Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 3 - Trường THCS TT Kiên Lương 2

2.Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng viết văn tự sự II– Chuẩn bị: 1.Giáo viên: Đề bài 2.Học sinh: Ôn lý thuyết văn tự sự,giấy kiểm tra III-Tiến trình lên lớp Hoạt động của giáo viên Hoạt động củ[r]

Tuần 3

Tiết 9 TỨC NƯỚC VỠ BỜ

( Trích tác phẩm “Tắt đèn” –Ngô Tất Tố)

Ngày soạn

Ngày dạy

I - Mục đích yêu cầu:

1.Kiến thức:

-Qua đoạn trích thấy được bộ mặt tàn ác bất nhân của chế độ xã hội đương thời và tình cảm đau thương của người nông dân cùng khổ trong xã hội ấy; cảm nhận được cái quy luật của hiện thực; có áp bức có đấu tranh; thấy được vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân

-Thấy được những nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả

2.Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng phân tích nhân vật qua đối thoại,cử chỉ và hành động ;qua biện pháp đối lập –tương phản;kỹ năng đọc sáng tạoVB tự sự nhiều đối thoại,giàu kịch tính

3.Thái độ:

Cảm thông với số phận của người nông dân Việt Nam

II- Chuẩn bị:

1 Giáo viên: Tranh ,bảng phụ

2 Học sinh: Soạn bài theo hệ thống câu hỏi SGK, bảng phụ

III- Tiến trình lên lớp

1.Ổn định lớp:

2.KTBC: Phân tích diễn biến tâm

trạng của Bé Hồng trong đoạn trích

“ Trong lòng mẹ” của Nguyên

Hồng?

3 Bài mới:

Vào bài: GV treo tranh giới thiệu

tác giả và tác phẩm

Hoạt động 1: Hướng dẫn đọc, tìm

hiểu tác giả, tác phẩm

- Giáo viên hướng dẫn cách đọc

đoạn trích

- Gọi học sinh đọc

- Giáo viên nhận xét cách đọc

- Yêu cầu HS tóm tắt

- Yêu cầu học sinh đọc lại chú

thích phần tác giả, tác phẩm

- Giáo viên chốt lại ý chính để học

sinh nắm

- Lưu ý cho học sinh các từ khó:

sưu, thuế

Hoạt động2: Hướng dẫn phân

tích VB

- Đoạn trích chia mấy phần?

-Theo dõi

- Học sinh đọc phân vai -HS nghe, rút kinh nghiệm

- Tóm tắt

- Đọc

- Học sinh nghe

- Nghe

- 2 phần

-Tình thế của gia đình chị

I – Đọc – Tóm tắt- Chú thích – Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:

(SGK)

II – Phân tích:

1 – Tình thế của gia

- Nội dung phần 1 là gì?

- Qua đoạn 1 cho thấy tình thế của

chị Dậu như thế nào?

- Mục đích duy nhất của chị lúc

này? Có thể gọi đoạn này một cách

hình ảnh là thế tức nước đầu tiên

được không?

-Trong đoạn trích có những nhân

vật nào?

- Em hiểu cai lệ là người giữ chức

vụ gì trong XH cũ?

- Trong đoạn trích, tên cai lệ hiện

ra như thế nào?

- Bản chất, tính cách ra sao?

- Những hành động, lời nói của y

đối với vợ chồng chị Dậu khi đến

thúc sưu được miêu tả như thế nào?

- Chi tiết tên cai lệ bị chị Dậu “ấn

giúi ra cửa, ngã chỏng quèo trên

mặt đất… kẻ thiếu sưu” đã gợi cho

em cảm xúc và liên tưởng gì?

- Yêu cầu HS thảo luận và đại diện

nhóm trả lời

- Em có nhận xét gì về bút pháp

hiện thực của NTT ở đây

- Nhận xét về bản chất của tên cai

lệ?

Bình: Chính vì ko còn là con người

cho nên hắn ko hiểu được nỗi khổ

của đồng loại và bỏ ngoài tai mọi

lời lẽ đáng thương của chị Dậu.Chỉ

là 1 cai lệ hèn mọn,vô danh nhưng

tính cách của hắn đủ để biểu hiện

rõ bản chất bất nhân ,tàn bạo của

XHTDPK

- Chị Dậu đã tìm cách để bảo vệ

chồng như thế nào?

- Tại sao chị lại hành xử như vậy?

GV: Đây là thói quen của người

dân thường xuyên bị áp bức tronh

XH cũ

- Quá trình đối phó của chị với 2

tên tay sai diễn ra như thế nào?

- Quá trính ấy hợp lý không? vì

sao?

- Phân tích thái độ của chị Dậu từ

Dậu

thương,nguy cấp

- Được

- Chị Dậu, cai lệ

-Chỉ huy 1 tốp línhlệ ở nông thôn trước CMT8

- Hung dữ, độc ác

- Nói: thô lỗ, quát thét, chửi, mắng, hằm hè

- Cử chỉ, hành động, đánh roi, bắt người

- Gây khoái cảm cho người đọc, đem lại cảm giác hả hê, khoan khoái

-Trình bày

- Sinh động, sắc nét, đậm chất hài

-Hung dữ ,độc ác,tàn nhẫn

- Nghe

-Van xin

-Vì biết rõ thân phận của mình

- Nghe

- Van xin  liều mạng 

cự lại  đánh trả

- Có

- Tôn trọng kẻ bề trên

- Đè bẹp đối phương

- Thay đổi

đình chị Dậu:

- Thê thảm, đáng thương và nguy cấp

 Thế tức nước đầu tiên

2 – Nhân vật tên cai lệ:

- Lời nói: quát, thét, mắng, hầm hè  thô lỗ

- Cử chỉ, hành động: đánh trói  thô bạo,

vũ phu

 Miêu tả sinh động, sắc nét, đậm chất hài: hung dữ, độc ác, tàn nhẫn, táng tận lương tâm  con người chó sói

3 – Nhân vật chị Dậu:

- Hành động, cử chỉ: + Giảng giải, van xin + Liều mạng cự lại bằng lý lẽ

+ Đánh trả

- Xưng hô:

+ Cháu- ông  tôi_ông

cách xưng hô đến nét mặt, cử chỉ,

hành động?

- Nhận xét thái độ đó mỗi lúc như

thế nào?

- Chi tiết nào, hành động nào của

chị Dậu khiến em đồng tình Học

sinh thảo luận và trả lời theo nhóm

- Vì sao chị Dậu có đủ dũng khí để

quật ngã 2 tên đàn ông độc ác, tàn

nhẫn ấy?

GV: Điều này còn nói lên một

chân lý sâu xa của đs: Tức nước thì

vỡ bờ,có áp bức thì có đấu

tranh,con đường sống duy Í của

quần chúng bị áp bức chỉ có đấu

tranh

- Việc 2 tên tay sai thảm bại trước

chị Dậu còn có ý nghĩa gì và chứng

tỏ điều gì?

Bình: Chị Dậu - Người đàn bà đức

hạnh, hết mức thương chồng yêu

con cũng là hình ảnh tiêu biểu cho

nhân dân trước cách mạng, là điểm

son đặc biệt trong bức tranh đầy

những gam màu tối ‘tắt đèn’

- Nhận xét nghệ thuật khi tác giả

giới thiệu về nhân vật chị Dậu?

- Giáo viên hướng dẫn học sinh

tổng kết bài bằng các câu hỏi:

+ Qua bài này, ta nhận thức thêm

được những gì về xã hội, nông thôn

Việt Nam trước CMT8; về người

nông dân, người phụ nữ Việt nam?

- Nhận xét nghệ thuật kể chuyện,

miêu tả nhân vật có điểm gì đặc

sắc?

- Vì sao nói đoạn trích giàu tính

kịch, đậm chất điện ảnh có thể

chuyển thành phim hay kịch?

4 Củng cố:

-Suy nghĩ và ý kiến của em về lời

can ngăn của chị Dậu sau khi đã hạ

ván 2 đối thủ?

-Có thể đặt tên cho đoạn trích bằng

nhan đề nào?

5.Hướng dẫn về nhà:

-Học bài,làm BT: Vẽ tranh minh

- Đánh lại 2 tên tay sai

- Quá giận dữ, vì bị áp bức,

bị dồn đến con đường cùng

Vì thương yêu chồng, muốn bảo vệ chồng

-Nghe

- Sức mạnh tiềm tàng của của người nông dân, phụ nữ, chứng minh quy luật XH; có

áp bức có đấu tranh

-Nghe

-Miêu tả tỉ mỉ,quan sát tinh tế,ngôn ngữ tự nhiên

- Thối nát, đen tối

- Nghèo đói, cam chịu…

- Có nhiều kịch tính, hấp dẫn

-Nêu ý kiến

 Bà- mày: Thay đổi

 Không cúi đầu van xin  đỉnh đạc ngang hàng  tư thế đè bẹp đối phương

Miêu tả tỉ mỉ, quan sát tinh tế, ngôn ngữ tự nhiên, so sánh độc đáo:

Vẻ đẹp của phụ nữ giàu tình thương, đầy dũng khí, hiên ngang buất khuất, chống lại cường quyền bạo lực

4 – Tổng kết:

(SGK)

hoạ cảnh 2 tên cai lệ thảm hại dưới

tay chị Dậu

-Soạn bài: Lão Hạc

+Tóm tắt truyện

+ Phân tích nhân vật Lão Hạc

IV - Rút kinh nghiệm:

-Tuần 3

Tiết 10 XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN

Ngày soạn

Ngày dạy

I - Mục đích yêu cầu:

1.Kiến thức:

Hiểu được khái niệm đoạn văn, từ ngữ chủ đề, câu chủ đề, quan hệ giữa các câu trong đoạn văn và cách trình bày nội dung đoạn văn

2.Kỹ năng:

Viết được các đoạn văn mạch lạc đủ sức làm sáng tỏ một nội dung nhất định

3.Thái độ :

Có ý thức xây dựng đoạn văn hoàn chỉnh về cấu trúc và ngữ nghĩa khi viết

II- Chuẩn bị:

1.Giáo viên: Bảng phụ, đoạn văn mẫu

2.Học sinh : Đọc lại văn bản “tức nước vỡ bờ”,bảng phụ

III- Tiến trình lên lớp:

1.Ổn định lớp

2.KTBC:

- Bố cục của VB là gì?Gồm những

phần nào?

- Nêu nhiệm vụ của các phần trong

VB và cách sắp xếp nội dung phần

thân bài của VB?

3.Bài mới:

Hoạt động 1 : Hình thành khái niệm

đoạn văn

- Gọi học sinh đọc văn bản trong

SGK?

- Văn bản trên gồm mấy ý?

- Mỗi ý được viết thành mấy đoạn

văn? Nội dung các ý như thế nào?

- Em thường dựa vào dấu hiệu hình

thức nào để nhận biết đoạn văn?

- Vậy theo em, đoạn văn là gì?

- Giáo viên chốt lại: Đoạn văn là

đơn vị trên câu, có vai trò quan

trọng trong việc tạo lập văn bản

Hoạt động 2: Tìm hiểu từ ngữ chủ

đề và câu chủ đề

- Yêu cầu học sinh đọc thầm đoạn

văn 1 trong phần I

- Tìm các từ ngữ có tác dụng duy trì

đối tượng trong đoạn văn?

- Gọi học sinh đọc đoạn văn 2

- Tìm từ ngữ chủ đề?

- Ý nghĩa khái quát bao trùm cả

đoạn văn là gì?

-Câu nào trong đoạn văn chứa đựng

ý khái quát ấy? vì sao?

- Câu chứa đựng khái quát của đoạn

văn gọi là câu chủ đề Em có nhận

xét gì về câu chủ đề? (về nội dung,

hình thức, vị trí)

-Vậy từ sự phân tích trên, em hãy

cho biết: Từ ngữ chủ đề và câu chủ

đề là gì? Vai trò?

- Dựa vào đoạn văn 2 mục I trả lời

câu hỏi:

+ Tìm 2 câu trực tiếp bổ sung ý

nghĩa cho câu chủ đề?

GV: 2 câu này gọi là câu khai triển

+ Quan hệ giữa câu chủ đề và câu

khai triển, giữa câu khai triển với

nhau có gì khác biệt?

- Tìm các câu khai triển cho câu:

“qua một vụ thuế… đương thời”?

GV: 1 đoạn văn thường gồm nhiều

- Học sinh đọc

- 2 ý

- Viết thành 1 đoạn văn

- Tương đối hoàn chỉnh

- Viết hoa lùi đầu dòng và dấu chấm xuống dòng

- Học sinh nêu khái niệm

- Học sinh nghe và ghi nhớ

- Học sinh đọc

- Ngô Tất Tố, (ông, nhà văn)

- Học sinh đọc

- Tắt đèn (tác phẩm)

- Đánh giá thành công NTT, khẳng định phẩm chất tốt đẹp của người lao động chân chính

- Câu 1

- Nội dung: Mang ý nghĩa khái quát

- Về hình thức: Ngắn gọn, 2 phần chủ - vị ngữ

- Vị trí: Đầu hoặc cuối

- Học sinh nêu khái niệm

- Câu 2 và 3:

+Qua…đương thời +Tắt đèn…XH ấy -Nghe

- Quan hệ: chính - phụ

- Quan hệ: đẳng lập

- Câu 4, 5, 6, 7

-Nghe

I – Thế nào là đoạn văn?

