>>: Việc sáng tạo ra 2 nhân vật kể chuyện với 2 mạch truyện lồng vào nhau này cho thấy hình ảnh 2 cây phong đã để lại những ấn tựơng đẹp đẽ đáng nhớ cho mọi người làng Ku-ku-rêu nói chun[r]
Trang 1Lớp Ngày dạy Kiểm diện Học sinh vắng
8a1 17 10 2011
8a2 17.10 2011
8a3 17 10 2011
Tuần 9
Tiết 33-34 Văn bản HAI CÂY PHONG
Ai-ma-tốp
I ) Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức :
- Vẻ đẹp và ý nghĩa hình ảnh hai cây phong trong đọan trích
- Sự gắn bó của người họa sĩ với quê hương , với thiên nhiên và lòng biết ơn người thầy Đuy-sen
- Cách xây dựng mạch kể ; cách miêu tả giàu hình ảnh và lời văn giau cảm xúc
2 Kĩ năng :
- Đọc – hiểu một văn bản có giá trị văn chương , phát hiện , phân tích những đặc sắc về nghệ thuật miêu tả
, biểu cảm trong một đọanh trích tự sự
- Cảm thụ vẻ đẹp sinh động , giàu sức biểu cảm của các hình ảnh trong đọan trích
3 Thái độ : Trân trọng những kí ức đẹp của nhân vật tôi về hình ảnh hai cây phong – biểu tượng quê
hương
II Các kỹ năng sống cơ bản được giáo dục:
- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ / ý tưởng về tình yêu quê hương và lòng biết ơn với thầy giáo Đuy-sen của người trò nhỏ, nhân vật xưng “tôi” trong văn bản
- Suy nghĩ sáng tạo: phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản, ý nghĩa của hình tượng hai cây phong
- Xác định giá trị bản thân: biết ơn những người đã dưỡng dục mình, có trách nhiệm với` quê hương
III.Các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực :
(tích hợp KNS)
*Học theo nhóm: thảo luận, trao đổi, phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản, ý nghĩa của hình tượng hai cây phong
*Động não: suy nghĩ về bài học tình yêu quê hương rút ra từ câu chuyện
IV Chuẩn bị : Tranh nhà văn Ai- ma-tốp
V) Tiến trình lên lớp :
Hoạt Động 1 : Khởi động ( 8 ph)
1) Kiểm tra bài cũ :
Câu 1 : Vị trí văn bản chiếc lá cuối cùng ? Những nét chính về nội dung và nghệ thuật của văn bản trên ? (
6 điểm )
Câu 2 : Phân tích tâm trạng của nv Giôn-xi ? ( 4 điểm )
Đáp án :
Câu 1 : Ghi nhớ / sgk / 90
Câu 2 : Tâm trạng của Giôn-xi :
- Khi chiếc lá cuối cùng rụng … Cô sẽ chết > Yếu đuối , bệnh tật , tuyệt vọng
- Chiếc lá vẫn gan góc đứng trụ > ngạc nhiên , muốn sống > Nghị lực và tình yêu
2)Giới thiệu bài mới 2ph) Từ đề tài tình yêu quê hương gắn với những hình ảnh quen thuộc đã trở thành kí
ức Giáo viên đi vào bài mới
Hoạt động 2:Tìm hiểu chung:
Dự kiến phương pháp : Vấn đáp Học sinh quan sát phần chú thích
I/ Tìm hiểu bài
1/ Tác giả - Xuất xứ tác
Trang 2GVH: Những nét chính về tác giả
Ai-ma-tốp ?
GVH: Nêu xuất xứ của ‘‘Hai cây
phong ’’ ?
Giáo Viên : Cĩ 3 truyện của
Ai-ma-tốp đạt giải thưởng Lê-Nin :
Người thầy đầu tiên , Cây phong
non trùm khăn đỏ, Mắt lạc đà
Giáo viên nhận xét phần tĩm tắt
học sinh
Hoạt động 2 : Đọc và tìm hiểu
văn bản
GVH : Nhân vật người kể chuyện
trong văn bản này xuất hiện ở hai
vai : tơi và chúng tơi Hãy cho
biết khi nào người kể chuyện nhân
danh tơi ? Khi nào nhân danh
chúng tơi ?
