Bài soạn môn Đại số lớp 8 - Tiết 20 đến tiết 59

Môc tiªu  Kiểm tra kiến thưc cơ bản của chương: giải phương trình bậc nhất một ẩn, phương trình chứa ẩn ở mẫu, phương trình tích, giải bài toán bằng cách lập phương trình  RÌn t­ duy q[r]

Tiết 50

giải bài toán bằng cách lập phương trình

Ngày soạn Ngày dạy

A Mục tiêu

 Tiếp tục rèn luyện cho học sinh kĩ năng giải bài toán bằng cách lập phương trình

 Học sinh biết cách chọn ẩn khác nhau hoặc biểu diễn các đại lượng theo các cách khác nhau

 Rèn luyện kĩ năng trình bày, lập luận chuẩn xác

B Chuẩn bị

 GV Phiếu học tập

 HS Làm bài tập về nhà

C Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

HĐ1 kiểm tra bài cũ ( ’)

 Nêu các bước giải bài toán bằng cách lập

 Học sinh dưới lớp theo dõi và nhận xét

HĐ2 ví dụ ( ’)

 GV: cho học sinh đọc ví dụ sgk và yêu

cầu trả lời các câu hỏi sau:

 Nêu giả thiết, kết luận của bài toán

 Nêu những đại lượng đã biết, đại

lượng chưa biết

 Quan hệ giữa các đại lượng của bài

toán

 Hãy biểu diễn các đại lượng chưa biết

trong bài ra bảng sau

 GV: ghi bảng, gọi 1 học sinh lên trình

bày

 GV: chú ý những dữ kiện bài toán không

đưa ra ta phải suy luận mới biểu diễn

được

 HS: làm việc vào phiếu học tập

Vận tốc (Km/h) Thời gian(h) Q đường(Km)

Xe

 HS: thảo luận nhóm điền vào các ô trống, viết phương trình và trả lời câu hỏi

 HS: Lên giải tiếp

HĐ3 Giải bài tập ( ’)

Bài 37 sgk

 Lập bảng

Vận tốc

(Km/h) Thời gian(h) Q đường(Km)

Xe

máy

1 3

2

 GV: cho học sinh điền phiếu học tập

Điền tiếp dữ liệu vào ô trống

Vận tốc

(Km/h)

Thời gian (h)

Q đường (Km)

Xe

máy

1 3

 Trình bày lời giải

 HS: so sánh 2 cách chọn ẩn, cách nào thuận lợi hơn

 HS:

 Gọi x (km/h) là vận tốc của xe máy

 Thời gian xe máy đi hết quãng đường AB:

(h)

2  2

 Thời gian ô tô đi hết quãng đường AB:

(h)

Vận tốc ô tô là x + 20 (km/h) Quãng đường đi của xe máy : 3 1 (km)

2 x Quãng đường đi của ô tô : 2 (1 20) (km)

2 x

Có phương trình: 31 2 (1 20)

2x 2 x Giải phương trình được: x=50

 Vậy vận tốc của xe máy là 50(km/h) Quãng đường AB là 175(km)

HĐ4 Hướng dẫn về nhà ( ’)

Tiết 51

luyện tập

Ngày soạn Ngày dạy

A Mục tiêu

 Tiếp tục rèn cho học sinh kĩ năng giải toán bằng cách lập phương trình

 Rèn luyện kĩ năng phân tích bài toán, biết cách chọn ẩn thích hợp

B Chuẩn bị

 GV Đèn chiếu, giấy trong

 HS Giấy trong, bút dạ

C Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

HĐ1 kiểm tra bài cũ ( ’)

 Chữa bài tập 38/30

 Nhìn bảng thống kê giải thích

HS: 1 bạn nhận điểm 4

2 bạn nhận điểm 7

3 bạn nhận điểm 8 M=10 Ta có 10 bạn

 Gọi x là số bạn đạt điểm 9 ( 0 < x< 10 )

 Số bạn đạt điểm 5 là :

10 - ( 1 + 2 + 3 + x ) = 4 - x

 Tổng điểm của 10 bạn nhận được;

4.1 + 5( x - 4) + 7.2 + 8.3 + 9.x

 Ta có phương trình:

4.1 + 5( x - 4) + 7.2 + 8.3 + 9.x

6,6

 Vậy có 1 bạn nhận điểm 9, 3 bạn nhận

điểm 5

HĐ2 luyện tập ( ’)

Bài tập 39/sgk

 Điền tiếp dữ liệu vào bảng:

Số tiền phải trả

Loại

Loại

hàng 2

HS: Điền vào bảng và ghi lời giải:

