-> Sự sắp xếp nội dung, các phần -> Bố cục sắp xếp trình tự trong văn bản theo một trình tự hợp b Những yêu cầu về lyù goïi laø boá cuïc -> Trong vaên baûn boá cuïc trong vaên baûn : Hỏi[r]
Trang 1Tuần 2 Tiết 5, 6 Ns: 23/08/2011
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ _ Khánh Hoài_
I-.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được hồn cảnh éo le và tình cảm, tâm trạng của các nhân vật trong truyện
- Nhận ra được cách kể chuyện của tác giả trong văn bản
II-TRỌNG TÂM KIẾN THỨC:
1 Kiến thức:
- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nỗi đau khổ của những đứa trẻ khơng mai rơi vào hồn cảnh bố mẹ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu văn bản truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của nhân vật
- Kể và tĩm tắt truyện
III-HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
Tiết 1:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Thế nào là liên kết trong văn bản? Trình bày cách liên kết
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: 1’
Trẻ em có quyền được đi học, được sống hạnh phúc bên người thân, bạn bè Nhưng cũøng có những gia đình rơi vào hoàn cảnh bất hạnh nhưng những đứa trẻ vẫn giữ được tình cảm trong sáng, thân thiết, gắn bó Bài “Cuộc chia tay ” sẽ nói lên điều đó HOẠT ĐỘNG 1 38’
- GV đọc mẫu 2 đoạn
- GV cho HS đọc phần chú thích
Hỏi: Tác giả văn bản này là ai ?
Hỏi : Văn bản này thuộc thể loại gì
Hỏi : Phương thức biểu đạt ?
- GV yêu cầu HS tóm tắt truyện
- HS đọc phần còn lại
- HS đọc phần chú thích -> Tác giả là Khánh Hoài
->Tóm tắt truyện :Hai anh
em Thành Thuỷ rất yêu thương gắn bó nhau Nhưng gia đình tan vỡ , cha mẹ ly hôn , sắp phải chia xa , đồ chơi cũng phải chia đôi trong xót xa Thuỷ, anh đến trường chia tay thầy cô bạn bè trong cảm xúc dâng trào Lúc sắp đi đầy xúc động Thuỷ quyết định để lại nhà hai con búp bê cho anh để chúng không bị xa
A Tìm hiểu chung:
1) Tác giả : Khánh Hoài 2) Tác phẩm : -Văn bản nhật dụng
- Kiểu văn biểu cảm 3) Tóm tắt:
Trang 2cách …
Tiết 2:
HOẠT ĐỘNG 2 : 39’
Hỏi : Truyện viết về ai ? việc gì ?
Nhân vật chính ?
Hỏi : Tại sao truyện lại là “Cuộc
chia tay của những con búp bê” có
liên quan gì đến ý nghĩa truyện
không ?
Hỏi : Câu chuyện được kể theo
ngôi thứ mấy ? Chọn ngôi kể này
có tác dụng gì ?
Hỏi : Hãy tìm các chi tiết trong
truyện để để thấy 2 anh em Thành
Thuỷ rất mực gần gũi, yêu thương?
Hỏi : Kết thúc truyện Thuỷ lại
chọn cách giải quyết như thế nào ?
Hỏi : Em có nhận xét gì về tình
cảm của 2 anh em Thành Thủy ?
Hỏi : Tình cảm sâu nặng như thế
nào mà phải chia tay , chúng đã
biểu lộ cảm xúc ra sao ?
Hỏi : Lời nói và hành động của
Thuỷ khi thấy anh chia hai con búp
bê có mâu thuẫn gì ?
Hỏi: Cách giải quyết cuối truyện
của Thuỷ đã gợi lên cho em suy
nghĩ tình cảm gì ?
Gv GD KNS: Tình thương và
trách nhiệm cá nhân với hạnh
phúc gia đình
Chuyển ý : Chúng ta càng xúc động
hơn khi chứng kiến cuộc chia tay
của Thuỷ nới lớp học
Hỏi : Chi tiết nào trong cuộc chia
tay của Thuỷ với lớp học làm cô
giáo bàng hoàng ?
-> Hai anh em Thành Thuỷ đau đớn chia tay vì bố mẹ
ly hôn
-> Những con búp bê là những đồ chơi nhỏ ngây thơ vô tội cũng như anh em Thành Thuỷ trong sáng, vô
tư, không có lỗi Thế mà cũng phải xa nhau
-> Truyện được kể theo ngôi thứ 1
-> Chi tiết mang kim vá áo Đón em đi học về
Thành nhường đồ chơi cho em
Thuỷ lại thương anh nhường con vệ sĩ -> Đặt con em nhỏ quàng tay vào con vệ sĩ -> Thương yêu , quan tâm lẫn nhau , tình cảm gia đình vô cùng quý báu
-> Đau đớn xót xa
-> Giận giữ không muốn chia rẽ hai con búp bê > <
thương anh sợ không có con vệ sĩ bảo vệ giấc ngủ cho anh, nên Thuỷ rất bối rối
-> Cô giáo tặng cho Thuỷ quyển vở và cây viết Cô thốt lên “ Trời ơi!”
Cô giáo tái mặt nước mắt giàn giụa
B Đọc hiểu văn bản:
1) Cuộc chia tay của Thuỷ với anh trai
- Đem kim chỉ ra sân vận động vá áo cho anh
- Chiều nào tôi cũng đón
em đi học về
- Không phải chia nữa Anh cho em tất
- Không … em để hết lại cho anh
- “ Đặt con em nhỏ quàng tay vào con vệ sĩ”
-> Thương yêu , quan tâm lẫn nhau , tình cảm gia đình quý báu
2) Cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học
- Cô giáo mở cặp lấy một quyển sổ cùng với chiếc bút máy nắp vàng đưa cho em tôi
Trang 3Hoỷi : Vỡ sao coõ giaựo baứng hoaứng ?
Hoỷi : ễÛ khớa caùnh ủeà taứi saựng taực
veà quyeàn treỷ em thỡ truyeọn ngaộn
naứy muoỏn noựi leõn ủieàu gỡ ? ủeà caọp
ủeỏn quyeàn gỡ ụỷ treỷ em?
Gv GD MT: Cần tạo mụi trường
sống tốt đẹp trong gia đỡnh để cho
trẻ em phỏt triển.
Hoỷi : Chi tieỏt naứo trong ủoaùn vaờn
naứy khieỏn em caỷm ủoọng ? Em caỷm
nhaọn tỡnh caỷm cuỷa moùi ngửụứi ủoỏi
vụựi Thuyỷ ra sao ?
Hoỷi : Vỡ sao khi Thaứnh bửụực ra
khoỷi trửụứng Thaứnh coự taõm traùng
“Kinh ngaùc thaỏy moùi ngửụứi vaón ủi
laùi bỡnh thửụứng ?
-> Baỏt ngụứ vỡ hoùc troứ baỏt haùnh: gia ủỡnh chia reừ maứ coứn khoõng ủửụùc ủeỏn trửụứng
Hs thaỷo luaọn 5’
- Tiếng kờu của cụ giỏo, tiếng khúc trong lớp
- Cuộc đời vẫn đẹp sao lại cú người bất hạnh như cỏc em
- Em toõi ngẩng ủaàu leõn nửực nụỷ
-> Caàn yeõu thửụng , quan taõm ủeỏn quyeàn lụùi treỷ em khoõng laứm toồn haùi ủeỏn tỡnh caỷm trong saựng tửù nhieõn
? Hóy chỉ ra những biện phỏp nghệ
thuật trong bài - Xõy dựng tỡnh huống tõm lớ.II Nghệ thuật:
- Lựa chọn ngụi kể thứ nhất: nhõn vật “tụi” trong truyện kể lại cõu chuyện của mỡnh nờn những day dứt, nhớ thương được thể hiện một cỏch chõn thực
- Khắc họa hỡnh ảnh nhõn vật trẻ nhỏ (Thành và Thủy), qua
đú gợi suy nghĩ về sự lựa chọn ứng xử của những người làm cha, mẹ
? Qua truyện em rỳt ra được bài học
ý nghĩa gỡ? Là cõu chuyện của những đứa con nhưng lại gợi cho III í nghĩa văn bản:
những người làm cha, mẹ phải suy nghĩ Trẻ em cần được sống trong mỏi ấm gia đỡnh Mọi người cần phải biết giữ gỡn gia đỡnh hạnh phỳc
Gv yờu cầu hs đọc thờm phần “Ghi
nhớ”
Đọc thờm phần “Ghi nhớ”
Hoạt động 3: 2’ C Hướng dẫn tự học:
- Đặt nhõn vật Thủy vào ngụi thứ nhất để kể túm tắt cõu truyện
- Tỡm cỏc chi tiết của truyện thể hiện tỡnh cảm gắn bú của hai anh em Thành và Thủy
4 Củng cố: 2’
- Haừy nhaộc laùi caực chi tieỏt trong truyeọn ủeồ ủeồ thaỏy 2 anh em Thaứnh Thuyỷ raỏt mửùc gaàn guừi , yeõu thửụng?
5 Dặn dũ: 2’
- Hoùc baứi
- Chuaồn bũ : “ Boỏ cuùc trong vaờn baỷn”: Boỏ cuùc vaứ nhửừng yeõu caàu veà boỏ cuùc
Trang 4
Tuần 2 Tiết 7 Ns: 24/08/2011
BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I-.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu tầm quan trọng và yêu cầu của bố cục trong văn bản; trên cơ sở đĩ, cĩ ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản
- Bước đầu xây dựng được bố cục rành mạch, hợp lí cho các bài làm
II-TRỌNG TÂM KIẾN THỨC:
1 Kiến thức:
Tác dụng của việc xây dựng bố cục
2 Kĩ năng:
- Nhận biết, phân tích bố cục trong văn bản
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc hiểu văn bản, xây dựng bố cục cho một văn bản nĩi (viết) cụ thể,
III-HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Qua câu truyện “Cuộc chia tay của những con búp bê” tác giả muốn gửi đến mọi người điều
gì ?
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: 1’
Bài học trước các em đã biết liên kết làm cho văn bản trở nên có nghĩa, dễ hiểu Để người đọc tiếp thu văn bản dễ dàng, người viết phải biết sắp xếp bố cục các phần các đoạn theo trình tự, rành mạch và hợp lý đó là yêu cầu của bài học hôm nay
HOẠT ĐỘNG 1 : 18’
- Gọi học sinh đọc phần 1.a
( SGK trang 28 )
Hỏi : Trong lá đơn xin gia nhập Đội
em phải ghi những nội dung gì ?
Hỏi : Những nội dung đó trong đơn
cần được sắp xếp theo một trật tự
không ?
Hỏi : Có thể tuỳ thích ghi nội dung
nào trước cũng được không
-> Sự sắp xếp nội dung, các phần
trong văn bản theo một trình tự hợp
lý gọi là bố cục
Hỏi : Từ đó em thấy bố cục của
một văn bản cần đạt những yêu cầu
gì để người đọc hiểu rõ được văn
bản ?
Hs đọc
-> Tên , tuổi , địa chỉ , nghề nghiệp, yêu cầu , nguyện vọng, lời hứa
-> Cần sắp xếp hợp lý , chặt chẽ , rõ ràng -> Không
-> Trong văn bản bố cục phải rõ ràng , các đoạn mạch trong văn bản phải rành rẽ người đọc mới dễ dàng tiếp nhận
A – Tìm hiểu chung:
1) Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản
a) Bố cục của văn bản : Đơn xin gia nhập hội
- Tên , tuổi , nghề , địa chỉ
- Nguyện vọng
- Lời hứa -> Bố cục sắp xếp trình tự b) Những yêu cầu về trong văn bản :
- Rành mạch
- Hợp lí
Trang 5- Giaựo vieõn goùi hoùc sinh ủoùc caõu
chuyeọn (2) trang 29
Hoỷi:Vaờn baỷn ( 2.2 ) coự maỏy ủoaùn ?
Hoỷi: Noọi dung cuỷa moói ủoaùn coự
tửụng ủoỏi thoỏng nhaỏt ?
Hoỷi:Keồ theo caựch naứy coự thieỏu raứnh
maùch khoõng ?
Hoỷi:Nhửng caựch keồ aỏy coự neõu baọt
ủửụùc yự nghúa pheõ phaựn laứm ta buoàn
cửụứi nhử trong saựch Ngửừ vaờn 6
khoõng ?
Hoỷi: Tửứ ủaõy em ruựt ra ủửụùc gỡ nửừa
veà boỏ cuùc trong vaờn baỷn ?
Hoỷi:ễÛ moói vaờn baỷn boỏ cuùc thửụứng
goàm maỏy phaàn ?
- Goùi hoùc sinh ủoùc caõu hoỷi 3c ; 3d
Hoùc sinh ủoùc caõu chuyeọn
“Coự moọt anh tớnh hay khoe”
->2 ủoaùn
-> Coự :
- ẹoaùn ủaàu noựi ủeỏn vieọc anh hay khoe, muoỏn khoe muoỏn khoe maứ chửa khoe ủửụùc
- ẹoaùn sau : anh ta ủaừ khoe ủửụùc
->Khoõng ủeỏn noói thieỏu raứnh maùch, khoõng ủeỏn noói loọn xoọn
->Caựch saộp xeỏp caực caõu caực yự coự thay ủoồi ; ẹoaùn 2 coự sửù thay ủoồi veà traọt tửù caực sửù vieọc ->Laứm caõu chuyeọn maỏt ủi yeỏu toỏ baỏt ngụứ , khoõng baọt ra ủửụùc tieỏng cửụứi, khoõng taọp trung vaứo pheõ phaựn vaọt
-> 3 phaàn , boỏ cuùc 3 phaàn giuựp vaờn baỷn trụỷ neõn raứnh maùch
-> Mụỷ baứi:Thoõng baựo ủeà taứi cuỷa vaờn baỷn coứn giuựp ngửụứi ủoùc ủi vaứo ủeà taứi deó dang tửù nhieõn hửựng thuự
Keỏt baứi: Nhaộc laùi ủeà taứi , neõu hửựa heùn , caỷm tửụỷng coứn ghi aỏn tửụùng toỏt ủeùp cho ngửụứi ủoùc
2)Nhửừng yeõu caàu veà boỏ cuùc trong vaờn baỷn:
3)Caực phaàn cuỷa boỏ cuùc : 3 phaàn
Hoạt động 2: 14’
- Bt1: : Tỡm VD chửựng minh sửù lieõn
keỏt
B Luyện tập:
HS veà nhaứ laứm
- Bt 2: Nhaọn xeựt boỏ cuùc baứi “Cuoọc
chia tay ”
Mụỷ baứi :ẹeõm trửụực cuoọc chia tay Thaõn baứi: Buoồi saựng ngaứy chia tay
- Chia ủoà chụi
Trang 6- Thaứnh daột em tụựi trửụứng
- Cuoọc chia tay 2 anh em
Keỏt baứi: Cuoọc chia tay ủaày xuực ủoọng keỏt thuực
- Bt 3: Nhaọn xeựt boỏ bản bỏo cỏo Bố cục SGK cú phần xa yờu cầu, khụng cần núi lời chào
mừng ở phần đầu và chuc hội nghị ở cuối bài
Nờn theo bố cục như sau:
MB: Nờu lý do tại sao em được bỏo cỏo
TB: - Kể lại kinh nghiệm
- Rỳt ra cỏc bài học
- Nờu cỏc khú khăn cần khắc phục
- Thể hiện sự khiờm tốn về thành tớch
KB: Cảm ơn hộ nghị đó nghe bỏo cỏo
Hoạt động 3: 2’ C Hướng dẫn tự học:
Xỏc định bố cục của một văn bản tụ chọn, nờu nhận xột về bố cục của văn bản đú
4 Củng cố: 2’
- Neõu caực ủieàu kieọn ủeồ boỏ cuùc cuỷa vaờn baỷn raứnh maùch, hụùp lyự
5 Dặn dũ: 2’
- Học bài, xem lại cỏc bt
- Chuaồn bũ : “ Maùch laùc trong vaờn baỷn”:Maùch laùc vaứ nhửừng yeõu caàu veà maùch laùc
-/// Tuaàn 2 Tieỏt 8 Ns: 26/08/2011
MAẽCH LAẽC TRONG VAấN BAÛN
I-.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Cú những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản cú mạch lạc
- Vận dụng kiến thức về mạch lạc trong văn bản vào đọc hiểu văn bản và thực hiện tạo lập văn bản viết, núi
II-TRỌNG TÂM KIẾN THỨC:
1 Kiến thức:
- Mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết của mạch lạc trong văn bản
- Điều kiện cần thiết để văn bản cú tớnh mạch lạc
2 Kĩ năng:
Rốn kĩ năng núi, viết mạch lạc
III-HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Neõu caực ủieàu kieọn ủeồ boỏ cuùc cuỷa vaờn baỷn raứnh maùch, hụùp lyự?
3 Bài mới:
Trang 7*Giới thiệu bài: 1’
Nói đến bố cục là nói đến sự bố trí sắp xếp , phân cắt rành mạch Nhưng các phần các đoạn của văn bản vẫn không mất sự liên kết chặt chẽ : Đó là nội dung bài học hôm nay
HOẠT ĐỘNG 1: 18’
- Giáo viên gọi học sinh đọc
ví dụ 1a ( SGK trang 31)
Hỏi: Dựa vào những hiểu biết
trên em hãy xác định mạch
lạc trong văn bản có những
tính chất gì kể dưới đây ?
Hỏi: Mạch lạc là sự tiếp nối
của các câu các ý theo một
trình tự hợp lí?
- Giáo viên gọi học sinh đọc
2a (SGK trang 31 )
Hỏi: Toàn bộ sự việc trong
văn bản xoay quanh sự việc
chính nào?
Hỏi: Sự chia tay và những con
búp bê đóng vai trò gì trong
truyện?
Hỏi:Hai anh em Thành và
Thủy có vai trò gì trong
truyện?
- Giáo viên gọi học sinh đọc
2b (SGK trang 32 )
Hỏi: Đó có phải là chủ đề liên
kết các sự việc nêu trên thành
một thể thống nhất không ?
- Giáo viên gọi học sinh đọc
mục 2c (SGK trang 32)
Hỏi: Hãy cho biết các đoạn ấy
được nói với nhau theo mối
liên hê nào ?
- GV chốt lại ý
Học sinh đọc
-> Thông suốt liên tục không đứt đoạn
-> Tán thành
Học sinh đọc -> Sự chia tay của Thành và Thủy -> luôn bám sát đề tài
->Sự việc chính trong truyện ->Nhân vật chính
Học sinh đọc
-> Các từ ngữ trên đều phản ánh chủ đề” Hai anh em Thành và Thủy phải chia tay nhau” Đó là sự thật mặt dù cả hai không muốn
-> Đây là sự mạch lạc của văn bản
-> Các bộ phận trong văn bản nhất thiết phải liên hệ chặt chẽ với nhau nhưng không chỉ có mối liên hệ về mặt thời gian Có thể liên hệ cả không gian , tâm lí , ý nghĩa
A Tìm hiểu chung:
1) Mạch lạc và nhưng yêu cầu về mạch lạc trong văn bản:
a) Mạch lạc trong văn bản
- Trôi chảy thành dòng thì mạch
- Tuần tự qua khắp các phần, các đoạn
- Thông suốt liên tục, không đứt đoạn
-> Mạch lạc là sự tiếp nối của các câu các ý theo một trình tự hợp lí
b) Các điều kiện để có 1 văn bản có tính mạch lạc:
- Các phần, các đoạn ,các câu đều nói về đề tài, xoay quanh chủ đề
Trang 8Hoạt động 2: 14’
- Bt1: : Tỡm hieồu tớnh maùch
laùc
a) Vaờn baỷn “ Meù toõi”
b) Vaờn baỷn : “Laừo noõng
vaứ caực con” và đoạn văn:
B Luyện tập:
a- Coự lụứi giụựi thieọu nhaõn vaọt toõi roừ lyự do boỏ vieỏt thử ủeồ laùi cho con
- Sau ủoự laứ nội dung bửực thử
-> Chuỷ ủeà xuyeõn suoỏt laứ “loứng meù” Taỏt caỷ caực ủoaùn vaờn ủeàu troõi chaỷy maùch laùc
b 1 MB: 2 ủaàu doứng, TB:14 doứng, KB: 4 doứng cuoỏi Đầy ủuỷ ba phaàn cuỷa vaờn tửù sửù: giụựi thieọu nhaõn vaọt, sửù vieọc, dieón bieỏn vaứ keỏt quaỷ sửù vieọc
2 Trỡnh tự khụng gian miờu tả màu vàng làm nổi bật chủ đề: màu trự phỳ của một vựng quờ
- Bt 2: Nhận xột tớnh mạch lạc
của văn bản “Cuộc chia tay ”
Cú thể là khụng mạch lạc nhưng gõy sự bất ngờ cho người đọc, đõy là ý đồ nghệ thuật của tỏc giả
Hoạt động 3: 2’ C Hướng dẫn tự học:
Tỡm hiểu tớnh mạch lạc trong một văn bản đó học
4 Củng cố: 2’
- Nhử theỏ naứo laứ moọt vaờn baỷn maùch laùc ?
5 Dặn dũ: 2’
- Hoùc baứi, xem laùi BT
- Soaùn baứi : “Nhửừng ca haựt veà tỡnh caỷm gia ủỡnh”: Tỡm hieồu khaựi nieọm ca dao - daõn ca, giaỷi thớch, xaực ủũnh ngheọ thuaọt cuỷa caực caõu ca dao