Giáo án Lớp 4 - Tuần 33 - Trường Tiểu học Phan Bội Châu

Phương pháp : - Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh , nêu vấn đề.. - Vấn đáp, trực quan.[r]

Trang 1

Ngày soạn :………

Ngày giảng :……….… Tiết :9

Đ 7: Tỉ lệ thức

1 Mục tiêu:

1.1 Kiến thức :

- Học sinh hiểu rõ thế nào là tỉ lệ thức, nẵm vững tính chất của tỉ lệ thức

- Học sinh nhận biết được tỉ lệ thức và các số hạng của tỉ lệ thức

1.2 Kỹ năng:

- Bước đầu biết vận dụng các tính chất của tỉ lệ thức vào giải bài tập

1.3 Thái độ:

- Học sinh học tập hăng hái

2 Chuẩn bị :

2.1 Giáo viên : Bảng phụ,phấn màu

2.2 Học sinh : Bảng nhóm, bút màu

3 Phương pháp :

- Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh , nêu vấn đề

- Thảo luận nhóm

- Vấn đáp, trực quan

- Làm việc với sách giáo khoa

4 Tiến trình bài dạy:

4.1 ổn định tổ chức:(1Phút) - ổn định trật tự

- Kiểm tra sĩ số

4.2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

- Học sinh 1: ? Tỉ số của 2 số a và b (b 0) là gì Kí hiệu?

- Học sinh 2: So sánh 2 tỉ số sau: 15 và

21

12,5 17,5

4.3 Nội dung bài mới:

Hoạt động 1: Định nghĩa ( 10 phút)

Giáo viên: Trong bài

kiểm tra trên ta có 2 tỉ số

bằng nhau 15 = , ta

21

12,5 17,5

nói đẳng thức 15 =

21

12,5 17,5

- Học sinh suy nghĩ trả

lời câu hỏi của giáo

1 Định nghĩa

Trang 2

là tỉ lệ thức

? Vậy tỉ lệ thức là gì

- Giáo viên nhấn mạnh nó

còn được viết là a:b = c:d

- Giáo viên yêu cầu học

sinh làm ?1

- Giáo viên có thể gợi ý:

Các tỉ số đó muốn lập

thành 1 tỉ lệ thức thì phải

thoả mãn điều gì?

viên

- Cả lớp làm nháp

- Phải thoả mãn:

và

2 4 : 4 : 8

5  5

3 : 7 2 : 7



- 2 học sinh lên bảng trình bày

* Tỉ lệ thức là đẳng thức của 2 tỉ số: a c

b  d

Tỉ lệ thức a c còn được

b  d

viết là: a:b = c:d

- Các ngoại tỉ: a và d

- Các trung tỉ: b và c

?1

) : 4

5 5 4 20 10

: 8

5 5 8 40 10

: 4 : 8





các tỉ số lập thành một



tỉ lệ thức

và

1 ) 3 : 7 2

b  2 : 72 1

5 5



3 : 7

2 1 12 36 12 36 1

3 : 7 2 : 7











Các tỉ số lập thành một



tỉ lệ thức

Hoạt động 2: Tính chất (19 Phút)

- Giáo viên trình bày ví dụ

như SGK

- Cho học sinh nghiên cứu

và làm ?2

- Giáo viên ghi tính chất

1:

Tích trung tỉ = tích ngoại

tỉ

- Giáo viên giới thiệu ví

dụ như SGK

- Học sinh làm theo nhóm:

ad cb





- Học sinh quan sát nghiên cứu

2 Tính chất

* Tính chất 1 ( tính chất cơ bản)

?2 Nếu a c thì

b  d ad cb

* Tính chất 2:

?3

Trang 3

- Yêu cầu học sinh làm ?3

- Giáo viên chốt tính chất

- Giáo viên đưa ra cách

tính thành các tỉ lệ thức

- Học sinh làm theo



0 thì ta có các tỉ lệ thức:

a c a b d c d b

b d c d b a c a 

4.4 Củng cố: (8 Phút)

- Yêu cầu học sinh làm bài tập 47; 46 (SGK- tr26)

Bài tập 47: a) 6.63=9.42 các tỉ lệ thức có thể lập được:

6 42 6 9 63 42 9 63

9 63 42 63 9 6 6 42

b) 0,24.1,61=0,84.0,46

0, 24 0, 46 1,61 0, 46 0, 24 0,84 0,84 1,61

0,84 1,61 0,84 0, 24 0, 46 1,61 0, 24 0, 46



Bài tập 46: Tìm x

2

27 3,6

2.27

1,5 3,6

x









1

4 ) 2 4 1,61

7 1,61 8 4 2

8

x

4.5 Hướng dẫn học về nhà: (2 phút)

- Nắm vững định nghĩa và các tính chất của tỉ lệ thức, các cách hoán vị số hạng của tỉ lệ thức

- Làm bài tập 44, 45; 48 (tr28-SGK)

- Bài tập 61; 62 (tr12; 13-SBT)

HD 44: ta có 1,2 : 3,4 = 12 324 12 100: 10

10 100 10 324  27

5 Rút kinh nghiệm:

Trang 4

Đ: Luyện tập - kiểm tra 15 Phút

1 Mục tiêu:

- Củng cố cho học sinh về định nghĩa và 2 tính chất của tỉ lệ thức

1.2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng nhận dạng tỉ lệ thức, tìm số hạng chưa biết của tỉ lệ thức, lập ra các tỉ lệ thức từ các số, từ đẳng thức tích

- Rèn tính cẩn thận, chính xác khoa học

1.3 Thái độ:

2.1 Giáo viên : Bảng phụ, đề kiểm tra 15 phút

2.2 Học sinh : Bảng nhóm

4.1ổn định tổ chức:(1Phút) - ổn định trật tự

4.2 Kiểm tra bài cũ: (Không kiểm tra )

Hoạt động 1: Luyện tập (25 phút)

- Yêu cầu học sinh làm

bài tập 49

? Nêu cách làm bài toán

- Ta xét xem 2 tỉ số có bằng nhau hay không, nếu bằng nhau ta lập

được tỉ lệ thức

- 4 học sinh làm trên bảng

Bài tập 49 (tr26-SGK)

35 525 35 100

10 100 10 525

3500 14

5250 21



Ta lập được 1 tỉ lệ thức



Trang 5

- Giáo viên kiểm tra việc

làm bài tập của học sinh

- Giáo viên phát phiếu

học tập

sinh làm bài tập 51

? Em hãy suy ra đẳng

thức dưới dạng tích

? áp dụng tính chất 2

hãy viết các tỉ lệ thức

- Yêu cầu học sinh thoả

luận nhóm

- Nhận xét, cho điểm

- Học sinh làm việc theo nhóm, đại diện nhóm báo cáo kết quả

- Học sinh: 1,5.4,8 = 2.3,6 (=7,2)

- Học sinh đứng tại chỗ trả lời

- Các nhóm làm việc

- Đại diện nhóm trình bày

Nhận xét



:

10 262 4

21 35 21 3 2,1: 3,5 :

10 10 35 5





Không lập được 1 tỉ lệ



thức

và )6,51:15,19

651 1519 6,51:15,19 :

100 100

651 100 651 3

100 1519 1519 7





Lập được tỉ lệ thức



và

2 ) 7 : 4

3

d  0,9 : ( 0,5) 

7 : 4 7 :





9 10 9 0,9 : ( 0,5)

10 5 5





Không lập được tỉ lệ



thức

Binh thư yếu lược

Ta có: 1,5.4,8 = 2.3,6 Các tỉ lệ thức:

1,5 3, 6 4,8 3, 6

;

3, 6 4,8 1,5 3, 6



Từ a c ( , , ,a b c d 0)

b d

Các câu đúng: C) d c

b  a

Vì hoán vị hai ngoại tỉ ta

Trang 6

được: d c

b  a

Hoạt động 2: Củng cố (5 phút)

- Giáo viên đưa ra nội

dung bài 70 sbt

- Học sinh cùng giáo viên làm bài

Bài tập 70 (tr13-SBT) Tìm x trong các tỉ lệ thức sau:

1 2 38 1 8 )3,8:(2 ) :2 :2 :

4 3 10 4 3

10 32 10 32

608 608 304







4.4 Củng cố : (Đã củng cố)

4.5 Hướng dẫn học ở nhà:

- Ôn lại kiến thức và bài tập trên

- Làm các bài tập 62; 64; 70c,d; 71; 73 (tr13, 14-SBT)

- Đọc trước bài Phút PhútTính chất dãy tỉ số bằng nhau Phút Phút

Kiểm tra 15 phút Bài 1: (4đ) Cho 5 số sau: 2; 3; 10; 15 và -7

Hãy lập tất cả các tỉ lệ thức có thể từ 5 số trên ? Bài 2: (4đ) Tìm x trong các tỉ lệ sau

2, 4 )

15 3

x

a  )2,5 : 7,5 :3

5

Bài 3 (2đ) Cho biểu thức Hãy chọn đáp số đúng:

3

2 3







) 8

27

9

D 

Đáp án:

Bài tập 1: Đúng mỗi đẳng thức 1 điểm

Từ 3.10 2.15 3 15 10 15 3; ; 2 2 10;

2 10 2 3 15 10 3 15



Bài tập 2: ) 2, 4.15 15.2, 4 5.2, 4 12 (2đ)

b x x

Bài tập 3: Câu B đúng

Trang 7

Đ8: tính chất của dãy tỉ số bằng nhau

1 Mục tiêu:

- Học sinh nắm vững tính chất của dãy tỉ số bằng nhau

- Biết vận dụng vào làm các bài tập thực tế

1.2 Kỹ năng:

- Có kỹ năng vận dụng tính chất để giải các bà toán chia theo tỉ lệ

1.3 Thái độ:

2.1 Giáo viên : Bảng phụ, phấn màu

2.2 Học sinh : Bảng nhóm, sgk

4.2 Kiểm tra bài cũ: (7 phút)

- Học sinh 1: Nêu tính chất cơ bản của tỉ lệ thức

Tính: 0,01: 2,5 = x: 0,75

- Học sinh 2: Nêu tính chất 2 của tỉ lệ thức

Trang 8

Hoạt động 1: Tính chất của dãy tỉ số bằng nhau (20 Phút)

sinh làm ?1

? Một cách tổng quát

ta suy ra được điều

b d

gì

sinh đọc SGK phần chứng

minh

- Giáo viên đưa ra trường

hợp mở rộng

sinh làm bài tập 55

- 2 học sinh trình bày trên bảng

- Học sinh phát biểu giáo viên ghi bảng



- Cả lớp đọc và trao đổi trong nhóm

- Đại diện nhóm lên trình bày

- Học sinh theo dõi

- Học sinh thảo luận nhóm

- đại diện nhóm lên trình bày

- Học sinh chú ý theo dõi

1 Tính chất của dãy tỉ số bằng nhau

?1 Cho tỉ lệ thức 2 3 Ta

4  6

có:

2 3 5 1

4 6 10 2

2 3 1 1

4 6 2 2

2 3 2 3 2 3

4 6 4 6 4 6

 



 









Tổng quát:

a b d c b d a c b d a c





(b d)

Đặt a c = k (1)

b  d

a=k.b; c=k.d



Ta có: a c kb kd k (2)

 



(3)

a c kb kd

k

 



Từ (1); (2) và (3) đpcm

* Mở rộng:

a c e

b d f

a c e a c e a c e

b d f b d f b d f









Bài tập 55 (tr30-SGK)

Trang 9

7 1

2 5 2 ( 5) 7

2 5

x y











  



Hoạt động 2: Chú ý (8 phút)

- Giáo viên giới thiệu

- Yêu cầu học sinh làm ?2

- Giáo viên đưa ra bài tập

- Yêu cầu học sinh đọc đề

bài và tóm tắt

- Học sinh thảo luận nhóm, các nhóm thi đua

- 1 học sinh đọc đề bài

- Tóm tắt bằng dãy tỉ số bằng nhau

- 1 học sinh trình bày trên bảng

2 Chú ý (SGK – 30)

?2

4.4 Củng cố: (7 phút)

- Làm bài tập 54, 56 tr30-SGK

Bài tập 54: và x+y=16

3 5

x  y

2

x y x y



3

5

x

x y

y

 



 

 



Bài tập 56: Gọi 2 cạnh của hcn là a và b

Ta có 2 và (a+b).2=28 a+b=14

5

a

4 2

2

10

a

b b







4.5 Hướng dẫn học về nhà: (2 phút)

- Học theo SGK, Ôn tính chất của tỉ lệ thức

- Làm các bài tập 58, 59, 60 tr30, 31-SGK

- Làm bài tập 74, 75, 76 tr14-SBT

Trang 10

Luyện tập

1 Mục tiêu:

- Củng cố các tính chất của tỉ lệ thức , của dãy tỉ số bằng nhau

1.2 Kỹ năng:

- Luyện kỹ năng thay tỉ số giữa các số hữu tỉ bằng tỉ số giữa các số nguyên, tìm x trong tỉ lệ thức, giải bài toán bằng chia tỉ lệ

- Đánh việc tiếp thu kiến thức của học sinh về tỉ lệ thức và tính chất dãy tỉ số bằng nhau, thông qua việc giải toán của các em

1.3 Thái độ:

2.1 Giáo viên : Bảng phụ, phấn màu

2.2 Học sinh : Bảng nhóm, sgk

4.2 Kiểm tra bài cũ:(7 Phút)

- Học sinh 1: Nêu tính chất của dãy tỉ số bằng nhau (ghi bằng kí hiệu)

- Học sinh 2: Cho 3 và x-y=16 Tìm x và y

7

x

y 

Trang 11

4.3 Nội dung bài mới: (33 phút)

Hoạt động 1: Dạng 1

bài tập 59

bài tập 60

? Xác định ngoại tỉ, trung

tỉ trong tỉ lệ thức

? Nêu cách tìm ngoại tỉ

từ đó tìm x

1

3x

bài

? Từ 2 tỉ lệ thức trên làm

như thế nào để có dãy tỉ

số bằng nhau

sinh biến đổi

Sau khi có dãy tỉ số bằng

nhau rồi giáo viên gọi học

sinh lên bảng làm

- Hai học sinh trình bày trên bảng

- Lớp nhận xét, cho

điểm

- Học sinh trả lời các câu hỏi và làm bài tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên

NT: 1 và

3x

2 5

Trung tỉ: và 2

3

3 1 4

- 1 học sinh đọc

- Học sinh suy nghĩ trả

lời: ta phải biến đổi sao cho trong 2 tỉ lệ thức có các tỉ số bằng nhau

Bài 59 (tr31-SGK)

2,04 )2,04 : ( 3,12)

3,12

204 17

312 26

)4 : 5 4 :

3 3 73 73 73 14

a

b c d



















2 7 2

3 3 4 5

7 2 2 :

3 4 5 3

7 5 2

3 4 2 3

.3

8

x x x x

x x











Trang 12

Hoạt động 2: Dạng 2

bài

- Trong bài này ta không

x+y hay x-y mà lại có x.y

Vậy nếu có a c thì

b  d a

b

có bằng . không?

.

a c

b d

- Gợi ý: đặt a k,

d 

ta suy ra điều gì

- Giáo viên gợi ý cách

làm:

Đặt:

2 5

x y

k



2 ; 5



- Học sinh làm việc theo nhóm

- Học sinh lên bảng làm

- Nhận xét

- Học sinh suy nghĩ (có thể các em không trả

lời được)

a c a k d a

k

b d b d b

.

a a c

b  b d

- Cả lớp thảo luận theo nhóm

- Đại diện nhóm lên trình bày

và x+y-z=10

;

x y y z

)

4 12

a

y

z





Vậy

8 12 15

x y z

10 2

8 12 15 8 12 15 5

8

12

15

x

x y

y z

z









Tìm x, y biết và

2 5

x  y

x.y=10

2 5

x y

k

y=5k

Ta có: x.y=2k.5k=10 10k2 =10 k2=1 k=

1



Với k=1  2

5

x y





 



Với k=-1  2

5

x y





 



Trang 13

4.4 Củng cố: (5 Phút)

- Nhắc lại kiến thức về tỉ lệ thức, dãy tỉ số bằng nhau

+ Nếu a.d=b.c  a c a; b d; c b; d

b d c d b a a c

+ Nếu a c e a c e a c e

b d f b d f b d f    4.5 Hướng dẫn học ở nhà:(2 Phút) - Ôn lại định nghĩa số hữu tỉ - Làm bài tập 63, 64 (tr31-SGK) - Làm bài tập 78; 79; 80; 83 (tr14-SBT) - Giờ sau mang máy tính bỏ túi đi học 5 Rút kinh nghiệm: ………

………

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	201,06 KB