 Gọi số tiền Lan phải trả cho loại hàng 1 không kể VAT là x (x > 0)

 Tổng số tiền là :

120000 - 10000 = 110000 (đ)

 Số tiền Lan phải trả cho loại hàng 2 là:

110000 - x (đ)

 Tiền thuế VAT với loại hàng 2 là :

(110000 - x) 8%

 Ta có phương trình:

(110000 ).8

10000

x x

 Giải phương trình ta đươc x=60000(đ)

Bài tập 40 sgk

 GV: cho học sinh trao đổi nhóm, phân

tích đề bài rồi làm việc cá nhân  HS: gọi số tuổi của Phương hiện nay là x

(x>0)

 Tuổi mẹ hiện nay là 3x

 13 năm nữa tuổi Phương là 13+x

 Ta có phương trình : 3x+13=2(x+13)

Bài tập 45 sgk

 GV: yêu cầu học sinh đọc và tóm tắt đề

 Đại lượng tham gia: số thảm len, số ngày

làm việc, năng suất

Cách 1:

Số thảm

Dự

x

Thực

24 18

x

Cách 2:

Số

ngày Mỗi ngày làm Số thảm làm đựơc

Dự

Thực

20 100

x x 18( 20 )

100

x x

 GV: Chốt cách làm - cách lập bảng

1- Có thể chọn năng xuất làm ẩn

2- Có thể chọn số thảm dự định dệt là ẩn

Cách 1:

Gọi số thảm len dự định dệt là x

 Số thảm thực làm là x+24

 Năng suất dự định làm là x/20 (tấn)

 Thực tế dệt là (x+24)/18

 Ta có phương trình: 24 120

x x



 Giải phương trình ta tìm được x = 300 tấn

Cách 2:

 Gọi số thảm dệt mỗi ngày theo dự định là x

 Số thảm mỗi ngày thực dệt là 20

100

x x

 Số thảm thực diệt được là: 18( 20 )

100

x x

 Số thảm dự định dệt là 20x

 Ta có phương trình:

20

100

x x  x

 Giải phương trình ta được x=15 => Số thảm theo dự định là 300 tấn

HĐ3 Hướng dẫn về nhà ( ’)

Tiết 52

luyện tập

Ngày soạn Ngày dạy

A Mục tiêu

 Tiếp tục rèn luyện cho học sinh kĩ năng giải bài toán bằng cách lập phương trình

 Rèn cho học sinh kĩ năng phân tích bài toán, biết cách chọn ẩn thích hợp

B Chuẩn bị

 GV Đèn chiếu, giấy trong

 HS Giấy trong, bút dạ

C Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

HĐ1 kiểm tra bài cũ ( ’)

 HS1: Chữa bài tập 41

 HS2: Chữa bài tâp 42

 HS dưới lớp theo dõi và nhận xét

 HS1: Gọi số cần tìm là ab

(1 a 9, 0 b 9)

 Số mới là a b1 Ta có phương trình:

a b ab

a b

 Số phải tìm là 48

 HS2: Gọi số cần tìm là ab

(1 a 9, 0 b 9)

 Số mới là 2 2ab Ta có phương trình:

2 2 153

ab ab

a b

a b



 

 Vậy số cần tìm là 14

HĐ2 luyện tập ( ’)

Bài 46

 GV: yêu cầu học sinh đọc và tóm tắt đề

bài

 Tính quãng đường AB

 GV: Giả sử biết quãng đường AB là x

 Tính t đi hết quãng đường với vận tốc

v=48(km/h)

 Quãng đường từ chỗ nghỉ tới B là x-48

 Tính t đi hết quãng đường sau

 Tính t đi hết cả quãng đường Lập

phương trình

 HS: 10’=10/60=1/6(h)

 Gọi quãng đường AB là x (x>0)

 Thời gian đi hết quãng đường AB theo

dự định là x/48

 Quãng đường ô tô đi trong 1 h là 48 km

 Quãng đường còn lại là x-48

 Vận tốc đi quãng đường còn lại là 48+6=54

 Thời gian ô tô đi quãng đường còn lại là: 48

54

x

 Ta có phương trình:

1

x    x

 Giải phương trình ta được x=20

Bài tập 48/32

 GV: yêu cầu học sinh lập bảng

Số dân Tỉ lệ tăng Số dân năm

 Học sinh trình bày lời giải

 Phương trình:

năm trước nay

100 x

101,1 101, 2

100 x 100 x 

HĐ3 Củng cố, hướng dẫn về nhà ( ’)

 Ôn tập chương III

 Trả lời các câu hỏi lý thuyết

 Bài tập 50(a,b), 51(a,b), 55(a, b, d)

 Học sinh làm theo hướng dẫn

Tiết 53

ôn tập chương III

Ngày soạn Ngày dạy

A Mục tiêu

 Giúp học sinh nắm vững kiến thức cơ bản của chương: phương trình, phương trình tương đương, đkxđ, nghiệm của phương trình Cách giải phương trình bậc nhất một ẩn, phương trình chứa ẩn ở mẫu, phương trình tích, giải bài toán bằng cách lập phương trình

 Rèn kĩ năng trình bày, tư duy tổng hợp

B Chuẩn bị

 GV Đèn chiếu, giấy trong

 HS Giấy trong, bút dạ

C Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

HĐ1 lý thuyết ( ’)

A Điền tiếp vào dấu “ ”

 Hai phương trình tương đương nhau nếu

chúng

 Trong một phương trình ta có thể

một hạng tử sang vế kia và

 Trong một phương trình ta có thể

cả hai vế với

 HS: Làm việc theo nhóm, cử đại diện trình bày

 “ Có cùng tập nghiệm’

 “ Chuyển” , “Từ vế này”, “ đổi dấu”

 “ Nhân hay chia”, “cùng một số”

B Đánh dấu vào ô câu trả lời đúng

Phương trình bậc nhất ax+b=0

 a, b là hằng  a, b là hằng a khác 0 Ô thứ hai

C Phương trình bậc nhất một ẩn số nghiệm

 Vô nghiệm

 Luôn có nghiệm duy nhất

 Có vô số nghiệm

 Có thể vô nghiệm, có thể có nghiệm duy

nhất, có thể có vô số nghiệm

Ô thứ hai

D Nhân hai vế của phườn trình với cùng

một biểu thức thì được phương trình tương

đương.

Sai

E Khi giải phương trình chứa ẩn ở mẫu ta

F Đánh thứ tự các bước cho đúng.

Các bước giải bài toán bằng cách lập phương

trình:

a Giải phương trình

b Chọn ẩn số và đặt điều kiện cho ẩn

c Lập phương trình biểu thị mối liên quan

giữa các đại lượng

d Biểu diễn các đại lượng chưa biết thông

qua ẩn

e e Kiểm tra nghiệm và kết luận

b - d - c - a - e

HĐ2 Bài tập ( ’)

Bài tập 50 (a,b)  2 học sinh lên bảng làm, học sinh khác

theo dõi và nhận xét

HS1:

2

2 2

3

x x

 

HS2:

7

8(1 3 ) 2(2 3 ) 140 15(2 1)

4 125

 

=> Phương trình vô nghiệm

Bài tập 51 (b,c)

 GV: kiểm tra qua màn hình 4 2 1 (2 1)(3 5)

1

2

x x

x x



HS4:

4 3

x

 

Bài 52

 Học sinh làm theo nhóm

 GV: kiểm tra bài làm theo hai cách

C1: giải bình thường C2:

HĐ3 Hướng dẫn về nhà ( ’)

 GV: yêu cầu học sinh làm các bài tập còn

Tiết 54

ôn tập chương III (tiếp)

Ngày soạn Ngày dạy

A Mục tiêu

 Giúp học sinh nắm chắc lí thuyêt của chương

 Rèn luyện kĩ năng giải phương trình, giải bài toán bằng cách lập phương trình Rèn kĩ năng trình bày lời giải, tư duy phân tích tổng hợp

B Chuẩn bị

 GV Đèn chiếu, giấy trong

 HS Giấy trong, bút dạ

C Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

HĐ1 kiểm tra bài cũ ( ’)

 HS1: Tìm 3 phương trình bậc nhất có

nghiệm là -3

 HS2: Tìm m biết phương trình

2x+5=2m+1 có nghiệm là -1

 2 học sinh lên bảng, học sinh dưới lớp cùng làm

 HS1: x+3=0, 2x+6=0, 3x+9=0

 HS2: Do phương trình có nghiệm là -1 nên

2.(-1)+5=2m+1

=> m=1

HĐ2 bài tập ( ’)

Bài 51 (d)

 GV: yêu cầu một học sinh lên bảng làm,

3 2

2

1

2

x x x

x x x

x x x

x x x

Bài 52(d)

 GV: yêu cầu học sinh nhận dạng và nêu

đưa về phương trình tích

2

x

2 7

1 0

2 0

x

x x x

x x x





 

HĐ3 luyện tập( ’)

Bài 54

 GV: cho học sinh lập bảng phân tích

 GV: yêu cầu học sinh ghi lời giải, 1 học

sinh lên bảng trình bày

 GV: yêu cầu học sinh có thể làm cách

Cách 1:

