- Hs rút ra kết luận và ghi * K/n: Luận cứ là nhớ kiến thức những lí lẽ, dẫn chứng làm cơ sở cho luận điểm Hãy tìm những luận cứ - Do chính sách ngu dân có trong bài “Chống nạn của thự[r]
Trang 1Ngày soạn : / / 200 Ngày dạy : / / 200
Tiết : 79
Bài dạy : ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN
A Mục tiêu yêu cầu :
Giúp học sinh :
- Nhận biết rõ các yếu tố cơ bản của văn bản nghị luận và mối quan hệ của chúng với nhau
B Đồ dùng dạy học :
- Gv : Giáo án , Sgk …
- Hs : Bài cũ + Bài mới …
C Phương pháp dạy học :
- Vấn đáp - Giảng giải
D Tiến trình lên lớp :
I Ổn định tổ chức : (1’)
II Kiểm tra bài cũ : (5’)
Trong đời sống nhu cầu nghị luận được thể hiện như thế nào? Văn nghị luận nhằm mục đích gì ?
Để vấn đề có ý nghĩa bài văn nghị luận phải như thế nào ?
III Bài mới :
1) Giới thiệu bài : (1’)
2) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học :
t Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1: Hướng dẫn hs tìm hiểu về luận điểm,
luận cứ và lập luận
I Luận điểm, luận cứ
và lập luận :
7’ Gv thông báo cho hs về
luận điểm
- Yêu cầu hs đọc thông tin
“Chống thất học” sgk, thảo
luận trả lời các câu hỏi :
Luận điểm chính của bài
viết là gì ?
Luận điểm đó được nêu
ra dưới dạng nào và cụ thể
hoá thành những câu văn
như thế nào ?
- Hs lắng nghe và ghi nhớ
- Hs tìm hiểu thông tin, thảo luận, thống nhất ý kiến
+ Chống nạn thất học
+ Một trong những việc…
+ Mọi người Việt Nam phải biết …
+ Những người đã biết chữ …
Luận điểm được thể hiện trong nhan đề, dưới dạng các câu khẳng định nhiệm vụ chung, nhiệm
vụ cụ thể trong bài văn
1) Luận điểm:
Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm trong bài văn nghị luận
* Tìm hiểu bài “Chống nạn thất học”
- Luận điểm chính
“Chống nạn thất học” + Một trong những việc…
+ Mọi người Việt Nam phải biết …
Trang 2 Luận điểm đóng vai trò
gì trong bài văn nghị luận ?
Muốn có sức thuyết phục
thì luận điểm phải đạt
những yêu cầu gì?
- Gv chốt lại
+ Thống nhất các đoạn văn thành một khối, các đoạn văn về nội dung cũng như hình thức phải làm cho luận điểm được sáng tỏ
+ Đúng đắn, chân thật
Đáp ứng nhu cầu thực tế
- Hs rút ra kết luận và ghi nhớ kiến thức
Thống nhất các đoạn văn thành một khối, các đoạn văn về nội dung cũng như hình thức phải làm cho luận điểm được sáng tỏ
7’ - Yêu cầu hs đọc thông tin
“Chống thất học” sgk, thảo
luận trả lời các câu hỏi :
Nội dung có tin cậy hay
không ?
- Gv chốt lại
Hãy tìm những luận cứ
có trong bài “Chống nạn
thất học” ?
( Căn cứ vào đâu mà đề ra
nhiệm vụ chống nạn thất
học ? Muốn chống nạn thất
học thì phải làm thế nào ? )
- Gv với 2 lí lẽ đó tác giả đã
đề ra nhiệm vụ : Mọi người
việt nam phải biết đọc, biết
viết chữ quốc ngữ, tức là
chống nạn thất học
Những luận cứ này đóng
vai trì gì trong bài viết ?
Muốn có sức thuyết phục
thì luận cứ phải đạt yêu cầu
gì ?
- Gv chốt lại
- Hs tìm hiểu thông tin, thảo luận, thống nhất ý kiến
- Đại diện hs trả lời, các
hs khác nhận xét, bổ sung
- Hs rút ra kết luận và ghi nhớ kiến thức
- Do chính sách ngu dân của thực dân pháp …
+ Nay nước độc lập rồi, muốn tiến bộ thì phải cấp tốc nâng cao dân trí để xây dựng đất nước
+ Làm cho tư tưởng bìa viết có sức thuyết phục, người ta thấy chống nạn thất học là cần kiếp và đó
là việc có thể làm được + Đúng đắn, chân thật, đáp ứng nhu cầu thực tế
- Hs rút ra kết luận và ghi nhớ kiến thức
2) Luận cứ :
* K/n: Luận cứ là những lí lẽ, dẫn chứng làm cơ sở cho luận điểm
Cho thấy việc chống nạn thất học là cần kiếp
và đó là việc có thể làm được
Trang 3-Gv thông báo cho hs về lập
luận
- Yêu cầu hs đọc thông tin
sgk, thảo luận trả lời các
câu hỏi :
Em hãy chỉ ra tuần tự lập
luận của văn bản chống nạn
thất học ?
- Gv mở rộng cho hs :
+ Trước hết tác giả nêu lí
do, vì sao chống nạn thất
học, chốngn nạn thất học để
làm gì ?
+ Có lí lẽ rồi mới nêu tư
tưởng chống nạn thất học,
những chỉ nêu tư tưởng thì
chưa trọn vẹn
+ Người ta sẽ hỏi : Vậy
chống nạn thất học phải
bằng cách nào, phần tiếp
theo của bài viết sẽ giải
quyết việc đó Cách sắp
xếp như trên chính là lập
luận
Lập luận như vậy tuân
theo thứ tự nào ?
Ưu điểm của thứ tự này?
- Hs lắng nghe và ghi nhớ
- Hs tìm hiểu thông tin, thảo luận, thống nhất ý kiến
- Đại diện hs trả lời, các
hs khác nhận xét, bổ sung + Đ1: Pháp với chính sách ngu dân
+ Đ2: 95% dân số thất học + Đ3,4: Nêu luận điểm + Đ5: Công việc của người đã biết chữ
+ Đ6: Phấn đấu của người chưa biết chữ
+ Đ7: Phụ nữ cần cố gắng…
- Hs lắng nghe
+ Trước đây và hôm nay + Công việc của người : > Đã biết chữ
> Chưa biết chữ > Phụ nữ
+ Tạo nên một hệ thốngvừa làm rõ các ý : Tại sao phải chống nạn thất học ? Và chống nạn thất học bằng cách nào ?
3) Lập luận :
* K/n: Lập luận là
cáchlựa chọn, sắp xếp, trình bày luận cứ sao cho chúng làm cơ sở vững chắc cho luận điểm
* Lập luận bài “Chống nạn thất học”
+ Đ1: Pháp với chính sách ngu dân
+ Đ2: 95% dân số thất học
+ Đ3,4: Nêu luận điểm + Đ5: Công việc của người đã biết chữ
+ Đ6: Phấn đấu của người chưa biết chữ + Đ7: Phụ nữ cần cố gắng…
* Trình tự sắp xếp:
+ Trước đây và hôm nay + Công việc của người : > Đã biết chữ
> Chưa biết chữ > Phụ nữ
Tạo nên một hệ thốngvừa làm rõ các ý : Tại sao phải chống nạn thất học ? Và chống nạn thất học bằng cách nào ?
Trang 44’ Hoạt động 2: Hướng dẫn tổng kết II Tổng kết
- Yêu cầu hs đọc ghi nhớ
- Gv nhấn mạnh lại các nội
dung trong phần ghi nhớ
- Hs đọc
- Hs lắng nghe và ghi nhớ ( Ghi nhớ sgk tr 19 )
10’ Hoạt động 3: Hướng dẫn hs luyện tập III Luỵên tập :
- Gv hướng dẫn hs làm các
bài tập phần luyện tập sgk
tr20
- Gv nhận xét, kết luận
- Các nhóm Hs làm theo yêu cầu hướng dẫn của gv
- Hs rút ra kết luận và ghi nhớ kiến thức
Bài tập sgk
* Luận điểm chính : Cần
tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội
* Luận cứ : Thói quen
xấu :
- Gạt tàn thuốc
- Vứt rát ra đường
- Rác ùn lên cả con mương
- Ném chai, cốc vỡ ra đường
* Lập luận :
- MB: Giới thiệu thói quen tốt và xấu
- TB: Đưa ra những dẫn chứng về thói xấu với thái độ phê phán
- KB: Đề ra hướng có thói quen tốt
Tất cả các điều trên
đã tạo ra cho bài viết ngắn gọn, giản dị, có sức thuyết phục
3) Củng cố : (2’)
- Gv nhấn mạnh lại nội dung ghi nhớ sgk tr19
4) Đánh giá tiết học : (1’)
Gv nhận xét, tiết học
5) Dặn dò : (1’)
- Xem lại bài học
- Học thuộc bài
- Làm các bài tập vào vở
- Đọc thêm “Học thầy, học bạn” sgk tr 20
- Xem trước bài “Đề văn nghị luận” sgk tr21
IV Rút kinh nghiệm , bổ sung :