Hs đọc văn bản và thảo luận nhóm 5 phút Hs trình bày: - Bố cục: 3 phần - Cảm xúc: Đọc hai câu thơ này, cảm giác đầu tiên đến với ta đó là sự yên tĩnh, vắng lặng và thời gian luc này như [r]
Trang 1TUẦN 13 TIẾT 49 NS: 6/11/2011
TRẢ BÀI KIỂM TRA VĂN VÀ TIẾNG VIỆT
I-MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Giúp hs:
- Củng cố kiến thức Văn, Tiếng Việt đã được học và kiểm tra
- Nhận biết ưu điểm, khuyết điểm của các bài kiểm tra và có hướng phấn đấu, khắc phục II-HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Thế nào là thành ngữ? Cho vd minh họa
- Thành ngữ có thể đóng vai trò ngữ pháp gì trong câu? Việc sử dụng thành ngữ có tác dụng gì?
3 Bài mới:
Hoạt động 1: 17’
A TRẢ BÀI KIỂM TRA VĂN:
- Gv nêu nhận xét chung bài làm của hs:
+ Ưu điểm: đa số hiểu bài và làm được bài Phần trắc nghiệm và câu 13, 14: nhiều
em làm đúng
+ Khuyết điểm: một số ít em còn sai nhiều Đa số phát biểu cảm nghĩ (câu 15 làm chưa tốt
- Gv đưa ra đáp án, phát bài cho hs và yêu cầu hs xem kỹ, rút kinh nghiệm
- Hs lắng nghe đáp án, nhận bài kiểm và xem, rút kinh nghiệm
Hoạt động 2: 20’
A TRẢ BÀI TIẾNG VIỆT:
- Gv nêu nhận xét chung bài làm của hs:
+ Ưu điểm: đa số hiểu bài và làm bài khá Phần trắc nghiệm và phần tự luận: hơn ½ lớp làm đúng
+ Khuyết điểm: không ít em còn sai nhiều Đa số làm câu 13 (tự luận) chưa tốt Một
số em không đọc kỹ yêu cầu trước khi làm bài
- Gv đưa ra đáp án, phát bài cho hs và yêu cầu hs xem kỹ, rút kinh nghiệm
- Hs lắng nghe đáp án, nhận bài kiểm và xem, rút kinh nghiệm
4 Củng cố: /
5 Dặn dò: 2’
- Biết rút kinh nghiệm cho các bài kiểm tra sau Chú ý thêm: dùng từ, đặt câu, chính tả
- Chuẩn bị “Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học”: Đọc bài văn “Cảm nghĩ về
bài thơ Tĩnh dạ tứ (Lý Bạch)” và trả lời các câu hỏi để tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm
về tác phẩm văn học; xem trước BT
Trang 2TUẦN 13 TIẾT 50 NS: 6/11/2011
CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC
I-MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Biết cách trình bày cảm nghĩ về tác phẩm văn học
- Tập trình bày cảm nghĩ về một số tác phẩm đã học trong chương trình
II-TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Yêu cầu của bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học
- Cách làm dạng bài biểu cảm về tác phẩm văn học
2 Kĩ năng:
- Cảm thụ tác phẩm văn học đã học
- Viết được những đoạn văn, bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học
- Làm được bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học
III-HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
* Gv kiểm tra bài soạn của học sinh
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: 1’
? Đọc văn bản “Cảm nghĩ
về bài thơ Tĩnh dạ tứ (Lý
Bạch) và thực hiện các
yêu cầu sau:
- Xác định bố cục
- Chỉ ra những cảm xúc,
suy ngẫm về bài thơ
trong văn bản
Gv nhận xét
Hs đọc văn bản và thảo luận nhóm (5 phút)
Hs trình bày:
- Bố cục: 3 phần
- Cảm xúc: Đọc hai câu thơ này, cảm giác đầu tiên đến với ta đó là sự yên tĩnh, vắng lặng và thời gian luc này như đã khuya lắm rồi, tất cả như đang chìm sâu vào giấc ngủ, chỉ có ánh trăng âm thầm thực hiện nhiệm
vụ của mình
- Suy ngẫm: Lí Bạch thiên nhiên luôn là người bạn đồng hành vừa có thể cùng ông vui chơi nhưng cũng có khi lai là nơi để ông trút nỗi tâm sự của mình
* Tĩnh dạ tứ
- Bố cục: 3 phần
- Cảm xúc: Đoạn 4
- Suy ngẫm: đoạn 7
? Em hiểu thế nào là phát
biểu cảm nghĩ về một tác
phẩm văn học?
* Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học là trình bày những cảm xúc, tưởng tượng, liên tưởng, suy ngẫm của mình về nội dung và hình thức của tác phẩm đó.
* Phát biểu cảm nghĩ
? Trình bày về bố cục của
một bài cảm nghĩ về tác
phẩm văn học?
* 3 phần:
- Giới thiệu tác phẩm và hoàn cảnh với tác phẩm
-Những chính xác, suy nghĩ do tác phẩm gợi ra
- Ấn tượng chung
Bố cục 3 phần:
- Mở bài
- Thân bài
- Kết bài
Trang 3Bt 1: Phỏt biểu cảm nghĩ
về một trong cỏc bài thơ:
Cảm nghĩ , Ngẫu nhiờn
, Cảnh khuya, Rằm
thỏng giờng
- Mở bài: Trong chương trỡnh văn học lớp 7,
em thớch nhất là bài thơ "Cảnh khuya" của Hồ Chủ Tịch Bài thơ miờu tả cảnh đờm trăng đẹp
ở Việt Bắc và núi lờn cỏi tỡnh yờu thiờn nhiờn, đất nước của nhà thơ
- Thõn bài: + Âm thanh tiếng suối trong rừng
đờm VD: Nghe như tiếng hỏt từ xa vọng lại làm
ấm lũng người
+ Hỡnh ảnh lung linh của nỳi rừngVD:Dưới ỏnh trăng (t/ tượng và m/ tả bằng lời của mỡnh) + Cảm nhận được rung động tinh tế trong tõm hồn thi sỹ Tõm hồn yờu thiờn nhiờn, saymờ, thường ngoan ỏnh trăng mà vỡ cũn lo việc nước
- Kết bài: “Cảnh khuya” là 1 bài thơ hay giàu
sức biểu cảm
Bài tập 1
Bt 2: Lập dàn ý về bài
Hoạt động 3: 2’ C Hướng dẫn tự học:
- Dựa vào dàn ý đó lập, viết một đoạn văn phỏt biểu cảm nghĩ
về một bài văn, bài thơ đó học
4 Củng cố: 2’
- ? Em hiểu thế nào là phỏt biểu cảm nghĩ về một tỏc phẩm văn học?
5 Dặn dũ: 2’
- Học bài, xem lại bt 1, làm bt 2
- Chuẩn bị “Viết bài Tập làm văn số 3”: Xem lại lý thuyết về văn biểu cảm đó học, đọc trước đề sgk, kẻ giấy
TƯ LIỆU VĂN HỌC:
CẢM NGHĨ VỀ BÀI THƠ “TĨNH DẠ TỨ” (Lý Bạch)
Lớ Bạch là một nhà thơ nổi tiếng đời Đường của Trung Quốc Những tỏc phẩm của ụng cho đến nay
và mai sau vẫn sống mói trong lũng người đọc Và một trong những tỏc phẩm để đời là bài Tĩnh dạ tứ (Cảm nghĩ trong đờm thanh tĩnh).
Thơ xưa thường hay núi đến thiờn nhiờn, thiờn nhiờn như một người bạn để thi nhõn cú thể chia sẻ tõm sự của mỡnh hoặc cũng cú bài thơ viết lờn chỉ để ca ngợi thiờn nhiờn Thơ Lớ Bạch cũng nhắc đến thiờn nhiờn, đặc biệt là trăng, trăng tràn ngập trong thơ Lớ Bạch Cú những bài, trăng như người bạn cung vui chơi với Lớ Bạch cũn cú những bài ỏnh trăng như là cỏi cớ để ụng bày tỏ tõm sự, nỗi lũng của mỡnh và bài
thơ Tĩnh dạ tứ là một bài như thế.
Điều đú được thể hiện ngay ở nhan đề bài thơ Bài thơ cú tựa đề là Tĩnh dạ tứ tức là những suy nghĩ
trong một đờm rất đẹp, trờn trời ỏnh trăng toả sỏng khắp nơi, một thứ ỏnh sang lung linh huyền ảo và chớnh trong khung cảnh thiờn nhiờn ấy trong lũng Lớ Bạch bỗng trào dõng lờn nỗi nhú quờ hương Toàn bộ bài thơ
là cảm xỳc chõn thành thiờt tha của tỏc giả Ở hai cõu thơ đầu:
Đầu giường ỏnh trăng rọi Ngỡ mặt đất phư sương.
Đọc hai cõu thơ này, cảm giỏc đầu tiờn đến với ta đú là sự yờn tĩnh, vắng lặng vag thời gian luc này như đó khuya lắm rồi, tất cả như đang chỡm sõu vào giấc ngủ, chỉ cú ỏnh trăng õm thầm thực hiện nhiệm vụ của mỡnh Ánh trăng tràn vào nhà, soi rọi khắp nơi Ánh trăng bàng bạc ấy khiến ụng ngỡ như là sương đang la đà trờn mặt đất Hỡnh ảnh ấy gợi cho người đọc một cảm giỏc cụ đơn và trống vắng Phải chăng trong lũng thi nhõn đang chất chứa một nỗi niềm tõm sự, bởi vậy nờn ỏnh trăng đẹp như vậy mà ụng cứ ngỡ như mặt đất phủ sương Đồng thời với sự “nhầm lẫn” ấy ta cũn thấy tõm trạng ngỡ ngàng, bất ngờ của thi
Trang 4nhân trước khung cảnh thiên nhiên.
Ngẩng đầu nhìn trăng sáng
Câu thơ này vẫn nói đến trăng, nói đến thiên nhiên nhưng từ “ngẩng” dường như ko gợi cho ta cảm giác nhẹ nhàng thanh thản của người ngắm trăng mà đó là cái nhìn chất chứa tâm sự Trong 3 câu thơ đầu,
ta thấy tác giả nhắc nhiều đến thiên nhiên, đến trăng Khung cảnh thiên nhiên ấy dẫu buồn nhưng vẫn gợi cho ta cảm giác đẹp, một vẻ đẹp huyền ảo, lung linh
Nếu như ở 3 câu thơ đầu thi nhân nhắc nhiều đến trăng, điều đó khiến cho ko ít người ngỡ rằng bài thơ chủ yếu nói về trăng nhưng đến câu thơ cuối tất cả bộc lộ ra rất rõ:
Cúi đầu nhớ cố hương.
Chúng ta thấy câu thơ thứ 3 và câu thứ 4 đối nhau ở 2 tư thế “cúi” và “ngẩng” Cái tình trong bài thơ đã bộc lộ rõ hơn Rõ ràng đây là một bài thơ tả cảnh ngụ tình Tâm trạng của nhà thơ đã thực
sự bộc lộ đó là nỗi nhớ cồn cào quê hương Như ta đã biết, thuở nhỏ Lí Bạch thường lên núi Nga
Mi múa kiếm cà ngắm trăng, khi lớn lên trở thành nhà thơ ông lại thường xa quê nay đây mai đó Thế nhưng dù cho năm tháng trôi qua thì tình cảm của ông đối với quê hương vẫn sâu đậm và tha thiết, chỉ cần nhìn ánh trăng thôi cũng đủ để gợi cho ông những cảm xúc dạt dào, tha thiết về chốn
cũ Và ánh trăng “đêm nay” đã khiến cho tâm hồn ông trĩu nặng nỗi nhớ quê, nhớ về nơi ông sinh
ra, ở đó có những người thân của ông, nơi đó có biết bao kỉ niệm về những ngày thơ ấu, những năm tháng thăng trầm của một đời người
Như vậy, có thể thấy toàn bộ bài thơ cảnh và tình luôn song hành và gắn bó với nhau Đối với Lí Bạch thiên nhiên luôn là người bạn đồng hành vừa có thể cùng ông vui chơi nhưng cũng có khi lai là nơi để ông trút nỗi tâm sự của mình Tâm hồn ông luôn tha thiết với thiên nhiên và chính tấm lòng ấy đã gợi cho Lí Bạch những cái nhìn khá độc đáo về thiên nhiên, tứ thiên nhiên nhà thơ lại nhớ về quê hương thân yêu
Có thể nói, những bài thơ của Lý Bạch đều thể hiện một tình yêu quê hương, đất nước
chân thành, thiết tha Trong đó bài thơ Tĩnh dạ tứ có thể được coi là một bài thơ viết về tình yêu
quê hương hay nhất, bởi tác giả rất tinh tế lấy ngoại cảnh, thiên nhiên để biểu hiện nỗi nhớ quê cua mình Bài thơ rất ngắn gọn nhưng mang ý nghĩa sâu sắc, nhớ quê là tâm trạng chung của tất
cả những người phải sống xa quê
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 3
I-MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT: Giúp hs:
- Củng cố lại kiến thức đã học về văn biểu cảm
- Qua bài viết trên lớp, hs viết được một bài văn biểu cảm về một người thân và bộc lộ cảm xúc của mình một cách chân thành và sâu sắc
- Rèn kỹ năng viết bài văn biểu cảm trong thời gian quy định (=90’).
- Nghiêm túc, cẩn thận khi làm bài.
- Thể hiện cảm xúc của mình về người thân của các em
II-CHUẨN BỊ :
- GV: Ra đề, chuẩn bị đáp án, biểu điểm chấm bài, nhắc hs chuẩn bị -HS: Ôn lại lý thuyết đã học về văn biểu cảm, kẻ giấy
III-CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH:
1.Ổn định 1’
2 Ghi đề : 2’
Cảm nghĩ về người thân của em.
3-Viết bài: Nhắc nhở h/s làm bài, thực hiện đúng quy chế kiểm tra 82’
4-Thu bài: Rút kinh nghiệm giờ làm bài 3’
5- Dặn dò : 2’
- Tự đánh giá bài làm của mình.
Trang 5- Soạn bài “Tiếng gà trưa”: đọc chú thích và tìm hiểu về tác giả, tiếng gà trưa và kỉ niệm tuổi
thơ, hình ảnh người bà
-ĐÁP ÁN
A Yêu cầu chung:
- Hs viết được bài văn biểu cảm thể hiện tình cảm chân thật đối với người thân của mình
- Bài viết có bố cục rõ ràng, trình bày mạch lạc, lời văn trôi chảy, câu, chữ đúng chính tả
- Biết vận dụng lý thuyết đã học vào bài làm, thể hiện rõ yếu tố miêu tả, tự sự có tính hình tượng, cảm xúc chân thực sâu sắc
B.Yêu cầu cụ thể:
*MB:
- Dẫn dắt về đối tượng biểu cảm một cách hợp lí
- Nói rõ mối quan hệ với người thân và tình cảm bao trùm
*TB :
- Hoàn cảnh sống của người thân:
- Người thân sống ở đâu ? Sống như thế nào ? (Vận dụng các giác quan để quan sát rồi miêu tả điểm gây xúc cảm làm em cảm động nhất Có thể bằng hồi tưởng về người thân một cách trực tiếp hoặc qua lời
kể về người thân…)
- Tình cảm của người thân đối với mọi người và nhất là đói với em như thế nào?
*KB: Ý nghĩa của tình cảm mà người thân đã dành cho mình Khẳng định lại tình cảm của em đối
với người thân và mong muốn điều gì cho người thân của mình hoặc có thể hứa làm gì có ích cho người thân
* Biểu điểm:
Bài làm đảm bảo về nội dung và hình thức theo yêu cầu trên : 9-10 đ
Bài làm đảm bảo yêu cầu trên nhưng có chỗ chưa mạch lạc, sai một hoặc hai lỗi chính tả: 7- 8 đ Bài làm đảm bảo cơ bản những yêu cầu trên nhưng có chỗ chưa mạch lạc, sai một hoặc hai lỗi chính
tả cảm xúc còn đứt đoạn, có chỗ chưa chân thật: 5- 6 đ
Bài làm chỉ đạt được dưới 50 % yêu cầu trên cảm xúc còn sơ sài: 3- 4 đ
Các bài không thực hiện được yêu cầu trên, bị lạc đề, diễn đạt quá vụng, sai chính tả nhiều: 0-1-2 đ