 Gọi khoảng cách hai bến AB là x (x>0)

 Vận tốc xuôi dòng là x/4

 Vận tốc ngược dòng là x/5

 Do vận tốc dòng là 2 km nên ta có phương trình:

Cách 2:

 Gọi vận tốc ca nô đi xuôi dòng là x(x>0)

 Vận tốc ca nô đi ngược dòng là x - 4

 Quãng đường xuôi dòng là 4.x

 Quãng đường ngược dòng là 5(x-4)

 Theo bài ta có phương trình:

4x = 5(x-4)

HĐ4 Củng cố, hướng dẫn về nhà ( ’)

Củng cố bài 56

 GV: phân tích cùng học sinh

 Khi dùng hết 165 số điện thì phải trả bao

nhiêu mức giá

 Trả 10% thuế GTGT tiền thuế nào?

 Về nhà ôn tập chương, tiết sau kiểm tra

 HS: trao đổi nhóm

 Kiểm tra kết quả trong nhóm

 1 học sinh lên trình bày

Tiết 55

kiêm tra

Ngày soạn Ngày dạy

A Mục tiêu

 Kiểm tra kiến thưc cơ bản của chương: giải phương trình bậc nhất một ẩn, phương trình chứa ẩn ở mẫu, phương trình tích, giải bài toán bằng cách lập phương trình

 Rèn tư duy qua làm bài

B Chuẩn bị

 GV Đề, đáp án, biểu điểm

 HS Ôn tập chương

C nội dung

Bài 1: Định nghĩa hai phương trình tương đương

Bài 2: Giải phương trình:

Bài 3: Một người đi xe máy từ A đến B với vận tốc 30km/h Lúc về người đó đi với vận tốc 24km/h, do đó thời gian về lâu hơn thời gian đi là 30phút Tính quãng

đường AB

Bài 4: Giải phương trình với a là hằng số:

2

3

x a x a a

IV đáp án, biểu điểm

Bài 1: 1 điểm, mỗi ý đúng 0,5đ

Bài 2: mỗi ý đúng 2đ

Bài 3: 2 điểm

Bài 4: 1 điểm

Tiết 56

Liên hệ giữa thứ tự và phép cộng

Ngày soạn Ngày dạy

A Mục tiêu

 Học sinh hiểu thế nào là một bất đẳng thức, phát hiện tích chất liên hệ giữa thứ tự của phép cộng

 Biết sử dụng tích chất để giải một số bài tập đơn giản

B Chuẩn bị

 GV Bảng phụ, đèn chiếu, giấy trong

 HS Nghiên cứu trước chương IV

C Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

HĐ1 nhắc lại về thứ tự trên tập hợp số( ’)

 GV: khi so sánh hai số thực a và b sảy ra

các trường hợp nào?

 GV: yêu cầu học sinh làm ?1

 GV: giới thiệu kí hiệu : a b a b , 

 HS: Các trường hợp

a=b, a>b, a<b

 HS: vẽ trục số thực biểu diễn: -2, -1, 3, 0,

, 3 2

 HS: làm cá nhân ?1

a) < b) >

c) = d) <

HĐ2 bất đẳng thức ( ’)

là các bất đẳng thức

a b a b a b a b   

 Vế trái: a, vế phải: b

 VD: SGK

 HS tự nghiên cứu sgk

 Nêu định nghĩa bất đẳng thức

HĐ3 liên hệ giữa thức tự và phép cộng ( ’)

 GV: chiếu hình vẽ lên màn hình

 Yêu cầu học sinh làm ?2

 HS:

a) Khi cộng 3 vào 2 vế của bất đẳng thức

-4 < 2 ta được -1 <5 b) -4 + c < -1+ c

 GV: yêu cầu học sinh làm giấy trong bài

Chương IV

Bất phương trình bậc nhất một ẩn.

tập sau: Điền dấu thích hợp vào ô trống.

a) -4  2

5  3

4  -1

-1,4  -1,41

-4+3  2+3

5+3  3+3

4+5  -1+5

-1,4 +2  -1,41+2

b) nếu a>1 thì a+2  1+2

a< 1 thì a+2  1+2

c) nếu a<b thì a+c  b+c

a - c  b - c

 Học sinh làm theo nhóm

 Học sinh nhận xét bài làm của các nhóm trên màn hình và rút ra kết luận

* Tính chất SGK

?3 -2004 > -2005

=> -2004 +(-777) > -2005+(-777)

?4 2 3

=> 2 2 3 2    2 2 5 

HĐ4 củng cố, hướng dẫn về nhà ( ’)