GVH : Hãy xác định trong văn
bản , đọan nào người kể xưng tơi,
đọan nào người kể xưng chúng
tơi ?
GVH : Trong hai mạch kể ấy ,
mạch kể chuyện nào quan trọng
hơn? Vì sao ?
GVH : Cách kể chuyện kết hợp cả
hai vai này cĩ tác dụng ntn ?
GVH : Những phương thức biểu
đạt nào được sử dụng trong văn
bản này
Tiết 2
Yêu cầu học sinh đọc lại phần
được kể theo mạch chúng tơi
GV chia nhĩm 2 bàn 1 nhĩm cho
các em thảo luận.( kns)
GVH : Trong mạch kể của người
kể chuyện xưng chúng tơi , cĩ
mấy đọan ? Nội dung từng đọan ?
GVH : Trong hai đọan ấy , đọan
nào thực sự làm cho cả người kể
lẫn bọn trẻ ngây ngất ? (đoạn 2 )
/sách giáo khoa /99
Đọc phần tĩm tắt truyện /sgk./ 99
Trình bày tĩm tắt đã chuẩn bị
Học sinh thay nhau đọc đoạn trích /sgk /96
>> Nhân danh tơi : Khi kể lại
những cảm xúc riêng về hai cây phong
- Nhân danh chúng tơi : Khi thể hiện cảm xúc chung ( trong đĩ
cĩ tơi ) về hai cây phong và thảo nguyên
>> mạch kể xưng tơi – căn cứ vào
độ dài của 2 mạch kể, ‘‘tơi’’ cĩ ở
cả 2 mạch kể
>>: Việc sáng tạo ra 2 nhân vật kể
chuyện với 2 mạch truyện lồng vào nhau này cho thấy hình ảnh 2 cây phong đã để lại những ấn tựơng đẹp đẽ đáng nhớ cho mọi người làng Ku-ku-rêu nĩi chung và cho nhân vật tơi (tự xưng là họa sĩ) nĩi riêng
>>( Tự sự kết hợp với miêu tả và
biểu cảm )
Học sinh đọc lại phần được kể
theo mạch chúng tơi
>>: - Đ1 : Hình ảnh hai cây
phong trên đồi cao vào năm học cuối cùng của bọn trẻ
-Đ2 : Thế giới đẹp vơ ngần
mở ra trước mắt bọn trẻ khi ngồi trên những cành cây cao nhìn xuống
>> Tuy hai cây phong để lại cho
người kể chuyện ấn tượng khĩ quên về một thời thơ ấu nhưng đọan sau mới thực sự làm cho cả người kể chuyện và bọn trẻ ngây
phẩm
- Ai-ma-tôp là nhà văn Cư-rơ-gư-xtan trước đây là một nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Xơ Viếtâ ; các tác phẩm quen thuộc : Cây phong non trùm khăn đỏ, Người thầy đầu tiên
- Đoạn trích thuộc phần đầu truyện “ Người thầy đầu tiên”
II.Đọc và tìm hiểu văn bản :
1 Đọc :sgk / 96
2.Tìm hiểu văn bản:
a./ Hai mạch kể lồng ghép:
- Tơi : “Từ đầu…chiếc gương thần xanh ’’ và ‘‘tơi lắng nghe…hết ”
- Chúng tơi: ‘‘Vào năm học cuối cùng biêng biếc kia ’’
Lựa chọn ngơi kể , người kể tạo nên hai mạch kể lồng ghép độc đáo
b/ Hai cây phong và kí ức tuổi
thơ:
- Hai cây phong : khổng lồ nghiêng ngả đung đưa, bĩng râm mát rượi, tiếng lá xào xạc , cành cao ngất …
đẹp diệu kì
-Thế giới đẹp vơ ngần : chân trời xa thẳm,thảo nguyên hoang vu , dịng sơng lấp lánh, làn sương mờ đục
Trang 3GVH : Hình ảnh hai cây phong
được phác thảo bởi những chi tiết
nào ? Qua những chi tiết phác thảo
đơn sơ ấy nhưng ta lại thấy h/ ả
hai cây phong ntn ? ( KNS)
GVH : Khi bọn trẻ trèo lên cành
cao của hai cây phong, chúng nhìn
thấy những gì ? Tại sao chúng say
sưa, ngây ngất ?
