Vận dụng kiến thức về thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đương luật đã học vào đọc - hiểu một văn bản cụ thể: - Nhận biết được một số chi tiết tiêu biểu trong bài thơ.. - Thấy được sự tinh tế tr[r]
Trang 1TUẦN 6 TIẾT 21 Ngày soạn : 21/9/2011
Đọc thêm:
BÀI CA CÔN SƠN Hướng dẫn đọc thêm:
BUỔI CHIỀU ĐỨNG Ở PHỦ THIÊN TRƯỜNG TRÔNG RA
I-.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Cảm nhận được sự hòa nhập giữa tâm hồn Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn qua một đoạn trích được dịch theo thể thơ lục bát
- Cảm nhận được hồn thơ thắm thiết tình quê của Trần Nhân Tông qua một bài thơ chữ Hán thất ngôn tứ tuyệt
II-TRỌNG TÂM KIẾN THỨC:
1 Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả Nguyễn Trãi
- Sơ bộ về đặc điểm thơ lục bát
- Sự hòa nhập giữa tâm hồn Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn được thể hiện trong văn bản
- Bức tranh làng quê thôn dã trong một sáng tác của Trần Nhân Tông - người sau này trở thành vị tổ thứ nhất của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử
- Tâm hồn cao đẹp của một vị vua tài đức
- Đặc điểm của thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật qua một sáng tác của Trần Nhân Tông
2 Kĩ năng:
- Nhận biết thể thơ lục bát
- Phân tích đoạn thơ chữ Hán được dịch sang tiếng Việt theo thể thơ lục bát
Vận dụng kiến thức về thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đương luật đã học vào đọc - hiểu một văn bản cụ thể:
- Nhận biết được một số chi tiết tiêu biểu trong bài thơ
- Thấy được sự tinh tế trong lựa chọn ngôn ngữ của tác giả để gợi lên bức tranh đậm đà tình quê hương
III-HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 6’
- Nêu khái niệm và cho biết đặc điểm của văn biểu cảm?
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: 1’
Hoạt động 1: 7’
A Đọc thêm văn bản “Bài ca Côn Sơn”:
- Gv cho hs nghe đọc văn bản (cassetes)
- Gv đọc văn bản
- Hs đọc văn bản
- Gv hướng dẫn hs một số nội dung để tự tìm hiểu:
+ Tác giả: NguyễnTrãi (Cho hs xem chân dung Nguyễn Trãi).
+ Thể thơ: Lục bát
Trang 2+ Xuất xứ: "Ức trai thi tập".
+ Cảnh sống và tõm hồn Nguyễn Trói ở Cụn Sơn
+ Cảnh trớ Cụn Sơn trong hồn thơ Nguyễn Trói (Liờn hệ GD mụi trường: Mụi trường trong
lành ở Cụn Sơn).
Hoạt động 2: 8’
B Hướng dẫn đọc thờm văn bản “Buổi chiều đứng ở phủ Thiờn Trường trụng ra”:
- Gv cho hs nghe đọc văn bản (cassetes)
- Gv đọc văn bản
- Hs đọc văn bản
- Gv hướng dẫn hs một số nội dung để tự tỡm hiểu:
+ Tỏc giả: Trần Nhõn Tụng
+ Thể thơ: Thất ngụn tứ tuyệt Đường luật
+ Cảnh xúm làng một chiều tàn phủ mờ sương khúi ờm đềm, nờn thơ
+ Cảnh sắc đồng quờ thụn dó, thanh bỡnh, trầm lặng
Hoạt động 3: 20’
C Bài tập: Hóy nờu cảm nghĩ của em sau khi học bài “Cuộc chia tay của những con bỳp bờ”?
- Hs làm bài
- Hs sửa bài (đứng tại chỗ đọc)
- Hs nhận xột
- Gv nhận xột
4 Củng cố: /
5 Dặn dũ: 2’
- Tự tỡm hiểu thờm hai bài thơ
- Soạn "Từ Hán Việt" (tiếp): Tỡm hiểu cỏch sử dụng từ Hỏn Việt thụng qua cỏc yờu cầu sgk, làm trước các bài tập
-TUẦN 6 TIẾT 22 Ngày soạn : 21 /9/2011
TỪ HÁN VIỆT (tiếp)
I-.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
- Hiểu được tỏc dụng của từ Hỏn Việt và yờu cầu về sử dụng từ Hỏn Việt
- Cú ý thức sử dụng từ Hỏn Việt dỳng nghĩa, phự hợp với hoàn cảnh giao tiếp
II-TRỌNG TÂM KIẾN THỨC:
1 Kiến thức:
- Tỏc dụng cảu từ Hỏn Việt trong văn bản
- Tỏc hại của việc lạm dụng từ Hỏn Việt
2 Kĩ năng:
- Sử dụng từ Hỏn Việt đỳng nghĩa, phự hợp với ngữ cảnh
- Mở rộng vốn từ Hỏn Việt
III-HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
Trang 3
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Gv kiểm tra tập bài soạn của hs?