 Củng cố: bài tập 1, 2,3 sgk

 Bài tập về nhà 7, 8, 9 sbt

HS1: Bài tập 1:

HS2: Bài tập 2:

a) a+1<b+1 ( cộng hai vế với 1) b) a - 2<b - 2( trừ hai vế với 2)

HS3: Bài tập 3:

a) Cộng 5 vào hai vế a>b b) Cộng -15 vào hai vế a b

Tiết 57

liên hệ giữa thức tự và phép nhân

Ngày soạn Ngày dạy

A Mục tiêu

 Học sinh phát hiện và biết cách xử dụng tính chất liên hệ giữa thứ tự của phép nhân để giải bài toán đơn giản

 Hiểu được tính chất bắc cầu của tính thứ tự

B Chuẩn bị

 GV Bảng phụ

 HS Làm bài tập về nhà

C Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

HĐ1 kiểm tra bài cũ ( ’)

 Nêu tính chất thứ tự của phép cộng

 So sánh a, b biết -5+a > -5+b

 Học sinh trả lời

a>b

HĐ2 Liên hệ giữa thứ tự với phép nhân với số dương ( ’)

 GV: yêu cầu học sinh quan sát hình vẽ

sgk

 GV: treo bảng phụ

 Làm ?1

 Dự đoán:

Từ -2 < 3 => -2.c  3.c (c>0)

Từ a < b => a.c  b.c (c>0)

 GV: đó là tính chất :

thì

a b a c b c  (c0)

ab thì a c b c  ( c > 0)

 GV: yêu cầu học sinh phát biểu thành lời

 GV: cho học sinh làm ?2 và giải thích

 Học sinh làm bài theo nhóm

 HS: dự đoán

“ > ”

“ > ”

 HS: làm ?2

a) (-12,5).3,5 < (-15,08).3,5 b) 4,15.2,2 > -5,3.2.2

HĐ3 liên hệ giữa thứ tự và phép nhân với số âm ( ’)

 GV: yêu cầu học sinh quan sát hình vẽ

sgk và làm ?3

 GV: đó chính là nội dung của tích chất

yêu cầu học sinh nhắc lại thành lời

* chú ý: a > b => ac < bc (c<0) gọi là bất

đẳng thức ngược chiều

 GV: yêu cầu học sinh làm ?4, ?5

 HS: dựa vào sơ đồ minh hoạ

Từ -2<3 => -2(-345) > 3(-345)

Từ -2<3 => -2.c > 3.c (c<0)

 HS: phát biểu thành lời

 Học sinh làm cá nhân ?4, ?5 và nhóm nhỏ kiểm tra đánh giá

HĐ4 tính bắc cầu của thứ tự ( ’)

 GV: với ba số a, b, c nếu a>b, b>c =>?

 GV: giới thiệu tính chất bắc cầu và lợi

ích

 HS: a>c

HĐ5 củng cố, hướng dẫn về nhà,.( ’)

 Củng cố: Bài tập 5, 6,7 sgk



 HS: Làm nhóm nhỏ, khuyến khích giải bằng nhiều cách

 Về nhà : 9, 10, 11, 12  Học sinh làm theo hướng dẫn.

Tiết 58

luyện tập

Ngày soạn Ngày dạy

A Mục tiêu

 Biết vận dụng các tính chất liên hệ giữa thức tự và phép toán để giải một số bài tập sgk và sbt

 Rèn kĩ năng trình bày lời giải và khẳ năng suy luận

B Chuẩn bị

 GV Đèn chiếu, giấy trong

 HS Giấy trong, bút dạ

C Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

HĐ1 kiểm tra bài cũ ( ’)

 HS1: Chữa bài tập 9

 HS2: Chữa bài tập 10

 2 học sinh lên làm, học sinh dưới lớp cùng làm

 HS1: bài tập 9

Câu a, d sai Câu b, c đúng

 HS2: bài tập 10

(-2).30 < -4,5

=> -2.30.10 < -4,5.10 (do 10>0)

=> -2.30 < 45

HĐ2 chữa bài tập ( ’)

Bài tập 12 gọi học sinh lên bảng làm  HS dưới lớp cùng làm:

 C1: Tính trực tiếp

 C2: Từ -2 < -1 => 4(-2) < 4(-1)

=> 4(-2)+14 < 4(-1)+14

Bài tâp 11, 13 Học sinh làm cá nhân HS :

 Từ a < b => 3a < 3b ( do 3>0)

=> 3a +1 < 3b +1

 Từ a < b => -2a > -2b ( do -2<0)

=> -2a - 5 > -2b - 5