Giáo án Vật lý 7 học kì II chuẩn

3.Bài mới: Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh Ghi baûng HĐ1: Đặt vấn đề -Yeâu caàu HS quan saùt vaøo maïng -Quan saùt maïch ñieän vaø điện trong lớp đang hoạt động và trả lời câu hỏi[r]

Ngày soạn:

Ngày dạy :

I.Mục tiêu:

+ Biết hiện tượng nhiễm điện do cọ xát

+ Khái niệm vật nhiễm điện

+ Làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách cọ xát

+ Vật bị nhiễm điện có khả năng hút các vật khác

+ Biết một số ứng dụng của hiện tượng nhiễm điện do cọ xát

+ Sử dụng các dụng cụ thí nghiệm

+ Dùng bút thử điện để phát hiện vật nhiễm điện

+ Quan sát, phân tích, so sánh

+ Làm vật nhiễm điện bằng cách cọ xát

 Thái độ : Rèn tính cẩn thận, ý thức hợp tác trong hoạt động thu thập thông tin

trong nhóm

II.Chuẩn bị:

 Đối với mỗi nhóm học sinh:

-1 thước nhựa dẹt

-1 thanh thủy tinh

-1 mảnh nilông (pôlietilen) màu trắng

đục (thường dùng làm túi đựng hàng) kích

thước 13cmx25cm

-1 mảnh phim nhựa kích thước 13cm x

18cm

-Các vụn giấy viết kích thước 1mm x

1mm

-Các vụn nilông kích thước 0,5cm x 0,5cm

-1 quả cầu bấc

-1 giá treo

-1 mảnh vải khô, 1 mảnh lụa, 1 mảnh len, -1 mảnh nhôm mỏng kích thước 11cm x 23cm

-1 bút thử điện (hoặc bút thông mạch) -HS kẻ sẳn bảng ghi kết quả TN vào vở

III.Tiến trình bài dạy:

1.Ổn định lớp

2.Bài mới

HĐ1:Tổ chức tình huống học tập

-Giới thiệu chương “Điện học”:

Ngày nay, trong cuộc sống của

chúng ta, việc sử dụng điện là rất

quan trọng Vậy chúng ta đã biết

gì về điện? Trong chương này sẽ

-Lắng nghe

giúp các em tìm hiểu một số kiến

thức cơ bản về điện

-Cho HS đọc các vấn đề chính sẽ

nghiên cứu trong chương 3

-Gọi 1 HS đọc phần mở bài bài 17

SGK

-Đọc bài

-Đọc bài

HĐ2: Làm TN1, phát hiện nhiều

vật bị cọ xát có tính chất mới

-Chia nhóm HS, phát dụng cụ TN

-Yêu cầu HS đưa thước nhựa dẹt,

mảnh nilông, thanh thủy tinh,

mảnh phim nhựa lại gần các vụn

giấy, vụn nilông, quả cầu bấc và

rút ra nhận xét

-Yêu cầu HS cọ xát thước nhựa

bằng mảnh vải khô, sau đó đưa

thước nhựa lại gần các vụn giấy,

vụn nilông, quả cầu bấc HS ghi

kết quả quan sát vào bảng

-Cho HS làm TN tương tự với

thanh thủy tinh, mảnh nilông,

mảnh phim nhựa và ghi kết quả

vào bảng

-Gọi đại diện các nhóm lần lượt

báo cáo kết quả

-Yêu cầu HS hoàn thành kết luận

1

-Gọi 1 số HS trình bày trước lớp,

các HS khác bổ sung nếu cần

-Nhận xét

-Nhận dụng cụ TN

-Tiến hành TN và rút ra nhận xét: không có hiện tượng nào xảy ra

-Cọ xát thước nhựa và đưa lại gần các vật mẫu, ghi kết quả

-Làm TN tương tụ với thanh thủy tinh, mảnh nilông, mảnh phim nhựa

-Trình bày kết quả TN

-Hoàn thành phần kết luận

-Thảo luận trước lớp

-Ghi nhận

I.Vật nhiễm điện:

TN1:

Các vật Vật bị cọ xát

Vụn giấ

y viết

Vụn nilôn g

Quả cầu nhự

a xốp Thước

nhựa Hút Hút Hút Thanh

thủy tinh Hút Hút Hút Mảnh

nilông Hút Hút Hút Mảnh

phim nựa

Hút Hút Hút

Kết luận 1:

Nhiều vật sau khi bị cọ

xát có khả năng hút các

vật khác

HĐ3: Làm TN2 phát hiện vật bị

cọ xát bị nhiễm điện

-Đặt vấn đề: tại sao vật bị cọ xát

lại có khả năng hút các vật khác?

-Hơ nóng thanh thủy tinh và đưa

lại gần các mảnh vụn, thấy không

có hiện tượng gì xảy ra chứng tỏ

dự đoán trên là sai

-Cho HS tiến hành TN2 để kiểm

tra

-Lưu ý HS không chạm tay vào

-HS có thể dự đoán:

+Do vật bị nóng lên

-Ghi nhận

-Tiến hành TN

-Ghi nhận

TN2:

Kết luận 2:

Nhiều vật sau khi bị cọ

xát có khả năng làm

sáng bóng đèn bút thử

điện

mảnh nhôm trong TN.

-Cho HS rút ra kết luận 2

-Giới thiệu: Các vật sau khi bị cọ

xát có tính chất đã nêu trong các

kết luận trên gọi là các vật nhiễm

điện hay các vật mang điện tích

-Rút ra kết luận

-Ghi nhận

HĐ4: Vân dụng, củng cố và

hướng dẫn về nhà

-Yêu cầu HS làm câu C1, C2, C3

SGK

-Gọi một số HS trình bày trước

lớp, các HS khác nhận xét bổ

sung

-Nhận xét bổ sung hoàn chỉnh

-Gọi một số HS nhắc lại các kết

luận trong bài và đọc phần ghi

nhớ SGK

-Hướng dẫn về nhà:

+Đọc “có thể em chưa biết”

+Học bài

+Làm bài tập 17.1 đến 17.4 SBT

+Tìm hiểu trước bài 18 SGK:

 Có mấy loại điện tích

 Các vật nhiễm điện đặt gần

nhau thì xảy ra hiện tượng

gì?

 Cấu tạo nguyên tử

-Trả lời câu hỏi

-Thảo luận trước lớp

-Ghi nhận và chép bài

-Ghi nhận

-Đọc bài

-Ghi nhận

II.Vận dụng:

C1: Do lược nhựa và tóc đều bị nhiễm điện do cọ xát, vì vậy tóc bị lược nhựa hút kéo thẳng ra C2: Cánh quạt quay cọ xát với không khí và bị nhiễm điện, do đó nó hút bụi có trong không khí gần đó Mép quạt được cọ xát mạnh nhất nên nhiễm điện nhiều nhất và hút bụi mạnh nhất C3: Do gương soi, kính cửa sổ hay nàm hình ti vi

bị nhiễm điện do cọ xát nên chúng hút các bụi vải

* Ghi nhớ : (SGK)

Ngày soạn:

Ngày dạy :

I .Mục tiêu:

+ Có hai loại điện tích: dương, âm

+ Nắm tác dụng tương hỗ giữa hai loại điện tích

+ Tìm hiểu sơ lược về cấu tạo nguyên tử để có thể vận dụng vào việc giải thích một số hiện tượng điện

+ Sử dụng các dụng cụ thí nghiệm

+ Quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp

 Thái độ : Rèn tính cẩn thận, ý thức hợp tác trong hoạt động nhóm.

II.Chuẩn bị:

 Đối với cả lớp:

-Tranh phóng to hình 18.4 SGK

 Đối với mỗi nhóm HS:

-2 mảnh ni lông màu trắng đục cỡ 13x25

cm

-1 bút chì vỏ gỗ còn mới

-2 thanh nhựa sẫm màu giống nhau dài

20cm, tiết diện tròn, có lỗ ở giữa để đặt

vào trục quay

-1 kẹp giấy

-1 mảnh len cỡ 15x15cm

-1 mảnh lụa cỡ 15x15cm

-1 thanh thủy tinh

-1 trục quay với mũi nhọn thẳng đứng

III.Tiến trình bài dạy:

1.Ổn định lớp

2.Kiểm tra bài cũ:

 Câu hỏi: -Có thể làm vật nhiễm điện bằng cách nào? Vật bị nhiễm điện có khả

năng gì?

-Chữa bài tập 17.3 SBT

3.Bài mới:

HĐ1: Tổ chức tình huống học tập

-Đặt vấn đề: Mọt vật bị nhiễm

điện thì có khả năng hút các vật

khác Vậy nếu cả hai vật đều bị

nhiễm điện thì chúng hút nhau hay

đẩy nhau?

-Ghi nhận

HĐ2: Làm TN1, tạo ra hai vật

nhiễm điện cùng loại và tìm hiểu

tác dụng giữa chúng

-Phát dụng cụ cho mỗi nhóm HS

-Cho đóng hết cửa và tắt quạt của

lớp học để hạn chế ảnh hưởng của

gió

-Yêu cầu HS tiến hành TN như

SGK

-Lưu ý HS cần cọ xát 2 mảnh ni

lông theo một chiều, số lần như

nhau và mạnh như nhau

-Cho HS thảo luận rút ra nhận xét

-Nhận dụng cụ

-Thực hiện yêu cầu GV

-Tiến hành TN và quan sát

-Ghi nhận

-Thảo luận, rút ra nhận xét

HĐ3: Làm TN2 phát hiện hai vật

nhiễm điện hút nhau và mang

điện tích khác loại

-Cho HS cọ xát thanh thủy tinh

bằng lụa rồi đưa lại gần thanh

nhựa sẫm màu, quan sát hiện

tượng

-Cho HS tiếp tục cọ xát thanh

nhựa bằng vải khô và cọ xát thanh

thủy tinh bằng lụa rồi đưa chúng

lại gần nhau, quan sát hiện tượng

-Yêu cầu HS rút ra nhận xét

-Đặt câu hỏi: Tại sao ta biết được

chúng nhiễm điện khác loại?

-Tiến hành TN và quan sát:

chúng hút nhau yếu

-Tiến hành TN và quan sát:

chúng hút nhau mạnh

-Thảo luận rút ra nhận xét

-Trả lời: Vì nếu nhiễm điện cùng loại thì chúng phải đẩy nhau chứ không hút nhau

I.Hai loại điện tích: TN1: (SGK)

Nhận xét: Hai vật giống nhau, được cọ xát như nhau thì mang điện tích cùng loại và khi được đặt gần nhau thì chúng đẩy nhau

TN2: (SGK)

Nhận xét: Thanh nhựa sẫm màu và thanh thủy tinh khi được cọ xát thì chúng hút nhau do chúng mang điện tích khác loại

HĐ4: Kết luận và vận dụng hiểu

biết về hai loại điện tích

-Yêu cầu HS hoàn thành phần kết

luận

-Giới thiệu quy ước về điện tích

dương và điện tích âm

-Nêu vấn đề câu C1

-Hoàn thành phần kết luận

-Ghi nhận

-Trả lời câu C1

Kết luận : (SGK)

C1: Mảnh vải mang điện tích dương

Vì 2 vật nhiễm điện khác loại thì hút nhau Thanh nhựa mang điện âm, vậy mảnh vải mang điện dương

HĐ5: Tìm hiểu sơ lược về cấu tạo

nguyên tử

-Thông báo: mọi vật đều được cấu

tạo từ những nguyên tử

-Cho HS quan sát tranh phóng to

-Ghi nhận

-Quan sát tranh

II.Sơ lược về cấu tạo nguyên tử:

Mọi vật đều được cấu tạo từ các nguyên tử Cấu tạo nguyên tử:

hình 18.4 SGK

-Thông báo:

+Trong tâm nguyên tử có hạt

nhân

+Bên ngoài có các êlectrôn tạo

thành lớp vỏ nguyên tử

-Yêu cầu HS nhận biết hạt nhân,

đếm số dấu (+), dấu (-) của

nguyên tử

-Nhận xét:

+Nguyên tử trung hòa về điện

+Vật nhận thêm êlectrôn thì

nhiễm điện âm

+ Vật mất đi êlectrôn thì nhiễm

điện dương

-Ghi nhận

-Đếm số dấu (+) và (-) -Ghi nhận

(SGK)

HĐ5: Vận dụng, củng cố, hướng

dẫn về nhà

-Yêu cầu HS vận dụng các kiến

thức đã học trả lời các câu C2, C3,

C4

-Cho một số HS đọc ghi nhớ

-Hướng dẫn về nhà:

+Học bài, làm bài 18.1 đến 18.4

SBT

+Chuẩn bị trước bài 19

-Trả lời các câu hỏi C2, C3, C4

-Đọc bài

-Ghi nhận

III.Vận dụng:

C2:

C3: Vì các vật đó chưa

bị nhiễm điện

C4: Thước nhựa nhiễm điện âm

Mảnh vải nhiễm điện dương

Ngày soạn:

Ngày dạy :

I.Mục tiêu:

+ Nắm vững khái niệm dòng điện là dòng chuyển dời có hướng của các hạt mang điện tích

+ Hiểu rõ vai trò của nguồn điện ( để duy trì dòng điện lâu dài ), nguyên tắc cấu tạo ( gồm hai cực âm, dương là 2 vật dẫn luôn luôn nhiễm điện khác nhau)

+ Rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích

+ Rèn luyện kỹ năng sử dụng các thiết bị điện, lắp ráp các thiết bị điện vào mạch điện

+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tế

 Thái độ : Rèn tính cẩn thận khi sử dụng các thiết bị điện; thái độ hợp tác với

các thành viên trong nhóm

II.Chuẩn bị:

 Đối với cả lớp:

-Tranh phóng to hình 19.1 SGK

-Các loại pin, ắc quy

-Mạch điện hình 19.3 đã mắc sẵn

-Bảng phụ ghi bài tập thêm

 Đối với mỗi nhóm HS:

-Các dụng cụ để mắc mạch điện hình 19.3 gồm: 2 pin, 1 bóng đèn lắp sẵn vào đế đèn, 1 công tắc, dây dẫn

III.Tiến trình bài dạy:

1.Ổn định lớp

2.Kiểm tra bài cũ:

 Câu hỏi: -Có mấy loại điện tích? Khi hai vật nhiễm điện đặt gần nhau sẽ xảy ra

hiện tượng gì?

-Nêu sơ lược cấu tạo nguyên tử?

3.Bài mới:

HĐ1: Tổ chức tình huống

-Đưa mạch điện đã mắc sẵn hình

19.3 SGK cho HS quan sát

-Đóng khoá K, yêu cầu HS quan

sát và nêu hiện tượng xảy ra với

bóng đèn

-Quan sát

-Nêu hiện tượng: Đèn sáng

-Giới thiệu: Đèn sáng là do có

dòng điện chạy qua nó Vậy dòng

điện là gì? Nó được cung cấp từ

đâu?

-Lắng nghe

HĐ2: Tìm hiểu dòng điện là gì?

-Treo tranh 19.1 cho HS quan sát

-Chỉ vào hình a và b, đặt câu hỏi:

+Nước được chứa ở đâu?

+Cọ xát mảnh phim nhựa thì gây

ra hiện tượng gì?

+Các điện tích được tích trữ ở

đâu?

-Yêu cầu HS hoàn thành câu C1.a

-Chỉ vào hình c và d, đặt câu hỏi:

+Mở khoá bình A, điều gì xảy ra?

+Chạm bút thử điện vào mảnh

nhôm, điều gì xảy ra?

-Yêu cầu HS hoàn thành câu C1.b

-Hỏi tiếp:

+Nước ngừng chảy, ta phải làm gì

để nước chảy tiếp?

+Đèn bút thử điện ngừng sáng, ta

phải làm gì để đèn lại sáng?

-Gọi 1 số HS rút ra nhận xét, các

HS khác bổ sung, thống nhất

-Nêu kết luận như SGK

-Quan sát tranh

-Quan sát và trả lời câu hỏi:

+Nước được chứa trong bình

+Mảnh phim nhựa bị nhiễm điện

+Ở trên mảnh phim nhựa

-Hoàn thành câu C1.a

-Quan sát và trả lời:

+Nước chảy xuống bình B

+Đèn bút thử điện sáng

-Hoàn thành câu C1.b

-Trả lời:

+Đổ thêm nước vào bình A

+Cọ xát vào mảnh phim nhựa rồi chạm bút thử điện vào mảnh tôn

-Rút ra nhận xét

Ghi nhận

I.Dòng điện:

C1:

a ……nước……

b ……chảy……

C2:

Ta cần cọ xát để làm nhiễm điện mảnh phim nhựa rồi chạm bút thử điện vào mảnh tôn đặt trên nó

NX: Bóng đèn bút thử

điện sáng khi các điện

tích dịch chuyển qua nó.

KL: Dòng điện là dòng

các điện tích dịch chuyển có hướng

HĐ3: Tìm hiểu nguồn điện

 Các nguồn điện thường

dùng:

-Đặt vấn đề: Trong mạch điện đầu

bài, thiết bị nào đã cung cấp dòng

điện cho đèn?

-Nếu HS trả lời là khoá K thì mắc

lại mạch không có pin đèn sẽ

không sáng, chứng tỏ pin cung cấp

dòng điện cho đèn

-Giới thiệu: Pin là một nguồn

điện

-Yêu cầu HS dựa vào SGK cho

biết nguồn điện là gì? Cấu tạo của

nguồn điện thông thường?

-Trả lời: pin (cũng có thể có câu trả lời là khoá K) -Quan sát, rút ra nhận xét

-Ghi nhận

-Dựa vào SGK trả lời câu hỏi GV

-Trả lời câu C3

-Phân biệt 2 cực của nguồn điện thật

II.Nguồn điện:

thường dùng:

Nguồn điện có khả năng cung cấp dòng điện để các thiết bị điện hoạt động

Mỗi nguồn điện có 2 cực:

-Cực dương kí hiệu dấu +

-Cực âm kí hiệu dấu – C3: Ắc quy, pin tiểu, pin tròn, pin vuông, pin mặt trời, máy phát điện chạy

-Gọi 1 số HS trả lời câu C3.

-Đưa các nguồn điện đã chuẩn bị

cho HS chỉ ra đâu là cực dương,

đâu là cực âm

 Hướng dẫn HS mắc mạch

điện có nguồn điện:

-Phát dụng cụ cho HS

-Yêu cầu HS cầm dụng cụ nhóm

mình lên và nêu rõ tên gọi

-Hướng dẫn HS mắc mạch điện,

lưu ý cách đi dây, tháo và lắp các

dây dẫn

-Nhấn mạnh: Khi lắp phải để khoá

K ở vị trí mở

-Cho HS đóng khoá K và quan sát

-Nhận xét: Khi đóng khoá K,

mạch điện kín, đèn sáng

-Nếu nhóm nào đèn không sáng,

hướng dẫn HS kiểm tra và chỉnh

sửa để đèn sáng

-Nhận dụng cụ

-Nhận biết dụng cụ

-Mắc mạch điện

-Ghi nhận

-Đóng khoá K: đèn sáng

-Ghi nhận

xăng……

2.Mạch điện có nguồn điện: (hình 19.3 SGK)

HĐ4: Vận dụng, củng cố, hướng

dẫn về nhà

-Yêu cầu HS nhắc lại:

+Dòng điện là gì? Dòng điện được

cung cấp từ đâu?

-Cho HS làm câu C4, C5 phần vận

dụng

-Nếu còn thời gian thì cho HS làm

bài tập thêm ghi sẵn ở bảng phụ

-Gọi 1 số HS đọc phần ghi nhớ

SGK

-Hướng dẫn về nhà:

+Học bài, đặc biệt là phần ghi

nhớ

+Làm câu C6 và bài tập trong

SBT

+Chuẩn bị trước bài 20:

Thế nào là chất dẫn điện, chất

cách điện?

Tìm một số vật liệu cách điện và

vật liệu dẫn điện

-Nhắc lại bài học

-Làm bài tập

-Ghi nhận

III.Vận dụng:

C4:

-Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng

-Đèn điện sáng khi có dòng điện chạy qua -Quạt điện hoạt động khi có dòng điện chạy qua C5: Đèn pin, radio, máy tính bỏ túi, máy ảnh……

* Ghi nhớ: (SGK)

 Dòng điện trong kim loại là

gì?

Ngày soạn:

Ngày dạy :

DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI I.Mục tiêu:

 Kĩ năng: Biết lắp ráp dụng cụ thí nghiệm để kiểm tra chất nào là dẫn điện, chất nào là chất cách điện

nhóm

II.Chuẩn bị:

 Đối với mỗi nhóm học sinh:

-Các dụng cụ làm TN hình 20.2 SGK

-Một số mẫu vật: đoạn dây thép, ruột bút chì, mảnh sứ, đoạn vỏ dây điện

 Đối với cả lớp:

-2 bóng đèn: đui gai và đuôi ngạnh

-Hình 20.1, 20.3, 20.4 SGK phóng to

-Mạch điện mẫu hình 20.2

III.Tiến trình bài dạy:

1.Ổn định lớp

2.Kiểm tra bài cũ:

 Câu hỏi: -Dòng điện là gì? Nguồn điện có khả năng gì?

-Các thiết bị điện chỉ hoạt động khi nào?

-Chữa bài tập 19.2 SBT

3.Bài mới:

HĐ1: Đặt vấn đề

-Dòng điện ở mạch điện gia đình

ta nếu chạy trực tiếp qua cơ thể

người sẽ rất nguy hiểm tới tính

mạng Vì vậy tất cả các dụng cụ,

và thiết bị dùng điện (công tắc,

chốt cắm,…) đều phải được chế tạo

đảm bảo an toàn cho người sử

-Ghi nhận