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: 1’
?Tại sao trong các câu văn đó
dùng các từ HV mà không dùng
các từ thuần Việt có ý nghĩa
tương tự
H - Đọc VD a/SGK
- Phụ nữ, từ trần, mai táng -> sắc thái trang trọng
- Tử thi -> Sắc thái tao nhã
1 Sử dụng từ HV để tạo sắc thái biểu cảm.
?Người ta thường dùng từ HV
trong những trường hợp nào?
Hoàn cảnh giáo tiếp nào?
- Hoàn cảnh giao tiếp trang trọng giao tiếp tao nhã, tránh thô tục
? Điền từ HV thích hợp vào các
câu mà em cho là có tính giao tiếp
trang trọng
G - Đưa tình huống;
Tại sao khi tiếp khách, không
nên hỏi "Bạn ăn món này có
ngon không? mà lại hỏi "Bạn
có thấy món này hợp khẩu vị
không?
H - làm BT1 - SGK luyện tập
- Bởi nó tạo ra sắc thái trang trong, biểu thị thái độ tôn trọng
- Sắc thái trang trọng, tôn kính
- Sắc thái tao nhã
? Các từ HV ở VD b tạo sắc thái
gì cho đoạn văn?
- Sắc thái cổ kính - Sắc thái cổ kính
?Tại sao người Việt Nam thích
dùng từ HV đặt tên người, địa lý
(BT2)
- Tạo ra được sắc thái trang trọng
dụng từ HV.
?Mỗi câu cặp câu dưới đây, câu
nào có cách diễn đạt hay hơn? Vì
sao?
->Chọn phần sau
Thảo luận 3’:
- Xét hoàn cảnh giao tiếp không cần thiết không phù hợp với hoan cảnh khiến cho lời nói thiếu tự nhiên, trong sáng
- Tránh lạm dụng từ HV
Trang 4?Khi núi, viết từ HV cần chỳ ý
điều gỡ?
Đưa tỡnh huống: Em cú người
thõn đi xa, lỳc tiễn, em sẽ núi cõu
gỡ Khi muốn người ấy giữ gỡn
sức khoẻ
Nếu núi: Anh hóy bảo trọng hoặc
… nhớ bảo vệ sức khoẻ cú thớch
hợp khụng?
- Anh đi nhớ giữ gỡn sức khoẻ nhớ
- Khụng phự hợp với hoàn cảnh giao thiếp
BT3.Tìm từ ngữ HV tạo sắc thái
cổ xưa
- Giảng hoà, cầu thân, hoà hiếu, nhan sắc tuyệt trần
BT3
- Giữ gìn, đẹp đẽ
BT4 Nhận xột về việc sử dụng từ
Hỏn Việt
- Dựng từ Hỏn Việt khụng phự hợp
BT4
Hoạt động 3: 2’ C Hướng dẫn tự học:
Tiếp tục tỡm hiểu nghĩa của cỏc yếu tố Hỏn Việt xuất hiện nhiều trong cỏc văn bản đó học
4 Củng cố: 2’
- Dựng từ HV để làm gỡ? Khi dựng chỳ ý điều gỡ?
5 Dặn dũ: 2’
- Học bài, xem lại bt, thực hiện theo HDTH
- Soạn "Đặc điểm của VB biểu cảm”: Đọc các đoạn văn và trả lời các câu hỏi tìm hiểu sgk (Văn bản “Tấm gương”)
-TUẦN 6 TIẾT 23 Ngày soạn :23/9/2011
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN BIỂU CẢM
I-.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
Nắm được cỏc đặc điểm của bài văn biểu cảm:
- Hiểu được đặc điểm của phương thức biểu cảm
- Biết cỏch vận dụng những kiến thức về văn biểu cảm vào đọc - hiểu văn bản
II-TRỌNG TÂM KIẾN THỨC:
1 Kiến thức:
- Bố cục của bài văn biểu cảm
- Yờu cầu của việc biểu cảm
- Cỏch biểu cảm giỏn tiếp và cỏch biểu cảm trực tiếp
2 Kĩ năng:
Nhận biết cỏc đặc điểm cảu bài văn biểu cảm
Trang 5III-HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Dùng từ Hán Việt để làm gì? Khi dùng chú ý điều gì?
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: 1’
Hoạt động 1: 23’
?Bài văn “Tấm gương” biểu
đạt tình cảm gì?
H - Đọc VB "Tấm gương"
- Ca ngợi đức tính trung thực của con người, ghét thói xu nịnh, dối trá
A.Tìm hiểu chung:
VD :VB"Tấm gương’’
?Tác giả đã làm ntn để biểu đạt
tình cảm đó?
- Tác giả đã mượn h/ảnh tấm gương làm điểm tựa, vì tấm gương luôn phản ánh chiếu trung thực mọi vật xung quanh
Nói với gương, ca ngợi gương là gián tiếp ngợi ca người trung thực
?Bài "Buổi chiều đứng ở
phủ…”biểu đạt tình cảm gì?
Tác giả biểu lộ cảm xúc yêu
quê hương đất nước ntn?
- Tình yêu quê hương đất nước
- Miêu tả cảnh làng quê êm đềm, yên tĩnh trong buổi chiều tà:
Tiếng sao, cánh cò…
- Mỗi bài văn tập trung biểu đạt một tình cảm chủ yếu
? Đoạn văn biểu hiện tình cảm
gì?
H- đọc đoạn văn 2
- Thể hiện tình cảm cô đơn, cầu mong sự giúp đỡ và thông cảm
?Tình cảm ở đó được biểu hiện
trực tiếp hay gián tiếp?Vì sao?
- Trực tiếp biểu hiện bằng những lời than, tiếng kêu, câu hỏi biểu cảm ->nỗi đau khổ của đứa con
xa mẹ
?Người viết làm thế nào để
biểu đạt được tình cảm của
mình
- Gửi gắm tình cảm qua một hình ảnh
- Thổ lộ trực tiếp cảm xúc
- Gián tiếp, trực tiếp biểu đạt tình cảm của mình
?Bố cục bài văn "Tấm gương"
gồm mấy phần?? Phần MB và
KB có quan hệ với nhau ntn?
?Phần thân bài nêu lên những ý
- 3 phần:
+ MB: Nêu thẳng phẩm chất của gương
+TB: Nêu ích lợi của tấm gương
- Bố cục 3 phần
Trang 6nghĩa ỡg? ý đú liờn quan tới chủ
đề bài văn ntn?
? Một bài văn biểu cảm thường
cú bố cục mấy phần ?
?Tỡnh cảm và sự đỏnh giỏ của
tỡnh cảm trong bài cú rừ ràng,
chõn thực khụng?
?Điều đú cú ý nghĩa ntn đối với
giỏ trị của bài văn?
HĐ2: 9’
Gọi hs đọc văn bản
?Bài văn thể hiện tỡnh cảm gỡ?
? Việc miờu tả hoa phượng đúng
vai trũ gỡ trong bài văn biểu cảm?
? Vỡ sao tỏc giả gọi hoa phượng là
hoa học trũ?
? Tỡm mạch ý bài văn?
- Sắc đỏ hoa phượng Sự gắn bú
giữa hoa phượng và những học
trũ
?Bài văn biểu cảm giỏn tiếp hay
trực tiếp?
đối với người trung thực
Ngoài gương soi, cũn cú gương lương tõm
+KB? Khẳng định lại chủ đề
- Tỡnh cảm và sự đỏnh giỏ của tỏc rừ ràng, chõn thực hỡnh ảnh tấm gương cú sức khờu gợi, nờn giỏ trị cho bài văn
H - đọc VB
- Tỡnh cảm buồn, nhớ khi xa trường, xa bạn bố dịp nghỉ hố
- Dựng hỡnh ảnh hoa phượng để thể hiện tỡnh cảm đú cỏch diễn đạt độc đỏo
- Vỡ Xuõn Diệu đó biến hoa phượng
- một loại hoa nở rộ vào dịp kết thỳc năm học thành biểu tượng của
sự chia ly ngày hố đối với học trũ ->
hỡnh ảnh ẩn dụ
- Hỡnh ảnh hoa phượng -> Biểu cảm giỏn tiếp
- Tỡnh cảm rừ ràng, trong sỏng…
B Luyện tập.
