hiện đại đã học ở lớp 8

? Đặc điểm của dòng văn học hiện thực Việt Nam trước Cách mạng tháng 8

5 Hướng dẫn học ở nhà:

- Ôn tập chuẩn bị kiểm tra 45'

- Giải thích thành ngữ ''tức nước vỡ bờ'' - thành ngữ này đã được chọn làm nhan đề văn bản có thoả đáng không? Vì sao

- Viết một kết truyện khác cho truyện ngắn ''Lão Hạc''

- Soạn văn bản ''Thông tin ngày trái đất năm 2000''

………

Trang 10

Ngày giảng : 26 /10/2011

Tiết 38

thông tin ngày trái đất năm 2000

1 Kiên thức:

- Mối nguy hại đến môi trường sống và sức khoẻ con người của thói quen dùng túi

ni lông

- Tính khả thi trong những đề xuất được tác giả trình bày

- việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, sự giải thích đơn giản mà sáng tỏ và bố cục chặt chẽ, hợp lí đã tạo nên tính thuyết phục của bài văn

2 Kĩ năng:

-Tích hợp với phần Tập làm văn tập viết bài văn thuyết minh

- Đọc – hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết 3Thái độ:có ý thức bảo vệ môi trường

- Giáo viên: Tìm hiểu nguồn gốc của bản thông tin: Văn bản được soạn thảo dựa trên bức thông điệp của 13 cơ quan nhà nước và tổ chức phi chính phủ phát ngày 22-4-2000, năm lần đầu tiên VN tham gia Ngày trái đất

- Học sinh:Tìm hiểu tình hình dùng bao ni lông trong thôn xóm của mình

III Tiến trình dạy và học.

1.ổn định tổchức: 8C

2 Kiểm tra bài cũ :

-Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của học sinh

-G/v nhận xét sự chuẩn bị bài ở nhà của học sinh

3 Bài mới:

- Giới thiệu về vấn đề bảo vệ môi trường - xử lí nước thải

-HS đọc : Chú ý giọng điệu, phần sau của VB Vì

vậy, chúng ta cần phải nhấn mạnh rành rọt từng

đề nghị?

-Tìm hiểu chú thích

- Phân tích bố cục văn bản (câu 1)

1 Từ đầu  Chủ đề một ngày không sử dụng bao

bì nilon – nguyên nhân ra đời của bản thông

điệp

2 Tiếp  ô nhiễm nghiêm trọng đối với môi

trường : Tác hại và giải pháp

3 Còn lại : Lời kêu gọi

I Đọc tìm hiểu chú thích

II Bố cục văn bản

3 phần

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	374,73 KB