Giáo án Vật lý 7 có tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường

Hoạt động dạy học: Hoạt động của GV và HS Néi dung bµi häc Hoạt động 1: Tổ chức tình huống học tập 3p GV: §a cho HS mét sè vËt nh½n bãng nh th×a m«i móc canh, gương xe máy yêu cầu hãy[r]

Trang 1

NS: 14/8/2010

Chương i: quang học

Tiết1: Bài 1: nhận biết ánh sáng – nguồn sáng và vật sáng

(gdbvmt)

I Mục tiêu:

* Kiến thức:

truyền vào mắt ta Ta nhìn thấy các vật khi có ánh sáng từ các vật đó truyền vào mắt ta

* Kỹ năng:

- Biết làm thí nghiệm để rút ra điều kiện nhận biết ánh sáng và nguồn sáng

* Thái độ:

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

*Học sinh: Mỗi nhóm: - Một hộp kín bên trong có bóng đèn pin.

III Hoạt động dạy học:

Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học

Hoạt động 1:(10p) Tổ chức tình huống học tập.

GV yêu cầu HS đọc phần thu thập thông

cần phải nghiên cứu những vấn đề gì?

? Cho biết trong H là chữ mít thì

trong tờ giấy là chữ gì?

GV yêu cầu 1 HS đọc phần mở bài trong

SGK dự đoán xem bạn nào sai bao

nhiêu bạn ?

sáng?

Hoạt động 2:(7p) Tìm hiểu khi nào ta nhận biết "45 ánh sáng

? Yêu cầu HS đọc phần quan sát và thí

HS: -%M hợp 2, 3

nhau?

? Dựa vào các điều kiện trên ta có thể

điền vào câu kết luận thế nào?

I/ Nhận biết ánh sáng :

C1: -%M hợp 2, 3

Điều kiện giống nhau là: có ánh sáng

và mở mắt nên ánh sáng lọt vào mắt

sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta

Lop7.net

Trang 2

GV: Ta nhìn thấy ánh sáng khi có ánh

sáng truyền vào mắt ta vậy ta nhìn thấy

một vật khi nào?

Hoạt động 3: (10p)Nghiên cứu trong điều kiện nào ta nhìn thấy một vật

?Quan sát h1.2a , h1.2bvà thông tin SGK

cho biết mục đích làm thí nghiệm này là

gì? nêu dụng cụ và cách quan sát thí

nghiệm?

HS: mục đích để quan sát xem khi nào ta

nhìn thấy 1 vật

HS:

GV:Yêu cầu các nhóm nhận dụng cụ thí

nghịêm làm thí nghịêm thảo luận trả lời

C2?

? Nguyên nhân nhìn thấy tờ giấy trắng

trong hộp kín?

HS: ánh sáng chiếu đến tờ giấy trắng,

ánh sáng từ tờ giấy trắng chiếu đến mắt

nên mắt nhìn thấy tờ giấy trắng

? ánh sáng không đến mắt thì có nhìn

thấy ánh sáng không?

? Vậy khi nào ta nhìn thấy một vật?

GDBVMT: ở các thành phố lớn do các

nhà cao tầng che chắn nên học sinh

"/0 phải học tập (/' ánh sáng nhân

tạo điều này có hại cho mắt để làm

giảm tác hại này, học sinh cần phải có

kế hoạch học tập và vui chơi dã ngoại.

? Trong hộp trên hãy cho biết đâu là

nguồn sáng và đâu là vật sáng?

HS: Tờ giấy trong hộp gọi là vật sáng,

chiếc đèn pin chiếu vào tờ giấy gọi là

nguồn sáng

? Vậy thế nào là nguồn sáng thế nào là

vật sáng, nguồn sáng và vật sáng khác

II/ Nhìn thấy một vật:

*Kết luận: Ta nhìn thấy một vật khi có

ánh sáng từ vật đó truyền vào mắt ta.

Trang 3

nhau ở chỗ nào?

Hoạt động 4: (8p)Phân biệt nguồn sáng và vật sáng

? Nguồn sáng là gì, vật sáng là gì?

? Trong thí nghiệm trên đâu là nguồn

sáng đâu là vật sáng?

HS: Đèn pin gọi là nguồn sáng, còn đèn

pin và tờ giấy gọi là vật sáng

? Nguuồn sáng và vật sáng khác nhau ở

chỗ nào?

