Giáo viên gọi học sinh đọc khổ thơ 3,4,5, 6 Học sinh hợp tác nhóm 3 phút Tiếng gà trưa đã gợi lại trong tâm trí người chiến sỉ những hình ảnh và kỷ niệm naøo cuûa tuoåi thô?. Kyû nie[r]
Trang 1Tiết : 53-54
Ngày dạy: 14/11/2011
Xuân Quỳnh
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả Xuân Quỳnh
- Cơ sở của lòng yêu nước, sức mạnh của người chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ; những kỉ niệm tuổi thơ trong sáng, sâu nặng nghĩa tình
- Nghệ thuật sử dụng điệp từ, điệp ngữ, điệp câu trong bài thơ
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu, phân tích văn bản thơ trữ tình có sử dụng yếu tố tự sự
- Phân tích các yếu tố biểu cảm trong văn bản
3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh lòng yêu quê hương, đất nước, gia đình
II CHUẨN BỊ
Giáo viên :Giáo án, kiến thức có liên quan, tranh
Học sinh : Vở bài tập, SGK, tập ghi bài
III.PHƯƠNG PHÁP
Đọc diễn cảm,diễn giảng, nêu vấn đề, quy nạp kiến thức
Hoạt động cá nhân, hợp tác nhóm, tái tạo, so sánh, trực quan
IV.TIẾN TRÌNH
1 Ổn định lớp :
Kiểm tra sĩ số học sinh
2 Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra tập bài soạn của học sinh
3 Bài mới :
Giới thiệu bài:
Xuân Quỳnh ( 1942 – 1988 ) là nhà thơ nữ xuất sắc của nền thơ hiện đại Việt Nam Xuất hiện từ những năm đầu của thế kỉ XX Thơ Xuân Quỳnh hường viết về những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống hàng ngày, biểu lộ những rung cảm và khát vọng của một trái tim phụ nữ chân thành, tha thiết và đằm thắm Điều ấy được thể hiện rõ trong bài thơ Tiếng gà trưa
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh đọc và
tìm hiểu chung về bài thơ
I Đọc - Tìm hiểu chú thích:
TIẾNG GÀ TRƯA
Trang 2- Giáo viên hướng dẫn học sinh cách đọc.
+ Đọc giọng vui, bồi hồi, phân biệt lời
mắng yêu của bà với lời kể
- Giáo viên đọc mẫu
- Học sinh đọc – nhận xét
- Giáo viên nhận xét , sửa chữa
- Học sinh đọc phần chú thích , sau đó gọi
học sinh tóm tắt ngắn gọn phần tác giả
Xuân Quỳnh ( 1942 – 1988 ) là nhà thơ
trưởng thành trong thời kì kháng chiến
chống Mỹ Thơ Xuân Quỳnh tinh tế, giản
dị mà sâu sắ, thường viết về những tình
cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia
đình, biểu lộ những tình cảm chân thành,
những khát vọng cao đẹp
Bài thơ Tiếng gà trưa được sáng tác
trong thời kì nào? Thuộc thể thơ gì?Trích
trong tác phẩm nào của Xuân Quỳnh?
Bài thơ viết vào những năm đầu của
cuộc kháng chiến chống Mĩ
Giáo viên hướng dẫn học sinh giải
nghĩa từ khó: lang mặt, sương muối, chéo
go, trúc bâu
Bài thơ được viết theo phương thức biểu
đạt chính là gì?
Tự sự – biểu cảm
Nhân vật chính trong bài thơ là ai?
Người chiến sĩ
Cảm hứng của tác giả trong bài thơ
được khơi gợi từ sự việc gì?
