Ôn tập cuôi học kỳ 2 - Lớp 3 Môn Toán Năm học: 2015 - 2016

mục tiêu cần đạt Gióp h/s : - Hiểu được tình cảnh đắng thương và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng , cảm nhận được tình yêu thương mãnh liệt của chú đối với mẹ.. - Hiểu được nhữ[r]

Tiết : 1-2

Văn bản: TôI đI học

Thanh Tịnh

Ngày soạn : 14 / 8/ 2008

a mục tiêu cần đạt

Giúp Hs :

- cảm nhận được tâm trạng hồi hộp , cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật ''tôi'' ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời

- Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ , gợi dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm văn bản hồi ức - biểu cảm

b chuẩn bị

GV: Giáo án , tranh minh họa

HV: ôn lại kiến thức về kiểu văn bản nhật dụng đã học ở lớp 7

c lên lớp

I ổn định tổ chức

II kiểm tra bài cũ

Trong các văn bản đã học ở lớp 7 dưới đây , văn bản nào là kiểu văn bản nhật dụng ?

A Cổng trường mở ra

B Cuộc chia tay của những con búp bê

C Sống chết mặc bay

D Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu

III Bài mới

Giới thiệu bài

Dẫn dắt từ phần KTBC >'' Tôi đi học '' là văn bản đầu tiên chúng ta học ở lớp

8 Nội dung của văn bản đã diễn tả những kỉ niệm mơn man , bâng khuâng của nhân vật '' tôi'' trong ngày đầu tiên đến trường Chúng ta cùng tìm hiểu bài

Hoạt động 1 : Hướng dẫn h/s đọc

chú thích , bố cục

G nêu yêu cầu đọc , giọng chậm ,

hơi buồn , lắng sâu, chú ý giọng

nói của nhân vật '' tôi '' , người

mẹ và ông đốc

G đọc mẫu Gọi h/s đọc tiếp

Yêu cầu h/s nhận xét cách đọc

của bạn ?

Đọc thầm chú thích ? Nêu ngắn

gọn về tác giả Thanh Tịnh ?

3-4 h/s đọc

Hs nhận xét cách đọc

TT - 1911-1988 , quê ở Huế

I Đọc, tìm hiểu chung

1 Tác giả : ( 1911-1988) ở Huế

2 Văn bản :

In trong tập ''Quê mẹ ''

1941

Cho h/s hỏi - đáp chú thích , lưu

ý chú thích 2, 6, 7 ?

H Câu chuyện được kể theo trình

tự bố cục ntn ?

H.Truyện được kể theo ngôi thứ

mấy ? Tác dụng của ngôi kể ?

Hoạt động 2 : Đọc - hiểu văn bản

L Đọc thầm '' Từ đầu tưng

bừng rộn rã ''

H Nỗi nhớ về buổi tựu trường

của tác giả được khơi nguồn từ

thời điểm nào ? Quang cảnh ra

sao ?

Từ năm 1933 vào nghề dạy học và bắt đầu viết văn , làm thơ

H/s tự hỏi đáp chú thích Câu chuyện được kể theo trình

tự thời gian của buổi tựu trường (theo dòng hồi tưởng của nhân vật '' tôi'')

Truyện được kể theo ngôi thứ

I Ngôi kể này giúp cho người

kể chuyện dễ dàng bộc lộ cảm xúc , tình cảm của mình một cách chân thực nhất

- Thời điểm gợi nhớ : cuối thu (hàng năm ) - ngày khai

trường

- Cảnh thiên nhiên : lá rụng nhiều , mây bàng bạc

- Cảnh sinh hoạt : mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trường

II đọc- hiểu văn bản.

1 Diễn biến tâm trạng và cảm giác nhân vật ''tôi'' trong buổi tựu trường

a Khơi nguồn

kỉ niệm

? Kỉ niệm về buổi tựu trường

được diễn tả theo trình tự nào ?

Tìm những từ ngữ diễn tả tâm

trạng nhân vật '' tôi'' ? Phân tích

giá trị biểu cảm của những từ ngữ

ấy ?