HS: Nguồn sáng tự nó phát ra ánh sáng,

còn vật sáng không tự phát ra ánh sáng

mà hắt lại ánh sáng khi có ánh sáng

chiếu vào nó

III/ Nguồn sáng và vật sáng:

+ Nguồn sáng là vật tự phát ra ánh sáng + Vật sáng bao gồm nguồn sáng và những vật hắt lại ánh sáng chiếu vào nó

Hoạt động 5: Củng cố vận dụng (8p)

? Yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học

trả lời C4, C5?

? Tại sao lại nhìn thấy cả vệt sáng?

GV yêu cầu HS về nhà đọc mục có thể

thấy vật màu đỏ khi nào? vật đen có phải

là vật sáng không?

IV/ Vận dụng:

C4: Bạn thanh đúng vì ánh sáng từ đèn

pin không chiếu vào mắt nên mắt không

C5: Khói gồm các hạt li ti các hạt này

nên ánh sáng từ các hạt đó truyền tới mắt

- Các hạt xếp gần liền nhau nằm trên

M truyền của ánh sáng nên tạo thành vệt sấng mà mắt ta nhìn thấy

Hoạt động 6: 4E dẫn học ở nhà( 2p)

- Học thuộc phần ghi nhớ SGK.

- Làm bài tập 1.1 đến 1.5 SBT

NS: 19/8 /2009

Tiết2: Bài 2: sự truyền ánh sáng

I Mục tiêu:

* Kiến thức:

Lop7.net

Trang 4

- Biết vận dụng định luật truyền thẳng ánh sáng vào xác định M thẳng trong thực tế

* Kỹ năng:

- Biết làm thí nghiệm để tìm ra định luật truyền thẳng ánh sáng

* Thái độ: Vận dụng kiến thức vào cuộc sống.

*Học sinh: Mỗi nhóm: - Một ống nhựa cong, một ống nhựa thẳng, một nguồn

sáng dùng pin, 3 màn chắn có lỗ đục nhau, 3 đinh ghim mạ mũ nhựa to

Hoạt động 1:(10p) Kiểm tra bài cũ + tổ chức tình huống học tập

sáng ? khi nào ta nhìn thấy vật? giải

sáng trong khói H K

?2: Chữa bài tập 1.1, 1.2 SBT

GV yêu cầu HS nhận xét cho điểm

GV cho HS đọc phần mở bài SGK

hỏi em có suy nghĩ gì về thắc mắc

của Hải? HS nêu dự kiến

GV Để biết ý kiến nào đúng ta sẽ

nghiên cứu bài hôm nay

HS1: - SGK

- Khói gồm nhiều hạt nhỏ li ti, các hạt khói

Các vật sáng nhỏ li ti xếp gần nhau tạo thành một vệt sáng mà ta nhìn thấy

HS2:Bài 1.1 C Bài 1.2 B

Hoạt động 2: (15p) Nghiên cứu tìm qui luật "4N truyền của ánh sáng

? Các em hãy dự đoán xem ánh

sáng truyền đi theo M cong,

thẳng hay là M gấp khúc?

HS:

? Nêu #H án để kiểm tra dự

đoán này?

GV:Yêu cầu HS quan sát thí

nghiệm h2.1 nêu mục đích, dụng cụ

và cách làm thí nghiệm?

? Các nhóm nhận dụng cụ quan sát

và cho biết dùng ống cong hay ống

I/ WM truyền của ánh sáng

1/ Thí nghiệm:

C1: ống thẳng nhìn thấy dây tóc bóng đèn

Trang 5

thẳng sẽ nhìn thấy dây tóc bóng đèn

pin phát sáng?

? Không có ống thẳng thì ánh sáng

có truyền theo M thẳng không?

nào? GV yêu cầu HS thực hiện

#H án kiểm tra SGK

? Quan sát h2.2 cho biết dụng cụ và

cách tiến hành thí nghiệm?

HS: + Bật đèn

+ Để 3 màn chắn 1, 2, 3 sao

cho nhìn qua 3 lỗ A, B, C vẫn thấy

đèn sáng

+ Kiểm tra 3 lỗ xem có thẳng

hàng không?

+ Để lệch một trong 3 bản quan

sát đèn? ( không thấy đèn sáng)

? Qua thí nghiệm trên ta rút ra kết

luận gì ?

tinh thì ánh sáng cũng truyền theo

M thẳng

? Có nhận xét gì về tính chất của

có tính chất nhau nên gọi là

đồng tính

? Ta có thể rút ra định luật truyền

thẳng ánh sáng thế nào?

GV vậy M truyền của tia sáng

đang phát sáng.chứng tỏ ánh sáng từ dây tóc bóng đèn qua ống thẳng tới mắt

ống cong không nhìn thấy dây tóc bóng

đèn sáng chứng tỏ ánh sáng từ dây tóc không truyền theo M cong

C2: 3 lỗ A, B , C thẳng hàng dẫn dến ánh sáng truyền đi theo M thẳng

*Kết luận: WM truyền của ánh sáng trong không khí là M thẳng

*Định luật truyền thẳng ánh sáng:

ánh sáng truyền đi theo M thẳng

Hoạt động 3: (10p) Nghiên cứu thế nào là tia sáng, chùm sáng

? Yêu cầu HS đọc thông tin SGK

thế nào?

II/ Tia sáng và chùm sáng:

+ WM thẳng có mũi tên chỉ c gọi là tia sáng

Lop7.net

Trang 6

NS: 26/8/2009

Tiết3: Bài 3: ứng dụng định luật

truyền thẳng của ánh sáng

nào?

GV(Chốt) chùm sáng trong thực tế

có rất nhiều tia

? Quan sát h2.5 cho biết có mấy

loại chùm sáng?

?Thế nào gọi là chùm sáng song

song? hội tụ, phân kỳ?

GV yêu cầu HS vẽ các chùm tia

song song, hội tụ, phân kì vào vở

+ SM là một tia sáng

+ Vẽ chùm sáng thì chỉ cần vẽ 2 tia sáng ngoài cùng

+ Có 3 loại chùm sáng:

- Chùm song song

- chùm hội tụ

- chùm phân kỳ

C3: a/ Không giao nhau b/ giao nhau

c/ loe rộng

Hoạt động 4:(8p) vận dụng

GV yêu cầu HS làm C4, C5, SGK

hoạt động cá nhân

GV yêu cầu HS đọc câu C5 và nêu

cách điều chỉnh 3 kim thẳng hàng.(

theo qui luật xếp hàng)

III/ Vận dụng:

C4: Qua hai thí nghiệm trên thì chứng tỏ

ánh sáng từ đèn phát ra truyền tới mắt đi theo M thẳng

C5: Cách quan sát : + Đặt mắt sao cho mắt chỉ nhìn thấy kim gần mắt nhất mà không nhìn thấy 2 kim còn lại

Giải thích: kim 1 là vật chắn sáng của kim

2, kim 2 là vật chắn sáng của kim 3, do ánh sáng truyền đi theo M thẳng nên ánh sáng từ kim 2, 3 bị chắn không tới mắt

Hoạt động 5: 4E dẫn học ở nhà( 2p)

- Làm thêm ở sách bài tập vật lý nâng cao 7 ( lớp 7A)

Trang 7

I Mục tiêu:

* Kiến thức:

* Kỹ năng:

*Học sinh: Mỗi nhóm: - 1 đèn pin, một cây nến, một vật cản bằng bìa dày,

một màn,

Cả lớp: 1 hình vẽ nhật thực và nguyệt thực.

Hoạt động1: (8p) Kiểm tra bài cũ+ Đặt vấn đề bài mới

?1:Phát biểu định luật truyền thẳng

ánh sáng? M truyền của tia

vẽ hình minh hoạ? chữa bài 2.1

SBT

?2: Chữa bài: 2.2, 2.3 SBT.

GV yêu càu học sinh nhận xét cho

điểm

nắng để biết giờ vậy căn cứ vào đâu

đồng hồ mặt trời’’?

HS1: 2.1.Không nhìn thấy vì ấnh sáng từ

đèn phát ra truyền đi theo M thẳng CA Mắt ở bên 8c M CA nên ánh sáng từ mắt trên M CA kéo dài

thứ nhất sẽ thấy M này che khuất tất cả những M khác trong hàng

Hoạt động 2: Quan sát hình thành khái niệm bóng tối, bóng nửa tối

( 15p)

? Quan sát h3.1 đọc thông tin SGK

cho biết mục đích làm thí nghiệm ?

? Dụng cụ, cách tiến hành thí

nghiệm này thế nào?

GV yêu cầu HS nhận dụng cụ thí

nghiệm rồi chỉ ra trên thí nghiệm

vùng sáng, vúng tối giải thích tại

sao các vùng đó lại tối hoặc sáng?

? Qua thí nghiệm trên ta rút ra nhận

xét gì?

? Vậy thế nào gọi là bóng nửa tối?

I/ Bóng tối, bóng nửa tối.

1/ Thí nghiệm:

C1: Giaỉ thích do ánh sáng truyền thẳng

nên vật cản đã chắn ánh sáng và tạo ra vùng tối.vung không bị vật cản che khuất là vùng sáng

Nhận xét 1: Trên màn chắn đặt phía sau

sáng từ nguồn sáng tới gọi là bóng tối

Lop7.net

Trang 8

GV yêu càu HS làm thí nghiệm

h3.2

? Trong thí nghiệm h3.2 cần phải

thay đổi dụng cụ gì? ( thay ngon

đèn nhỏ bằng nguồn sáng rộng hơn,

cây nến to)

? Hãy chỉ ra tren màn chắn vùng

chiếu sáng đầy đủ, nhận xét độ

sáng của vùng còn lại so với 2 vùng

trên và giải thích tại sao lại có sự

khác nhau đó?

? Bóng nửa tối khác bóng tối

thế nao? ( bóng nửa tối mờ hơn

bóng tối)

? Qua thí nghiệm trên ta rút ra nhận

xét gì?

này sảy ra khi nào?

C2:

+ Vùng bóng tối ở giữa màn chắn ( phần bị vật cản che khuất)

+ Vùng sáng ở ngoài cùng.( không bị vật cản che khuất)

+ Vùng xen giữa bóng tối và vùng sáng là vùng bóng nửa tối.( bị vật cản che khuất một phần của nguồn sáng)

Nhận xét 2: Trên màn chắn đặt phía sau

sáng từ một phần của nguồn sáng tới gọi là bóng nửa tối

Hoạt động 3: Hình thành khái niệm nhật thực và nguyệt thực ( 10p)

?Em hãy

trình bày quĩ đạo chuyển động của

mặt trăng, mặt trời và trái đât? (

mặt trăng quay xung quanh trái đất,

mặt trời chiếu sáng mặt trăng và

trái đất)

GV khi Mặt Trời, Mặt Trăng , Trái

Đất cùng nằm trên cùng một M

thẳng mặt trăng nằm ở giữa mặt trời

thực

? GV yêu cầu HS đọc thông tin

SGK cho biết thế nào gọi là

nhật thực toàn phần, nhật thực một

phần? chỉ ra trên hình vẽ ở vị trí

II/ Nhật thực và nguyệt thực:

a/ Nhật thực:

* Nhật thực sảy ra vào ban ngày khi: Mặt trời, Mặt Trăng, Trái Đất nằm trên cùng một M thẳng, Mặt Trăng nằm giữa Trái

đất và Mặt trrời

*Nhật thực toàn phần: đứng trong vùng

bóng tối không nhìn thấy mặt trời

*Nhật thực 1 phần: đứng trong vùng bóng

nửa tối nhìn thấy một phần mặt trời

Trang 9

nào thì có nhật thực toàn phần, vị

trí nào thì có nhật thực một phần?

? Giải thích tại sao đứng ở nơi có

nhật thực toàn phần ta lại không

nhìn thấy mặt trời và thấy trời tối

lại?

C3: Nơi có nhật thực toàn phần

nằm trong vùng bóng tối của Mặt

Trăng, bị Mặt Trăng che khuất

không cho ánh sáng Mặt Trời chiếu

đến vì thế đứng ở đó ta không nhìn

thấy Mặt Trời và thấy trời tối lại

nào?

Quan sất vào hình vẽ SGK hãy cho

biết Mặt trăng ở vị trí nào thì M

đứng trên điểm A trên Trái Đất

thấy có Trăng sáng tháy có nguyệt

thực?

( vị trí 1 có nguyệt thực, vị ví 2, 3

trăng sáng)

? Nguyệt thực có thể sảy ra cả đêm

không? ( chỉ sảy ra trong một thời

gian ngắn vì mặt trăng chuyển

đông xung quanh trái đất)

nhật thực và nguỵêt thực là gì? (

ánh sáng truyền theo M thẳng)

2/ Nguyệt thực:

Nguyệt thực sảy ra vào ban đêm khi: Mặt Trời, Trái Đất, mặt Trăng cùng nằm trên cùng một M thẳng, Trái Đất nằm ở giữa Mặt Trời và Mặt Trăng

Hoạt động 4: Củng cố – vận dụng(5p)

? Nhắc lại khái niệm bóng tối, bóng

nửa tối, nhạt thực , nguyệt thực?