GVH :Bức phác hoạ này thể hiện
điều gì trong lòng bọn trẻ ?
GVH : Tại sao có thể nói người kể
chuyện đã miêu tả hai cây phong
và quang cảnh nơi đây bằng ngòi
bút đậm chất hội họa
.
Yêu cầu học sinh đọc lại phần đầu
với mạch kể : « tôi »
GVH : Hai cây phong ở đỉnh đồi
phía trên làng Ku-ku-rêu có gì
đặc biệt với nv tôi ? Vì sao tg luôn
nhớ về chúng ?
ngất
>>: h/ ả hai cây phong hiện ra
tuyệt đẹp với những kỉ niệm trong sáng của kí ức tuổi thơ Rõ ràng hai cây phong như những người bạn lớn vô cùng thân thiết , bao dung và gắn bó với lũ trẻ trong làng , còn lũ trẻ thì như những chú chim non ngây thơ , nghịch ngợm chơi đùa không biết mệt , k biết chán dưới gốc và trên cành hai cây phong đã thành cổ thụ Tg chỉ chọn vài nét tiêu biểu, kiểu phát thảo của họa sĩ , nhưng cũng đủ nói lên điều kì diệu của hai cây phong >> Vì đó là một thế giới đẹp đẽ vô ngần của không gian bao la và ánh sáng
>>Hai cây phong khổng lồ như điểm tựa nâng cánh tâm hồn tuổi thơ , thôi thúc khám phá những gì mới lạ và cao xa hơn Hay đó cũng chính là biểu tượng cho khát vọng mãnh liệt của con người thảo nguyên Bóng râm mát rượi , cành cây cao ngất của cây phong quê hương vừa lưu giữ kỉ niệm vừa ươm mầm , chấp cánh ước mơ cho con người
Học sinh đọc lại phần đầu với mạch kể : « tôi »
>>- Hai cây phong ở vị trí cao ,
trên đỉnh đồi
- Như ngọn hải đăng đặt trên núi, như hai cái cột tiêu dẫn lối về làng
- Hai cây phong gắn liền với những kỉ niệm thời thơ ấu mà tg rất trân trọng và nâng niu
- Liên quan tới nghề họa sĩ của tg- thích tìm hiểu để vẽ những bức tranh phong cảnh thiên nhiên
- Mỗi lần về quê , nv tôi lại nhanh chóng đến với hai cây phong , để say sưa nhìn ngắm chúng tới ngây ngất Hai cây phong đã từ lâu trở thành một hình ảnh kí ức trong tâm hồn tg,
khao khát và ước mơ được khám phá
Miêu tả bằng ngòi bút đậm chất hội họa , truyền sự rung cảm đến người đọc
c/ Hai cây phong và thầy Đuy- sen
- Hai cây phong : Có tiếng nói riêng, tâm hồn riêng
- Nghiêng ngả thân cây, lay động cành lá …
Có nhiều liên tưởng, tưởng tượng hết sức phong phú
Trang 4GVH :Hình ảnh hai cây phong có
vị trí ntn trong lòng tôi ?
GVH : Nguyên nhân nào khiền hai
cây phong trở thành vị trí độc tôn
và khơi nguồn cảm hứng nhân vật
tôi ? ( KNS)
GVH : Hai cây phong, trong hồi
ức của nhân vật tôi ,hiện ra cụ thể
như thế nào ?
GVH : Nhận xét về cách miêu tả
của tác giả ?
GVH : Tại sao khi đã trưởng
thành, đã hiểu được những điều bí
ẩn của hai cây phong – đó chỉ là
chân lí giản đơn mà vẫn không
làm họa sĩ vỡ mộng xưa ? Có phải
ai cũng có tâm trạng như anh
không ?
GVH : Điều cuối cùng mà tác giả
chưa hề nghĩ đến thuở thiếu thời là
gì ? Điều đó lại có tác dụng gì
trong mạch diễn biến của câu
chuyện ?
Giáo viên chốt ý:Hai cây phong
sở dĩ trở nên đăc biệt , ngòai
những lí do đã phân tích trên, chủ
yếu còn gắn với tên tuổi một người
– nv chính của câu chuyện – thầy
giáo trường làng Đuy-sen – người
thầy giáo đầu tiên - có công xây
dựng ngôi trường đầu tiên , xóa
mù chữ cho lớp trẻ con của làng
Ku-ku-rêu trong những năm 20
sau CMT10 Chính thầy đã đem
hai cây phong non về đây , cùng
với cô học trò nghèo khổ
An-tư-nai
GVH : Những nét chính về nội
dung của văn bản ?
HS đọc ghi nhớ / sgk / 101
Hoạt Động 3 : Tổng Kết
biểu hiện tình yêu và nỗi nhớ làng quê của một con người sống ở nơi xa.
>> : nhiều nguyên nhân khiến h/ả
hai cây phong trở thành thân thương gắn bó
+ Hai cây phong gắn với tình yêu quê hương da diết
+Hai cây phong gắn bó với những
kỉ niệm xa xưa của tuổi học trò.
+ Đặc biệt h/ả hai cây phong với câu truyện đầy xúc động về thầy Đuy-sen và cô bé An- tư- nai 40 năm về trước.
>> Tác giả kết hợp miêu tả , so
sánh , biểu cảm dựng lại hình ảnh hai cây phong thật sinh động có hồn vía như con người Nhân vật tôi luôn hình dung hai cây phong như hai anh em sinh đôi, hai con người với sức lực dẻo dai, dũng mãnh, với tâm hồn phong phú , có cuộc sông riêng của mình
>>: Khi hiểu ra được điều bí ẩn
của thiên nhiên- chằng qua là một chân lí giản đơn – nhưng trong anh vẫn không tan đi giấc mộng kì diệu của tuổi thơ Ngược lại , kỉ niệm và những kí ức huyền ảo ấy vẫn thường đi về , ám ảnh tâm trí anh mỗi khi nhớ về , đặc biệt là mỗi lần trở về ngắm nhìn hai cây phong cổ thụ Điều đó chứng tỏ sức mạnh và sự ám ảnh lâu bền, dai dẳng của kỉ niệm thời thơ ấu đ/v mỗi người trong cuộc đời Tất nhiên , k phải ai cũng có tâm trạng như vậy.
HS đọc ghi nhớ / sgk / 101
- Gắn với thầy giáo trường làng Đuy-sen
- Gởi gắm vào hai cây phong non ước mơ , hi vọng của những đứa trẻ nghèo khổ
Tác giả kết hợp miêu tả , so sánh , biểu cảm dựng lại hình ảnh hai cây phong thật sinh động
có hồn vía như con người.
IV / Tổng kết :
Trang 5GVH : Nêu ý nghĩa của văn bản ?
GVH : Những nét chính về nghệ
thuật của văn bản trên ?
Hoạt Động 4 : Luyện Tập
BT1 : Tìm những biện pháp tu từ
được sử dụng trong văn bản Hai
cây phong ? Nêu tác dụng của
chúng ?