- Diễn tả theo trình tự thời gian : từ hiện tại mà nhớ về quá khứ

- Các từ láy diễn tả tâm trạng , cảm xúc : nao nức , mơn man , tưng bừng , rộn rã Đó là những cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng, góp phần rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại Chuyện đã xảy ra từ bao năm rồi mà dường như vừa mới xảy

ra hôm qua

Từ hiện tại quá khứ Đó là những cảm giác trong sáng nảy

nở trong lòng

b Trên con

Hãy tìm những hình ảnh , chi tiết

chứng tỏ tâm trạng ( nhân vật

''tôi'' trên con đường cùng mẹ tới

trường) hồi hộp , cảm giác ngỡ

ngàng của nhân vật ''tôi'' khi cùng

mẹ đi trên đường tới trường ?

? Em có nhận xét gì về sự thay

đổi trong tâm trạng nhân vật ''tôi''

khi cùng mẹ đi trên đường ?

- Con đường này tôi đã quen

đi lại lắm lần Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi

- Cảm thấy trang trọng và

đứng đắn với bộ quần áo , với mấy quyển vở mới trên tay

- Cẩn thận nâng niu mấy quyển vở muốn thử sức muốn khẳng định mình khi xin mẹ

được cầm bút , thước như các bạn khác

- Lần đầu tiên được đến trường , được tiếp xúc với một thế giới hoàn toàn khác lạ không chỉ nô đùa , rong chơi, thả diều ngoài đồng nữa , cho nên ''tôi'' cảm thấy tất cả

dường như trang trọng và

đứng đắn Tôi muốn thử sức

và khẳng định mình trong việc cầm bút , thước và 2 quyển vở

Đó chính là tâm trạng và cảm giác rất tự nhiên của một đứa

bé lần đầu tiên được đến trường Tất cả những cử chỉ

ấy giúp ta hình dung tư thế ngộ nghĩnh , đáng yêu của chú

bé

đường cùng mẹ tới trường

Cảm thấy trang trọng , đứng đắn Vừa muốn thử sức và khẳng

định mình Háo hức

? Hãy tìm những chi tiết chứng tỏ

tâm trạng và cảm giác của nhân

vật ''tôi'' khi đến trường nghe ông

đốc gọi tên ? Hãy phân tích ?

G: Từ tâm trạng háo hức , hăm hở

trên đường tới trường chuyển

- Sân trường hôm nay dày đặc người Ai cũng quần áo sạch

sẽ

- Ngôi trường vừa xinh xắn vừa oai nghiêm khác thường lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ

- Nghe gọi đến tên tôi giật mình và lúng túng tâm trạng hồi hộp , lo lắng

- Khi nghe ông đốc gọi đến tên thì bất giác dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức nở -

tâm trạng lúng túng , sợ sệt

c Tâm trạng và cảm giác của ''tôi''khi đến trường và khi nghe ông đốc gọi tên và phải rời bàn tay mẹ bước vào lớp

Bỡ ngỡ , lo sợ vẩn vơ , hồi hộp

sang tâm trạng lo sợ vẩn vơ , rồi

bỡ ngỡ, ngập ngừng , đây là sự

chuyển biến tâm lí rất phù hợp

của một đứa trẻ lần đầu tiên được

đến trường

? Vì sao khi nghe ông đốc gọi tên

h/s nhân vật ''tôi'' lại bất giác dúi

đầu vào lòng mẹ nức nở khóc ?

Em có cảm thấy chú bé này là

người yếu đuối hay không ?

( Hs thảo luận theo nhóm )

? Gọi h/s đọc nhẩm đoạn cuối

cùng Hãy phân tích tâm trạng

và cảm giác của ''tôi'' khi bước

vào chỗ ngồi lạ lùng ntn ?

khi phải rời xa bàn tay dịu dàng của mẹ

Hs tự do thảo luận theo nhóm Cử đại diện trònh bày

- Thật ra thì chẳng có gì đáng khóc cả Chúng ta có thể thông cảm vì đó chỉ là cảm giác nhất thời của một đứa bé nhút nhát ít khi được tiếp xúc với đám đông mà thôi khi phải rời tay mẹ , cậu bé cảm thấy hụt hẫng lo sợ cho nên việc dúi đầu vào lòng mẹ khóc nức

nở là một tất yếu sẽ xảy ra

- Bước vào lớp tôi nhìn bao quát xung quanh thấy cái gì

cũng mới lạ và hay hay Nhìn chỗ ngồi của mình thật kĩ rồi

tự lạm nhận đó là chỗ của riêng mình sau đó nhìn người bạn mới chưa quen mà đã thấy quyến luyến Tất cả đó là sự biến đổi rất tự nhiên trong tâm

lí nhân vật Có thể chỗ ngồi kia , người bạn mới ấy sẽ là nơi mà mình gắn bó , gần gũi trong suốt cả năm học

lo lắng , lúng túng sợ sệt

d Tâm trạng và cảm giác của nhân vật ''tôi'' khi ngồi vào chỗ của mình và

đón nhận giờ học đầu tiên Thấy cái gì

cũng mới lạ và hay hay, lạm nhận chỗ ngồi của mình &

quyến luyến người bạn chưa quen

Câu hỏi thảo luận nhóm :

N1: Tại sao ở phần cuối truyện

tác giả đưa hình ảnh '' con chim

liệng bay cao '' có ý nghĩa gì ?

Hs tự do thảo lụân theo nhóm

N1 : Hình ảnh '' một con chim

non liệng đến '' có ý nghĩa tượng trưng sự nuối tiếc quãng

đời tuổi thơ tự do nô đùa , thả

diều đã chấm dứt để bước vào giai đoạn mới đó là làm học

N2: Dòng chữ '' Tôi đi học '' kết

thúc truyện có ý nghĩa gì ?

gọi h/s các nhóm thảo luận và

trình bày

G bổ sung , sửa chữa và chốt lại

vấn đề đã nêu

? Em có cảm nhận gì về thái độ

cử chỉ của những người lớn ( ông

đốc, thầy giáo đón nhận học trò

mới , các bậc phụ huynh ) đối với

các em bé lần đầu đi học ?

sinh , được đến trường , được học hành , được làm quen với thầy cô , bạn bè sống trong một môi trường có sự quản lí chặt chẽ hơn

N2 : Cách kết thúc truyện rất

tự nhiên và bất ngờ Dòng chữ

'' Tôi đi học '' như mở ra một thế giới , một khoảng không gian mới , một giai đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ Dòng chữ chậm chạp , nguệch ngoạc

đầu tiên trên trang giấy trắng tinh là niềm tự hào , khao khát trong tuổi thơ của con người

và dòng chữ cũng thể hiện rõ chủ đề của truyện ngắn này

- Các phụ huynh đều chuẩn bị chu đáo cho con em trong buổi tựu trường đầu tiên , đều trân trọng tham dự buổi lễ này Có lẽ các vị cũng đang lo lắng hồi hộp cùng con em mình

- Ông đốc là hình ảnh người thầy , người lãnh đạo nhà trường rất từ tốn , hiền hậu bao dung đối với h/s

- Thầy giáo trẻ với gương mặt tươi cười đón h/s vào lớp cũng

là một người vui tính thương yêu h/s

cười đón h/s vào lớp cũng là một người vui tính thương yêu h/s

2 Thái độ , cử chỉ của người lớn đối với các

em

- Các bậc phụ huynh

- Ông đốc

- Thầy giáo trẻ

G: Những h/ả về người lớn cho

thấy trách nhiệm , tấm lòng của

nhà trường , gia đình đối với các

em h/s Đây thực sự là những

dấu ấn tốt đẹp , những kỉ niệm

trong sáng , ấm áp không thể

phai nhoà trong kí ức tuổi thơ ,

Nghe

giúp các em tự tin , vững vàng

hơn Đó còn là môi trường giáo

dục ấm áp , nơi nuôi dưỡng tâm

hồn trí tuệ và tình cảm của

những thế hệ tương lai của đất

nước

Hoạt động 3 : Hướng dẫn h/s

tổng kết

H Hãy tìm và phân tích những

h/ả so sánh được nhà văn sử dụng

trong truyện ngắn này ?

? Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật

và sức cuốn hút của tác phẩm ?

'' Tôi quên thế nào được '' '' ý nghĩ ấy thoáng qua ' '' Họ như con chim con '' > Đây là những so sánh giàu h/ả , giàu sức gợi cảm ddược gắn với những cảnh sắc thiên nhiên tươi sáng ; trữ tình Những so sánh này góp phần diễn tả cụ thể , rõ ràng những cảm giác , ý nghĩ của nhân vật ''tôi'' trong buổi đầu tien đi học , góp phần tạo nên chất thơ mang mác và cảm giác nhẹ nhàng êm dịu cho truyện ngắn

a Đặc sắc nghệ thuật : + Truyện ngắn được bố cục theo dòng hồi tưởng , cảm nghĩ của nhân vật ''tôi'' theo trình tự thời gian của buổi tựu trường

+ Sự kết hợp hài hoà giữa kể , miêu tả với bộc lộ cảm xúc , tâm trạng

III Tổng kết

b Sức cuốn hút của tác phẩm :

- Tình huống truyện '' buổi

đầu tiên đi học '' có dấu ấn sâu

đậm , chứa đựng cảm xúc thiết tha

- Sự quan tâm chăm sóc trìu mến yêu thương của những người lớn đối với các em h/s trong buổi đầu tiên đi học

Gọi h/s đọc ghi nhớ SGK / 9

Hoạt động 4 : Hướng dẫn luyện

tập, củng cố

Yêu cầu h/s làm bài tập 1

( Nhóm 1 )

Viết bài văn ngắn ghi lại ấn

tượng của em trong buổi khai

giảng lần đầu tiên ? ( Nhóm 2 )

- Hình ảnh thiên nhiên , ngôi trường và các h/ả so sánh giàu sức gợi cảm của tác giả

Hs đọc ghi nhớ

Hs thảo luận làm theo nhóm Yêu cầu : Có thể nêu cảm nghĩ về một đoạn văn hoặc cả

bài

- Cảm xúc chân thực , thiết tha

- Nên chọn những chi tiết sâu sắc , ấn tượng nhất

* Ghi nhớ

IV Luyện tập

IV Hướng dẫn về nhà

- Học bài theo nội dung phần ghi nhớ

- Soạn bài : '' Trong lòng mẹ ''

- Đọc trước bài Tiếng Việt : Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

Tiết : 3

Tiếng Việt

cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

Ngày soạn : 14/ 8/ 2008

A Mục tiêu cần đạt.

Giúp h/s :

- Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Thông qua bài học , rèn luyện tư duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng , về phạm vi nghĩa rộng và hẹp

B chuẩn bị

GV: Giáo án , bảng phụ

HS : Đọc và xem phần tìm hiểu bài

C lên lớp

I ổn định tổ chức

II Kiểm tra bài cũ

ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa Em hãy nhắc lại một số

ví dụ về từ đồng nghĩa , từ trái nghĩa ?

III Bài mới

Giới thiệu bài:

ở lớp 8 , chúng ta sẽ nói về mối quan hệ khác về nghĩa của từ ngữ , đó là mối quan hệ bao hàm , hay nói một cách khác đó là phạm vi khái quát của nghĩa từ ngữ Nghĩa của từ có tính chất khái quát nhưng trong một ngôn ngữ , phạm vi khái quát nghĩa của từ không giống nhau Có những từ có phạm vi khái quát rộng , có những từ có phạm vi khái quát hẹp hơn Chúng ta sẽ tìm hiểu bài học hôm nay để rõ hơn

Hoạt động 1 : Hình thành khái

niệm từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ

nnghĩa hẹp

G treo bảng phụ ghi sẵn sơ đồ

trong SGK / 10

H Nghĩa của từ động vật rộng

hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ thú

, chim , cá Tại sao ?

H Nghĩa của từ thú rộng hay hẹp

hơn nghĩa của từ '' voi , hươu ''

Từ chim rộng hay hẹp hơn nghĩa

của

Hs quan sát sơ đồ

- Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của từ '' thú , chim , cá '' Vì phạm vi nghĩa của từ

động vật bao hàm nghĩa của

ba từ '' thú , chim , cá ''

I Từ ngữ nghĩa rộng , từ ngữ nghĩa hẹp

từ '' tu hú , sáo '' Từ cá rộng hay

hẹp hơn nghĩa của từ '' cá rô , cá

thu '' Vì sao ?

H Các từ '' thú , chim , cá '' rộng

hơn nghĩa của những từ nào ?

Đồng thời hẹp hơn nghĩa của

những từ nào ?

G : Như vậy từ '' động vật '' là từ

có nghĩa rộng Từ '' voi , hươu ,

tu hú , sáo '' là từ có nghĩa hẹp

? Vậy em hoi thế nào là một từ

ngữ có nghĩa rộng và nghĩa hẹp ?

- Các từ '' thú , chim , cá '' có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ '' voi , hươu , tu hú , sáo '' Vì các từ '' thú , chim , cá '' có phạm vi nghĩa bao hàm nghĩa của các từ

Các từ '' thú , chim , cá '' có phạm vi nghĩa rộng hơn các từ '' voi , hươu , tu hú '' và có phạm vi nghĩa hẹp hơn từ ''động vật ''

- Một từ ngữ có nghĩa rộng khi phạm vi nnghĩa của nó bao hàm phạm vi nghĩa của một từ ngữ khác

- Một từ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa được bao hàm trong phạm vi nghĩa của một

từ ngữ khác

H Một từ ngữ có thể vừa có

nghĩa rộng , vừa có nghĩa hẹp

được không ? Tại sao ?

Gọi hs đọc ghi nhớ SGK / 10

Hoạt động 2 : Hướng dẫn h/s

luyện tập

Gv hướng dẫn h/s tự làm bài 1

? Đọc yêu cầu bài 2 Làm cá

nhân

- Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng , vừa có nghĩa hẹp vì tính chất rộng , hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là tương đối

Hs đọc ghi nhớ

a Y phục Quần áo

quần dài , quần đùi áo dài ,

áo sơ mi

b Vũ khí Súng Bom

súng trường , đại bác bom bi,

ba càng

* Ghi nhớ

II Luyện tập.

Bài 1:

Bài 2 : a Chất đốt c Thức ăn e Đánh

b Nghệ thuật d Nhìn

Bài tập 3 : Chia hai nhóm Nhóm nào nhanh , chính xác ( 3 từ trở lên ) nhóm đó thắng

a, Xe cộ : xe đạp , xe máy, ô tô

b, Kim loại : sắt, đồng, chì, thiếc

c, Hoa quả : cam, chanh, chuối, mít

d, Họ hàng : chú , dì , cô, bác

e, Mang : xách, khiêng, gánh

Bài tập 4 : Loại bỏ những từ không thuộc phạm vi nghĩa của mỗi nhóm từ ngữ :

a, thuốc lào c, bút điện

b, thủ quỹ d, hoa tai

Bài tập 5 : ba động từ thuộc một phạm vi nghĩa : khóc , nức nở , sụt sùi

khóc : nghĩa rộng nức nở , sụt sùi: nghĩa hẹp

IV Hướng dẫn về nhà :

Học thuộc phần ghi nhớ

Chuẩn bị bài : Trường từ vựng

………… o0o………

Tiết : 4

Tập làm văn

tính thống nhất về chủ đề của văn bản

Ngày soạn : 15/ 8/ 2008

A mục tiêu cần đạt

Giúp h/s :

- Nắm được chủ đề của văn bản , tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề ; biết xác định , lựa chọn , sắp xếp các phần trong văn bản nhằm nêu bật ý kiến , cảm xúc của mình

B chuẩn bị

G: Giáo án , bảng phụ

H: Tìm hiểu trước phần tìm hiểu bài

C Lên lớp.

I ổn định tổ chức.

II kiểm tra bài cũ

III bài mới

Giới thiệu bài :

Chúng ta đã được tìm hiểu rất nhiều văn bản Vậy chủ đề trong văn bản là gì ? Tại sao trong văn bản phải đảm bảo tính thống nhất về chủ đề Để trả lời cho những câu hỏi, ấy chúng ta cùng tìm hiểu bài học

Hoạt động 1 : Hướng dẫn h/s

tìm hiểu về chủ đề của văn bản

G yêu cầu h/s đọc thầm văn bản

'' Tôi đi học '' của Thanh Tịnh

Trong văn bản tác giả nhớ lại

những kỉ niệm sâu sắc nào trong

thời thơ ấu của mình ? Sự hồi

tưởng ấy gợi lên những ấn tượng

gì trong lòng tác giả ?

Hãy nêu lên chủ đề của văn bản

?

Vậy em hiểu chủ đề của văn bản

là gì ?

Hs đọc thầm văn bản

Tác giả nhớ lại kỉ niệm về buổi

đầu tiên đi học Sự hồi tưởng ấy gợi lên cảm giác bâng khuâng , xao xuyến không thể nào quên

về tâm trạng náo nức , bỡ ngỡ của nhân vật '' tôi'' trong buổi tựu trường

Chủ đề của văn bản : Những kỉ niệm sâu sắc về buổi tựu trường

đầu tiên

Chủ đề của văn bản là những vấn

đề chủ chốt được tác giả nêu lên

I Chủ đề của văn bản

Chủ đề của văn bản là những vấn đề chủ chốt