Môc tiªu bµi häc: * Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh: Nắm được cách cấu tạo đặc biệt của từ ghép H¸n ViÖt,c¸c lo¹i tõ ghÐp H¸n ViÖt.. *Giáo dục tư tưởng: Biết dùng từ Hán Việt trong công[r]
Trang 1Ngày soạn: tháng năm 2010
Ngày dạy: tháng năm 2010
Tuần 5 Tiết : 18 Từ hán việt
I Mục tiêu bài học:
* Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh: Nắm cách cấu tạo đặc biệt của từ ghép Hán Việt,các loại từ ghép Hán Việt
*Kĩ năng cần rèn: kỹ năng phân tích từ Hán Việt trong tìm hiểu văn bản và sử dụng hợp lý từ Hán Việt trong tạo lập văn bản
*Giáo dục tư tưởng: Biết dùng từ Hán Việt trong công việc viết văn biểu cảm và
trong giao tiếp
II.Trọng tâm của bài: phần lý thuyết
III.Chuẩn bị
*Giáo viên: Giáo án, bảng phụ, từ điển Hán Việt
*Học sinh: Ôn kiến thức cũ, xem 1 F bài mới ở nhà
IV Tiến trình bài dạy:
A/Kiểm tra bài cũ (4’) Đại từ là gì ? Ghi nhớ sgk 55-56
Có mấy loại đại từ ? Cho ví dụ ? ví dụ tôi, cậu, em, mày…
B/Bài mới (36’)
1.Vào bài (1’) ở lớp 6, trong bài “ Từ V* các em đã biết từ Hán Việt là từ tiếng Hán ở bài này, chúng ta sẽ tìm hiểu về đơn vị cấu tạo từ Hán Việt và từ ghép Hán Việt
2.Nội dung bài dạy (35’)
Tg
10’
Hoạt động của Thầy và trò
Gv treo bảng phụ ví dụ
Hs đọc bài thơ “ Nam quốc sơn hà”
Hs trả lời câu hỏi sgk, phần (1)
- Gv: Trong tiếng Việt, có yếu tố hán
Việt được dùng độc lập như từ, có
yếu tố không thể dùng độc lập mà
phải đi với các yếu tố khác tạo từ
ghép.
- Hs trả lời câu hỏi phần (2)
- Gv: Có nhiều yếu tố Hán Việt
? Vậy dựa vào những ví dụ trên, em
hãy cho biết yếu tố Hán Việt có
những đặc điểm gì?
- Hs đọc ghi nhớ (69)
Nội dung kiến thức
I - Đơn vị cấu tạo từ Hán Việt.
1 Ví dụ: (sgk - 69)
2 Nhận xét
a Ví dụ (a)
- “ Nam ” có thể dùng độc lập
- “ Quốc ” , “ sơn ”, “ hà ” phải đi với các yếu tố khác để tạo tử ghép
b Ví dụ (b)
- Thiên 1: Nghìn
- Thiên 2: Dời
3 Kết luận:
Đặc điểm của yếu tố Hán Việt:
+ Phần lớn không sử dụng độc lập + Có nhiều yếu tố Hán Việt đồng
Trang 210’ Hs lần + trả lời các câu hỏi sgk 70
? So sánh với từ ghép tiếng Việt, trật
tự các tiếng trong từ ghép Hán Việt
có gì giống và khác nhau?
Hs so sánh, nhận xét
Gv chốt kiến thức
HS đọc ghi nhớ sgk
Ghi nhớ: (69)
II - Từ ghép Hán Việt.
1 Từ ghép HV đẳng lập
+ Sơn hà, xâm phạm, giang san -> Các tiếng có quan hệ bình đẳng
2 Từ ghép HV chính phụ
+ ái quốc, thủ môn, chiến thắng -> Tiếng chính - tiếng phụ
-> Tiếng phụ – tiếng chính
3 Ghi nhớ: (sgk- 70)
C.Luyện tập(18’)
Hs thảo luận, trả lời bài 1
Gv nhận xét bổ sung
Hs chia nhóm, thi đua xem nhóm nào tìm
nhiều từ ghép
- Phân biệt nghĩa của các yếu tố Hán
Việt đồng âm trong các từ ngữ sau ?
- Tìm những từ ghép Hán Việt có chứa
các yếu tố Hán Việt : quốc, sơn, * bại
(đã giải nghĩa ở bài Nam quốc sơn
hà)
Gv gọi hs lên bảng làm bài 3, lớp làm ra
vở Lớp nhận xét, bổ sung Giáo
viên nhận xét, bổ sung
- Xếp các từ ghép: hữu ích, thi nhân , đại
III- Luyện tập:
1 - Bài 1:
- Hoa 1: chỉ cơ quan sinh sản của cây Hoa 2: phồn hoa, bóng bẩy
- Phi 1: bay Phi 2: trái với lẽ phải, trái với pháp luật Phi 3: vợ thứ của vua, xếp F hoàng hậu
- Tham 1: ham muốn Tham 2: dự vào, tham dự vào
- Gia 1: nhà( có 4 yếu tố Hán Việt là nhà: thất, gia, trạch, ốc)
Gia 2: thêm vào
2 - Bài 2:
- Quốc: quốc gia, ái quốc, quốc lộ, quốc huy, quốc ca
- Sơn: sơn hà, giang sơn, sơn thuỷ, sơn trang, sơn Z ,
- Q trú, an * định * du * du canh du
- Bại: thất bại, chiến bại, đại bại, bại vong
3 - Bài 3
- Từ có yếu tố chính đứng 1 F Hữu ích, phát thanh, bảo mật, phòng hoả
- Từ có yếu tố phụ đứng 1 F Thi nhân,
đại thắng, tân binh, hậu đãi
Trang 3thắng, phát thanh, bảo mật, tân binh ,hậu
đãi, phòng hoả vào nhóm thích hợp ?
D.Củng cố(1’) Đặc điểm của từ ghép HV.Các loại từ ghép HV ?
E.Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học bài và làm bài tập sách BT
- Chuẩn bị bài: Từ hán Việt(tiếp)
... nhóm tìmnhiều từ ghép
- Phân biệt nghĩa yếu tố Hán
Việt đồng âm từ ngữ sau ?
- Tìm từ ghép Hán Việt có chứa
các yếu tố Hán Việt : quốc, sơn, * bại
(đã...
1.Vào bài (1’) lớp 6, “ Từ V* em biết từ Hán Việt từ tiếng Hán này, tìm hiểu đơn vị cấu tạo từ Hán Việt từ ghép Hán Việt
2.Nội dung dạy (35’)
Tg
10’... class="page_container" data-page="2">
10’ Hs lần + trả lời câu hỏi sgk 70
? So sánh với từ ghép tiếng Việt, trật
tự tiếng từ ghép Hán Việt
có giống khác nhau?
Hs so sánh, nhận