BT2 : Tìm các từ ngữ Hán Việt có
các yếu tố : nguyên ( đồng bằng),
thủy ( nước ) , danh ( tên )
>> Nghệ thụât :
- Lựa chọn ngôi kể , người kể tạo nên hai mạch kể lồng ghép độc đáo
- Miêu tả bằng ngòi bút đậm chất hội họa , truyền sự rung cảm đến người đọc
- Có nhiều liên tưởng, tưởng tượng hết sức phong phú
1 Ý nghĩa văn bản : Hai cây phong là biểu tượng của tình yêu quê hương sâu nặng gắn liền với những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ của người họa sĩ làng Ku-ku-rêu
V/ Luyện tập :
BT1 : Biện pháp tu từ chủ yếu là
so sánh và nhân hóa
Tác dụng : giúp mạch văn trôi
chảy, sự vật , sự việc được tái hiện một cách sinh động , hấp dẫn
BT2 :
-nguyên : bình nguyên , cao nguyên , trung nguyên …
- thủy : thủy quân , thủy tạ , thủy chiến…
- danh : quý danh , danh sách …
Hoạt Động 5 : Hd về nhà:
- Học bài cũ, tóm tắt văn bản, phân tích, học thuộc 1 đoạn văn viết về hai cây phong trong văn bản
? Nội dung chính của văn bản trên ?
- Học thuộc ghi nhớ /sgk / 101
Chuẩn bị : tiết sau làm bài viết 2 tiết.Chuẩn bị 2 đề 1,2 ngữ văn 8 trang 103.Tự tìm ý, lập dàn ý ở nhà.
Rút kinh nghiệm :
♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—
Lớp Ngày dạy Kiểm diện Học sinh vắng
8a1 21 10 2011
8a2 21 10 2011
8a3 24 10 2011
Tiết 35-36: BÀI VIẾT SỐ 2
I –MỤC TIÊU ::
- Củng cố kiến thức về văn kể chuyện, về ngôi kể và thứ tự kể
- Học sinh biết kể một câu chuyện có ý nghĩa
- Học sinh biết thực hiện bài viết có bố cục và lời văn hợp lí
- Rèn luyện kĩ năng kể chuyện, dùng từ, đặt câu
II – Hình thức :
- Hình thức : Kiểm tra tự luận
- Cách tổ chức kiểm tra: HS làm tại lớp trong 90 phút
III Thiết lập ma trận :
1/ Liệt kê các đơn vị bài học của phân môn :
Tập làm văn :
Trang 6 Bài viết có sự kết hợp giữa miêu tả , biểu cảm trong văn tự sự Dàn bài, bố cục, lời văn, đoạn văn, ngôi kể, lời kể, thứ tự kể
2/ Xây dựng khung ma trận:
Vận dụng Cấp độ
Tên
Chủ đề
Nhận biết Thông
Văn kể chuyện
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
Dàn bài, bố cục, lời văn, đoạn văn, ngôi kể, lời
kể, thứ tự kể.
Số câu :1
Số điểm: 10
Tỉ lệ:100 %
Số câu :1
Số điểm: 10
Tỉ lệ: 100 %
Tổng số câu
Tổng số điểm
Tỉ lệ %
Số câu :1
Số điểm: 10
Tỉ lệ: 100 %
Số câu :1 Sđ: 10
100 %
II/ Chuẩn bị : Dàn ý đề tập làm văn( đề 1/SGK > NV 8- hkI)
II/ Tiến trình lên lớp :
Hoạt Động 1 : Khởi động: (3ph ) Kiểm tra việc chuẩn bị dụng cụ của học sinh
Hoạt Động 2 : Tiến hành kiểm tra
Đề : Hãy kể về một kỉ niệm đáng nhớ đối với một con vật nuôi mà em yêu thích
A/ YÊU CẦU : - Xác định ngôi kể, ngôi 1.