VB: "Hoa học trũ"
Hoạt động 3: 2’ C Hướng dẫn tự học:
Tỡm hiểu đặc điểm văn biểu cảm trong một văn bản
đó học
4 Củng cố: 2’
- Hóy trỡnh bày những đặc điểm của văn bản biểu cảm?
5 Dặn dũ: 2’
- Học bài, xem lại BT, thực hiện theo HDTH
- Soạn " Đề văn biểu cảm và cỏch làm văn bài văn biểu cảm": Tỡm hiểu đề văn BC và cỏc bước làm bài văn BC
Trang 7TUẦN 6 TIẾT 24 Ngày soạn: 23/9/2011
ĐỀ VĂN BIỂU CẢM VÀ CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
I-.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
Hiểu kiểu đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm
II-TRỌNG TÂM KIẾN THỨC:
1 Kiến thức:
- Đặc điểm, cấu tạo của đề văn biểu cảm
- Cách làm bài văn biểu cảm
2 Kĩ năng:
- Nhận biết đề văn biểu cảm
- Bước đầu rèn luyện các bước làm bài văn biểu cảm
III-HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN:
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
- Trình bày đặc điểm của bài văn biểu cảm
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài: 1’
Hoạt động 1: 23’
Đề văn biểu cảm thường chỉ
ra đối tượng biểu cảm và tình
cảm cần biểu hiện.
A Tìm hiểu chung:
1 Đề văn biểu cảm
? Hãy chỉ ra những nội dung
đó trong các đề SGK
? Em hãy cần chú ý những từ
ngữ từ nào trong đề?
?Đề văn biểu cảm thường có
nội dung gì?
a Dòng sông quê hương
b Đêm trăng trung thu
c Nụ cười của mẹ
d Vui buồn tuổi thơ
e Loài cây em yêu
- Nêu đối tượng biểu cảm, định hướng tình cảm cho bài làm
văn biểu cảm
?Đối tượng phát biểu cảm nghĩ
mà đề văn nêu ra là gì?
?Em hình dung và hiểu thế nào
về đối tượng ấy?
- Nụ cười của mẹ
- Từ thuở ấu thơ đã nhìn thấy nụ cười của mẹ
- Nụ cười yêu thương
- Nụ cười khích lệ
- Nụ cười an ủi
Những khi vắng nụ cười của mẹ
- Làm thế nào để luôn thấy nụ cười của mẹ
a.Tìm hiểu đề, tìm ý.
Trang 8b Lập dàn bài.
? Sắp xếp cỏc ý theo bố cục 3
phần
3 Phần :
* MB: Nờu cảm xỳc đối với nụ cười của mẹ: Nụ cười ấm lũng
* TB: Nờu cỏc biểu hiện, sắc thỏi nụ cười của mẹ
* KB: Lũng thương yờu, kớnh trọng mẹ
? Viết đoạn văn phần mở bài?
*HDHS khỏi quỏt nội dung
c viết bài
d Sửa bài
?Bài văn biểu đạt tỡnh cảm gỡ,
đối với đối tượng nào?
- Tỡnh cảm tha thiết và tự hào về
?Đặt cho bài văn 1 nhan đề?
?Hóy nờu dàn ý
?Chỉ ra phương thức biểu cảm
của bài văn
- Quờ hương đẹp và anh hựng
- Cảm nghĩ về quờ hương
* MB: Giới thiệu tỡnh yờu quờ hương
* TB: Biểu hiện tỡnh yờu quờ hương
- Tỡnh yờu từ tuổi thơ
- Tỡnh yờu quờ hương trong chiến đấu và những tấm gương yờu nước
* KB: Tỡnh yờu quờ hương với nhận thức của người từng trải, trưởng thành
- Vừa biểu cảm trực tiếp khi núi lờn nỗi lũng của mỡnh
- Vừa giỏn tiếp qua miờu tả thiờn nhiờn tươi đẹp
Hoạt động 3: 2’ C Hướng dẫn tự học:
Tiếp tục rốn luyện cỏc bước làm bài văn biểu cảm, cỏch làm đề văn biểu cảm cụ thể
4 Củng cố: 2’
- Đề văn biểu cảm thường nờu ra điều gỡ?
- Nờu cỏc bước làm bài văn BC?
5 Dặn dũ: 2’
- Học bài, xem lại BT, thực hiện theo HDTH
- Soạn bài: " Bỏnh trụi nước": HTL bài thơ, tỡm hiểu tỏc giả, xỏc định thể thơ, tỡm hiểu ý
nghĩa, nghệ thuật bài thơ