GV yêu cầu HS làm C5, C6 động

cá nhân (C5 vẽ hình vào vở, vẽ

theo hình học phẳng)

III/ Vận dụng:

C5: Vùng tối và vùng nửa tối thu hẹp lại

khi miếng bìa lại gần màn chắn hơn

C6: Bóng đèn dây tóc có nguồn sáng nhỏ,

vật cản lớn so với nguồn sáng nên không có

ánh sáng tới bàn bóng đèn ống nguồn sáng rộng hơn so với vật cản nên bàn nằm trong vùng nửa tối sau quyển vở do đó vẫn nhận

Lop7.net

Trang 10

Hoạt động 5: H4E dẫn học ở nhà( 2p)

- Đọc phần có thể em cha biết

NS: 23/9 /2007

Tiết4: Bài 4: định luật phản xạ ánh sáng

I Mục tiêu:

* Kiến thức:

phẳng

- Biết xác định tia tới, tia phản xạ góc tới góc phản xạ

- Biết ứng dụng định luật phản xạ ánh sáng để đổi c M truyền ánh sáng theo mong muốn

* Kỹ năng:

- Biết làm thí nghiệm để đo góc, quan sát c truyền ánh sáng, qui luật phản xạ ánh sáng

*Học sinh: Mỗi nhóm: - Một H phẳng có giá đỡ, một đèn pin có màn

đo độ

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ+ Đặt vấn đề bài mới ( 10 phút)

thực sảy ra khi nào? vì sao nguyệt

âm lịch?

?2: Chữa bài 3.4 SBT( yêu cầu HS

vẽ đúng tỉ lệ 1cm ứng với 1m chú ý

ánh sáng mặt trời chiếu xuống là

chùm song song, cái cọc và cột đèn

đều vuông góc với mặt đất)

GV yêu cầu học sinh nhận xét cho

điểm

GV dùng đèn pin chiếu một tia

sáng lên một H phẳng sao cho

? Phải đặt đèn pin ở điểm nào để

HS: - SGK

- Vì đêm rằm âm lịch Mặt trời, Trái đất, Mặt trăng mới có khả năng nằm trên một

M thẳng Trái đất mới có thể chặn ánh sáng Mặt trời không cho chiếu sáng Mặt trăng

Trang 11

vết sáng đúng một điểm A cho

Hoạt động 2: Nghiên cứu sơ bộ tác dụng của 4[ phẳng( 5p)

H vậy hãy cho biết H

phẳng có tác dụng gì? những vật

phẳng?

? Lấy một vài ví dụ về H

phẳng?

tấm kính

GV các em đã biết trong môi

ánh sáng truyền đi theo M

thẳng vậy ánh sáng tới H

phẳng có đi thẳng hay không,

M đi của nó thế nào?

I/ BH phẳng:

H ,

- các vật nhẵn bóng phẳng đều có thể là

H phẳng

Hoạt động 3: Hình thành khái niệm về sự phản xạ ánh sáng Tìm qui luật về

sự đổi 4E của tia sáng khi gặp 4[ phẳng( 20p)

? Yêu cầu HS đọc thông tin SGK

quan sát h4.2 nêu dụng cụ và cách

bố trí thí nghiệm?

? Các nhóm nhận dụng cụ làm thí

nghiệm và chỉ ra tia tới và tia phản

xạ trong thí nghiệm.( SI là tia tới,

IR là tia phản xạ)

sáng gặp H phẳng bị hắt trở

lại)

GV yêu cầu HS làm thí nghiệm trả

lời C2?

? Hãy quan sát và cho biết tia phản

xạ IR nằm trong mặt phẳng nào?

? GV yêu cầu HS đọc thông tin

SGK cho biết góc tới và góc phản

xạ?

( góc SIN là góc tới, góc NIR là

góc phản xạ) GV yêu cầu HS chỉ rõ

II/ Định luật phản xạ ánh sáng

*Thí nghiệm:

sáng

1/ Tia phản xạ nằm trong mặt phẳng nào?

* Kết luận1: Tia phản xạ nằm trong cùng

mặt phẳng với tia tới và M pháp tuyến.

2/ 2H của tia phản xạ quan hệ thế nào với tia tới?

a/ Dự đoán về mối quan hệ giữa góc phản xạ và góc tới?

Góc phản xạ bằng góc tới b/ Thí nghiệm kiểm tra đo góc tới, góc phản xạ

Góc tới i Góc phản xạ i’

Lop7.net

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	190,92 KB