- Xác định trình tự kể : + Thời gian - không gian
+ Diễn biến tâm trạng ,sự việc
- Diễn đạt mạch lạc, trong sáng, có cảm xúc
- Bố cục đầy đủ, rõ ràng
- Dùng từ, đặt câu chính xác, đúng chính tả và ngữ pháp
B/ : (Dàn bài )
1/ Mở bài : Hòan cảnh làm tôi nhớ kỉ niệm
2/ Thân bài :
- Con vật nuôi đó với mình và gia đình :
+ Chuyện con vật đó xuật hiện trong gia đình mình
+ Tả con vật
+ Thái độ của mọi người với nó
- Cuộc sống của con vật nuôi đó ( có thể kể một vài việc nhỏ xảy ra với con vật đó nhằm thể hiện nó
có tính cách và thể hiện thái độ của người kể với nó )
- Kĩ niệm nhớ mãi
+ Nó biết chăm sóc tôi khi ốm , nó ốm tôi chăm sóc nó
+ Nó lạc và tôi đi tìm nó …
- Kết hợp tự sự , miêu tả , biểu cảm , suy nghĩ …sắp xếp chi tiết để tạo bất ngờ , hứng thú
3/ Kết bài :
- Có thể là kết thúc việc trở thành kỉ niệm
- Có thể là cuộc sống của con vật từ sau kỉ niệm đó
- Có thể là suy nghĩ của người kể vể lòai vật
Trang 7C/ Đáp án: :
I Tinh thần chung:
1 Yêu cầu về nội dung và chuẩn cho điểm chỉ nêu lên những nét cơ bản, học sinh có thể nêu lên ý mới, theo dàn ý khác nếu hợp lí vẫn chấp nhận, vận dụng biểu điểm để đánh giá
2 Hướng dẫn chấm chỉ định ra một số mức điểm Các mức điểm khác, giáo viên dựa vào hai mức điểm trên dưới quyết định
Giáo viên chấm bài dựa trên tinh thần xem xét, đánh giá tổng thể bài làm, không đếm ý cho điểm Không quá bám sát câu chữ trong quá trình chấm
3 Trân trong, khuyến khích điểm đối với các bài viết thể hiện tư duy sáng tạo
II Yêu cầu về kĩ năng :
- Bài viết có bố cục đầy đủ rõ ràng gồm MB-TB-KB
- Ý mạch lạc, diễn đạt rõ, ít lỗi chính tả
III Biểu điểm:
- Điểm 9 - 10 : Bài làm đảm bảo các yêu cầu nội dung đã nêu ở đáp án Bố cục đầy đủ, rõ ràng Nêu được việc tốt em đã làm Sai chính tả, ngữ pháp không qúa 2 lỗi
- Điểm 7 - 8 : Nêu được hình dáng, kỉ niệm đối vớ con vật nuôi Biết kết hợp yếu tố miêu tả, bày tỏ cảm xúc với các sự việc đã xảy ra Tuy nhiên cảm nhận chưa sâu Bố cục rõ ràng Sai chính tả, ngữ pháp không qúa 4 lỗi
- Điểm 5 - 6 : Nêu được các yêu cầu về mặt nội dung, nhưng còn sơ sài Bài viết có bố cục đủ 3 phần nhưng diễn đạt chưa mạch lạc Bày tỏ thái độ chưa cụ thể rõ ràng
- Điểm 3 - 4 : Bài viết quá sơ sài ,còn ý chung chung, bố cụ chưa đầy đủ, diễn đạt lủng củng Sai quá nhiều lỗi chính tả
- Điểm 1- 2 :Bài viết qúa sơ sài, ý lan man không đúng yêu cầu đề ra Sai quá nhiều lỗi chính tả
- Điểm 0 : Bài làm bỏ giấy trắng
Họat động 3: Thu bài –nhận xét :
Hoạt động 4 : Củng cố - dặn d ò
? Cách lập dàn ý của bài văn tự sự có kết hợp miêu tả và biểu cảm
- Soạn : Nói quá Đọc và trả lờ phần I II/sgk 100
- Sưu tầm sẳn những câu ca dao hay hoăc tục ngữ có sử dung phép Nói Quá
Rút kinh nghiệm :
♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—♫♫—