1.Văn bản “ Ngô Tất

Tố và tác phẩm tắt đèn”

2.Ghi nhớ: SGK/36

2 – Từ ngữ và câu trong đoạn văn:

a) Từ ngữ chủ đề:

Là các từ ngữ được dùng làm đề mục hoặc các từ ngữ được lặp lại nhiều lần, nhằm duy trì đối tượng biểu đạt

b) Câu chủ đề:

- Mang nội dung khái quát, lời lẽ ngắn gọn, thường đủ 2 thành phần: chủ ngữ_vị ngữ

- Đứng ở đầu hoặc cuối đoạn

c) Cách trình bày

câu có quan hệ chặt chẽ với nhau về

ý nghĩa

- Vậy mối quan hệ giữa các câu

trong một đoạn văn như thế nào?

- Trong văn bản ở mục I, đoạn văn

nào có câu chủ đề? Vị trí của nó ở

đâu?

- Cách trình bày ý ở mỗi đoạn?

- Học sinh đọc đoạn văn mục I

- Đoạn văn có câu chủ đề không?

Nằm ở vị trí nào?

- Vậy có mấy cách trình bày nội

dung trong đoạn văn?

- Gọi học sinh đọc ghi nhớ

Hoạt động 3 :Hướng dẫn luyện tập

-GV hướng dẫn HS làm bài tập

- Chia nhóm HS-Nêu yêu cầu thảo

luận: Hãy phân tích cách trình bày

nội dung trong các đoạn văn?

- Yêu cầu HS viết đoạn văn và lưu

ý:

+Đoạn diễn dịch: câu chủ đề ở đầu

đoạn

+Đoạn quy nạp: Câu chủ đề ở cuối

đoạn

4 Củng cố:

-Đoạn văn là gì? Một văn bản có thể

có mấy đoạn văn?

5 Hướng dẫn về nhà:

-Học bài, làm bài tập 4

-Chuẩn bị “Viết bài làm văn số

1”

- Chặt chẽ

- Đoạn văn 2

- Nằm đầu đoạn

-Đoạn 1I

- Đọc

- Có, cuối đoạn

- 3 cách: Song hành, diễn dịch, quy nạp

- Đọc -HS trình bày miệng -Thảo luận nhóm

-Viết đoạn:

+ Câu 1: K/n Hai Bà Trưng + Câu 2:Chiến thắng của Ngô Quyền

+Câu3: Chiến thắng của nhà Trần

+ Câu 4: Chiến thắng của LL +Câu 5:K/c chống Pháp thành công

+ Câu 6: K/c chống Mỹ cứu nước toàn thắng

nội dung đoạn văn:

- Các câu trong đoạn văn có nhiệm vụ triển khai và làm sáng tỏ chủ đề

- Có 3 cách:

+ Diến dịch

+ Quy nạp

+ Song hành

Ghi nhớ: SGK

II – Luyện tập:

1.Văn bản gồm 2 ý, mỗi (đoạn) ý được diễn đạt thành một đoạn văn

2.a.Đoạn diễn dịch b.Đoạn song hành c.Đoạn song hành 3.Viết đoạn văn:

IV - Rút kinh nghiệm:

-TUẦN 3 Tiết 11+12 VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1 Ngày soạn Ngày dạy I - Mục đích yêu cầu: 1.Kiến thức - Ôn lại cách viết bài văn tự sự; chú ý tả người, kể việc, kể những cảm xúc trong tâm hồn mình - Luyện tập viết bài văn và đoạn văn 2.Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng viết văn tự sự II– Chuẩn bị: 1.Giáo viên: Đề bài 2.Học sinh: Ôn lý thuyết văn tự sự,giấy kiểm tra III-Tiến trình lên lớp Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung 1.Ổn định lớp 2.KTBC: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS 3.Bài mới: Nêu yêu cầu của tiết kiểm tra Hoạt động 1: Hướng dẫn ghi đề bài Hoạt động 2: Hướng dẫn viết bài Yêu cầu HS làm bài cá nhân ,nghiêm túc 4.Củng cố: Nhận xét tiết kiểm tra 5.Hướng dẫn về nhà: -Xem bài : Liên kết VB Tìm từ ngữ có tác dụng liên kết? Ghi vào giấy kiểm tra -Làm bài: + Xđ ngôi kể + Xđ trình tự kể +Xđ cấu trúc VB +Viết bài -Nghe -Nghe I.Đề bài: Người bạn sống mãi trong lòng em II.Viết bài: IV- RÚT KINH NGHIỆM: