Bài giảng môn học Ngữ văn lớp 7 - Tuần 3 - Tiết 9: Văn bản: Ca dao - Dân ca những câu hát về tình cảm gia đình (Tiếp theo)

Kiến thức: - Nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao về tình yêu quê hương , đất nước , con người.. Kĩ năng: - Đọc hiểu và phân tích ca dao, dân ca[r]

Trang 1

Tuần 3: TIẾT O9

Ngày soạn:28/08/2011 Ngày dạy: 29/08/2011 Văn bản: CA DAO - DÂN CA

NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Hiểu được khái niệm dân ca, ca dao

- Nắm được giá trị tư tưởng, nghệ thuật của ngững câu ca dao, dân ca về tình cảm gia đình

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1 Kiến thức:

- Khái niệm ca dao, dân ca

- Nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao về tình cảm gia đình

2 Kĩ năng:

- Đọc hiểu và phân tích ca dao, dân ca trữ tình

- Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh,ẩn dụ, những mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình

về tình cảm gia đình

3 Thái độ:

- Thích sưu tầm và đọc thuộc các câu ca dao, dân ca có nội dung tương tự

C PHƯƠNG PHÁP

- Vấn đáp kết hợp thuyết trình

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định :

2 Kiểm tra bài cũ

? Tóm tắt truyện “ Cuộc chia tay của những con búp bê” ?

? Nêu ý nghĩa truyện ?

3 Bài mới : Giới thiệu bài(1p) : Đối với tuổi thơ mỗi người VN , ca dao – dân ca là dòng sữa ngọt ngào ,vỗ về

,an ủi tâm hồn chúng ta qua lời ru ngọt ngào của bà , của mẹ , của chị những buổi trưa hè nắng lửa , hay

những đêm đông lạnh giá Chúng ta ngủ say mơ màng , chúng ta dần dần cùng với tháng năm , lớn lên và

trưởng thành cùng với dòng suối trong lành đó Bây giờ ta cùng đọc lại , lắng nghe và suy ngẫm

*HOẠT ĐỘNG 1 (5p) Tìm hiểu khái niệm ca

dao-dân ca

? Em hiểu thế nào là ca dao – dân ca?

Hs : Phát biểu dựa vào bài soạn

GV : Giới thiệu thêm về ca dao , dân ca cho hs rõ.

? Theo em , tại sao bốn bài ca dao ,dân ca khác

nhau lại có thể kết hợp thành 1 vb ?(Vì cả 4 đều có

nd tình cảm gia đình)

*HOẠT ĐỘNG 2: (28p) Đọc và tìm hiểu văn bản.

GV: Đọc 4 bài ca dao sau đó gọi hs đọc lại ( chú ý

ngắt nhịp thơ lục bát , giọng đọc dịu nhẹ , chậm êm

)

? Trong chủ đề chung tình cảm gia đình , mỗi bài

I GIỚI THIỆU CHUNG:

1 Ca dao: Lời thơ của dân ca và những bài

thơ dân gian mang phong cách nghệ thuật chung với lời thơ của dân ca

2.Dân ca: Những sáng tác dân gian kết hợp lời

và nhạc., tức là những câu hát dân gian trong diễn xướng

* Tình cảm gia đình là một trong những chủ

đề góp phần thể hiện đời sống tâm hồn, tình cảm của con người Việt Nam

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

1 Đ ọc – tìm hiểu từ khó

* Giải thích các từ khó trong phần chú

thích.Chú ý từ Cù lao chín chữ, phân biệt với

Trang 2

Giaó án Ngữ Văn 7 học kỳ 1 Năm học 2011 - 2012

cĩ một nội dung tình cảm riêng Em hãy chỉ ra

tình cảm của từng bài ?

- Bài 1: ơn nghĩa cơng lao cha mẹ.

- Bài 2 : Nỗi nhớ mẹ nơi quê nhà

- Bài 3 : Nỗi nhớ và lịng kinh yêu ơng bà

- Bài 4 : Tình anh em ruột thịt

? Cĩ gì giống nhau trong hình thức diễn đạt của 4

bài ca dao?

HS: Thể thơ lục bát , giọng điệu tâm tình, các hình

ảnh quen thuộc.

Gv : Gọi hs đọc bài 1

? Bài 1 là lời của ai , nĩi với ai về việc gì ?

? Theo em , cĩ gì sâu sắc trong cách ví von so

sánh ở lời ca: Cơng cha như núi ngất trời biển

Đơng ?

? Tìm những bài ca dao nĩi về cơng cha, nghĩa mẹ

như bài1?

Hs: Thảo luận trình bày

Gv : Định hướng

- Bài ca dao số 2 là tâm trạng của người phụ nữ

lấy chồng xa quê

? Tâm trạng đĩ là gì ? ( Nỗi buồn , xĩt xa nhớ quê

, nhớ mẹ)

? Tâm trạng đĩ được diễn ra trong khơng gian ,

thời gian nào ? - Thời gian : chiều chiều ; -

Khơng gian : ngõ sau

Gv : Giải thích , phân tích khơng gian ước lệ trong

ca dao

? Hãy nêu nội dung của bài ca dao này ?

? Em cịn thuộc bài cao dao nào khác diễn tả nỗi

nhớ thương cha mẹ của người đi xa?

Hs : Xung phong đọc nếu thuộc

Gv : Gọi hs đọc bài ca dao số 3

Bài 3 : Diễn tả nổi nhớ và sự kính yêu đối với ơng

bà

? Những tình cảm đĩ được diễn tả bằng hình thức

nào?

Thảo luận 5p Nêu cái hay của cách diễn đạt đĩ ?

Hs : Trình bày

? Tình cảm gì được thể hiện ở bài ca dao số 4 này

?

Gv :* Tình cảm anh em thân thương ruột thịt được

diễn tả ntn?

Hs: Thảo luận 3p:

Cù lao:bãi nổi trên sơng (hịn cù lao,cù lao

tràm )

2 Tìm hiểu văn bản:

a Bố cục:

- Bài 1: ơn nghĩa cơng lao cha mẹ

- Bài 2 : Nỗi nhớ mẹ nơi quê nhà

- Bài 3 : Nỗi nhớ và lịng kinh yêu ơng bà

- Bài 4 : Tình anh em ruột thịt

b Phương thức biểu đạt:

- Thể thơ lục bát , giọng điệu tâm tình, các hình ảnh quen thuộc

c Phân tích :

*Bài 1:

- Lời mẹ ru con , nĩi với con , về cơng lao cha

mẹ

- Khẳng định cơng lao to lớn của cha mẹ đối với con cái

- Biểu lộ lịng biết ơn sâu nặng

và trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ

- Cách so sánh dân dã , quen thuộc dễ nhớ dễ hiểu

- Phép đối xứng

- Âm điệu sâu lắng tình cảm

*Bài 2 :

- Tâm trạng : buồn xĩt xa , sâu lắng của người con gái lấy chồng xa quê , nhớ mẹ nơi quê nhà

- Thời gian nghệ thuật ước lệ,lặp lại ,biện pháp tu từ ẩn dụ

*Bài 3 : Diễn tả nỗi nhớ, sự biết ơn , kính yêu

đối với ơng bà

- “Ngĩ lên” thái độ kính trọng đối với ơng bà

- So sánh mức độ : bao nhiêu…bấy nhiêu.

*Bài 4 :

- Khuyên nhủ anh em phải đồn kết, hồ thuận

để cha mẹ vui lịng , phải biết nương tựa lẫn nhau

- So sánh

 Thể hiện sự gắn bĩ thiêng liêng của tình anh em

III Tổng kết

1 Nghệ thuật:

- Sử dụng các biện pháp so sánh, ẩn dụ, đối xứng tăng cấp

- Cĩ giọng điệu ngọt ngào mà trang nghiêm

- Diễn tả tình cảm qua những mơ típ

Trang 3

? Bài ca dao trên nhắc nhở chúng ta điều gì?

Hs : Trả lời

Gv : Khắc sâu kiến thức, khái quát lại.chuyển ý

? Bốn bài ca dao , dân ca hợp lại thành một vb tập

trung thể hiện tình cảm gia đình Từ tình cảm ấy

em nhận được vẻ đẹp cao quí nào trong đời sống

tinh thần của dân tộc ta?

HS :Dựa vào ghi nhớ trả lời

Gv :gọi 1 hs thực hiện phần ghi nhớ

- Sử dụng thể thơ lục bát và lục bát biến thể

2 Ý nghĩa: -Tình cảm đối với ông bà cha mẹ ,anh em và tìng cảm của ông bà, cha mẹ đối với con cháu luôn là ngững tình cảm sâu nặng, thiêng liêng nhất trong đời sống mỗi con người * Ghi nhớ sgk/36 E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Học thuộc khái niệm ca dao,dân ca - Học thuộc 4 bài ca dao và nội dung của mội bài , học thuộc phần ghi nhớ -Sưu tầm một số bài ca dao, dân ca khác có nội dung tương tự và học thuộc - Soạn bài “ Những câu hát về tình yêu quê hương , đất nước , con người F RÚT KINH NGHIỆM ………

……….…………

………

******************************************************

TUẦN 3

TIẾT 10

Ngày soạn:28/08/2011 Ngày dạy:29/08/2011

HƯƠNG ĐẤT NƯỚC CON NGƯỜI

- Nắm được giá trị tư tưởng, nghệ thuật của những câu ca dao – dân ca qua những bài ca dao thuộc chủ đề

tình yêu quê hương , đất nước , con người

1 Kiến thức:

- Nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài ca dao về tình yêu quê hương ,

đất nước , con người

2 Kĩ năng:

- Đọc hiểu và phân tích ca dao, dân ca trữ tình

- Phát hiện và phân tích những hình ảnh so sánh,ẩn dụ, những mô típ quen thuộc trong các bài ca dao trữ tình

về tình yêu quê hương , đất nước , con người

3 Thái độ:

- Thuộc những bài ca dao trong vb và biết thêm một số bài ca dao thuộc hệ thống của chúng

- Vấn đáp kết hợp thuyết trình

1 Ổn định :

? Thế nào là cao dao – dân ca ?

Trang 4

? Đọc 4 bài ca dao về tình cảm gia đình và nêu nội dung từng bài ?

3 Bài mới : GV giới thiệu bài (1p)

- Trong kho tàng ca dao – dân ca cổ truyền VN , các bài ca về chủ đề tình yêu quê hương , đất nước, con

người rất phong phú Mỗi miền quê trên đất nước ta đều cĩ khơng ít câu ca hay , đẹp , mượt mà , mộc mạc tơ điểm cho niềm tự hào của riêng địa phương mình Bốn bài dưới đây chỉ là 4 ví dụ tiêu biểu mà thơi

* HOẠT ĐỘNG 1 Hướng dẫn HS đọc và tìm hiểu

chú thích.

? Theo em , vì sao bốn bài ca khác nhau cĩ thể hợp

thành một vb

? Từ nội dung cụ thể của từng bài , hãy cho biết :

Những bài nào phản ánh tình cảm quê hương đất

nước , bài nào kết hợp phản ánh tình yêu con người

? (Bài 1,2,3;Bài 4)

HS :Thảo luận (3’)_ trình bày

GV : Hiện tượng này được gọi là hiện tượng dị bản

, một bài ca dao cĩ nhiều bản khác nhau Đĩ là một

đặc điểm vh dân gian

*HOẠT ĐỘNG 2: Tìm hiểu văn bản

GV : HD HS đọc bằng giọng vui , trong sáng , tự

tin và chậm rãi

Gv : Gọi hs đọc bài 1

?Bài ca dao này lời của 1 người hay 2 người ? So

với các bài khác , bài ca dao này cĩ bố cục khác thế

nào

Gv : Hỏi đáp là hình thức đối đáp trong ca dao dân

ca Em biết bài ca dao nào khác cĩ hình thức đối

đáp ?Theo em,hình thức này cĩ phổ biến trong ca

dao khơng ?

? Các địa danh trong bài này mang những đặc điểm

riêng và chung nào?( Riêng :Gắn với mỗi địa

phương Chung : đều là những nơi nổi tiếng ở

nước ta)

GV ghi bảng phụ câu hỏi:Nội dung đối đáp tốt lên

nhiều ý nghĩa : Em hiểu theo ý nghĩa nào trong các

nghĩa sau : Bày tỏ hiểu biết về văn hố , lịch sử ;

tình cảm quê hương đất nước thường trực trong mỗi

con người ; niềm tự hào về vẻ đẹp văn hố lịch sử

của dân tộc

? Theo em , vì sao bài ca này khơng nhắc đến Hà

Nội mà vẫn gợi nhớ về Hà Nội ?

HS: Phát hiện.

Gv giảng: Lời ca Hỏi ai gây dựng nên non nước

này gợi nhiều cách hiểu : Khẳng định cơng đức của

ơng cha ta ; Ca ngợi tài hoa và cơng lao dựng nước

I GIỚI THIỆU CHUNG:

* Tình yêu quê hương , đất nước , con người là một trong những chủ đề gĩp phần thể hiện đời sống tâm hồn, tình cảm của con người Việt Nam

*-Thể thơ: thể thơ lục bát và lục bát biến thể ( Cĩ hiện tượng dị bản trong bài 3 )

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

1 Đ ọc – tìm hiểu từ khĩ

2 Tìm hiểu văn bản:

*Bài 1

- Lời của 2 người ( người hỏi và người đáp )

- Đặc sắc của mỗi vùng nhưng đều là những di sản văn hố lịch sử nổi tiếng của nước ta

- Ý nghĩa : Bộc lộ những hiểu biết và tình cảm

yêu quý tự hào vẻ đẹp văn hố lịch sử dân tộc

*Bài 2

- Địa danh Hà Nội

- Các danh lam thắng cảnh Hà Nội

- Phản ánh sức hấp dẫn và tình cảm yêu quí tự hào của mọi người dành cho Hà Nội

* Ý nghĩa : Ca ngợi tài hoa và cơng lao dựng

nước của ơng cha ta

*Bài 3

- Phong cảnh Huế mang một vẻ êm dịu , trong sạch , hiền hồ

* Ý nghĩa : Lời nhắn nhủ chào mời thể hiện tình

yêu và niềm tự hào dành cho xứ Huế tươi đẹp , hấp dẫn

*Bài 4 :

- Phép đảo , lặp và đối xứng ở 2 dịng đầu gợi tả vẻ đẹp và sức sống thanh xuân đầy hứa hẹn của người thơn nữ

- Vẻ đẹp của đồng quê ,vẻ đẹp của con người

* Ý nghĩa : Biểu hiện tình cảm yêu quí , tự hào ,

lịng tin vào cuộc sống tốt đẹp nơi quê hương

III Tổng kết

1 Nghệ thuật :

- Sử dụng kết cấu lời hỏi đáp,lời chào mời, lời nhắn gửi , thường gợi nhiều hơn tả

Trang 5

của ông cha ta ; Nhắc nhở mọi người hãy hướng về

HN , chăm sóc và bảo vệ các di sản văn hoá dân tộc

? Theo em chọn cách hiểu nào ?

Hs : Phát biểu

Gv : Gọi hs đọc bài 4

? Quan sát 2 dòng đầu và nhận xét cấu tạo đặc biệt

của 2 dòng này ?

? Phép lặp , đảo, đối đó có tác dụng gì trong việc

gợi hình , gợi cảm ? (Tạo không gian rộng lớn của

cánh đồng lúa xanh tốt; Biểu hiện cảm xúc phấn

chấn , yêu đời của người nông dân)

Gv :Giảng

? Từ những vẻ đẹp đó , bài ca đã toát lên tình cảm

dành cho quê hương và con người Theo em , đó là

tình cảm nào ?

HS: Yêu quí , tự hào về vẻ đẹp , sức sống của quê

hương và con người Tin vào c/s tốt đẹp ở làng

quê.

? Từ nội dung bài học và phần ghi nhớ sgk hãy cho

biết : Giá trị nội dung nổi bật của những câu hát

Gía trị hình thức nổi bật của vb này ? Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời Gv : Gọi 1,2 hs thực hiện phần ghi nhớ - Có giọng điệu thiết tha tự hào - Cấu tứ đa dạng, độc đáo - Sử dụng thể thơ lục bát và lục biến thể

2 Ý nghĩa: - Ca dao bồi đắp thêm tình cảm cao đẹp của con người đối với quê hương, đất nước E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Học thuộc 4 bài ca dao - Học thuộc phần ghi nhớ -Sưu tầm một số bài ca dao, dân ca khác có nội dung tương tự và học thuộc - Soạn bài “ Từ láy ” F RÚT KINH NGHIỆM ………

………

TUẦN 3

TIẾT 11

Ngày soạn: 28/08/2011 Ngày dạy:31/08/2011 Tiếng Việt: TỪ LÁY

- Nhận diện được hai loại từ láy : Từ láy toàn bộ và từ láy bộ phận( Láy phụ âm đầu và láy vần)

- Nắm được đặc điểm về nghĩa của từ láy.

- Hiểu được giá trị tượng thanh,gợi hình ,gợi cảm của từ láy: Biết cách sử dụng từ láy.

- Có ý thức rèn luyện, trau dồi vốn từ láy

1 Kiến thức:

Trang 6

- Khái niệm từ láy

- Các loại từ láy

2 Kĩ năng:

a Kĩ năng chuyên mơn:

- Phân tích cấu tạo từ , giá trị tu từ của từ láy trong văn bản.

- Hiểu nghĩa và biết cách sử dụng một số từ láy quen thuộc để tạo giá trị gợi hình, gợi tiếng, biểu cảm, để nĩi giảm hoặc nhấn mạnh

b.Kĩ năng sống:

- Ra quyết định : lựa chon cách sử dụng từ láy phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân

- Giao tiếp : trình bày suy nghĩ , ý tưởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân về cách sử dụng từ láy

3 Thái độ:

- Biết vận dụng những hiểu biết về cấu tạo và cơ chế tạo nghĩa của từ láy để sử dụng tốt từ láy.Nghiêm túc

trong giờ học

- Vấn đáp kết hợp thực hành

1 Ổn định :

? Thế nào là từ ghép chính phụ ? Từ ghép chính phụ cĩ tính chất gì ? Cho vd ?

? Thế nào là từ ghép đẳng lập? Nêu tính chất của từ ghép đĩ ? Cho vd minh hoạ ?

- Ở lớp 6 các em đã biết khái niệm về từ láy , đĩ là những từ phức cĩ sự hồ phối âm thanh Với tiết học hơm nay , các em sẽ nắm được cấu tạo của từ láy và từ đĩ vận dụng những hiểu biết về cấu tạo và cơ chế tạo nghĩa

để các em sử dụng tốt từ láy

* HOẠT ĐỘNG 1 (15P) Tìm hiểu về các loại

từ láy Tìm hiểu nghĩa của từ láy.

GV :Yêu cầu hs : Hãy nhắc lại cho cơ thế nào là

từ láy ?

? Hãy tìm những từ láy trong 2 vd ở sgk ?

HS: Đăm đăm , mếu máo , liêu xiêu

? Nhận xét về đặc điểm âm thanh của 3 từ láy

đĩ ?

Hs : Thảo luận (3’)

HS: - Tiếng láy lại hồn tồn : đăm đăm

- Biến âm để tạo nên sự hài hồ về vần và

thanh điệu ( mếu máo , liêu xiêu ).

Gv giảng: - Từ láy tồn bộ : đăm đăm

- Láy bộ phận : mếu máo , liêu xiêu

Gv : Yêu cầu hs đọc tiếp 2 vd trong phần 3

? Trong các từ mếu máo,liêu xiêu Tiếng nào là

tiếng gốc? Tiếng nào láy lại tiếng gốc? Chỉ ra

sự giống nhau trong các từ láy trên?

? Vậy thế nào là từ láy tồn bộ , từ láy bộ phận

?

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Các loại từ láy

VD:

a - Đăm đăm

 Các tiếng lặp lại hồn tồn

- Bần bật, thăm thẳm

 Biến đổi thanh điệu hoặc phụ âm cuối

 Từ láy tồn bộ

* Từ láy tồn bộ: Các tiếng lặp lại nhau hồn tồn

( Nho nhỏ,xiêu xiêu ) hoặc tiếng đứng trước biến đổi thanh điệu hoặc phụ âm cuối để tạo ra sự hài

hồ về âm thanh

b Mếu máo,liêu xiêu

 Giữa các tiếng cĩ sự giống nhau về phụ âm đầu hoặc phần vần

 Từ láy bộ phận:

*Từ láy bộ phận: Giữa các tiếng cĩ sự giống nhau

về phụ âm đầu ( long lanh ) hoặc phần vần ( lác đác )

 * Ghi nhớ 1 sgk/42

Trang 7

Hs: Đọc Ghi nhớ sgk (lấy vd minh hoạ)

Gv :Yêu cầu hs tìm hiểu vd

? Nghĩa của các từ láy : Ha hả , oa oa , tích tắc

, gâu gâu được tạo do đặc điểm gì của âm thanh

?

? Trong từ láy mãi mãi, khe khẽ từ nào có nghĩa

nhấn mạnh?Từ nào có nghĩa giảm nhẹ?  Rút

ra nghĩa của từ láy toàn bộ?

Hs : Phát biểu

? Qua tìm hiểu,em hãy rút ra nhận xét về nghĩa

của TLTB và nghĩa của TLBP?

Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời

* HOẠT ĐỘNG 2 (12P) Hướng dẫn HS luyện

tập

? Bài tập 1 yêu cầu chúng ta phải làm gì ? (

? Hãy nêu yêu cầu bài tập 2 ?

Gọi hs đọc bài tập 3

? Nêu yêu cầu bài tập 4

2 Nghĩa của từ láy

VD1: - Mãi mãi Có nghĩa nhấn mạnh

- Khe khẽ Có nghĩa giảm nhẹ

 Nghĩa của từ láy toàn bộ do tiếng gốc quyết định

VD2: Mếu máo,liêu xiêu  Bỏ tiếng láy thì không còn rõ nghĩa

 Nghĩa của từ láy bộ phận khác với nghĩa của tiếng gốc

* Ghi nhớ 2 sgk/42

II LUYỆN TẬP

*Bài 1/43 : Tìm từ láy trong vb Cuộc chia tay của

những con búp bê

- Láy toàn bộ : bần bật ,thăm thẳm , chiền chiện , chiêm chiếp

- Láy bộ phận : Rực rỡ , rón rén , lặng lẽ, ríu ran

*Bài 2/43 :

- Lấp ló , nho nhỏ , khanh khách , thâm thấp , chênh chếch , anh ách

*Bài 3/43 : Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống :

- Nhẹ nhàng , nhẹ nhõm

- Xấu xa , xấu xí

- Tan tành , tan tác

E Hướng dẫn tự học - Học phần ghi nhớ , Làm hết bài tập còn lại Nhận diện từ láy trong một văn bản đã học - Soạn bài mới “Qúa trình tạo lập văn bản”.Đọc lại văn bản Cổng trường mở ra F RÚT KINH NGHIỆM ………

……….…………

………

******************************************************

TUẦN 3

TIẾT 12

Ngày soạn:28/08/2011 Ngày dạy:01/09/2011

Tập làm văn: QUÁ TRÌNH TẠO LẬP VĂN BẢN

- Nắm được các bước của của quá trình tạo lập một văn bản để có thể tập viết văn bản một cách có phương

pháp và có hiệu quả hơn

Trang 8

- Cúng cố kiến thức và kĩ năng đã được học về liên kết, bố cục và mạch lạc trong văn bản Vận dụng những

kiến thức đĩ vào việc đọc - hiểu văn bản và thực tiễn nĩi

1 Kiến thức:

- Các bước tạo lập văn bản trong giao tiếp và viết bài tập làm văn

2 Kĩ năng:

- Tạo lập văn bản cĩ bố cục, liên kết , mạch lạc

3 Thái độ:

- Khi làm bài biết cách tạo lập văn bản.

- Vấn đáp kết hợp thực hành

1 Ổn định :

? Một văn bản cĩ tính mạch lạc là một vb như thế nào ?

? Làm bài tập 2 trang 34

- Các em vừa học về liên kết , bố cục và mạch lạc trong vb Hãy suy nghĩ xem : Các em học những kĩ năng , kiến thức đĩ để làm gì ? Chỉ để hiểu thêm về vb thơi hay cịn vì lí do nào khác nữa ? Để các em hiểu rõ và nắm vững hơn về vấn đề mà ta đã học Hơm nay , cơ cùng các em tìm hiểu về 1 cơng việc mà các em vẫn làm đĩ là “ Qúa trình tạo lập vb”.

*HOẠT ĐỘNG 1 (20p) Tìm hiểu các bước tạo lập văn

bản

* Bước 1 Hướng dẫn hs các bước tạo lập văn bản

Gv : Hướng dẫn hs tìm hiểu quá trình tạo lập văn bản

? Em hãy cho biết khi nào người ta cĩ nhu cầu tạo lập văn

bản ?

? Nếu viết một bức thư thì điều gì thơi thúc em viết thư

cho bạn?

Hs : Phát biểu

? Vậy để tạo lập một văn bản (bức thư) trước tiên phải xác

định điều gì ?

Hs : Dựa vào sách trả lời

Gv chốt :(khi cĩ nhu cầu giao tiếp ta phải xây dựng văn

bản nĩi hoặc viết Muốn cho gt hiệu quả ta phải định

hướng vb về nội dung, đối tượng , mục đích

* Bước 2 Gv nêu vấn đề cụ thể

? Em được nhà trường khen thưởng,để mẹ dễ hiểu điều em

muốn nĩi thì em phải làm gì?

Gv: Gợi dẫn để hs trả lời

Hs: Trả lời

Gv : Hướng dẫn chi tiết hĩa phần thân bài

Gv : Hướng dẫn hs diễn đạt các ý

? Trong thực tế khi giao tiếp người ta cĩ giao tiếp bằng các

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Các bước tạo lập vb

VD: Văn bản Cổng trường mở ra

- Đối tượng đề cập.

Người mẹ:

- Vấn đề được đề cập: Tâm trạng của

người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con (đĩ là tâm trạng chung của các bậc cha mẹ)

 Định hướng của văn bản : Vb viết (nĩi) cho ai ? Để làm gì? Về cái gì và ntn ?

2 Xây dựng bố cục.

- MB: Hồn cảnh nảy sinh tâm trạng

- TB: Diễn biến tâm trạng của mẹ

- KB: Suy nghĩ của mẹ về ngày mai khi cổng trường mở ra

 Tìm ý và sắp xếp ý để cĩ một bố cục rành mạch ,hợp lí ,thể hiện đúng định hướng trên

3 Diễn đạt các ý đã ghi trong bố cục

Trang 9

ý của bố cục khơng? Vì sao?

? Vậy sau khi cĩ bố cục ta phải làm gì?

Hs: Trả lời

Gv : Định hướng

? Khi hồn thành vb cĩ cần đọc kiểm tra khơng ?Nếu cĩthì

sự kiểm tra ấy cần dựa theo những tiêu chuẩn nào ?

Hs: Trả lời

? Từ quá trình tìm hiểu, em hãy cho biết để làm nên một

văn bản, người lập cần thực hiện các bước nào?

Hs : Dựa vào ghi nhớ trả lời

* HOẠT ĐỘNG 2 (15P) Hướng dẫn HS Luyện tập

Bài 1.46: HS trả lời theo sự hướng dẫn của giáo viên.

Bài tập 3 : Yêu cầu chúng ta phải làm gì ?

thành những câu , đoạn văn chính xác ,

trong sáng , cĩ mạch lạc và liên kết chặt chẽ với nhau

4 Kiểm tra xem vb vừa tạo lập cĩ đạt

yêu cầu đã nêu ở trên chưa và cần sửa chữa gì khơng

* Ghi nhớ sgk/46 II LUYỆN TẬP Bài 2/46: + Bạn chưa xác định được mình cần muốn nĩi điều gì, chỉ chú ý thuật lại cơng việc học tập và báo cáo thành tích học tập mà quên mất từ thực tế ấy phải rút những kinh nghiệm học tập để giúp các bạn khác học tập tốt hơn + Bạn khơng chỉ thuật lại cơng việc học tập và báo cáo thành tích học tập Điều quan trọng nhất là bạn phải từ thực tế ấy rút ra những kinh nghiệm học tập để giúp các bạn khác học tập tốt hơn E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - Học thuộc ghi nhớ - Làm bài tập 4 -Tập viết một đoạn văn cĩ tính mạch lạc - Soạn bài mới “Những câu hát than thân” và làm bài viết số 1 ở nhà Ra đề BÀI VIẾT SỐ 1 (ở nhà): Hãy tả lại một người thân mà em yêu quý nhất * Mục đích yêu cầu: - Giúp HS ơn lại cách làm văn miêu tả về cách dùng từ đạt câu và liên kết trong văn bản - Giúp HS qua việc làm bài cĩ điều kiện vận dụng những kiến thức đĩ vào việc tập làm bài văn cụ thể và hồn chỉnh F RÚT KINH NGHIỆM ………

……….…………

………

******************************************************

Trang 10

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	213,83 KB