Tiếng gà trưa
- Giáo viên gợi ý học sinh chia bố cục
3 đoạn :
+ Đoạn 1: ( khổ thơ đầu ) – Tiếng gà trưa
-cảm xúc của người chiến sĩ
+ Đoạn 2 : (5 khổ thơ tiếp theo) – trên
đường hành quân , người chiến sỉ nghe
1 Đọc :
2 Chú thích :
a Tác giả:
- Xuân Quỳnh ( 1942-1988 )
- Là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ hiện đại Việt Nam
b Tác phẩm
- Thể thơ: tự do
- Trích từ tập Hoa dọc chiến hào ( 1968 )
c Giải nghĩa từ: SGK
3 Bố cục
Trang 3tiếng gà , nhớ kỷ niệm xưa.
+ Đoạn 3: ( 2 khổ thơ còn lại) – Tình cảm
đối với quê hương đất nước
Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh tìm
hiểu văn bản
Học sinh đọc khổ thơ 1
Ở khổ thơ 1 tác giả kể về việc gì?
Kể về người chiến sĩ đi hành quân xa,
dừng chân nghỉ lại bên một quán nhỏ
Lúc ấy, người chiến sĩ nghe được âm
thanh gì?
Nghe được tiếng gà nhảy ổ cục tác,
cục ta
Khi nghe được tiếng gà cục tác, cục ta
thì người chiến sĩ ấy có những cảm xúc gì?
Xao động nắng trưa
Bàn chân đỡ mõi
Gọi về tuổi thơ
Cảm xúc của người chiến sĩ khi nghe
tiếng gà được bộc lộ qua từ ngữ nào?
Điệp từ nghe tác động của tiếng gà
liên tiếp dội vào tâm hồn của nhà thơ
Điệp từ nghe có tác dụng gì trong việc
thể hiện cảm xúc của nhà thơ
Vì sao khi nghe tiếng gà trưa tác giả có
cảm xúc mạnh như thế?
Vì hình ảnh con gà, ổ trứng gắn liền
với tuổi thơ của người chiến sĩ
Chính vì thế mà tiếng gà không chỉ
dừng lại ở khổ thơ 1 mà nó còn rải đều ở
tất cả các khổ thơ
Tiết 2
Học sinh đọc các khổ thơ 2
Trong khổ thơ 2 tiếng gà trưa đã gợi lên
hỉnh ảnh gì?
Con gà mái mơ, con gà mái vàng và ổ
trứng hồng đẹp như tranh
II Đọc – Tìm hiểu văn bản :
1 Tiếng gà trưa – cảm xúc của người chiến sĩ
- Làm dịu bớt nắng trưa
- Tâm hồn thanh thản
- Xúc động hồi ức của người chiến sĩ
Nỗi xúc động trào dâng trong lòng người chiến sĩ
2 Kỷ niệm thời thơ ấu :
Trang 4
Hình ảnh các con gà lần lượt hiện lên
như thế nào?
Này con gà mái mơ
Này con gà mái vàng
Điệp từ này người chiến sĩ nhớ rất
kĩ và như đếm lại từng con gà
Giáo viên gọi học sinh đọc khổ thơ
3,4,5, 6
Học sinh hợp tác nhóm 3 phút
người chiến sỉ những hình ảnh và kỷ niệm
nào của tuổi thơ ?
Kỷ niệm về về tuổi thơ dại : tò mò
xem trộm gà đẻ bị bà mắng
Kỷ niệm về tuổi thơ dại: tị mị xem trộm
gà đẻ bị bà mắng
Niềm vui và mong ước nhỏ bé của tuội
thơ được quần áo mới từ tiền bán gà, ước
mơ ấy đi cả vào giấc ngủ tuổi thơ
Hình ảnh người bà đầy yêu thương chắt
chiêu dành dụm, chăm lo cho cháu
Niềm vui và mong ước nhỏ bé của tuổi
thơ được quần áo mới từ tiền bán gà ước
mơ ấy đi cả vào giấc ngủ tuổi thơ
Giáo viên : Trong dòng kỷ niệm tuổi
thơ đã in đậm hình ảnh bà cháu Chúng ta
sẽ tìm hiểu tiếp nội dung thứ tiếp theo
xem lúc trưởng thành người cháu có những
tình cảm như thế nào đối với bà ?
Hình ảnh người bà trong kỷ niệm ?
Tầng tảo, chắt chiêu, bảo ban nhắc
nhở cháu
Người cháu có tình cảm như thế nào đối
với bà?
Yêu thương kính trọng , biết ơn bà
Từ sự kính mến, yêu thương dẫn đến
tình cảm cao hơn đó là những tình cảm gì?
- Những kỷ niệm đẹp của tuổi thơ:
Gà mái, sự hiếu kì xem trộm gà đẻ bị
bà mắng, mong ước được quần áo mới
Đó là những kỉ niệm thiêng liêng không thể quên được
- Hình ảnh người bà: Ngưòi bà đầy yêu thương chắt chiu, dành dụm, chăm lo cho cháu
Bà là người nghèo khổ nhưng chịu thương, chịu khĩ, hết lịng hy sinh vì con cháu
- Cháu yêu thương, kính trọng, biết
ơn bà
Trang 5
Tình yêu quê hương, đất nước , con
người
Câu thơ “Tiếng gà trưa” được lập lại
mấy lần trong bài? Có tác dụng gì? (4
lần).
Gợi ra hình ảnh trong kỷ niệm thời thơ
ấu
Học sinh đọc khổ thơ cuối
Khổ thơ cuối tác giả sử dụng biện pháp
tu từ nào?
Điệp từ “ vì”
Em hiểu như thế nào về khổ thơ cuối?
Câu thơ đã khái quát một qui luật của
tình cảm đó là tình yêu nước gắn với tình
yêu gia đình, tình yêu quê hương
Nêu nhận xét về nội dung và nghệ thuật
của bài thơ?
Nhiều từ ngữ lặp, lời thơ tự nhiên bình
dị , bài thơ gợi lại kỷ niệm tuổi thơ và tình
bà cháu
Học sinh đọc ghi nhớ SGK
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh luyện
tập
Chọn học thuộc lòng một đoạn thơ
khoảng 10 dòng
Học sinh đọc bài tập 2, nêu yêu cầu
bài tập
Cảm nghĩ của em về tình bà cháu trong
bài thơ
3 Tâm niệm của người chiến sĩ
- Khẳng định tình yêu quê hương
đất nước gắn liền với tình cảm gia đình
4 Nghệ thuật:
- Sử dụng hiệu quả điệp ngữ Tiếng
gà trưa, cĩ tác dụng nối mạch cảm xúc, gợi nhắc kỷ niệm lần lượt hiện về
- Viết theo thể thơ năm tiếng phù hợp với việc vừa kể vừa bộc lộ cảm xúc
5 Ý nghĩa:
- Những kỷ niệm về người bà tràn ngập yêu thương làm cho người chiến
sĩ thêm vững bước trên đường ra trận
* Ghi nhớ: SGK/ 151
III.Luyện tập :
1 Học thuộc đoạn thơ
2 Nêu cảm nghĩ của em về tình bà cháu
4 Củng cố và luyện tập :
- Đọc diễn cảm bài thơ
- Người cháu đối với người bà như thế nào?
Trang 6Yêu thương, kính trọng, biết ơn bà.
- Nêu cảm nghĩ của em về bài thơ.
5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Học thuộc bài thơ
- Nắm vững nội dung và nghệ thuật của văn bản
- Phân tích hiệu quả nghệ thuật của các điệp từ, điệp ngữ trong bài thơ
- Viết đoạn văn ngắn ghi lại kỉ niệm về bà
- Vẽ sơ đồ tư duy về bài thơ Tiếng gà trưa
- Chuẩn bị : - Một thứ quà của lúa non: Cốm
- Điệp ngữ
+ Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
V RÚT KINH NGHIỆM:
Nội
dung:
Phương
pháp
Tổ chức: