a Ngồi mãi ở nhà chán lắm, đến thư viện đọc sách đi b Ngày mai đã thi rồi mà bài vở còn nhiều quá, đầu óc cứ rối mù lên c Nhiều bạn nói năng thật khó nghe, ai cũng khó - Biểu hiện trong [r]
Trang 1Ngày soạn: 12/1/11
Ngày giảng: 7a: 14/2/11
7c: 18/2/11
Ngữ văn - Bài 20 Tiết 89 LUYỆN TẬP VỀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN I.Mục tiêu:
1.Kiến thức: Khắc sõu kiến thức về khỏi niệm trong văn nghị luận
2.Kĩ năng: Rốn kĩ năng lập luận luận điểm, luận cứ và lập luận
3.Thái độ: có thái độ đúng đắn với thể loại văn nghị luận Cú ý thức học bài.
II Cỏc kĩ năng sống cơ bản được giỏo dục trong bài.
1 Suy nghĩ
2 Ra quyết định
3 Giao tiếp
III.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Bảng phụ, sgk, sgv, Chuẩn kiến thức kĩ năng,
Giỏo viờn: đề
2.Học sinh: chuẩn bị bài ở nhà
IV.Phương pháp: Đàm thoại, Quy nạp
V.Các bước lên lớp:
1.ổn định: (1’)
7a:
7c:
2.Kiểm tra: (2’)
? Mối quan hệ giữa bố cục và phương phỏp lập luận của bài văn nghị luận?
- Bố cục: 3 phần
+ Mở bài: Nờu vấn đề ( luận điểm xuất phỏt, tổng quỏt)
+ Thõn bài: Trỡnh bày nọi dung chủ yếu ( nhiều đoạn, mỗi đoạn cú một luận điểm phụ)
+ Kết bài: Kết luận
- Để xỏc lập luận điểm trong từng phần mối quan hệ giữa cỏc phần sử dụng phương phỏp lập luận nhõn quả, suy luận tương đồng
3.Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Khởi động (1’)
Tiết trước cỏc em đó được học về phương phỏp lập luận trong bài nghị luận.Để củng
cố kiến thức tiết trước, chỳng ta cựng luyện tập
Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung chính Hoạt động 1: Tỡm hiểu Lập luận trong đời sống
Mục tiờu: Hs hiểu được Lập luận trong đời sống
Học sinh đọc bài tập
? Trong cỏc cõu trờn, bộ phận nào là luận cứ, bộ
phận nào là kết luận?
H: Luận cứ ở bờn trỏi dấu phẩy, kết luận ở bờn
phải dấu phẩy
20’ I Lập luận trong đời sống
1.Bài tập 1,2,3
Trang 2? Nhận xét mối quan hệ của luận cứ đối với kết
luận là như thế nào?
H: Quan hệ nguyên nhân - kết quả
? Nhận xét về vị trí của luận cứ và kết luận?
H: Có thể thay đổi được vị trí giữa luận cứ và kết
luận
? Hãy bổ sung luận cứ cho các kết luận sau đây?
a) Em rất yêu trường em.Vì nơi đây từng gắn bó
với em từ thuở ấu thơ
b) Nói dối rất có hại Vì sẽ chẳng còn ai tin mình
nữa
c) Đau đầu quá, nghỉ một lát nghe nhạc thôi
d) Ở nhà, trẻ em cần biết nghe lời cha mẹ
e) Những ngày nghỉ em rất thích đi tham quan
? Viết tiếp kết luận cho các luận cứ sau nhằm thể
hiện tư tưởng, quan điểm của người nói?
a) Ngồi mãi ở nhà chán lắm, đến thư viện đọc
sách đi
b) Ngày mai đã thi rồi mà bài vở còn nhiều quá,
đầu óc cứ rối mù lên
c) Nhiều bạn nói năng thật khó nghe, ai cũng khó
chịu
d) Các bạn… phải gương mẫu chứ
e) Cậu này… chẳng ngó ngàng gì đến việc học
hành
? Qua các bài tập trên, em hãy cho biết lập luận
trong đời sống thường xuất hiện dưới hình thức
nào?
Hoạt động 2: Tìm hiểu Lập luận trong văn nghị
luận
Mục tiêu: Hs hiểu được Lập luận trong văn nghị
luận
Học sinh đọc, xác định yêu cầu
? Đọc các luận điểm, so sánh các kết luận ở mục
I2 với các luận điểm ở mục II?
( Học sinh thảo luận nhóm 3 phút.Báo cáo)
GV kết luận
Giống: đều là những kết luận
Khác:
- Ở mục I2 lời nói trong giao tiếp hàng ngày mang
tính cá nhân và có ý nghĩa hàm ẩn
- Ở mục II, luận điểm trong văn nghị luận thường
mang tính khái quát và có ý nghĩa tường minh
? Tác dụng của luận điểm trong văn nghị luận?
- Là cơ sở triển khai luận cứ
- Là kết luận của lập luận
18’
- Biểu hiện trong mỗi mối quan hệ giữa luận cứ và luận điểm ( khái niệm) thường nằm trong một cấu trúc câu nhất định
- Mỗi luận cứ có thể đưa đến nhiều luận điểm và ngược lại
II Lập luận trong văn nghị luận
Bài tập
Trang 3? Hãy lập luận cho luận điểm “ Sách là người bạn
lớn”
? Vì sao sách là người bạn lớn của con người?
Sách là người bạn lớn của con người có thực tế
không?
Sách là người bạn lớn của con người, sách có tác
dụng gì?
? Qua đây hãy cho biết đặc điểm của lập luận
trong văn nghị luận?
? Rút thành luận điểm và lập luận cho luận điểm ở
truyện ngụ ngôn “Ếch ngồi đáy giếng”?
- Luận điểm: Cái giá phải trả cho những kẻ dốt
nát, kiêu ngạo
- Luận cứ: Ếch sống lâu trong giếng, bên cạnh
những con vật nhỏ bé
Các loài này sợ tiếng kêu của ếch Ếch thấy mình
oai phong như một vị chúa tể
Trời mưa to đưa ếch ra ngoài
Theo thói quen cũ, ếch đi nghênh ngang…
Bị con trâu giẫm bẹp
- Lập luận: theo trình tự thời gian
- Về hình thức: Thường diễn đạt dưới hình thức một tập hợp câu
- Về nội dung: đòi hỏi có tính lý luận, chặt chẽ và tường minh
- Luận điểm được rút ra một cách thâm trầm, sâu sắc, thú vị
4 Củng cố Hướng dẫn học bài: (5’)
- Xem lại bài tập, học lý thuyết, làm bài tập 3
- Chuẩn bị bài: Tìm hiểu chung về phép lập luận chứng minh