Định hướng trả lời: +Vaên baûn coù tính maïch laïc và hợp lí, cần có 2 yếu tố sau: - Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản đều nói về 1 đề tài, biểu hiện 1 chủ đề xuyên suốt... Người[r]
Trang 1VĂN BẢN: CUỘC CHIA TAY NHỮNG CON BÚP BÊ
Bài 2:
(Khánh Hoài)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp học sinh
1 Kiến thức:
- Thấy được những tình cảm chân thành, sâu nặng của hai anh em trong câu chuyện
- Cảm nhận được nỗi đau đớn, xót xa của những em nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Biết thông cảm và chia sẻ với những hoàn cảnh như vậy
- Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể chân thật và cảm động
2 Kỹ năng
- Rèn luyện học sinh kĩ năng đọc văn bản biểu cảm và thể hiện được nội dung chủ đề
3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh cảm thông, chia sẻ với những bạn nhỏ có hoàn cảnh éo le
- Giáo dục học sinh về môi trường sống xã hội là quan trọng
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
+Tham khảo SGV, vận dụng SGK soạn bài dựa vào nội dung câu hỏi đã định hướng trong SGK
+ Đồ dùng dạy học: Vẽ tranh minh hoạ nội dung văn bản trong SGK
Học sinh:
+Đọc và hiểu văn bản SGK, soạn câu hỏi đã định hướng và thảo luận phát biểu ở lớp
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
H Em hiểu như thế nào là liên
kết trong văn bản ?
-Muốn làm cho văn bản có tính
liên kết thì chúng ta phải sử
dụng những phương tiện liên
kết nào?
Cho ví dụ để minh hoạ
3 Tiến trình bài dạy:
Giới thiệu bài: Trong cuộc
sống, ngoài việc cho trẻ được
Định hướng trả lời:
+ Nội dung nêu 2 ý trong mục ghi nhớ bài Liên kết trong văn bản
+ Vận dụng bài tập 3 SGK/19
Trang 2sống đầy đủ về vật chất thì cha
mẹ còn làm cho con trẻ đầy đủ,
hoàn thiện hơn về đời sống tinh
thần.Trẻ có thể sống thiếu thốn
vật chất nhưng tinh thần thì
phải đầy đủ Đời sống tinh thần
đem lại cho trẻ sức mạnh để
vượt qua vô vàn khó khăn ở
đời Cho dầu rất hồn nhiên,
ngây thơ nhưng trẻ vẫn cảm
nhận, vẫn hiểu biết một cách
đầy đủ về cuộc sống gia đình
mình Nếu chẳng may rơi vào
hoàn cảnh gia đình bất hạnh,
các em cũng biết đau đớn, xót
xa, nhất là khi chia tay với
những người thân yêu để bước
qua một cuộc sống khác… Để
hiểu rõ những hoàn cảnh éo le,
ngang trái của cuôïc đời đã tác
động tuổi thơ của các em như
thế nào? Chúng ta cùng tìm
hiểu văn bản “ Cuộc chia tay
của những con búp bê”…
Hoạt động 1: Đọc - tiếp xúc
văn bản
H Em hiểu gì về tác giả và
xuất xứ của truyện ngắn này?
GV: Hướng dẫn đọc: Đọc
chậm, truyền cảm thể hiện rõ
tâm trạng của nhân vật, đặc
biệt là tình cảm trong sáng
nhân hậu giữa hai anh em
GV chọn đọc theo đoạn vì
HS nghe
HS: Truyện "Cuộc chia tay ."
của Khánh Hoài đạt giải nhì, trích trong "Tuyển tập thơ văn được giải thưởng" cuộc thi viết về quyền trẻ em do Viện Khoa học giáo dục tổ chức cứu trợ trẻ
em Thụy Điển - 1992
- HS đọc
I Đọc –tiếp xúc văn bản
1 Tác giả, tác phẩm
-Tác giả: Khánh Hoài
(SGK)
-Tác phẩm: Được trao giải
nhì trong cuộc thi viết về quyền trẻ em, do viện KHGD và tổ chức cứu trợ trẻ em Rát-đa Bát-nen (Thụy Điển) tổ chức năm 1992
2 Đọc.
Trang 3Hoaùt ủoọng cuỷa giaựo vieõn Hoaùt ủoọng cuỷa hoùc sinh Noọi dung
truyeọn daứi
GV: Hửụựng daón HS ủoùc chuự
thớch (1) SGK/26
Hoạt động 2
Hửụựng daón HS keồ toựm taột
-Cho HS keồ toựm taột truyeọn
GV choỏt yự toựm taột noọi dung
Caỏu truực cuỷa vaờn baỷn
H Theo em, phửụng thửực bieồu
ủaùt cuỷa vaờn baỷn laứ phửụng thửực
gỡ?
H Truyeọn vieỏt veà ai, veà vieọc
gỡ? Ai laứ nhaõn vaọt chớnh?
ẹửụùc keồ theo ngoõi thửự maỏy?
-Coự 3 sửù vieọc laàn lửụùt keồ trong
cuoọc chia tay naứy ẹoự laứ 3 sửù
vieọc naứo?
(ẹũnh hửụựng HS dửùa vaứo vaờn
- HS ủoùc
-HS keồ theo nhoựm ủaừ chuaồn bũ:
Hai anh em Thaứnh vaứ Thuyỷ raỏt thửụng yeõu vaứ gaộn boự vụựi nhau
Theỏ maứ gia ủỡnh tan vụừ, cha meù
ly hoõn vaứ chuựng saộp phaỷi chia
xa Taứi saỷn maứ chuựng ủaừ tửứng sụỷ hửừu, chụi chung vụựi nhau laứ caực con thuự ủoà chụi, baõy giụứ cuừng phaỷi chia ủoõi trong noói ủau ủụựn xoựt xa Roài trửụực khi veà nhaứ baứ ngoaùi Thuyỷ ủaừ ủi cuứng anh ủeỏn trửụứng ủeồ chaứo coõ giaựo, chia tay vụựi baùn beứ trong nieàm caỷm xuực traứo daõng Sau ủoự chuựng ủaừ phaỷi ủoọt ngoọt chia tay khi vửứa veà tụựi nhaứ Vaứo nhaứ vaón nhửụứng nhau nhửừng moựn ủoà chụi thaõn thửụng daởn doứ nhau nhửừng lụứi ủaày xuực caỷm Vaứ cuoỏi cuứng Thuỷy ủaừ quyeỏt ủũnh ủeồ 2 con buựp beõ ụỷ laùi nhaứ vụựi ngửụứi anh ủeồ chuựng noự khoõng caựch xa nhau nhử hoaứn caỷnh cuỷa anh em mỡnh…
Traỷ lụứi: +Phửụng thửực tửù sửù
+Nhaõn vaọt chớnh: Thaứnh vaứ Thuỷy
+Keồ theo ngoõi thửự 3
3.Chỳ thớch:SGK
II Đọc và tìm hiểu nội dung
a Caỏu truực vaờn baỷn:
-Phửụng thửực tửù sửù
-Nhaõn vaọt: Thaứnh, Thuỷy
-Keồ theo ngoõi thửự 3
-Boỏ cuùc:
+Cuoọc chia tay nhửừng con buựp beõ
+Cuoọc chia tay cuỷa Thuỷy
Trang 4bản nêu nội dung từng đoạn)
H Hãy đọc thầm và nêu nội
dung
-Đoạn 1
-Đoạn 2
-Đoạn 3
H Qua tìm hiểu 2 đoạn nội
dung văn bản Nội dung chính
của văn bản thể hiện điều gì ?
Tìm hiểu đoạn 1.
H Búp bê là đồ chơi của tuổi
nhỏ, gợi cho em suy nghĩ gì?
chúng có mắc lỗi gì ?
H Nguyên nhân gì mà hai anh
em Thành, Thuỷ phải chia búp
bê?
H Hình ảnh của Thủy và
Thành hiện lên như thế nào khi
mẹ ra lệnh chia đồ chơi?
H Các chi tiết đó cho thấy tâm
trạng của hai anh em như thế
nào?
H Hãy tìm các chi tiết trong
-HS đọc thầm đoạn 1,2,3 nêu ý nội dung từng đoạn
Thảo luận nêu nội dung chính văn bản
Lớp bổ sung hoàn chỉnh ý 2 nội dung
+Truyện viết về hai anh em Thành và Thủy, phải đau đớn chia tay nhau vì bố mẹ ly hôn
-Nêu ý: (theo cảm nhận cá nhân)
+Là đồ chơi thân thiết +Gắn liền với tuổi thơ của hai anh em, gợi lên một hình ảnh ngộ nghĩnh, trong sáng, ngây thơ, vô tội Chúng không có mắc lỗi gì
+Vì bố mẹ ly hôn hai anh em phải xa nhau và búp bê cũng bị phân chia Thành ở lại với cha Thủy về nhà ngoại ở với mẹï
Thảo luận nêu ý:
+Thủy: run lên bần bật, cặp mắt tuyệt vọng hai mí sưng mọng lên vì khóc nhiều…
+Thành: cắn chặt môi để khỏi bật tiếng khóc, nước mắt cứ tuôn ra như suối…
-HS lớp nêu ý cá nhân (buồn khổ, đau xót, bất lực…)
với lớp học
+Cuộc chia tay của hai anh em
b Nội dung văn bản:
1.Cuộc chia tay búp bê:
-Búp bê là đồ chơi thân thiết gắn liền với tuổi thơ vô tư, trong sáng
-Bố mẹ ly hôn anh em xa nhau nên búp bê phải chia ra
+Thủy: run lên bần bật, mắt tuyệt vọng
+Thành cắn chặt môi nước mắt tuôn ra như suối
buồn khổ, đau xót , bất lực
Trang 5Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
truyện để thấy hai anh em
Thành và Thủy rất mực gần
gũi, thương yêu chia sẻ và quan
tâm lẫn nhau?
H Em có nhận xét gì về tình
cảm của hai anh em Thành và
Thuỷ trong câu chuyện này?
H Chính vì có tình cảm sâu
nặng như thế nên gặp cảnh ngộ
phải chia tay chúng đã biểu lộ
cảm xúc ra sao? (không khai
thác nhiều)
H Lời nói và hành động của
Thuỷ khi thấy anh chia 2 con
búp bê Vệ sĩ và Em nhỏ ra 2
bên có mâu thuẫn gì?
H Theo em, có cách nào để
giải quyết được mâu thuẫn đó
không?
Thảo luận nhóm và trả lời các chi tiết sau:
+Thuỷ mang kim chỉ ra sân vận động vá áo cho anh
+Chiều nào Thành cũng đón em
đi học về, dắt tay nhau vừa đi vừa trò truyện
+Thành nhường hết đồ chơi cho
em nhưng Thuỷ lại thương anh
“không có ai gác đêm cho ngủ”
nên lại nhường cho anh con vệ sĩ
Nêu ý:
+Chúng đối với nhau bằng một tình cảm chân thành sâu nặng
(đau đớn, xót xa )
Thảo luận 1’nhóm Thảo luận trả lời
+Mâu thuẫn ở chỗ mặt Thuỷ rất giận dữ không muốn chia rẽ 2 con búp bê nhưng mặt khác, em lại rất thương Thành, không muốn nhận hết 2 con, sợ đêm đêm không có con vệ sĩ canh giấc ngủ cho anh, nên em rất bối rối sau khi đa “õtru tréo lên giận dữ”
-Nêu ý:
Đưa ra tình huống này, tác giả gợi lên trong bạn đọc suy nghĩ muốn giải quyết mâu thuẫn này, chỉ có cách gia đình
-Đem kim chỉ ra sân vận động vá áo cho anh
-Chiều nào tôi cũng đi đón em
-Không phải chia nữa, anh cho em tất
-Không… Em để hết lại cho anh
-Đặt con Em nhỏ quàng tay vào con Vệ sĩ
Trang 6GV: Đó cũng là do môi trường
xã hội tạo nên
H Kết thúc truyện, Thủy đã
lựa chọn cách giải quyết như
thế nào? Chi tiết này gợi lên
trong em những suy nghĩ và
tình cảm gì ?
(chi tiết này khiến người đọc
thấy sự chia tay của hai em nhỏ
là rất vô lý, là không nên có)
GV định hướng HS nêu cảm
nghĩ:
(Thương cảm, xúc động vì tình
cảm nhân hậu, trong sáng, vị
tha, của 2 em bé)
4 Cđng cè
- KĨ tãm t¾t l¹i v¨n b¶n
-Nguyên nhân nào dẫn đến
Thủy và Thành phải xa nhau ?
5.Hướng dẫn về nhà:
- Tập tóm tắt truyện (yêu cầu
chốt được nội dung cơ bản)
- Chuẩn bị nội dung đoạn còn
lại
Thuỷ, Thành phải đoàn tụ, 2 anh em không phải chia tay
Thảo luận nhóm phát biểu +Thủy “đặt con em nhỏ quàng tay vào con vệ sĩ” ở trên chiếc giường, cho nó ở lại với anh mình để chúng ở cạnh bên nhau và không bao giờ xa nhau
Cách lựa chọn của Thủy gợi lên trong lòng người đọc lòng thương cảm đối với em, thương cảm một em gái vừa giàu lòng
vị tha, vừa thương anh, thương cả những con búp bê, thà mình chia lìa chứ không để búp bê chia tay, thà mình chịu thiệt thòi để anh luôn có con Vệ Sĩ gác cho ngủ đêm đêm
Tình cảm trong sáng, cao đẹp, tấm lòng nhân hậu, vị tha
RÚT KINH NGHIỆM
Trang 7
Bài 2:
(Khánh Hoài)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp học sinh
1 Kiến thức:
- Thấy được những tình cảm chân thành, sâu nặng của hai anh em trong câu chuyện
- Cảm nhận được nỗi đau đớn, xót xa của những em nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Biết thông cảm và chia sẻ với những hoàn cảnh như vậy
- Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể chân thật và cảm động
2 Kỹ năng
- Rèn luyện học sinh kĩ năng đọc văn bản biểu cảm và thể hiện được nội dung chủ đề
3 Thái độ:
- Giáo dục học sinh cảm thông, chia sẻ với những bạn nhỏ có hoàn cảnh éo le
- Giáo dục học sinh về môi trường sống xã hội là quan trọng
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
+Tham khảo SGV, vận dụng SGK soạn bài dựa vào nội dung câu hỏi đã định hướng trong SGK
+ Đồ dùng dạy học: Vẽ tranh minh hoạ nội dung văn bản trong SGK
Học sinh:
+Đọc và hiểu văn bản SGK, soạn câu hỏi đã định hướng và thảo luận phát biểu ở lớp
III CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Tóm tắt văn bản “Cuộc chia
tay của những con búp bê”
- Cuộc chia búp bê gợi cho em
những suy nghĩ và tình cảm gì?
3 Tiến trình bài dạy:
Giới thiệu bài: Trước khi về
nhà ngoại, Thuỷ đã chia tay với
anh trai, chia tay những con thú
đồ chơi thân thương, song bên
cạnh gia đình, Thuỷ còn cô
Trang 8giáo, bạn bè, và tất nhiên lần
ra đi này em không thể không
chào, không chia tay với họ
Cuộc chia tay ấy diễn ra như
thế nào, các em sẽ được tìm
hiểu ở tiết học này
Hoạt động 3:
+Hướng dẫn tìm hiểu đoạn 2
Bước 1: Cuộc chia tay của Thủy
đối với lớp
H Chi tiết nào trong cuộc chia
tay của Thuỷ với lớp học làm
cô giáo bàng hoàng?
-Vì sao cô bàng hoàng?
H Theo em truyện này muốn
đề cập đến quyền lợi gì của trẻ
em? Muốn nói lên điều gì?
H Trong đoạn này, chi tiết nào
khiến em cảm động nhất? Vì
sao?
-Nêu chi tiết:
+Thủy sẽ không được đi học nữa, do nhà bà ngoại xa trường quá, nên mẹ bảo sẽ sắm cho em một thúng hoa quả để ra chợ ngồi bán
Cô giáo bàng hoàng vì quá bất ngờ bởi học trò mình không chỉ bất hạnh do gia đình tan đàn xẻ nghé mà còn bất hạnh vì không được đến trường
Truyện đã nói lên một sự thật trong đời sống xã hội có ý nghĩa giáo dục trẻ em và các bậc cha mẹ phải chú ý đến tâm tư tình cảm của con em mình Ngoài ra văn bản còn đề cập đến quyền lợi của trẻ em là trẻ em phải được nuôi dạy, được chăm sóc yêu thương, được đi học và đến trường…
+Có thể nói là chi tiết cô giáo Tâm tặng cho Thủy quyển vở và cây bút máy nắp vàng
II §äc vµ t×m hiĨu néi dung
2.Cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học
-Cô giáo mở cặp lấy một quyển sổ cùng với chiếc bút máy nắp vàng đưa cho
Trang 9Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
H Hãy giải thích vì sao khi dắt
Thuỷ ra khỏi trường, Thành lại
có tâm trạng “kinh ngạc thấy
mọi người vẫn đi lại bình
thường và nắng vàng ươm trùm
lên cảnh vật”
Bước 2: Cuộc chia tay của hai
anh em
H Lúc đồ đạc được chất lên xe
chuẩn bị ra đi, hình ảnh Thủy
được hiện lên qua những chi
tiết nào?
-Gọi HS đọc đoạn cuối văn
bản tìm các chi tiết
-Qua đây em hiểu gì về Thuỷ?
Về Thành ?
-Lời nhắn của Thuỷ với anh trai
về việc không để hai con búp
bê xa nhau, toát lên ý nghĩa gì?
Hoạt động 4 :
+Hướng dẫn chốt ý nội dung -
nghệ thuật văn bản
Thể hiện tình yêu thương, sự quan tâm của cô đối với học trò
+ Hoặc chi tiết sau khi nghe Thủy cho biết em không được đi học nữa, cô Tâm thốt lên “Trời ơi!”, “cô giáo tái mặt và nước mắt giàn giụa”
Thảo luận nhóm nêu ý:
-Thành cảm nhận sự bất hạnh của 2 anh em, cảm thấy sự cô đơn của mình trước sự vô tình của người và cảnh vật
HS đọc thầm văn bảnnêu chi tiết
-Tâm hồn Thuỷ trong sáng, nhạy cảm, rất thương yêu anh trai, Thuỷ phải chịu nỗi đau không đáng có
-Không được chia rẽ hai anh em
-Lời nhắc nhở mọi người gia đình và xã hội hãy vì hạnh phúc của tuổi thơ
em tôi -Em tôi… nức nở
=> Cần yêu thương và quan tâm đến quyền lợi của trẻ em, đừng làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên, trong sáng
3.Cuộc chia tay của hai anh em.
* Thuỷ : -Mặt tái xanh -Chạy vội vào nhà ghì lấy con búp bê
-Khóc nức lên, nắm tay tôi dặn dò
-Đặt con Em nhỏ quàng tay vào con Vệ Sĩ
*Thành: mếu máo, đứng chôn chân
-> Chịu nỗi đau không đáng có
III Tổng kết:
Trang 10H Hãy nhận xét về cách kể
chuyện của tác giả Cách kể
này có tác dụng gì trong việc
làm nổi rõ tư tưởng của
truyện?
-Gọi 1 HS đọc mục ghi nhớ bài
SGK/28
Hoạt động 5:
Hướng dẫn HS luyện tập
+Hãy phát biểu cảm nghĩ của
em về nhân vật Thủy? Theo em
tên truyện có liên qua đến ý
nghĩa của truyện không? Vì
sao?
4 Củng cố
- Kể tóm tắt lại văn bản
-Hậu quả của gia đình tan vỡ là
gì?
5.Hướng dẫn về nhà:
-Tập tóm tắt truyện (yêu cầu
chốt được nội dung cơ bản)
-Học thuộc phần ghi nhớ
SGK/28
-Chuẩn bị nội dung bài
“Những bài ca dao, dân ca”
(Soạn nội dung bài dựa vào câu
hỏi bài gợi ý SGK)
+Tìm nội nghệ thuật của từng
bài?
+Cách kể bằng con mắt và những suy nghĩ của người trong cuộc (Thành người xưng tôi trong truyện)
+Cách kể này giúp tác giả thể hiện được một cách sâu sắc những suy nghĩ, tình cảmvà tâm trạng của nhân vật
+Lời kể chân thành giản dị, không có xung đột dữ dội, ồn ào,… phù hợp với tâm trạng nhân vật và có sức truyền cảm
-1HS đọc mục ghi nhớ bài
HS làm việc cá nhân
Ghi nhớ:(SGK /28)
IV.Luyện tập:
RÚT KINH NGHIỆM